Transitie en uitdagingen voor het vrijwilligerswerk

download Transitie en uitdagingen voor het vrijwilligerswerk

of 73

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    213
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Transitie en uitdagingen voor het vrijwilligerswerk

  • Thuishulp vzw

    Huizen van het Kind:

    Transitie en uitdagingen voor het

    vrijwilligerswerk

    Onderzoeksproject Thuishulp vzw

    2012 - 2013

  • INHOUDSTABEL

    INLEIDING ....................................................................................................................................................... 4

    I. ALGEMENE INTRODUCTIE: PREVENTIEVE GEZINSONDERSTEUNING EN HUIZEN VAN HET KIND .......... 5

    1.1 Preventieve gezinsondersteuning ........................................................................................................ 5

    1.2 Doelstelling preventieve gezinsondersteuning .................................................................................... 5

    1.3 Domein van de preventieve gezinsondersteuning ............................................................................... 6

    1.4 Het concept Huis van het Kind ............................................................................................................ 6

    1.5 Het decreet ........................................................................................................................................... 8

    1.6 De meerwaarde voor (aanstaande) gezinnen met kinderen en jongeren ........................................... 8

    1.7 De meerwaarde voor de actoren op het domein van de preventieve gezinsondersteuning ............ 10

    II. VRIJWILLIGERSTRANSITIE: ONDERZOEK ............................................................................................... 12

    2.1 Algemene inleiding en kader onderzoek ............................................................................................ 12

    2.2 Algemene doelstellingen .................................................................................................................... 12

    2.3 Definitie vrijwilligerswerk ................................................................................................................... 13

    2.4 Methodologie ..................................................................................................................................... 14

    2.4.1 Onderzoekscordinatie ......................................................................................................... 14

    2.4.2 De nationale denk- en stuurgroep ........................................................................................ 14

    2.5 De organisatie ..................................................................................................................................... 15

    III. RESULTATEN ...................................................................................................................................... 17

    3.1 UITDAGINGEN BIJ HET HUIDIGE VRIJWILLIGERSWERK ....................................................................... 17

    3.1.1 Algemene uitdagingen .......................................................................................................... 17

    3.1.2 Motivaties voor een vrijwillig engagement .......................................................................... 20

    3.1.3 Situatie in de praktijk ............................................................................................................ 22

    3.2 VISIE OP VRIJWILLIGERSWERK ............................................................................................................ 24

    3.2.1 Inleiding ................................................................................................................................. 24

    3.2.2 Een nieuwe visie dringt zich op ............................................................................................. 25

    3.2.3 Visie op vrijwilligerswerk als maatschappelijk verschijnsel .................................................. 26

    3.2.4 Visie op vrijwilligerswerk binnen de organisatie .................................................................. 26

  • 3.2.5 Waarom werkt de organisatie met vrijwilligers? .................................................................. 27

    3.2.6 Op welke niveaus worden vrijwilligers ingezet binnen de organisatie? ............................... 28

    3.2.7 Aansturen van de vrijwilliger ................................................................................................ 28

    3.2.8 Autonomie van de vrijwilliger ............................................................................................... 29

    3.2.9 Resultaatgerichtheid ............................................................................................................. 29

    3.2.10 Wat heeft de organisatie te bieden? ......................................................................................... 29

    3.2.11 Regionale verschillen en accenten ............................................................................................ 31

    3.3 Taken................................................................................................................................................... 32

    3.4 Competenties ...................................................................................................................................... 35

    3.4.1 Basisattitude ......................................................................................................................... 35

    3.4.2 Competenties ........................................................................................................................ 36

    3.5 Opleiding en (om)scholing .................................................................................................................. 38

    3.5.1 Hebben de vrijwilligers een opleiding nodig? ....................................................................... 38

    3.6 Werving en selectie ............................................................................................................................ 53

    3.6.1 Inleiding ................................................................................................................................. 53

    3.6.2 Beleid .................................................................................................................................... 57

    3.6.3 De juiste persoon op de juiste plaats .................................................................................... 58

    3.6.4 Onthaal en introductie .......................................................................................................... 61

    3.6.5 Samenwerkingsovereenkomst .............................................................................................. 62

    3.6.6 Beindiging ............................................................................................................................ 62

    3.6.7 Problemen bij werving: nature vs nurture .......................................................................... 62

    3.6.8 De kracht van het imago .............................................................................................................. 65

    3.6.9 Waar zoeken? .............................................................................................................................. 65

    IV. CONCLUSIES EN CONSEQUENTIES .................................................................................................... 68

    REFERENTIES ................................................................................................................................................. 72

  • 4

    INLEIDING

    Het hedendaags vrijwilligerswerk kent vele uitdagingen en ondergaat een gedaanteverandering. Het

    engagement van vrijwilligers krijgt een meer tijdelijk karakter en ook de motivaties waarom aan

    vrijwilligerswerk wordt gedaan veranderen. Persoonlijke interesses en motivaties spelen steeds meer

    een rol bij de keuze van vrijwilligerswerk. De continuteit van het vrijwilligerswerk komt in gedrang en

    organisaties dienen zich aan te passen aan deze veranderingen.

    Een aanzienlijk deel van de sociale dienstverlening rekent op vrijwilligers als een belangrijke aanvulling

    voor hun dienstverlening. Een mooi actueel voorbeeld is te vinden in de consultatiebureaus: vrijwilligers

    staan er in voor het onthaal, het meten en wegen van de kinderen en de correcte toeleiding en verloop

    van de zittingen. Een deel van deze consultatiebureaus zal de komende tijd een gedaanteverandering

    ondergaan. Er zal een nieuw concept gemplementeerd worden, namelijk de Huizen van het Kind, het

    preventieve aanbod voor kinderen wordt samengebracht, hierbij spelen de consultatiebureaus en

    ontmoeting een centrale rol.

    Dit onderzoek naar de transitie van de vrijwilligers binnen een nieuw concept dient gekaderd te worden

    binnen een breder geheel. Vrijwilligers spelen vandaag de dag een belangrijke rol binnen de

    consultatiebureaus voor het jonge kind. Het implementeren van een inhoudelijke en organisatorische

    vernieuwing in de consultatiebureaus heeft ingrijpende gevolgen voor de talrijke vrijwilligers die deze

    dienstverlening aan de basis uitbouwen. Een succesvolle overgang naar Huizen van het Kind met een

    uitgebreide onthaal- en ontmoetingsfunctie waarin vrijwilligers een belangrijke rol spelen, vereist een

    onderzoek naar de visie op werken met vrijwilligers, het takenpakket van vrijwilligers, de opleiding en

    omscholing van vrijwilligers en dergelijke meer. In dit onderzoeksrapport wordt gekaderd hoe men het

    preventieve aanbod wil plaatsen binnen het nieuw concept de huizen van het kind, en welke mogel