Verhandeling : De Wet op de Patiëntenrechten en de Anti - Discriminatiewet: de gevolgen voor de...

Click here to load reader

  • date post

    29-Jun-2015
  • Category

    Law

  • view

    286
  • download

    6

Embed Size (px)

description

Verhandeling.

Transcript of Verhandeling : De Wet op de Patiëntenrechten en de Anti - Discriminatiewet: de gevolgen voor de...

  • 1. KUL: Graduate School of Business StudiesPostgraduaat Verzekeringswezen2002/2003De Wet op de Patintenrechten en de Anti - Discriminatiewet: de gevolgen voor de verzekeringswereld?Mieke ListhaegheAdvocaatBaliestraat 688000 Brugge

2. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-20032InhoudInleiding1. Algemeen: Analyse van de nieuwe wetten en afbakening naar de verzekeringswereld toe.1.1. De Wet op de Patintenrechten.1.1.1. Algemeen.1.1.2. De Wet op de Patintenrechten en de verzekeringswereld.1.1.2.1. Rechtstreekse invloed.1.1.2.1.1. Medisch Onderzoek.1.1.2.1.2. Het gewijzigde art. 95 W.L.O.1.1.2.2.Onrechtstreekse invloed: de professionele aansprakelijkheid van de beroepsbeoefenaar?1.2. De Anti - Discriminatiewet.1.2.1. Algemeen.1.2.2. De Anti Discriminatiewet en de verzekeringswereld.1.2.2.1. Discriminatie door segmentatie?1.2.2.2. Objectief en redelijk verantwoord criterium.2. Concreet: Gevolgen van beide wetten voor de verzekeringswereld an sich.2.1. Schadeverzekeringen2.1.1.Aansprakelijkheidsverzekeringen.2.1.2.Andere Schadeverzekeringen.2.2. Persoonsverzekeringen2.2.1. Levensverzekeringen.2.2.1. Andere Persoonverzekeringen.3. Besluit 3. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-20033InleidingHet jaar 2002 was een belangrijk jaar voor de verzekeringswereld.Na het KB van 16 januari 2002 nopens de opheffing van het bonus malus systeem [1] waren er de Wetten van 2 en van 22 augustus 2002 houdende diverse bepalingen betreffende de Verplichte Aansprakelijkheidverzekering inzake Motorrijtuigen, die een geheel van nieuwe regelingen invoerde op het gebied van de motorrijtuigenverzekering [2].Voorts werd het Belgische Gezondheidsrecht verder uitgebreid: na de goedkeuring van de Wet van 28 mei betreffende de Euthanasie [3] werd de Wet van 22 augustus 2002 betreffende de Rechten van de Patint goedgekeurd [4].De eerste materie werd (weliswaar onder zr strikte voorwaarden) letterlijk uit het strafrecht gehaald. De tweede materie dat al jaren via jurisprudentile constructies werd opgebouwd / ondersteund- werd (uit - eindelijk) gecodificeerd en op enkele punten merkelijk uitgebreid (zie infra).Ook het jaar 2003 levert met de publicatie van de Anti - Discriminatiewet [5] op 17 maart de verzekeringswereld een bom, gezien deze Wet - die alle directe en indirecte discriminatie door priv-personen verbiedt, hetzij de zogenaamdehorizontale discriminatie- op het eerste gezicht de segmentatiepolitiek zoals die gehanteerd wordt in de verzekeringswereld op de helling zet.Deze recente Wetten zorgen voor de nodige commotie in de verzekeringswereld waar de contracten los van de eigen acceptatiepolitiek - globaal gezien beheerst worden door de dwingende bepalingen Wet op de Landverzekeringsovereenkomsten en de specifieke uitvoeringsbesluiten.Gelet op de bondigheid van deze scriptie laat ik de materie betreffende de Verplichte Aansprakelijkheidverzekering op het gebied van Motorrijtuigen buiten beschouwing (deze wordt wel bij de verdere bespreking waar nodig in de marge aangehaald teneinde een globale interferentie tussen de verschillende nieuwe Wetgevingen mogelijk te maken).Daar waar de Euthanasiewet a priori geen noemenswaardige (interpretatie)problemen poneert,Immers, de Euthanasiewet stelt expliciet in art.15 dat een persoon die overlijdt ten gevolge van euthanasie geacht wordt een natuurlijke dood te zijn gestorven wat betreft de uitvoering van de overeenkomsten waarbij hij partij was, en met name de verzekeringsovereenkomsten (Meer nog : het invoeren van een uitsluitinggrond zou in se een directe discriminatie uitmaken op basis van een op het ogenblik van de contractsluiting nog niet gekende toekomstige ziektezodat de clausule- conform de anti-discriminatiewet nietig is, zie infra).veroorzaken de Wet op de Patintenrechten en de Anti Discriminatiewet (al dan niet gecombineerd) voor de verzekeringswereld an sich op zijn minst gezegd een aantal theoretische/praktische problemen.Het is de bedoeling om - vertrekkend van voormelde nieuwe Wetteksten- de gevolgen voor de verzekeringswereld te bespreken, voorzien van mijn eigen interpretatie(s). 4. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-200341. Algemeen: Analyse van de nieuwe wetten en afbakening naar de verzekeringswereld toe.1.1. De Wet op de Patintenrechten.1.1.1. Algemeen.1. De Wet op de Patintenrechten is naast de internationale ontwikkelingen met betrekking tot regulering van de rechtsbescherming van de Patint [6]- het resultaat van een jarenlange lobby tussen de verschillende belangengroepen spelers op het gebied van het gezondheidsrecht [7].De aanloopfase duurde daarom lang.De eerste (wetgevende) initiatieven strandden in 1999 op de dioxinecrisis [8]. De paars rood - groene regering nam de draad terug op in het regeerakkoord van 7 juli 1999 dat kwaliteitsvolle en meer toegankelijke gezondheidszorgen vooropstelde [9]. Na uitgebreide hoorzittingen in het federale parlement werd de Wet ondertekend door Minister Aelvoet, nog voor haar ontslag naar aanleiding van de Nepal - crisis.Belgi is thans het zevende land van de Europese Unie na Denemarken, Finland, Griekenland, Nederland, Spanje en Frankrijk- waar een Wet bestaat die aan Patinten expliciet een aantal subjectieve rechten toekent [10]. De Wet op de Patintenrechten werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op datum van 26 september 2002 en treedt in werking volgens de algemene regels, namelijk 10 dagen na publicatie, hetzij op 6 oktober 2002.2. De aanloopfase duurde niet enkel lang door het lobbywerk van diverse belangengroepen [11], doch ook door de ontwikkelingsgeschiedenis van de Patintenrechten zelf.In Belgi heeft vooreerst de rechtspraak een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de Patintenrechten.Deze recht scheppende rechtspraak heeft zich onder meer maar niet uitsluitend ontwikkeld in het licht van de medische aansprakelijkheid [12] : vb. het recht op een zorgvuldige behandeling, het recht op informatie, het recht op toestemming, enz.Deze rechtspraak steunt op internationale verdragsteksten, op grondwettelijke bepalingen, op strafrechtelijke bepalingen en op algemene rechtsbeginselen [13].De Wet op de Patintenrechten heeft deze ontwikkelingen gecodificeerd en beoogt de rechten van de Patint op het gebied van de gezondheidszorg te definiren en te versterken (vb. het recht op inzage en afschrift van het medisch dossier, zie infra).Patint in de zin van de Wet is de natuurlijke persoon aan wie gezondheidszorg wordt verstrekt, al dan niet op eigen verzoek (art.2.1). 5. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-20035Onder gezondheidszorg wordt begrepen diensten verstrekt door een beroepsbeoefenaar met het oog op het bevorderen, vaststellen, behouden, herstellen of verbeteren van de gezondheidstoestand of om de Patint bij het sterven te begeleiden (art.2.2).De Wet kent daarom een zeer ruim toepassingsgebied: zodra een zorgverlener,beroepsbeoefenaar [14] genoemd, zorg [15] verleent aan een Patint, is de Wet van toepassing [16, verticale artikelsgewijs bespreking van de wet].1.1.2. De Wet op de Patintenrechten en de verzekeringswereld.1. De Wet op de Patintenrechten lijkt op het eerste gezicht een globale codificatie van wat de rechtspraak gedurende diverse decennia hoofdzakelijk in het licht van de medische aansprakelijkheid - heeft gecreerd.Er is echter meer.De Wet voorziet enkele innoverende bepalingen (vb. het recht op inzage en afschrift van het volledig medisch dossier, gewijzigde art. 95 W.L.O., het ruime toepassingsgebied waardoor het medisch onderzoek verricht door een arts van de verzekeraar ook expliciet beoogd wordt, zie infra) en voorziet bovenal de versterkte/gepreciseerde formuleringen van bestaande patintenrechten.De invloed ervan op de medische praktijk, a fortiori op de Verzekeringswereld kan men thans gezien de recente Wet - nog niet volledig schatten.2. De verzekeringsovereenkomst is essentieel een kanscontract en wordt als volgt omschreven de omslag van de gevolgen van het toeval op het vermogen van de mens door de onderlinge hulp ingericht volgens de wetten van de statistiek [17].De techniek van de verzekeringen bestaat erin een onzekere toekomstige gebeurtenis die ofwel betrekking heeft op het vermogen (schadeverzekeringen) ofwel op het leven, de fysieke integriteit en de gezondheidstoestand (persoonverzekeringen) van een persoon te vervangen door zekerheid voor wat betreft de economische gevolgen van het zich voordoen van schadeverwekkende feiten (= risico-overdracht).Bij het verlenen van de wederzijdse toestemming weten de partijen immers niet hoe groot hun eigen prestatie dan wel die van tegenpartij zal zijn [18].Historisch gezien waren er eerst zeeverzekeringen en dan landverzekeringen [19]. Het hoeft geen betoog dat huidig werk de landverzekeringswereld beoogt die globaal gezien beheerst worden door de dwingende bepalingen Wet op de Landverzekeringsovereenkomsten (hierna W.L.O.) en de specifieke uitvoeringsbesluiten.3. De Verzekeringswereld wordt door de Wet op de Patintenrechten rechtstreeks benvloed enerzijds door het ruime toepassingsgebied van de wet zelf (nl. het medisch onderzoek, zie 1.1.2.1.1.) en anderzijds in de Tak Persoonverzekeringen door art. 19 die art. 95 W.L.O. op een ingrijpende manier wijzigt (zie 1.1.2.1.2). 6. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-20036De Verzekeringswereld, meer bepaald de Tak Schadeverzekeringen, Afdeling Aansprakelijkheidsverzekeringen, wordt m.i. ook onrechtstreeks benvloed door verscheidene bepalingen van de Wet op de Patintenrechten die de verplichtingen van de beroepsbeoefenaar strikt reglementeert/preciseert en daarom (impliciet) zijn aansprakelijkheid meer in het gedrang brengt (zie 1.1.2.2.).1.1.2.1. Rechtstreekse invloed.1.1.2.1.1.Medisch Onderzoek.1. De Wet op de Patintenrechten heeft een zeer ruim toepassingsgebied (zie boven), in het bijzonder door het begrip gezondheidszorg: diensten verstrekt door een beroepsbeoefenaar met het oog op het bevorderen, vaststellen, behouden, herstellen of verbeteren van de gezondheidstoestand of om de Patint bij het sterven te begeleiden (art.2.2).M.a.w. een persoon verkrijgt de hoedanigheid van patint in de zin van de Wet op de Patintenrechten wanneer hij/zij bij een beroepsbeoefenaar zijn gezondheidstoestand laat/moet laten vaststellen.2. In de verzekeringswereld is de wet op de Patintenrechten daarom ook thans expliciet van toepassing op de arts die in opdracht van de verzekeraar burgerlijke aansprakelijkheid/de ganse tak persoonsverzekeringen de actuele gezondheidstoestand van het slachtoffer of van de kandidaat verzekeringsnemer moet onderzoeken.Dit betekent concreet dat de arts beroepsbeoefenaar- in het kader van het medisch onderzoek de patint in het algemeen een kwaliteitsvolle behandeling moet verzekeren, wat tot op heden meestal niet evident is.Immers, de arts die handelt in opdracht van de verzekeraar moet ofwel de schade minimaliseren (bij beoordeling van de schade aan de mens bij aansprakelijkheidsverzekeringen) ofwel de actuele gezondheidstoestand zo slecht mogelijk voorstellen (bij acceptatie bij persoonsverzekeringen).Deze handelswijze wordt thans op de helling gezet door de patint een aantal expliciete rechten toe te kennen (vb. recht op inzage in het medische dossier, recht op informatie.), waardoor de arts zijn beslissing zal moeten staven.1.1.2.1.2.Het gewijzigde art. 95 W.L.O.1. De bijzondere bepalingen m.b.t. de persoonverzekering maken het voorwerp uit van de artikelen 94 tot 138 van de W.L.O., waaronder drie gemeenschappelijke bepalingen die gegroepeerd zijn in art. 94 tot 96 van voormelde Wet.Uit de definitie van de (persoon)verzekering zelf (cfr. supra) dat essentieel een kanscontract is- blijkt dat informatie nopens de gezondheidstoestand van de persoon onontbeerlijk is bij 7. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-20037het afsluiten van het contract. Immers, enkel onzekere toekomstige gebeurtenissen kunnen verzekerd worden en geen voorafbestaande toestand (zie infra).2. Het doorstromen van medische informatie naar de verzekeringsmaatschappijen (acceptatie - politiek) was n van de grote knelpunten bij de totstandkoming de W.L.O..De Nationale Orde van Geneesheren verdedigt tot op heden een absolute opvatting van het beroepsgeheim. Volgens deze opvatting wordt het beroepsgeheim enkel ingesteld in het algemeen belang en raakt het de openbare orde. Het belang van de patint is daaraan ondergeschikt en hij kan de arts niet ontslaan van zijn geheimhoudingsplicht, zelfs niet als hij er belang bij heeft.De absolute benadering van het beroepsgeheim werkte fraude en oneerlijkheid in de hand waardoor de verzekeraars dienden vergoedingen te betalen voor schadegevallen die eigenlijk niet in aanmerking kwamen voor dekking.Het oude Art. 95 W.L.O. is steeds onderhevig geweest aan hevige kritiek en dito lobbywerk vanuit de Nationale Orde van Geneesheren, gezien de formulering een functionele interpretatie van het beroepsgeheim van de geneesheer poneerde, waarbij het medisch beroepsgeheim een prerogatief van de patint is, die zelf beslist dat zijn geneesheer een volledige en getrouwe beschrijving geeft van zijn gezondheidstoestand [20].De nieuwe bepaling zet de verplichting tot afgifte (functionele opvatting) om in een mogelijkheid voor de arts (heeft de Orde daadwerkelijk gewonnen?, zie infra).De vraag stelt zich of deze expliciete wetswijziging daadwerkelijk een invloed heeft op de acceptatie politiek van de verzekeringsmaatschappij op het gebied van persoonverzekeringen (zie verder bespreking 2.2.).1.1.2.2. Onrechtstreekse invloed: de professionele aansprakelijkheid van de beroepsbeoefenaar?1. De aansprakelijkheidsverzekeringen behoren tot de schadeverzekeringen naast de zaakverzekeringen en de kostenverzekeringen (cfr.infra).Het begrip professionele of beroepsaansprakelijkheid wordt in een ruime betekenis aangewend ter omschrijving van elke aansprakelijkheid opgelopen in verband met een beroepsmatige activiteit, ongeacht of het gaat om een onderneming van producten dan wel om een onderneming van diensten [21].In casu beoog ik de beoordeling professionele aansprakelijkheid van de beroepsbeoefenaar, die beoogd wordt door de Wet op de Patintenrechten [22].Specifieke regels in verband met medische aansprakelijkheid werden immers niet opgenomen in de Wet omdat ervoor geopteerd is de afdwingbaarheid te verwezenlijken door een inbedding van de rechten van de patint in de vigerende aansprakelijkheidregels [23]. 8. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-20038Zoals al hoger aangegeven hebben de patintenrechten zich hoofdzakelijk in Belgi kunnen ontwikkelen precies in het licht van de beoordeling van de medische aansprakelijkheid.De rechter die wordt geconfronteerd met een schadeclaim tegen een arts, ontwerpt een strak model van arts, een hypothetisch en fictieve persoon, waar hij het gedrag van de aangesprokene zal toetsen. De arts zal een fout kunnen worden verweten, wanneer een zorgvuldig en omzichtige arts van dezelfde categorie, geplaatst in de zelfde omstandigheden, deze tekortkoming niet zou hebben begaan.In de regel komt het dus aan de patint toe het bewijs te leveren van de fout van de arts, van de schade en van het oorzakelijk verband, wat in de praktijk vaak bewijsproblemen schept voor het slachtoffer.Zoals bekend gaat een arts in beginsel slechts een inspanningsverbintenis aan, d.w.z. dat hij/zij de verplichting opneemt een bepaalde inspanning te leveren of bepaalde middelen aan te wenden om een resultaat te bereiken, ofschoon de arts niet belooft dat hij daarin ook zal slagen. De rechtspraak heeft een andere houding aangenomen en heeft de rechtspositie van de patint versterkt door het aanvaarden dat ook artsen in welbepaalde gevallen tot een resultaat gebonden zijn [24].2. De Wet op de Patintenrechten beoogt de rechten van de patint op het gebied van de gezondheidszorg te definiren/preciseren en legt in het algemeen het recht vast op kwaliteitsprestaties die aangepast zijn aan de behoeften van de patint [25].De ratio legis is dat een correcte regeling van de rechten van de Patint een maximale preventie van gebeurlijke schadevergoedingen zou betekenen, m.a.w. preventie schakelt het risico uit [26] .Deze invalshoek is verzekeringstechnisch correct doch zal m.i. naar de praktijk toe vaak het omgekeerde effect genereren, namelijk door een graduele toename van de schadedossiers.Immers, de precieze definiring van een aantal rechten (vb. procedures nopens toestemming, inzage ed.) verlaagt merkelijk de drempel van de bewijslast van een medische fout bij het slachtoffer (zie bespreking onder 2.1).3. Na publicatie van de Wet op de Patintenrechten beloofde Minister Tavernier op een congres naar aanleiding van de Week Tegen Kanker van 7 tot 13 oktober 2002- een wet waardoor de schuld van de arts niet meer bewezen moet worden omdat er een fonds zal opgericht worden om slachtoffers van medische fouten te vergoeden [27].Het werd echter niet meer dan een belofte. Het is m.i. ondenkbaar dat er ooit een objectieve aansprakelijkheid ingevoerd worden voor beroepsbeoefenaars voor handelingen of nalatigheden (=beroepsfouten) die onder de toepassing van artikel 1382 ev. van het Burgerlijk Wetboek vallen, al was het maar onder druk van andere vrij beroepen die tevens geconfronteerd worden met steeds meer aansprakelijkheidsvorderingen (vb. advocaten, )Het wetsvoorstel tot vergoeding van de schade veroorzaakt bij therapeutische ongevallen, ingediend door mevrouw Anne-Marie Lizin kan wel soelaas bieden voor schadegevallen die niet onder art. 1382 e.v. van het Burgerlijk Wetboek vallen, de zogenaamde abnormale schade veroorzaakt door het uitvoeren of niet-uitvoeren van geneeskundige verstrekkingen [28]. 9. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-200391.2. De Anti - Discriminatiewet.1.2.1. Algemeen.1. De Wet ter bestrijding van discriminatie en tot wijziging van de Wet van 15 februari 1993 tot oprichting van een Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding beoogt de horizontale werking van het grondwettelijke bepaalde en het verder door de rechtspraak van het Arbitragehof gepreciseerde gelijkheidsbeginsel in de verticale werking van voormeld beginsel in de relatie tussen overheid en burgers [29].M.a.w. ook private personen (natuurlijk of rechtspersoon) dienen het gelijkheidsbeginsel te respecteren in hun relaties tot de medeburgers.Zoals de Wet op de Patintenrechten kwam de Anti - Discriminatiewet niet spontaan tot stand, doch is (in tegenstelling tot de Wet op de Patintenrechten die hoofdzakelijk het resultaat is van jurisprudentile ontwikkelingen) het directe resultaat van de implementatie van twee richtlijnen van de Europese Unie, die een uniforme regelgeving zou moeten garanderen in de lidstaten [30].2. Het persbericht van 13 december 2002 daags na de definitieve goedkeuring van de anti - discriminatiewet door de senaat- van het Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding (hierna CGKR) verwoordt zeer bondig de ambities van de nieuwe wet, als volgt [31]:De anti - racismewet van 1981 [32] een van de werkingsinstrumenten van het CGKR- is niet enkel beperkt in haar toepassingsgebied, namelijk enkel raciale discriminaties, doch ook in de bewijslast: gezien de anti- racismewet een strafwet is, moet het motief zeer expliciet bewezen worden en een racistisch motief 100 % bewijzen is zeer moeilijk.De Anti - Discriminatiewet beantwoordt niet enkel aan de gerechtvaardigde vraag om wettelijke beschermd te worden tegen raciale discriminaties, maar ook tegen directe of indirecte- discriminaties gebaseerd op seksuele orintatie, handicaps, gezondheidstoestand, geloof of filosofische overtuiging, leeftijd.Deze brede definitie, die feitelijke discriminatie al dan niet met opzet- omschrijft veronderstelt een nieuwe burgerrechtelijke aanpak: de discriminatie wordt niet enkel benaderd als een misdrijf maar als een situatie die moet rechtgezet worden door een snelle burgerlijke procedure, met verschuiving van de bewijslast naar de verweerder tegen wie een vermoeden van discriminatie bestaat door feiten die worden aangebracht door het slachtoffer.Op strafrechtelijk gebied voert de nieuwe wet de notie verwerpelijke beweegreden in, die nopens de straftoemeting een verdubbeling van de straf kan teweegbrengen indien het gerechtelijk onderzoek uitwijst dat n van de motieven voor het misdrijf de haat, het misprijzen of de vijandigheid voor een persoon is wegens zijn/haar ras, huidskleur, afkomst, geslacht, burgerlijke staat, ed. 10. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-200310De nieuwe Wet poneert ten slotte een open systeem nopens de feitelijke beoordeling van de directe of indirecte discriminatie: in beide gevallen wordt de mogelijkheid geboden van een zogenaamde objectieve rechtvaardiging (zie 1.2.2.2.) [33].1.2.2. De Anti Discriminatiewet en de verzekeringswereld.1. De eerste reacties van de verzekeringswereld zijn formeel: de verzekeraars discrimineren niet, gezien deze al bij acceptatie objectieve criteria toepassen, gebaseerd op de statistiek [34].Deze techniek noemt men segmentatie in het jargon van de verzekeraars (zie 1.2.2.1).2. Een onderscheid maken door segmentatie houdt volgens de verzekeringswereld immers geen discriminatie in, gezien deze steunt in functie van objectief meetbare criteria (zie 1.2.2.2.).1.2.2.1. Discriminatie door segmentatie?1. Zoals al hoger weergegeven is het verzekeringscontract essentieel een kanscontract (zie punt 1.1.1.), namelijk in de verhouding verzekeraar - verzekerde hebben beiden een kans op winst of verlies.2. De verzekeringstechniek steunt verder op de oude idee van de mutualiteit, dit wil zeggen op de vereniging van een bepaald aantal personen die onderworpen zijn aan hetzelfde risico, teneinde onder hen allen, de last van de schadegevallen die slechts enkele leden van de groep treffen, te verdelen [35].Het beroep op de statistiek laat toe op ideale wijze het onderlinge stelsel in te richten en vooraf op benaderende wijze te voorzien welk het gewicht van de te verdelen schadegevallen zal zijn, evenals bijgevolg de omvang van de samen te stellen reserves en het peil van de te bedingen premies.De wet van de grote aantalen is n van de grondslagen van de statistiek. Immers, het is dankzij een groot aantal waarnemingen dat het mogelijk is de waarschijnlijkheid van het voorval te bepalen, dit wil zeggen de kansen op verwezenlijking van de beschouwde gebeurtenissen. Deze waarschijnlijkheid wordt in beginsel nagegaan in nieuwe groepen die beantwoorden aan dezelfde kenmerken als deze waar de berekening werd gemaakt [36].3. Segmentatie (steunend op de statistiek) betekent dat een totale bevolking wordt opgedeeld in subgroepen, in functie van een aantal parameters.Door een goed doorgevoerde segmentatie kunnen een aantal specifieke behoeften en gedragingen gedentificeerd worden, waardoor men een aangepast product kan voorstellen.Welnu, de eigenlijke risicodifferentiatie, in functie van bepaalde segmentatiecriteria, geeft echter aanleiding tot prijsdifferentiatie. Concreet houdt dit in dat voor bepaalde subgroepen de 11. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-200311gevraagde prijs lager zal liggen dan die van een standaardproduct, maar dat voor andere subgroepen die prijs hoger zal liggen [37].4. Segmentatie betekent dat de verzekeraar bij acceptatie van de risicio een onderscheid kan maken tussen de invloed verschillende objectieve criteria op het te beoordelen risico.Het onderscheid dat gereflecteerd wordt in de prijsdifferentiatie van verzekeringsproducten moet wel voor iedereen gelijk zijn in de ongelijke categorie.Immers, discriminatie ontstaat slechts wanneer gelijke categorien, ongelijk behandeld worden (zie 1.2.2.2.).1.2.2.2. Objectief en redelijk verantwoord criterium.1. Zoals al hoger gesteld poneert de Anti - Discriminatiewet de zelfde beoordeling van de draagwijdte van het gelijkheidsbeginsel zoals deze wordt uitgevoerd door het Arbitragehof (en het Europees hof) betreffende de toepassing van het gelijkheidsbeginsel op de verticale verhoudingen tussen overheid en burgers.Concreet zal de toetsing daardoor de volgende fasen omvatten [38]:a. de vergelijkbaarheidtoets: personen, situaties en verhoudingen moeten voldoende vergelijkbaar zijn;b. toetsing aan het teleologische criterium: het nagestreefde doel moet geoorloofd en niet willekeurig zijn;c. toetsing aan het objectiviteitcriterium: het onderscheid moet objectief zijn;d. toetsing aan het pertinentiecriterium: het gemaakte onderscheid moet adequaat en relevant zijn ten aanzien van het nagestreefde doel;e. toetsing aan het evenredigheidscriterium: er moet een kennelijke evenredigheid bestaan tussen de aangewende middelen en het nagestreefde doel.Daarbij moet m.i. ook rekening gehouden worden met de specifieke finaliteit van de verzekeringen, meer bepaald met het solidariteitsprincipe (=sociale functie van de verzekering gebaseerd op economische solidariteit) die toch als n van de basisbeginselen van de verzekeringen wordt beschouwd.2. De concrete vraag stelt zich dus of de verzekeraars hun grenzen (objectief criterium/solidariteitsprincipe als basis van de verzekering) respecteren door de verregaande segmentatie politiek bij acceptatie van risicos? (zie punt.2) 12. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-2003122. Concreet: Gevolgen van beide wetten voor de verzekeringswereld an sich.1. De Landverzekeringsovereenkomsten worden globaal gezien beheerst door de dwingende bepalingen Wet op de Landverzekeringsovereenkomsten (W.L.O.) waarvan de bepalingen in beginsel dwingend zijn [39] en de specifieke uitvoeringsbesluiten [40].De verzekeringsovereenkomst is een kanscontract onder bezwarende titel: er wordt een prestatie geleverd in ruil voor het betalen van een premie [41].De summa divisio in de W.L.O. is het onderscheid tussen schadeverzekeringen en persoonsverzekeringen, die elk hun eigen wetmatigheden hebben, zie infra.2. De verzekeringsovereenkomst is bovendien een toetredingscontract: de verzekeraar zal in vele gevallen een zekere superioriteit aan de dag leggen bij het sluiten van de overeenkomst [42].In het bijzonder komt de acceptatiepolitiek van de verzekeraar zowel in schadeverzekeringen als in persoonsverzekeringen door de Wet op de Patintenrechten en de Anti - Discriminatiewet zowel expliciet als impliciet opnieuw ter discussie (zie punt 1).Het hoofdzakelijke raakvlak tussen beide wetten ligt immers in het feit dat de Wet op de Patintenrechten de gezondheidstoestand (zowel de huidige als de toekomstige na het ondergaan van een behandeling) van de patint beoogt, wat de verzekeraars bij acceptatie van een risico door de Anti Discriminatiewet a priori niet in aanmerking mogen nemen.Bij de bespreking van de nieuwe wetten en hun link naar de verzekeringswereld toe zijn onder punt 1 enkele theoretische/praktische vraagstellingen uitgewerkt, die als volgt samengevat worden:(1) Heeft het ruime toepassingsgebied (medisch onderzoek) van de Wet op de Patintenrechten een invloed enerzijds, op de evaluatie van schade bij de mens door de arts van de verzekeraar burgerlijke aansprakelijkheid bij aansprakelijkheidsverzekeringen, anderzijds op de acceptatie politiek van de verzekeringsmaatschappij op het gebied van persoonverzekeringen?(2) Heeft de expliciete wijziging van art. 95 W.L.O door de Wet op de Patintenrechten. een daadwerkelijke invloed op de acceptatie politiek van de verzekeringsmaatschappij op het gebied van persoonverzekeringen?(3) Zou de precieze definiring van een aantal Patintenrechten (vb. procedures nopens toestemming, informatie Ed.) merkelijk de drempel van de bewijslast van een medische fout bij het slachtoffer verlagen en aldus de professionele aansprakelijkheid van de beroepsbeoefenaar verhogen?(4) Respecteren de verzekeraars hun grenzen (objectief criterium/solidariteitsprincipe als basis van de verzekering) thans gedefinieerd door de Anti Discriminatiewet- door de verregaande segmentatie (in casu meer specifiek op basis van de gezondheidstoestand) politiek bij acceptatie van risicos? 13. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-200313Deze vraagstellingen worden thans bij gebreke aan praktijkgevallen gezien de recente datum van beide wetten theoretisch uitgewerkt naar de relevante takken en onderafdelingen van de Landverzekeringswereld, volgens de gekende vertrouwde structuur van de W.L.O.2.1. Schadeverzekeringen1. De schadeverzekering wordt in de wet omschreven als een verzekering waarbij de verzekeringsprestatie afhankelijk is van een onzeker voorval dat schade veroorzaakt aan iemands vermogen [43].2. Deze soort verzekering wordt beheerst door het indemniteitsprincipe: een schadeverzekering mag er enkel op gericht zijn het werkelijk geleden nadeel van het vermogen van de verzekeringsnemer te vergoeden en mag voor hem geen verrijking inhouden [44].2.1.2. Aansprakelijkheidsverzekeringen.1. De aansprakelijkheidsverzekeringen dekken het vermogen van de verzekerde tegen de aantastingen die het bedreigen als gevolg van aansprakelijkheden die hij zou kunnen oplopen [33].2. De Wet op de Patintenrechten beoogt de rechten van de patint op het gebied van de gezondheidszorg te definiren/preciseren en legt in het algemeen het recht vast op kwaliteitsprestaties die aangepast zijn aan de behoeften van de patint [46].De Rechten van de Patint t.a.v. de beroepsbeoefenaar zijn zo omschreven, dat men gewag kan maken van een werkelijk (geschreven) contract tussen partijen met als basis het medisch dossier (=bewijsfunctie): vb. uitdrukkelijke toestemming bij ingreep, verzoek om schriftelijke informatie..[47].Het hoeft m.i. geen betoog dat een dergelijke omschrijving de bewijslast van de Patint bij een gebeurlijk schadegeval die de professionele aansprakelijkheid van de beroepsbeoefenaar impliceert- een stuk eenvoudiger maakt (zie 1.1.2.2.).De vrees bij de beroepsbeoefenaars dat er door onredelijke eisen of voortdurende klachten afgegleden wordt naar Amerikaanse toestanden is dus reel.Een verhoging van het aantal schadegevallen/klachten zal daarom ontegensprekelijk de verzekeraars professionele aansprakelijkheid van de beroepsbeoefenaars aansporen om ofwel geen dekking meer te verlenen om ofwel hogere premies te vragen.Het hoeft geen betoog dat de artsen niet gerust (kunnen) zijn in verwezenlijking van de Wet op de patintenrechten (zie 1.1.2.2. randnummer 3).Hierbij kan de Anti Discriminatiewet bij acceptatie in professionele aansprakelijkheidsverzekeringen een ook een belangrijke rol spelen: er is discriminatie tenzij 14. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-200314het onderscheid (segmentatie : vb. leeftijd arts/specialisaties) steunt op een objectieve en redelijke verantwoording.In de marge kan ten slotte verwezen worden naar de recente wijzigingen op het gebied van de Wet op de Aansprakelijkheid voor Motorrijtuigen door de Wet van 2 augustus 2002 [48] waar er als het ware geanticipeerd heeft op de Anti - Discriminatiewet: er werd een tariferingbureau opgericht om personen die geen (betaalbare) autoverzekering bekomen toch aan een verzekering te helpen [49].3. In dit verband mag men zeker niet vergeten dat de arts van de verzekeraar bij de evaluatie van schade aan de mens (vb. het slachtoffer in het kader van de polis burgerlijke aansprakelijkheid motorrijtuigen en de patint - het slachtoffer - in het kader van de eigenlijke professionele aansprakelijkheid van de arts bij medische fouten) ook onderworpen is aan de Wet op de Patintenrechten (zie 1.1.2.1.), wat de kwaliteit van het onderzoek ten goede zou moeten komen in het voordeel van de patint.De Anti Discriminatiewet interfereert hier duidelijk met de Wet op de Patintenrechten: de arts van de verzekeraar mag niet discrimineren op basis van de gezondheidstoestand van het slachtoffer van een ongeval of van een medische fout louter door het feit dat zijn opdrachtgever de verzekeraar zelf is (= een gelijke behandeling in vaststelling van de schade aan de mens als het ware het slachtoffer zijn eigen patint zou zijn).2.1.2.Andere Schadeverzekeringen.1. De praktijk leert dat de invloed van de gezondheidstoestand van de kandidaat- verzekeringsnemer zelf op de zaakverzekeringen een soms cruciale invloed heeft, namelijk bij de beoordeling van het risico: vb. het bekomen van een brandverzekering door een licht mentaal gehandicapte.In het bestek van deze scriptie wordt hier niet verder op ingegaan.2. De gebeurlijke evoluties bij de eigenlijke rechtsbijstandsverzekering zijn m.i. onlosmakelijk verbonden met de te voorziene evolutie in de professionele aansprakelijkheid van de beroepsbeoefenaar in het licht van de Wet op de Patintenrechten. Immers, een toename van schadegevallen/klachten impliceert een toename van slachtoffers die zich beroepen op de polis rechtsbijstand.In het bestek van deze scriptie wordt ook hier niet verder op ingegaan.2.2. Persoonsverzekeringen1. De persoonsverzekeringen is een verzekering waarbij de verzekeringsprestatie of de premie afhankelijk is van een onzeker voorval dat iemands leven, fysische integriteit of gezinstoestand aantast [51]. 15. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-2003152. Terwijl de schadeverzekeringen noodzakelijkerwijze verzekeringen tot vergoeding van schade zijn (zie punt 2.1), zijn de persoonsverzekeringen hetzij verzekeringen tot uitkering van een vast bedrag hetzij verzekeringen tot vergoeding van schade naargelang partijen bedongen hebben [52].2.2.1. Levensverzekeringen.1. Enkel levensverzekeringen zijn uitsluitend van forfaitaire aard, gezien de omvang van de verbintenis.Deze verrichtingen veronderstellen dat de verbintenissen van de verzekeraar vooraf vaststaan en niet afhangen van een rechtvaardiging a posteriori van de schade die werkelijk voortvloeit uit de verwezenlijking van het risico [53].2. De verzekeringsovereenkomst is een tevens een contract te goeder trouw: conform art. 1134 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek [54] bepaalt dat de overeenkomsten te goeder trouw moeten worden uitgevoerd.Vrij algemeen wordt thans geargumenteerd dat voormeld artikel vooral een gedragsregel poneert zowel bij het afsluiten van de overeenkomst als bij uitvoering van de overeenkomst: het betreft meestal samenwerkingsverplichtingen, zoals de verplichting om de medecontractant te informeren, raad te geven of te waarschuwen of om zich te onthouden van gedragingen die de uitvoering van de verbintenis van de wederpartij bemoeilijken, alsook schadebeperkingverplichtingen [55].Bij persoonverzekeringen, waarbij de verzekeringsprestatie of de premie afhankelijk is van een onzeker voorval dat iemands leven, fysieke integriteit of gezinstoestand aantast, is medische informatie betreffende alle elementen van het risico noodzakelijk.3. Het doorstromen van medische informatie naar de verzekeringsmaatschappijen wordt geregeld door art. 95 W.L.O. dat door art. 19 van de Wet op de Patintenrechten ingrijpend gewijzigd werd.Vergelijk dienaangaande de twee teksten nopens de door de kandidaat verzekerde te verstrekken medische informatie [56].De nieuwe bepaling van art.95 W.L.O. zet de verplichting tot afgifte door de arts aan de kandidaat-verzekeringsnemer om in een mogelijkheid tot afgifte aan de adviserende arts van de verzekeraar.De kandidaat verzekeringsnemer kan niets verweten worden, gezien hij/zij de vraag gesteld heeft en uiteindelijk de arts vrij oordeelt of de kandidaat verzekeringsnemer/patint niet onder druk staat en druk is er altijd bij de aanvraag van dergelijke attesten..Kortom de arts heeft opnieuw de volledige beschikking/controle over hun beroepsgeheim in onderhavige materie. 16. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-200316Maakt deze bocht van 180 nopens de opvatting van het medisch beroepsgeheim (functionele naar absolute waarde, zie 1.1.2.1.) het op het eerste gezicht moeilijker voor de verzekeraar om het risico volledig te analyseren en voor de kandidaat-verzekeringsnemer om een verzekering te bekomen?Welnu, art.95 W.L.O. kan niet los bekeken worden van art. 5 W.L.O. (gemeenschappelijke bepaling die op alle landverzekeringen van toepassing is) nopens de mededelingsplicht van de kandidaat-verzekeringsnemer. Dit laatste is de verplichting om spontaan zijn volledige risico te beschrijven.Deze vraag naar medische informatie kan m.i. ondergebracht worden in de al uitgebreide- vragenlijst nopens de actuele gezondheidstoestand die in het kader van art. 5 W.L.O. voor het sluiten van het contract onder de neus van de kandidaat-verzekeringsnemer wordt geschoven.De arts beroepsbeoefenaar in de zin van de Wet op de Patintenrechten is immers verplicht om onder bepaalde voorwaarden- een afschrift van het medische dossier te geven aan de patint die erom vraagt [57]. Ook hier oordeelt de arts of de kandidaat verzekeringsnemer/patint al dan niet onder druk staat en druk is er altijd bij het bekomen van dergelijke attesten.Deze vragenlijst (zal)/wordt dus zeker en vast uitgebreid/ (worden) teneinde rechten van de verzekeraar te vrijwaren tegen fraude.4. De Anti Discriminatiewet die elke discriminatie verbiedt op grond van de huidige of toekomstige gezondheidstoestand interfereert hier duidelijk bij de acceptatiepolitiek bij persoonsverzekeringen met de Wet op de Patintenrechten.De wet biedt echter op het gebied van persoonverzekeringen meer mogelijkheden tot het maken van een onderscheid dan bij gewone schadeverzekeringen.Immers, de essentie van persoonverzekeringen is dat enkel onzekere toekomstige gebeurtenissen betreffende de gezondheidstoestand, het leven en de fysieke integriteit kunnen verzekerd worden en geen vooraf bestaande toestand [58].Vergaande onderzoeken die een vooraf bestaande toestand releveren, hebben dan ook in se niets te maken met de problematiek van discriminatie.Uiteraard mag de verzekeraar niet discrimineren op een toekomstige gezondheidstoestand door invoering van een uitsluitinggrond: zie verwijzing naar de Euthanasiewet in de inleiding.De solidariteitstoets zou m.i. wat milderen in de concrete beoordeling van het risico (zie verder besluit).5. In dit verband mag men zeker niet vergeten dat de arts van de verzekeraar bij de beoordeling van de gezondheidstoestand naar aanleiding van een medisch onderzoek ook onderworpen is aan de patintenrechten, wat de kwaliteit van het onderzoek ten goede moet komen (zie 1.1.2.1. en ook 2.1.1). 17. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-200317De Anti Discriminatiewet interfereert hier duidelijk met de Wet op de Patintenrechten: de arts van de verzekeraar mag niet discrimineren op basis van de gezondheidstoestand van de kandidaat verzekerde (= een gelijke behandeling in vaststelling van de gezondheidstoestand als het ware de kandidaat-verzekerde zijn eigen patint zou zijn).2.2.1. Andere Persoonverzekeringen.1. Het betreft hier persoonsverzekeringen, die zowel een indemnitair of forfaitair karakter hebben, waarbij het zich voordoen van het verzekerde voorval niet uitsluitend afhankelijk is van de duur van het menselijke leven. Hieronder vallen onder meer de bruidsschatverzekering, de geboorteverzekering, de ziekte -en invaliditeitsverzekering waaronder de collectieve ongevallenverzekering.[59].2. Art. 95 W.L.O. is als gemeenschappelijke bepaling ook van toepassing op andere persoonverzekeringen dan levensverzekeringen. Het volstaat integraal te verwijzen naar wat onder punt 2.2.1 uiteengezet werd.3. Besluit1. De vier vraagstellingen (zie p.12) voor de bespreking gesteld, werden in de mate van het mogelijke beantwoord en als volgt samengevat:(1) De toepassing van de Wet op de Patintenrechten op het medisch onderzoek ofwel naar aanleiding van de evaluatie van schade aan de mens bij aansprakelijkheidsverzekeringen ofwel bij de acceptatie bij persoonsverzekeringen is een feit: in beide gevallen zal de arts van de verzekeraar de patint een kwaliteitsvolle behandeling moeten garanderen. Ook de patint zal met behulp van de patintenrechten de nodige wapens hebben om een gebeurlijke discriminatie te kunnen aanvechten.Het uitgangspunt in de Wet op de Patintenrechten was dat door volgehouden informatiecampagnes zowel de patinten als de zorgverleners de rechten van de patint moeten leren kennen. [60].De praktijk ruim 8 maanden na de inwerkingtreding- is echter anders.Er werd inderdaad een informatiebrochure door de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu verspreid met een summiere samenvatting van de Patintenrechten, doch daar bleef het grotendeels bij [60].Waar blijven de informatie avonden voor de patinten consumenten van de beroepsbeoefenaars (die zeker op de hoogte zijn)?Er is nog werk aan de winkel!(2) De wijziging van art. 95 W.L.O. heeft m.i. weinig invloed op de acceptatiepolitiek bij de persoonsverzekeringen. Immers, art. 5 W.L.O. biedt voldoende mogelijkheden aan de 18. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-200318verzekeraar om de informatie te bekomen. Zeker is het feit dat het nieuwe art. 95 W.L.O. grote administratieve wijzigingen m.b.t. de verwerking van de medische gegevens teweegbrengt.(3) De precieze definiring van de Patintenrechten zal duidelijk een grote invloed hebben op de beoordeling van de medische aansprakelijkheid van de arts, a fortiori op de arts van de verzekeraar, met alle gevolgen van dien op de eigenlijke professionele aansprakelijkheidsverzekering.(4) Het antwoord op de vierde vraag zal hoofdzakelijk afhangen van de concrete praktijk: moet er bij de beoordeling van de segmentatiepolitiek rekening gehouden worden met de specifieke finaliteit van het verzekeringscontract, namelijk het solidariteitsprincipe?Een van de fundamentele beginselen van het Belgisch Verzekeringsrecht is het acceptatierecht van de verzekeraar. Er bestaat in Belgi geen algemeen subjectief recht op verzekering: de verzekeraar kiest zijn clinteel op basis van zijn eigen naar eigen zeggen objectieve - criteria.De Anti Discriminatiewet is het ultieme wapen om dit fundamentele privilegie van de verzekeraars grondig ter discussie te stellen. De wet geeft open definitie van het begrip discriminatie, dat m.i. een gedetailleerde discussie in de snelle burgerlijke procedure ten gronde mogelijk maakt, en breidt de bevoegdheden van het CGKR uit tot deze wet (Cf. supra).De Anti - Discriminatiewet zou m.i. meer ruimte kunnen maken voor het solidariteitsprincipe, de oorspronkelijk basis van de verzekering, dat de laatste decennia sterk verdrongen werd in de verzekeringswereld door het overgewicht van het winstoogmerk.Thans ruim 3 maanden na de publicatie van de anti- Discriminatiewet is er nog NIETS concreet ondernomen om eender welke discriminatie (proberen) aan te klagen [61].Er is dus ook hier nog werk aan de winkel!2. De nieuwe wetten hebben/zullen ontegensprekelijk de verzekeringswereld veranderd/ veranderen.De concrete uitwerking/invloed van beide wetten zal pas binnen enkele jaren gevalueerd kunnen worden.3. Het is ten slotte noodzakelijk om de nieuwe wetten niet verticaal te bekijken, doch om deze in een ruimere context te plaatsen waar interferentie mogelijk is om een maximale toepassing van de wetten te bekomen.Het hoofdzakelijke raakvlak tussen beide wetten ligt in het feit dat de Wet op de Patintenrechten de gezondheidstoestand (zowel de huidige als de toekomstige) van de patint beoogt wat de verzekeraars bij acceptatie van een risico a priori niet in aanmerking mogen nemen door art.1 van de Anti Discriminatiewet. 19. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-200319Eindnoten[1] K.B. tot wijziging van het koninklijk besluit van 22 februari 1991 houdende algemeen reglement betreffende de controle op de verzekeringsondernemingen en van het koninklijk besluit van 14 december 1992 betreffende de modelovereenkomst voor verplichte aansprakelijkheidsverzekering inzake motorrijtuigen, B.S. 14 februari 2002, nr. 2002011032.[2] B.S. 17 september 2002; ook van belang is de Wet van 2 augustus 2002 tot wijziging van de wet van 21 november 1989 betreffende de verplichte aansprakelijkheidsverzekering inzake motorrijtuigen en tot wijziging van de artikelen 29 en 31 van de wet van 25 juni 1992 op de landverzekeringsovereenkomst, B.S. 30 augustus 2002 (oprichting van het tariferingbureau, zie infra).[3] B.S. 22 juni 2002.[4] B.S. 26 september 2002.[5] Wet ter bestrijding van discriminatie en tot wijziging van de wet van 15 februari 1993 tot oprichting van een Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding, B.S. 17 maart 2003.[6] Vooral de Conventie Mensenrechten en Biogeneeskunde van de Raad van Europa (1997) en de Verklaring van Amsterdam van de Wereld Gezondheidsorganisatie Europa (1994) hebben hun stempel gedrukt op ontwikkeling van de rechtsbescherming van de patint in de EU-landen.[7] De voornaamste spelers zijn uiteraard de vertegenwoordigers van de diverse belangengroepen m.b.t. de ontwikkeling van de patintenrechten in : de Nationale Raad van Orde der Geneesheren; de consumenten- patinten vertegenwoordigers en de verzekeringswereld.[8] o.a. Wetsontwerp betreffende de rechten van de patint, Parl.St.Kamer 1998- 99,2098/1(Colla); Wetsvoorstel betreffende het medisch zorgcontract en de rechten van de patint, Parl.St. Kamer 1999 (B.Z.), 50-70/1 (Brouns) zie ook het interview met de heer Brouns (en de heer Dewallens) in Jura Falconis, jaargang 35, 1998-1999, nummer 4, De toekomst van de patint in het medisch recht, p.607 waar de heer Bouns zijn visie over wat patintenrechten nu zijn ruim omschrijft de patint moet een volwaardige partner zijn.[9] Caroline Trouet en Ingrid Dreezen, Rechtsbescherming van de patint: De wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patint, in N.J.W. ?[10] De wet op de patintenrechten., uit CM-informatie nr.207, april 2003, p.1. en voetnoot 9: randnr.5: De Wet regelt enkel individuele patintenrechten. Het sociaal recht op gezondheidszorg dat reeds kan worden afgeleid uit art.23 G.W. is niet opgenomen.[11] zie omstandig advies van de Nationale Raad over het voorontwerp van de wet betreffende de rechten van de patint, in Tijdschrift van de nationale Raad, nr. 95 maart 2002, p.3-9. 20. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-200320[12] T. Vansweevelt, Rechten van de patint: de rol van de rechtspraak in Belgi., in Medi- ius, 2001-4, p.35-42.[13] zie voetnoot 9[14] Beroepsbeoefenaar is eerst wie valt onder het toepassingsgebied van het K.B. nr.78 betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen (hierna de W.U.G.): in de huidige stand van de wetgeving gaat het om de volgende beroepsgroepen: artsen, tandartsen, vroedvrouwen,apothekers, kinesitherapeuten, verpleegkundigen, paramedici en zorgkundigen. Beroepsbeoefenaar is voorts ook de beoefenaar van een niet-conventionele praktijk in de geneeskunde (wet 29 april 1999: noot: de meeste belangrijke bepalingen zijn op heden nog niet in werking getreden).[15] in samenhang met 14, zorg in de meest ruime betekenis verlenen in het kader van hun beroep.[16] zie verder artikelsgewijs bespreking van de wet: zie voetnoot 9 en 10 (summier) en ook Herman Nys, De wet betreffende de rechten van de patint, R.W. 22 maart 2003, jaargang 2002-2003, nr. 29, p.1121-1133.[17] Marcel Fontaine, Verzekeringsrecht, Larcier , 1999, p.8, nr.13.[18] F. Ponet, De Landverzekeringsovereenkomst, Kluwer Rechtswetenschappen Belgi, 1993, p.9, nr.15[19] Marcel Fontaine, o.c., p.5, nrs.4-12.[20] L. Wostyn , in Beroepsgeheim voor Advocaat/Arts Praktisch bekeken, niet uitgeg., Symposium Orde der Geneesheren en Orde van Advocaten te Oostkamp, 11 mei 2002, p.24.[21] Caroline Van Schoubroeck, Professionele aansprakelijkheidsverzekering en de Europese interne Markt, Ced. Samsom, 1994, p.23, nr. 17[22] zie omschrijving onder voetnoot 14[23] zie voetnoot 9, randnummer 4 in de tekst[24] zie voetnoot 12[25] zie voetnoot 16[26] zie voetnoot 9, randnummer 4 in de tekst en Marcel Fontaine, o.c., p.3, nr. 2 : Preventie is de eerste manier om de kans op de verwezenlijking van het schadegeval te verminderen, hetzij de gevolgen ervan te verzachten.[27] uit Het Laatste Nieuws, 3 oktober 2002 : Nieuw fonds vergoed medische fouten: de paniekreactie vanuit de medische wereld nog voor de inwerkingtreding van de Wet op de Patintenrechten (10 oktober 2002). 21. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-200321[28] Wetsvoorstel tot vergoeding van de schade veroorzaakt bij therapeutische ongevallen (ingediend door mevrouw Anne Marie Lizin) , Belgische Senaat zitting 1999-2000, 18 april 2000, 2-335/1.[29] B.S. 17 maart 2003 (on-line te consulteren: www.staatsblad.be/nl); zie ook artikelsgewijs analyse van J. Vrielink, Stefan Sottiaux, Dajo De Prins, De anti-discrminatiewet, NJW, 5 en 12 maart 2003, nrs.23 en 24, p.258-275 en p. 294-306.[30] zie voetnoot 29, artikelsgewijs commentaar: p. 258 randnummer 3: de Rasrichtlijn en de kaderrichtlijn.[31] on line te consulteren: www.antiracisme.be[32] Wet van 30 juli 1981 tot bestraffing van bepaalde door racisme of xenofobie ingegeven daden, B.S. 25 juli 1999, laatst gewijzigd (versterking) door de Wetten van 20 januari 2003, B.S. 12 februari 2003, en 23 januari 2003, B.S. 13 maart 2003.[33] zie voetnoot 29, artikelsgewijs commentaar: p.266 randnummer 38: bij een gesloten systeem worden de uitzonderingen expliciet en limitatief voorzien, dus geen interpretatieruimte voor de rechtbank.[34] BVVO, Verzekeraars staan klaar om antidiscriminatiewet toe te passen, Brandpunt, 12 december 2002, p.3-7.[35] Marcel Fontaine, o.c., P.8, nr. 14.[36] Marcel Fontaine, o.c., P.9, nr. 15.[37] Guy Vandenberghe, Segmenteren: Niet-rokers betalen minder, Trends 25 juli 1991, p. 61.[38] zie voetnoot 29, artikelsgewijs commentaar: p.267 randnummer 40.[39] Wet van 25 juni 1992 op de Landverzekeringsovereenkomst, B.S. 20 augustus 1992.[40] vb. Brandverzekeringsbesluit, K.B. rechtsbijstandverzekering, ed.[41] F. Ponet, o.c., p.6 randnummer 7.[42] F. Ponet, o.c., p.10 randnummer 16.[43] zie art. 1 G W.L.O.[44] Marcel Fontaine, o.c., p.201, nr. 453.[45] Marcel Fontaine, o.c., p. 233, nr. 534.[46] zie voetnoot 25[47] zie art. 7 en 8 Wet op de patintenrechten. 22. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-200322[48] zie voetnoot 2.[49] Waren de verzekeraars al tot het besef gekomen dat zij in dat opzicht daadwerkelijk discrimineren door complete uitsluiting of door het hanteren van exorbitante tarieven bij B.A. auto?[50] Marcel Fontaine, o.c., p. 285, nr. 673.[51] art.1 H, W.L.O.[52] Marcel Fontaine, o.c., p. 293, nr. 693[53] Marcel Fontaine, o.c., p.434, nr.1002[54] F. Ponet, o.c., p. 11, nr. 17.[55] F.Ponet, o.c., p.11, nr.18.[56] Oud art. 95 W.L.O.: De door de verzekerde gekozen arts geeft de verzekerde, die erom verzoekt de geneeskundige verklaringen af die voor het sluiten of het uitvoeren van de overeenkomst nodig zijn. Het medisch onderzoek, noodzakelijk voor het sluiten en het uitvoeren van de overeenkomst, kan slechts steunen op de voorgeschiedenis van de huidige gezondheidstoestand van de kandidaat-verzekerde en niet op technieken van genetisch onderzoek die dienen om de toekomstige gezondheidstoestand te bepalen.Mits de verzekeraar aantoont de voorafgaande toestemming van de verzekerde te bezitten, geeft de arts van de verzekerde aan de adviserende arts van de verzekeraar een verklaring af over de doodsoorzaak.Nieuw art. 95 W.L.O.:De door de verzekerde gekozen arts kan de verzekerde die erom verzoekt de geneeskundige verklaringen afleveren die voor het sluiten of het uitvoeren van de overeenkomst nodig zijn. Deze verklaringen beperken zich tot een beschrijving van de huidige gezondheidstoestand.Deze verklaringen mogen uitsluitend aan de adviserende arts van de verzekeraar worden bezorgd. Deze mag de verzekeraar geen informatie geven die niet-pertinent is gezien het risico waarvoor de verklaringen werden opgemaakt of betreffende andere personen dan de verzekerde.Het medisch onderzoek, noodzakelijk voor het sluiten en het uitvoeren van de overeenkomst, kan slechts steunen op de voorgeschiedenis van de huidige gezondheidstoestand van de kandidaat- verzekerde en niet op technieken van genetisch onderzoek die dienen om de toekomstige gezondheidstoestand te bepalen.Mits de verzekeraar aantoont de voorafgaande toestemming van de verzekerde te bezitten, geeft de arts van de verzekerde aan de adviserende arts van de verzekeraar een verklaring af over de doodsoorzaak.Wanneer er geen risico meer bestaat voor de verzekeraar, bezorgt de adviserend arts de geneeskundige verklaringen, op hun verzoek, terug aan de verzekerde of, in geval van overlijden, aan zijn rechthebbenden.[57] zie art. 9 3 Wet op de Patintenrechten. 23. Postgraduaat Verzekeringswezen 2002-200323[58] zie voetnoot 29, artikelsgewijs commentaar, p. 264, nr. 30 : Immers, uit de parlementaire voorbereidingen blijkt het in het verzekeringswezen er om dient te gaan of de betrokken eigenschap de aard van het risico verandert. Indien dit niet het geval is, kan het onderscheid niet worden beschouwd als objectief en redelijk verantwoord.[59] F.Ponet, o.c., p.555, nr. 1631.[60] zie voetnoot 9, randnummer 4[61] www.health.fgov.be/vesalius : aanvraag van folders en affiches.[62] www.antiracisme.be : geen nieuws