Visueel PvE prikkelt verbeelding

download Visueel PvE prikkelt verbeelding

of 12

  • date post

    26-Jul-2016
  • Category

    Documents

  • view

    217
  • download

    3

Embed Size (px)

description

De auteurs Davy Demmers, Berci Florian en Jochem Frehe waren als (gedelegeerd) opdrachtgever en consultant betrokken bij de ontwikkeling en toepassing van het visueel PvE bij Conradhuis, Library Learning Centre en Amsterdam University College in Amsterdam

Transcript of Visueel PvE prikkelt verbeelding

  • DAVY DEMMERS | BERCI FLORIAN | JOCHEM FREHEDe auteurs waren als (gedelegeerd) opdrachtgever en consultant

    betrokken bij de ontwikkeling en toepassing van het visueel PvE bij Conradhuis, Library Learning Centre en Amsterdam University College

    in Amsterdam

    V I S U E E L P V E P R IK K E LT

    V E R BE E L D IN G

    INNOVATIEVE GEBOUWONTWIKKELING MET MEERDERE STAKEHOLDERS VRAAGT OM EEN HEEL NIEUW SOORT PROCESAANSTURING, WAARBIJ DE VERBEELDING VAN TOEKOMSTIGE GEBRUIKERS BEWUST WORDT INGEZET VOORDAT HET ONTWERPPROCES BEGINT. DOOR ZELF AL BEELDEN TE GEVEN KAN DE OPDRACHTGEVER ZIJN NIEUWE WENSEN EN WERKVORMEN OPTIMAAL LATEN VERWEZENLIJKEN DOOR DE (INTERIEUR)ARCHITECT.

    Veranderingen in het hoger onderwijs vragen om een heel nieuw soort gebouwen. Onderwijsgebouwen zijn steeds minder ivoren torens, maar maken deel uit van een fysieke en virtuele omgeving die een uitdaging vormt voor innovatieve en dynamische programmas en ontwerpen. Het Visueel Programma van Eisen vormt een inspirerend instrument voor een nieuwe relatie en spannende dialoog tussen opdrachtgever en architect. Over aanpak en ervaringen bij drie spraakmakende onderwijsgebouwen in Amsterdam.

    THE AMSTERDAM UNIVERSITY COLLEGE / ONTWERP Francine Houben MECANOO / FOTO: Christian Richters

  • O P G A V E

    GROTE ANONIEME COLLEGEZALEN, HOKKERIGE DOCENTENKAMERTJES, ROMMELIGE WERKPLEKKEN VOOR STUDENTEN EN EEN SLEETSE KANTINE; KORTOM HET UNIVERSITEITS- OF HOGESCHOOLGEBOUW ZOALS WE DAT AL DECENNIA KENNEN. IN EEN TIJD WAARIN NIET DE DOCENT MAAR TABLET EN LAPTOP TOEGANG GEVEN TOT INFORMATIE EN KENNIS, HOGER ONDERWIJS STEEDS MINDER EENRICHTINGSVERKEER IS MAAR INTERACTIEVE KENNISUITWISSELING EN PROJECTMATIG WERKEN EN ONTMOETEN EEN CENTRALE ROL INNEMEN, HEBBEN DIT SOORT GEBOUWEN HUN TIJD GEHAD. NIEUWE LEERMETHODEN EN CONCURRENTIE TUSSEN UNIVERSITEITEN EN HOGESCHOLEN BIJ DE WERVING VAN STUDENTEN VRAGEN OM INSPIRERENDE, EIGENTIJDSE GEBOUWEN, DIE MEER BIEDEN DAN ALLEEN FUNCTIONELE KWALITEIT. SLEUTELWOORDEN: ZICHTBAARHEID, BELEVING EN IDENTITEIT.

    De opgave van de toekomst heeft ingrijpende impact op het bouwprojectmanagement en de relatie van de projectmanager met de (interieur)architect. De traditionele manier van werken op basis van een uitgebreide organisatieanalyse en een technisch, kwantitatief programma van eisen voor de architect voldoet niet

    THE ALIBRARY LEARNING CENTRE / INTERIEURONTWERP: Jan Geysen, PUUR ARCHITECTEN / FOTO: Liesbeth Goetschackx

  • A A N P A K

    GRIP KRIJGEN OP DE DYNAMISCHE, NIEUWE PROGRAMMAS EN DAT IN EEN VROEGTIJDIG STADIUM; DAT IS DE UITDAGING WAAR DE BOUWPROJECTMANAGER IN HET HOGER ONDERWIJS VOOR STAAT. ONDERZOEK EN ANALYSE VAN TOEKOMSTONTWIKKELINGEN DOOR DE OPDRACHTGEVER ZIJN EN BLIJVEN BELANGRIJK MAAR ZIJN ONVOLDOENDE. STEEDS BELANGRIJKER IS EEN BREED PALET AAN STAKEHOLDERS ACTIEF BIJ DE TOEKOMSTVERKENNING EN BEELDVORMING TE BETREKKEN; VAN STUDENTEN TOT DOCENTEN, GEBOUWBEHEERDERS EN ANDERE MEDEWERKERS. ALS TOEKOMSTIGE GEBRUIKERS STAAN ZIJ GARANT VOOR PRAKTISCHE KENNIS EN ONVERWACHTE IDEEN EN VORMEN ZIJ DE SMAAKMAKERS VOOR EEN

    ORIGINEEL CONCEPT.

    Opgave is gezamenlijk en in een interactief proces een inspirerend (beeld)verhaal te bedenken dat een kader vormt voor de creatieve, ruimtelijke vertaalslag van de architect in de volgende ontwerpfase. Zon beeldverhaal geeft meer duidelijkheid over de visie van de opdrachtgever aan de architect en voorkomt een moeizaam proces van wijzigende inzichten en aangepaste ontwerpen. Het creert tevens eigenaarschap en trots bij stakeholders en daarmee draagvlak bij bestuurders, ondernemingsraden en andere gremia die een beslissende dan wel zware stem in het kapittel hebben. Het zorgt in de praktijk voor een aanzienlijke versnelling van het besluitvormingsproces. Een sterk, gedragen verhaal zorgt er tot slot voor dat het concept bij personeelswisselingen of bij bezuinigingen in de kern overeind blijft en niet wordt uitgekleed.feel. Dit vraagt om een andere, actieve rol van de (gedelegeerd) opdrachtgever; veel meer dan in het verleden moet hij in de voorbereidingsfase zijn eigen verantwoordelijkheid nemen. Verbeelding is niet langer de unieke taak van de architect, maar maakt deel uit van het takenpakket van de opdrachtgever zelf, bij bestuurders, ondernemingsraden en andere gremia die een beslissende dan wel zware stem in het kapittel hebben. Het zorgt in de praktijk voor een aanzienlijke versnelling van het besluitvormingsproces. Een sterk, gedragen verhaal zorgt er tot slot voor dat het concept bij personeelswisselingen of bij bezuinigingen in de kern overeind blijft en niet wordt uitgekleed.

    meer. Het gaat in de voorbereidingsfase niet meer primair om stoelen tellen maar om het scheppen van een aansprekend en overtuigend beeld van een moderne leeromgeving, de (impliciete) functionele wensen van de opdrachtgever, de sfeer en de look & feel. Dit vraagt om een andere, actieve rol van de (gedelegeerd) opdrachtgever; veel meer dan in het verleden moet hij in de voorbereidingsfase zijn eigen verantwoordelijkheid nemen. Verbeelding is niet langer de unieke taak van de architect, maar maakt deel uit van het takenpakket van de opdrachtgever zelf, bij bestuurders, ondernemingsraden en andere gremia die een beslissende dan wel zware stem in het kapittel hebben. Het zorgt in de praktijk voor een aanzienlijke versnelling van het besluitvormingsproces. Een sterk, gedragen verhaal zorgt er tot slot voor dat het concept bij personeelswisselingen of bij bezuinigingen in de kern overeind blijft en niet wordt uitgekleed.

  • M E T H O D E

    EEN INSPIREREND EN PRAKTISCH INSTRUMENT BIJ DE VERBEELDING VAN DE TOEKOMSTIGE OPGAVE VORMT EEN ZGN. VISUEEL PROGRAMMA VAN EISEN. HET VISUEEL PROGRAMMA VAN EISEN VORMT DE WEERSLAG VAN HET INTERACTIEVE PROCES MET DE VERSCHILLENDE STAKEHOLDERS. DIT PROCES BESTAAT UIT EEN OF MEER CREATIEVE WERKATELIERS WAAROP DEELNEMERS UIT VERSCHILLENDE DOELGROEPEN HUN OPVATTINGEN, IDEEN EN BEELDEN PRESENTEREN VOOR DE TOEKOMSTIGE OPGAVE. FOCUS VAN DE ATELIERS LIGT OP DE THEMAS IDENTITEIT EN OMGEVING; OFWEL WAT ZIJN TRENDS OP HET GEBIED VAN ONDERWIJS EN MAATSCHAPPIJ EN WAT BETEKENT DAT CONCREET VOOR INRICHTING, GEBRUIK, SFEER EN UITSTRALING VAN HET GEBOUW ZELF EN VOOR DE RELATIE VAN HET GEBOUW MET DE OMGEVING (TOEGANKELIJKHEID, VOORZIENINGEN, VEILIGHEID E.D.).

    Concreet worden deelnemers na een prikkelende inleiding met een stroom aan beelden over trends en innovatieve concepten en voorbeeldprojecten uitgedaagd om hun eigen visie te geven op de opgave. In gemengde groepen worden ideen uitgewerkt en vervolgens plenair gepresenteerd. Mogelijke dilemmas worden besproken en gezamenlijk uitgewerkt in een voorzet voor een integraal concept. De output van de workshops wordt vervolgens vertaald in een (beeld)verhaal rond een aantal centrale themas dat naast een functioneel programma van eisen als visueel PvE aan de geselecteerde architect(en) wordt meegegeven. Het gaat in de voorbereidingsfase niet meer primair om stoelen tellen maar om het scheppen van een aansprekend en overtuigend beeld van een moderne leeromgeving, de (impliciete) functionele wensen van de opdrachtgever, de sfeer en de look & feel. Dit vraagt om een andere, actieve rol van de (gedelegeerd) opdrachtgever; veel meer dan in het verleden moet hij in de voorbereidingsfase zijn eigen verantwoordelijkheid nemen. Verbeelding is niet langer de unieke taak van de architect, maar maakt deel uit van het takenpakket van de opdrachtgever zelf, bij bestuurders, ondernemingsraden en andere gremia die een beslissende dan wel zware stem in het kapittel hebben. Het zorgt in de praktijk voor een aanzienlijke versnelling van het besluitvormingsproces. Een sterk, gedragen verhaal zorgt er tot slot voor dat het concept bij personeelswisselingen of bij bezuinigingen in de kern overeind blijft en niet wordt uitgekleed.

  • In atelier-sessies wordt met verschillende stakeholders gedroomd over de nog te

    realiseren nieuwbouw. Hoe zij er zouden willen werken, hoe het gebouw ze daarin zou

    kunnen faciliteren en hoe dat tot uitdruking zou kunnen komen in de hardware, software en

    orgware van het gebouw.

  • R E S U L T A A T

    DE IDEEN EN INZICHTEN VAN STAKEHOLDERS UIT DE ATELIERS WORDEN VERWERKT IN HET VISUEEL PVE. ANDERS DAN HET FUNCTIONEEL PVE OF BIJVOORBEELD EEN BEELDKWALTEITSPLAN LAAT HET VISUEEL PVE NIET ZOZEER RANDVOORWAARDEN ZIEN WAARAAN GEBOUWONTWERP MOET VOLDOEN, MAAR BIEDT HET VOORAL INZICHT IN EN INSPIRATIE VOOR HET TOEKOMSTIGE GEBRUIK; DE GEBRUIKERS, HUN IDEEN, HUN DRIJFVEREN EN INSPIRATIE, HOE ZE (WILLEN) WERKEN, HOE ZE ZICH DAARBIJ VERHOUDEN TOT ELKAAR EN TOT HUN OMGEVING, WELK TYPE PROGRAMMA EN WERKPLEKKEN DAARIN EEN ROL KUNNEN SPELEN EN HUN ONDERLINGE SAMENHANG.

    THE AMSTERDAM UNIVERSITY COLLEGE / ONTWERP Francine Houben MECANOO / FOTO: Christian Richters

  • De kracht van het Visueel PVE zit m niet alleen in de rijkdom aan vernieuwende ideen, maar dat het de ideen zijn van de stakeholders zelf, waardoor ze zich er heel sterk in herkennen en mee identi ceren

  • E R V A R I N G

    DE AFGELOPEN JAREN HEBBEN WIJ HET VISUEEL PROGRAMMA VAN EISEN ALS INSTRUMENT GEBRUIKT BIJ DE ONTWIKKELING VAN DRIE GEBOUWEN VOOR HET HOGER ONDERWIJS IN AMSTERDAM (ZIE KADERS). BIJ ALLE PROJECTEN IS DE ERVARING VAN ZOWEL DE OPDRACHTGEVER ZELF ALS GESELECTEERDE (INTERIEUR)ARCHITECTEN UITERMATE POSITIEF. NAAST GENOEMDE VOORDELEN HEEFT HET VISUEEL PROGRAMMA VAN EISEN GEZORGD VOOR EEN MEER ONTSPANNEN SETTING VOOR HET GEBOUWONTWERP. HET ONTWERPPROCES KREEG DAARDOOR MEER HET KARAKTER VAN EEN SPANNENDE DIALOOG OVER DE BEELDEN VAN DE OPDRACHTGEVER EN VAN DE ARCHITECT IN PLAATS VAN EEN VERKRAMPTE, AFSTANDELIJKE CONFRONTATIE ROND ONTWERPVOORSTELLEN, ZOALS VAAK GEBRUIKELIJK BIJ EEN TRADITIONELE MANIER VAN WERKEN.

    Het visueel programma van eisen vorm