Voeding & Vitamines

download Voeding & Vitamines

of 30

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    213
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Voeding & Vitamines

  • Klinische les

    Voeding & Vitamines

    Handleiding voor trainers

    April 2016, Versie 1.1

    Samengesteld door het Netwerk Infectieziekten & Harm Reduction

    Trimbos-instituut, Utrecht

  • Klinische Les Voeding & Vitamines

    Versie 1.1

    1

    Inhoudsopgave Inleiding 3

    Doel en voorbereiding 5

    Inhoud

    Programma 7

    1. Welkom 8

    2. Vitamine-quiz 9

    3. Gezondheidseffecten door middelengebruik 11

    4. Vitaminetekort voorkomen of genezen 14

    4.1 Weerstand verhogen 14

    4.2 Eetlust verbeteren 19

    4.3 Preventief handelen bij vermagering/ondervoeding 20

    4.4 Thiaminesuppletie 21

    5. Algemene voedingstips 23

    6. Afronding en evaluatie 25

    Na afloop 26

    Bijlage 1. Meer informatie 27

    Bijlage 2. Evaluatieformulier 28

  • Klinische Les Voeding & Vitamines

    Versie 1.1

    2

  • Klinische Les Voeding & Vitamines

    Versie 1.1

    3

    Inleiding

    Deze Klinische Les Voeding & Vitamines maakt onderdeel uit van een serie trainingsmodules

    die door het Netwerk Infectieziekten & Harm Reduction (Netwerk I&HR) is ontwikkeld. De

    serie bestaat uit een drietal klinische lessen en een tweetal praktijkgerichte trainingen (zie

    het overzicht hieronder). De materialen voor deze trainingsmodules zijn vrij en kosteloos

    beschikbaar via www.netwerkihr.nl.

    De trainingsmodules van het Netwerk I&HR zijn zo opgesteld dat ze, met de nodige

    voorbereiding, door medewerkers zelf uitgevoerd kunnen worden. De modules kunnen los

    van elkaar, maar ook in een serie of als aanvulling op een e-learning, worden gegeven. Door

    de korte duur kan gemakkelijk aangesloten worden bij bestaande contactmomenten en

    overlegstructuren, zoals intercollegiale toetsing, intervisies en interne studiedagen. Zo kan

    met minimale inspanning genvesteerd worden in de deskundigheidsbevordering van

    medewerkers.

    Klinische lessen:

    Opsporing en behandeling HCV

    COPD

    Voeding & Vitamines

    Duur: 60 minuten

    Gericht op kennisontwikkeling

    Praktijkgerichte trainingen:

    Handelen bij een overdosis

    Praktijktraining Infectieziekten in de GGZ

    Duur: minimaal 90 minuten

    Gericht op vaardigheidstraining

    Achtergrond Voeding & Vitamines

    Binnen de (sociale) verslavingszorg wordt gecontroleerd gebruik van middelen veelal als alternatief voor abstinentie gezien. Het verbeteren van de leefsituatie kan voor sommige clinten een belangrijker doel zijn dat het volledig stoppen met gebruik van deze middelen. Samen met de clint werkt de verslavingszorg aan de problemen die met de verslaving te maken hebben, zoals huisvesting, geld, sociale problemen en werk/dagbesteding. Binnen deze gentegreerde aanpak vallen ook problemen gerelateerd aan leefstijl. Gedacht kan worden aan voeding, beweging, veilig gebruik van middelen en veilige seks. In deze Klinische Les, met als thema Voeding & vitamines, worden de negatieve gezondheidseffecten besproken die kunnen ontstaan door het gebruik van tabak, cocane, herone en alcohol en hoe deze effecten verholpen kunnen worden. Kennis van de negatieve gezondheidseffecten en ook kennis van gezonde voeding (met de bijbehorende vitamines) staan in deze klinische les centraal.

    http://www.netwerkihr.nl/

  • Klinische Les Voeding & Vitamines

    Versie 1.1

    4

    Over het Netwerk Infectieziekten & Harm Reduction

    Het Netwerk I&HR initieert activiteiten en ondersteunt initiatieven van de (sociale)

    verslavingszorg, op het gebied van infectieziekten (van preventie tot behandeling), harm

    reduction en somatiek. Doel is zorg voor infectieziekten, harm reduction maatregelen en

    voorzieningen, en zorg voor lichamelijke gezondheid te borgen in beleid en werkprocessen

    van de verslavingszorg.

    In het Netwerk I&HR zijn alle regionale instellingen voor verslavingszorg vertegenwoordigd,

    net als de GGD Amsterdam en Rotterdam-Rijnmond, Mainline en DJI Gezondheidszorg. Twee

    keer per jaar komen vertegenwoordigers bij elkaar om de voortgang op activiteiten te

    bespreken, vragen te stellen en informatie en signalen uit te wisselen.

    E-learnings van de GGZ Ecademy

    De GGZ Ecademy heeft verschillende geaccrediteerde e-learning modules voor medewerkers

    in de GGZ inclusief de verslavingszorg beschikbaar. Een greep uit het brede aanbod:

    Infectieziekten in de GGZ

    Somatiek

    Somatiek en Verslaving

    Somatische screening & Leefstijlinterventie

    Meer informatie op www.ggzecademy.nl.

    De e-learning Infectieziekten in de GGZ is mede door het Netwerk I&HR ontwikkeld.

    Instellingen voor verslavingszorg waar het onderdeel over infectieziekten in de Basiscursus

    Verslavingszorg voor nieuwe medewerkers is opgenomen, kunnen deze e-learning in

    combinatie met de Praktijktraining Infectieziekten in de GGZ inzetten ter vervanging van

    dit onderdeel uit de basiscursus.

    http://www.ggzecademy.nl/

  • Klinische Les Voeding & Vitamines

    Versie 1.1

    5

    Doel en voorbereiding

    Doel van de module

    Deelnemers informeren over de gezondheidseffecten door het gebruik van herone, cocane,

    alcohol en tabak. Daarnaast informeren hoe bepaalde tekorten (aan voeding en vitamines)

    aangevuld kunnen worden.

    Na afloop van de bijeenkomst:

    Weten deelnemers wat het gezondheidseffect is van het gebruik herone, cocane,

    alcohol en tabak.

    Weten deelnemers welk (specifiek) vitaminetekort ontstaat en hoe dat aangevuld

    en/of uit welke voeding dat gehaald kan worden.

    Weten deelnemers wat vermagering/ondervoeding is en wat je kunt doen om het

    risico op ondervoeding te bepalen en de eetlust te verbeteren.

    Hebben deelnemers tips meegekregen hoe clinten bewuster met de themas

    voeding en koken om kunnen gaan.

    Doelgroep

    Deze klinische les is bedoeld voor medewerkers in de (sociale) verslavingszorg, waaronder

    verpleegkundigen, artsen, maatschappelijk werkers, SPVers en overige medewerkers met

    clintcontact. Het minimale opleidingsniveau is MBO. Deze klinische les gaat er niet vanuit

    dat er een eerdere (basis)cursus op dit onderwerp gevolgd is.

    Profiel trainer

    De trainer die de klinische les Voeding & vitamines geeft:

    creert een veilige omgeving door voldoende gelegenheid te geven tot vragen

    stellen.

    nodigt deelnemers uit om kennis te delen en met elkaar in gesprek te gaan door

    open vragen te stellen en door te vragen.

    past de werkvorm aan als de situatie of de doelgroep daar om "vraagt" (de trainer is

    daarmee goed in staat signalen van te hoge of te lage moeilijkheidsgraad op te

    vangen en daarop bij te sturen).

    Voorbereiding

    Print de hand-out (PDF) van de PowerPoint presentatie uit voor het aantal

    deelnemers dat zich heeft opgegeven.

    Print het evaluatieformulier (bijlage 2) voor het aantal deelnemers dat zich heeft

    opgegeven.

  • Klinische Les Voeding & Vitamines

    Versie 1.1

    6

    Orinteer jezelf vooraf op het onderwerp voeding en vitamines, voornamelijk via

    websites als www.voedingscentrum.nl en www.vitamine-info.nl, folders (van o.a.

    Mainline), kookboekjes en andere bronnen (zie de links bij 'Meer informatie' in

    bijlage 1). Zorg dat je inhoudelijk goed voorbereid bent. Sommige instellingen

    hebben medewerkers in dienst die voeding & vitamines, of leefstijl in het algemeen

    als expertisegebied hebben. Ook komt het voor dat (een) ditist(en) werkzaam is/zijn

    bij een instelling. Het is goed om na te gaan of dat binnen jouw instelling ook het

    geval is. Neem eventueel contact met hen op.

    Zorg dat je ruim op tijd aanwezig bent om de presentatie klaar te zetten en te

    checken of alles aanwezig is en de ruimte voldoet (genoeg stoelen, opstelling, doen

    de stiften voor de flip-over/het whiteboard het goed, etc.).

    Benodigd materiaal

    Laptop, beamer en scherm

    Optioneel: boxen/speakers (voor promotiefilmpje in onderdeel 5)

    Flip-over of whiteboard met whiteboard markers

    PowerPoint presentatie behorend bij deze module

    Hand-outs van de PowerPoint presentatie

    Evaluatieformulieren (bijlage 2)

    Tips voor tijdens de klinische les:

    Neem je tijd om de deelnemers te verwelkomen.

    Zorg dat je introductie duidelijk is, de eerste minuten zijn erg belangrijk om gerichte

    aandacht van de deelnemers te krijgen.

    Richt je tot de hele groep.

    Geef alleen relevante informatie. Wijd niet te veel uit.

    Zorg dat je aan het eind voldoende tijd over houdt voor een laatste vragenrondje.

    Sluit af met een korte samenvatting van de belangrijkste punten en met informatie

    over waar mensen terecht kunnen als ze later nog vragen hebben.

    http://www.voedingscentrum.nl/file:///C:/Users/geeano/AppData/Local/Microsoft/Windows/Temporary%20Internet%20Files/Content.Outlook/TD1174X7/www.vitamine-info.nl

  • Klinische Les Voeding & Vitamines

    Versie 1.1

    7

    Inhoud Programma

    1. Welkom 10 min

    2. Vitamine-quiz 5 min

    3. Gezondheidseffecten door middelengebruik 10 min

    4. Vitaminetekort voorkomen of genezen

    4.1 Weerstand verhogen

    4.2 Verbeteren eetlust

    4.3 Preventief handelen bij vermagering/ondervoeding