Verspreidingsatlas Vlinders en Libellen 2000 2007

download Verspreidingsatlas Vlinders en Libellen 2000 2007

of 101

  • date post

    18-Feb-2016
  • Category

    Documents

  • view

    215
  • download

    1

Embed Size (px)

description

Verspreidingsatlas Vlinders en Libellen 2000-2007 in het Land van Heusden en Altena. Natuurbeschermingsvereniging Altenatuur.

Transcript of Verspreidingsatlas Vlinders en Libellen 2000 2007

  • Dagvlinders en Libellen

    in het Land van Heusden en Altena

    - verspreidingsatlas 2000 t/m 2007 -

    Natuurbeschermingsvereniging Altenatuur

  • Colofon Natuurbeschermingsvereniging Altenatuur 2010. Informatie uit deze uitgave mag worden overgenomen, wanneer als volgt aan deze uitgave wordt gerefereerd: Natuurbeschermingvereniging Altenatuur. 2010. Dagvlinders en Libellen in het Land van Heusden en Altena, verspreidingsatlas 2000 t/m 2007. Altenatuur. Samenstelling: E.J. van Haaften Fotos: C. van Elzelingen, E.J. van Haaften, J. van Haaften, B. Verhoeven Waarnemers: C. van Andel, R. van Beem, A. van den Berg, Fam. Boot, J. vant Bosch, L. Bruining, E. Capelle, J. van Diggelen, E.J. van Haaften, J. van Haaften, L. van Haaften, W. de Haas, A. van der Herik, J. Koekkoek, H. Kraaij, H. van Krieken, R. Mulder, T. Muusse, A. van der Pluijm, J. Pollema, R. Punt, M. Renders, P. van Ruth, H. Schalk, M. Sijberden, P. Stierman, IJ. van Straaten, H. Talsma, H. Tromp, T. van Tuijl, B. Verhoeven, A. Veth

  • Dagvlinders en Libellen in het

    Land van Heusden en Altena

    - verspreidingsatlas 2000 t/m 2007 -

  • Dagvlinders en Libellen in het Land van Heusden en Altena

    Natuurbeschermingsvereniging Altenatuur

    3

  • Dagvlinders en Libellen in het Land van Heusden en Altena

    Natuurbeschermingsvereniging Altenatuur

    4

    Inhoudsopgave Voorwoord ................................................................................................................................. 6 1. Inleiding .......................................................................................................................... 8 2. Gebiedsbeschrijving....................................................................................................... 10 2.1 Begrenzing onderzoeksgebied.................................................................................... 10 2.2 Landschapstypen ........................................................................................................ 10

    2.2.1 Zeekleilandschap.................................................................................................. 10 2.2.1 Stroomruglandschap ............................................................................................ 10 2.2.1 Komkleilandschap................................................................................................ 12 2.2.1 Uiterwaardenlandschap........................................................................................ 12

    3. Methode ......................................................................................................................... 14 3.1 Doelstelling................................................................................................................. 14 3.2 Werkwijze................................................................................................................... 14

    4. Resultaten....................................................................................................................... 16 4.1 Aantal waarnemingen en onderzoeksintensiteit ......................................................... 16 4.2 Resultaten dagvlinders................................................................................................ 20

    4.2.1 Waargenomen soorten ......................................................................................... 20 4.2.2 Soortenrijkdom .................................................................................................... 21

    4.3 Resultaten libellen....................................... ............................................................... 24 4.3.1 Waargenomen soorten ......................................................................................... 24 4.3.2 Soortenrijkdom .................................................................................................... 24

    5. Soortbesprekingen.......................................................................................................... 28 5.1 Toelichting op de soortbesprekingen.......................................................................... 28 5.2 Dagvlinders................................................................................................................. 29 5.3 Libellen.. ..................................................................................................................... 56 6. Tot besluit ...................................................................................................................... 96 Literatuur................................................................................................................................ 100

  • Dagvlinders en Libellen in het Land van Heusden en Altena

    Natuurbeschermingsvereniging Altenatuur

    5

  • Dagvlinders en Libellen in het Land van Heusden en Altena

    Natuurbeschermingsvereniging Altenatuur

    6

    Voorwoord Deze verspreidingsatlas gaat over de dagvlinders en libellen die in het Land van Heusden en Altena voorkomen. Het gaat niet goed met de vlinders in ons land horen en lezen we steeds. Op voorhand kan ik u zeggen dat het bij ons gelukkig meevalt. In het Grieks betekent het woord psyche zowel 'vlinder' als 'ziel'. Voor mij vormen de dagvlinders de ziel en het hart van de natuurbescherming. De complexiteit van de levenscyclus en de specialisatie van zowel de rups op zijn waardplant en in mindere mate het imago op zijn voedselplanten, brengen met zich mee dat de meeste vlindersoorten erg kritisch zijn op hun leefomgeving. Bovendien is er een sterke afhankelijkheid van het weer en zijn sommige soorten blauwtjes aangewezen op mieren omdat hun rupsen in mierennesten overwinteren. Al die afhankelijkheden maken vlinders erg kwetsbaar. Het jaarlijks voorkomen van bijvoorbeeld een Oranjetip in een bepaald gebied, betekent dat er aan een omvangrijk complex van eisen aan de leefomgeving is voldaan. Vlinders zijn als het ware thermometers die rondfladderend de gezondheid van de natuur aangeven. Namen van libellen geven aan dat men ze vroeger gevaarlijk vond, denk aan paardenbijter, dragonfly, augenstecher. In de symboliek worden libellen vanouds zelfs geassocieerd met zonde en kwaad. Ook voor deze bijzondere insecten geldt dat ze indicatief zijn voor milieukwaliteit. Een groot deel van hun levenscyclus (larvestadium) speelt zich af in sloot en plas waarvoor ze gezond water nodig hebben. In tegenstelling tot de vlinders gaat het de libellen in onze streek redelijk voor de wind. Kennelijk is de waterkwaliteit in onze omgeving de afgelopen decennia zo toegenomen dat er maar liefst 38 soorten werden aangetroffen! Niemand weet welke soorten er 40 jaar geleden hier voorkwamen. Ik weet alleen dat ik ze in mijn jeugd (jaren zestig) best veel zag, dat dit later minder werd en dat je ze nu weer meer ziet. Ziehier in een zin aangetoond wat het belang van nauwkeurige inventarisatie is: wat is 'best veel', 'minder' en 'meer' als je niet eens de soorten kent? Het is dit jaar ongeveer 30 jaar geleden dat Natuurbeschermingsvereniging Altenatuur werd opgericht. Naast bescherming van de natuur in onze streek en educatie, het bijbrengen van natuurkennis aan zoveel mogelijk streekgenoten, was inventarisatie een van de speerpunten waar de vereniging zich voor zou gaan inzetten. Het Land van Heusden en Altena was een witte vlek op de kaarten van inventarisatieatlassen waarvan toen de eersten verschenen. Het werd hoog tijd dat onze streek wat betreft natuurwaarden 'op de kaart zou worden gezet'. In de jaren die volgden lukte dat aardig: we leverden bijdragen aan de SOVON Atlas van de Nederlandse vogels, vlinders werden in kaart gebracht voor de Vlinderstichting en door planteninventarisaties werden bijdragen geleverd aan het FLORON-project. Het rapport dat u nu in handen heeft gaat veel verder dan een bijdrage van Altenatuur-leden aan een landelijk inventarisatie project. Voor de eerste maal zijn we er in geslaagd een inventarisatieatlas te maken die uitsluitend onze streek betreft. In de periode 2000 tot 2007 zijn er gigantisch veel waarnemingen van dagvlinders en libellen in onze omgeving verzameld die een compleet verspreidingsbeeld opleveren van de verschillende soorten. Voor de vlinders betekent dit een vernieuwd en meer compleet beeld dan in eerdere

  • Dagvlinders en Libellen in het Land van Heusden en Altena

    Natuurbeschermingsvereniging Altenatuur

    7

    atlassen werd gepubliceerd (Tax, 1989; Bos e.a.