UTRECHTS MEDIATIEMODEL NEWREVrev ... Stedelijk Coördinator Vreedzame Wijkaanpak, Veilige...

Click here to load reader

  • date post

    15-Oct-2020
  • Category

    Documents

  • view

    0
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of UTRECHTS MEDIATIEMODEL NEWREVrev ... Stedelijk Coördinator Vreedzame Wijkaanpak, Veilige...

  • Eindrapportage april 2013 1

    Het Utrechts Mediatiemodel Een samenwerkingsmodel om basisconflicten op wijkniveau op te vangen Ontwikkeld in het kader van het project Vreedzame Veilige Publieke Taak                                                         Janny Dierx en Caroline Verhoeff In opdracht van Doenja Dienstverlening en de gemeente Utrecht, uitgevoerd door jannydierx.nl en devreedzamewijk.nl Utrecht, 20 april 2013

  • Eindrapportage april 2013 2

    Deze rapportage gaat over de versterking van de mediatorenaanpak van de Vreedzame Wijkaanpak naar een volwaardig wijkmediatiemodel. Het is de opbrengst van het project Vreedzame Veilige Publieke Taak. Het project is tussen maart 2012 en februari 2013 uitgevoerd in de wijk Kanaleneiland.1 Uitgevoerd door Caroline Verhoeff, coördinator Vreedzame Wijkaanpak en Janny Dierx, projectleider en adviseur Veilige Publieke Taak van de gemeente Utrecht. In opdracht van Doenja Dienstverlening en de gemeente Utrecht. Voorzitter van de projectgroep was Annemiek van Vliet, directeur/bestuurder Doenja Dienstverlening.    

    1 Er zijn afzonderlijke rapportages over de manier waarop in het kader van dat project is gewerkt.

  • Eindrapportage april 2013 3

    INHOUD 1. Samenvatting en leeswijzer ................................................................................................................. 4   2. Vreedzame Veilige Publieke Taak ...................................................................................................... 7   3. Op weg naar een Vreedzame Wijk ...................................................................................................... 9   4. Kiezen voor focus: het oplossen van conflicten ................................................................................ 11   5. Toepassen van herstelrecht .............................................................................................................. 14   6. Basisafspraken verwijzing naar bemiddeling door politie .................................................................. 17   7. De basisconflicten in de wijk ............................................................................................................. 19   8. Vreedzame Veilige Publieke Taak: de opbrengsten ......................................................................... 23   9. Op weg naar een Utrechts Mediatiemodel ........................................................................................ 28   9.1. Vreedzame interventies .................................................................................................................. 29   9.2. Formelere herstelrechtelijke interventies ........................................................................................ 31   9.3. Mediation in strafzaken .................................................................................................................. 31   9.4. Introductie van nieuwe werkwijzen ................................................................................................. 32   10. De meerwaarde van het verbinden van 'veilig' met 'vreedzaam' ..................................................... 34   11. Randvoorwaarden voor realisatie .................................................................................................... 38   Literatuur ............................................................................................................................................... 41   Bijlage 1   Afspraken rondom speeltuin Anansi .................................................................................. 42   Bijlage 2   Relatie met afspraken project Kanaleneiland 12- .............................................................. 44   Bijlage 3   Werkbezoek Minister aan Vreedzame Veilige Publieke Taak ........................................... 47   Bijlage 4   Kernteam VVTP ................................................................................................................. 48  

  • Eindrapportage april 2013 4

    1. Samenvatting en leeswijzer Samenvatting Het project Vreedzame Veilige Publieke Taak is een Utrechtse vernieuwing van het programma Veilige Publieke Taak dat in 2012 in gang is gezet. Het is een uniek samenwerkingsproject dat laat zien dat breed samenwerken op wijkniveau op het gebied van bejegening en veiligheid werkt: het project gaat over samenwerken dwars door de schotten van de beroepsgroepen en organisaties heen. De Vreedzame Wijkaanpak is een programma dat zijn oorsprong vindt in de Vreedzame School, een aanpak die is ontstaan om toenemend probleemgedrag van kinderen op scholen terug te dringen, vanuit de gedachten dat de geïndividualiseerde samenleving sociale verbondenheid nodig heeft en de basisschool een goede plek is om daaraan te bouwen. De effecten bleken zo positief, dat het concept van de Vreedzame School is doorgetrokken naar het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs en in een aantal wijken naar de wijk: de Vreedzame Wijkaanpak. Er is nu sprake van een breed programma dat concreet invulling geeft aan democratisch burgerschap en het op vreedzame wijze hanteren van conflicten. Dit programma wordt gevolgd door de onderzoeksgroep van prof. Micha de Winter van de Universiteit Utrecht. De Vreedzame Wijk werkt met het gegeven dat veiligheidsgevoel niet alleen afhankelijk is van feitelijke onveiligheid, maar ook van de competentie om ermee om te gaan. De Vreedzame Wijkaanpak gaat over gedeelde opvoedingsverantwoordelijkheid. Dit is een complexe opdracht. Het kan alleen als men in contact is met elkaar en vergelijkbare waarden en verwachtingen deelt. In het project Vreedzame Veilige Publieke Taak ligt de focus op transfer van competenties en het oplossen van conflicten. Dit maakt dat kinderen, jongeren, professionals, bewoners - kortom, alle mensen in de wijk - zich aanpassen aan een vreedzame sociale norm. En daarmee zorgen zij ervoor dat de norm wordt: altijd en gezamenlijk reageren op grensoverschrijdend gedrag. In een Vreedzame Wijk worden alle jongeren, uiteindelijk bijna alle medewerkers in de openbare en maatschappelijke dienstverlening en inmiddels ook vele ouders getraind. Meedoen en participeren is een belangrijke voorwaarde voor burgerschap. Dat wordt door deze aanpak geactiveerd. Iedereen krijgt ʻvreedzameʼ training en daardoor ook vreedzame verwachtingen. In Utrecht heeft de samenwerking tussen Veilige Publieke Taak en de Vreedzame Wijk geleid tot het vergroten van de samenwerking tussen organisaties op het gebied van veiligheid en tot het vergroten van het 'intentionele pedagogisch handelen'.   Het project Vreedzame Veilige Publieke Taak laat zien dat de oproep die minister Plasterk van BZK deed om in het kader van agressie tegen publieke dienstverleners juist ook aandacht te geven aan de opvoeding van kinderen en jongeren hout snijdt. We kunnen de oplossingen niet alleen verwachten van meer regels en hogere straffen. In het project Vreedzame Veilige Publieke Taak werken de professionals in een wijk samen met ouders, bewoners en jongeren zelf aan vreedzame oplossingen en prettiger omgangsvormen. Minister Plasterk bracht in januari 2013 een werkbezoek aan het project in Kanaleneiland. In dit project in Kanaleneiland wordt samengewerkt door de gemeente, het wijkbureau, DMO, de Stedelijk Coördinator Vreedzame Wijkaanpak, Veilige Publieke Taak Utrecht/Programma Veiligheid, de politie en het OM met stedelijke organisaties als Doenja (wijkwelzijn), JoU (Jongerenwerk Utrecht), de vrouwenvereniging Al Amal en verschillende onderwijsinstellingen in de wijk. Werkwijze De werkwijze is deze: tussen maart 2012 en februari 2013 werd ingezoomd op incidenten die zich voordeden in Kanaleneiland op het gebied van grensoverschrijdend gedrag en agressie tegen publieke dienstverleners. Daarbij werden de betrokkenen gecoacht bij hun reactie op deze incidenten. Dit werd gedaan door het inzetten van herstelrecht door alle betrokkenen (jongeren, professionals, ouders en vrijwilligers uit de zelforganisaties zoals de vrouwenvereniging Al Amal), het trainen van vaardigheden en het inschakelen van buurtbemiddelaars en mediators. Herstelrecht betekent dat -

  • Eindrapportage april 2013 5

    soms nadat aangifte is gedaan - een veroorzaker van grensoverschrijdend gedrag de kans krijgt om de gevolgen te herstellen en de zaak recht te zetten. Deze consequente werkwijze heeft geleid tot verbetering van de samenwerking tussen professionals van organisaties in de wijk en de ouders, bewoners en jongeren. Voor dit project is een analyse gemaakt van de veel voorkomende basisconflicten in de wijk; vervolgens is een schaal met oplopende interventies ontwikkeld. Die wordt consequent toegepast.

    Enkele resultaten: • Een vader is agressief geweest tegen een aantal medewerkers. Er wordt een gesprek

    georganiseerd waarin duidelijk wordt dat hij zich realiseert dat hij te ver is gegaan. Hij vraagt begrip voor het feit dat hij zich niet gehoord en begrepen voelde. De professionals realiseren zich dat zij de gang van zaken beter hadden kunnen uitleggen en dat het belangrijk is om altijd even contact te zoeken met de ouders voordat een kind te maken krijgt met een sanctie.

    • Tijdens een gesprek met een groepje 12-jarigen dat een medewerker van een

    wijkwelzijnsorganisatie op straat uitscheldt, betuigen drie van de vier jongens oprecht spijt. Ze hebben zich