the quest for lost knowledge - Talentontwikkelaar kennisborging en kennisoverdracht moet beginnen...

download the quest for lost knowledge - Talentontwikkelaar kennisborging en kennisoverdracht moet beginnen met

If you can't read please download the document

  • date post

    14-Jun-2020
  • Category

    Documents

  • view

    1
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of the quest for lost knowledge - Talentontwikkelaar kennisborging en kennisoverdracht moet beginnen...

  • the quest for lost knowledge Voor iedere professional op het gebied van kennismanagement

    Reader DGM Kennismanagement 4-3-10

    Hoeveel is uw bedrijfskennis (u) waard?

  • 2

  • 3

    1. Project De Grijze Massa ................................................................................................... 4

    1.1. Vergrijzing en en kennisverlies bij bedrijven ....................................................... 4

    1.2. Project De Grijze Massa ....................................................................................... 4

    2. Achtergronden bij het onderzoek ................................................................................. 5

    2.1. Doelstellingen en Uitgangspunten ....................................................................... 6

    2.2. Soft Systems Methodology .................................................................................. 6

    3. Probleem analyse .............................................................................................................. 7

    3.1. Problemen in kaart .............................................................................................. 7

    3.2. Kennismanagement ............................................................................................ 8

    4. Concepten en kaders ....................................................................................................... 9

    4.1. Het DGM (De Grijze Massa) systeem .................................................................... 9

    4.2. DGM kennismanagement methode .................................................................... 10

    4.3. De “onontdekte” best practice (OBP) .................................................................. 10

    5. Pilot Projects .................................................................................................................... 11

    5.1. Hypervideo ....................................................................................................... 11

    5.2. Pilotprojecten: Istimewa Elektro en Ontop B.V. .................................................. 12

    5.3. Evaluatie ........................................................................................................... 13

    5.4 KRA ................................................................................................................... 13

    6. Terugblik en vooruitkijken ........................................................................................... 13

    6.1. Terugblik .......................................................................................................... 13

    6.2. Vooruitkijken .................................................................................................... 14

    7. Literatuurlijst ................................................................................................................... 15

    Inhoudsopgave

  • 4

    Vergrijzing en kennisverlies bij bedrijven. Vanaf 2006 ontving een groep Zeeuws

    ondernemers signalen over problemen die

    binnen bedrijven ontstonden door het vertrek

    van medewerkers die de pensioengerechtigde

    leeftijd bereikten. Ervaring en bedrijfskennis gaan

    verloren, zo werd gevreesd.

    De toegenomen zorg over kennisverlies stond in

    verband met de vergrijzing. De grijze druk, het

    aantal 65 plussers als percentage van de totale

    bevolking, was vanaf 2000 sterk aan het groeien.

    Was in 2000 de grijze druk nog 21,9%, in 2015

    zou deze naar verwachting zijn opgelopen tot

    30,5%. De Zeeuwse cijfers lagen nog hoger: van

    27,6% in 2000 tot 34.9 % in 2015.1

    (Zie onderstaande grafiek)

    0,0

    5,0

    10,0

    15,0

    20,0

    25,0

    30,0

    35,0

    40,0

    20 00

    20 01

    20 02

    20 03

    20 04

    20 05

    20 06

    20 07

    20 08

    20 09

    20 10

    20 11

    20 12

    20 13

    20 14

    20 15

    V ergrijz ing Nederland

    V ergrijz ing Zeeland

    Figuur 1: Vergrijzing uitgedrukt in percentage van de totale bevolking in de periode 2000-2015

    Vanaf 2000 werd op landelijk beleidsniveau

    ingespeeld op de grote maatschappelijke gevolgen

    van de vergrijzing zoals de betaalbaarheid van

    de gezondheidszorg en het pensioenstelsel. De

    landelijke bewustwording van de gevolgen voor

    het bedrijfsleven, en met name voor individuele

    bedrijven, kwam later op gang. In 2007 schetste

    Jan van Zijl, voorzitter van de Raad voor Werk en

    Inkomen, de gevolgen van de vergrijzing voor

    organisaties. Naast stijging van de gemiddelde

    leeftijd en veranderende leeftijdsopbouw van

    het personeelsbestand, noemde hij expliciet het

    verlies van ervaring en bedrijfskennis.2

    De Zeeuwse ondernemers Herbert Dettingmeijer

    (Wende Personeelsdiensten), Marcel

    Urgert

    (men@work) en Sabine Verburg

    (Verburg Advies) namen het

    initiatief om op regionaal niveau

    onderzoek te organiseren naar de

    mogelijkheden van kennisbehoud.

    Hiertoe werd de stichting De Grijze

    Massa opgericht.

    Project De Grijze Massa De initiatiefnemers vonden een

    samenwerkingspartner in de

    Hogeschool Zeeland (HZ).

    Het initiatief paste in het streven

    van Hans de Bruin, lector ICT, om

    de HZ praktijkgericht onderzoek

    op het gebied van Zeeuwse

    maatschappelijke en economische

    vraagstukken uit te voeren. Het was bovendien een

    1. Project De Grijze Massa

    1 Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) 2 Speechtekst Jan van Zijl uitgesproken tijdens de Landelijke Conferentie Arbo en re-inegratie (Performa Beurs) op woensdag 3 oktober 2007.

  • 5

    mogelijkheid voor HZ om zich te profileren

    als aanjager van vernieuwing en innovatie.

    Onderzoeksproject De Grijze Massa (DGM) ging

    medio 2007 van start als een gezamenlijk project

    van HZ en Stichting De Grijze Massa. Opzet en

    uitvoering van het onderzoek werd geleid door

    Marco Lengton die als docent en onderzoeker was

    en is verbonden aan het lectoraat ICT.

    In de voorbereiding tot het project bleek dat

    weglekkende bedrijfskennis in brede kring werd

    gezien als een probleem. De Grijze Massa kon

    rekenen op de belangstelling van bedrijven, lokale

    overheden, branche organisaties, vakbonden

    en provinciale bestuurders. Provincie Zeeland

    en Stichting Innovatie Alliantie werden bereid

    gevonden het project te ondersteunen. In de

    loop van het project stapte De Grijze Massa als

    project in het Interreg IV programma DC NOISE.

    Hiermee werd het project deel van een Europees

    netwerk van regio’s die initiatieven ontplooien

    om negatieve effecten van demografische

    veranderingen tegen te gaan.

    Stichting De Grijze Massa en HZ waren van

    mening dat de participatie van bedrijven in het

    project zeer belangrijk was. De behoeften van

    bedrijven dienden leidend te zijn. Om het project

    beheersbaar te houden, werd gekozen voor een

    focus op regionale bedrijven in de maaksector.

    Een aantal middelgrote en grote, voornamelijk

    Zeeuwse bedrijven verbond zich aan het project:

    Cegelec Business Unit Industry, Moerdijk• Eyke Hoogendoorn, Terneuzen• Heerema, Vlissingen• Imtech Industry, Bergen op Zoom• Istimewa Elektro, Vlissingen-Oost• Metaloterm Ontop, Middelburg• Nemag, Zierikzee• PTS Machinery, St. Jansteen• Damen Schelde Naval Shipbuilding, • Vlissingen

    Spie Nederland, Breda• SZV, Terneuzen•

    2. Achtergronden bij het onderzoek

    Doelstellingen en Uitgangspunten In de voorbereidingsfase werden enkele brede,

    algemene doelstellingen van het project

    geformuleerd:

    Het tegengaan van kenniserosie bij • bedrijven;

    Het systematisch borgen van waardevolle • kennis van oudere werknemers;

    Het beschikbaar stellen van deze kennis • binnen bedrijven;

    Innovatie van bestaande kennissystemen.• Om deze doelstellingen te realiseren zou het

    onderzoek zich moeten richten op de

    ontwikkeling van een innovatieve methodiek

    voor het (her)waarderen, borgen, beschikbaar

    stellen en overdragen van bedrijfsspecifieke

    kennis. Deze grote lijnen werden opzettelijk

    niet verder uitgewerkt. Het onderzoeksproject

    was van mening dat voor praktisch en

    resultaatgericht onderzoek het belangrijk was

    dat de probleemdragers zelf het probleem en

    oplossingsrichtingen (mee)formuleerden. Het

    onderzoek kon niet buiten de ervaringskennis

    van bedrijven. Het onderzoeksmodel was hierop

    afgestemd.

  • 6

    Het onderzoeksteam formuleerde wel enige

    aannames als leidraad bij het onderzoek.

    Ten eerste werd uitgegaan van een breed

    kennisbegrip waarbij Weggeman’s definitie

    van kennis, namelijk de som van informatie,

    ervaringen, vaardigheden en attituden, werd

    gevolgd.3 Verder werd uitgegaan van het

    onderscheid tussen expliciete kennis en impliciete

    kennis. Expliciete kennis werd gezien als

    geformaliseerde en gecodeerd