Student: Ronald Christiaans Studentnr.: 318186 Ronald... II Colofon Studentgegevens Student: Ronald...

Click here to load reader

  • date post

    13-Aug-2020
  • Category

    Documents

  • view

    4
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Student: Ronald Christiaans Studentnr.: 318186 Ronald... II Colofon Studentgegevens Student: Ronald...

  • Een maatje te groot Is Nederland klaar voor de ontvangst van internationale bijstand in geval van een ramp of crisis?

    2.0

    Opleiding: Master of Crisis and Public Order Management (MCPM3) Student: Ronald Christiaans Studentnr.: 318186 Datum: Augustus 2015

  • ‘Waar wij op anticiperen, gebeurt zelden; wat wij het minst verwachten, gebeurt gewoonlijk’

    Benjamin Disraeli 1804 – 1881, Engelse eerste minister en romanschrijver

    Een maatje te groot 2.0 Is Nederland klaar voor de ontvangst van internationale bijstand in geval van een ramp of crisis?

  • Een maatje te groot 2.0 Is Nederland klaar voor de ontvangst van internationale bijstand in geval van een ramp of crisis?

    II Colofon

    Studentgegevens Student: Ronald Christiaans Studentnummer: 318186 E-mailadres: ronald.christiaans66@gmail.com Telefoon: 062 001 11 34

    Opleidingsgegevens Opleiding: Master of Crisis and Public Order Management Opdracht: Opdracht 2: schrijven en verdedigen Masterthesis MCPM Kernopgave: 5200510 & 5200511 Titel: ‘Een maatje te groot 2.0’ Studiejaar: 2012 – 2013 (MCPM3) Thesisbegeleider: dr. M. van Duin Menno.vanduin@ifv.nl 026 355 24 00 Decaan: drs. E. Braakhekke Leidinggevende: dhr. F. Scheffer (Politieacademie)

    Instituutgegevens Instituut: Instituut Fysieke Veiligheid IFV / Politieacademie Adres: Kemperbergerweg 783 6816 RW Arnhem

    Opdrachtgever Organisatie: Landelijke Operationele Staf Postbus 100

    3970 AC Driebergen Nederland

    Opdrachtgever: P.J. van Zunderd Functie: voorzitter Landelijke Operationele Staf

    Versiegegevens

    Versie Datum

    Concept 1 18 januari 2015

    Concept 2 18 maart 2015

    Concept 3 13 april 2015

    Definitief 26 augustus 2015

    4

  • Een maatje te groot 2.0 Is Nederland klaar voor de ontvangst van internationale bijstand in geval van een ramp of crisis?

    III Voorwoord

    Voor u ligt mijn masterthesis die ik heb geschreven in het kader van de Master of Crisis and Public Order Management. Het resultaat van een leerproces van drie jaar. Een thesis met een onderwerp waar ik gevoel bij heb. Het gekozen onderwerp is actueel. Deze thesis bouwt voort op de in het kader van de Master of Crisis and Disaster Management geschreven scriptie ‘Een maatje te groot’ (Fransen, Lieben, Slob en Verhage, 2001). Er hebben zich sinds 2001 grote veranderingen voorgedaan, zowel op nationaal als internationaal niveau. De vraag is echter of deze veranderingen ertoe hebben geleid dat Nederland nu goed voorbereid is op de ontvangst van internationale bijstand. Met de nieuwe dreigingen die op Nederland afkomen (lees: de hele wereld), zal ook de rampenbestrijding en crisisbeheersing anders benaderd moeten worden. De tijd van een lokale en regionale benadering is voorbij. De rampen, die ons land staan te wachten, maken een nationale en internationale aanpak noodzakelijk. Dit is geen doemdenken maar realiteit. De rampen van de toekomst zullen niet altijd door het getroffen land alleen opgelost kunnen worden. Een grote aardbeving in Groningen, een zware storm gevolgd door een grote overstroming, een pandemie of uitval van kritische infrastructuur, Nederland zal op enig moment een beroep moeten doen op internationale hulp. Voorliggende thesis zal inzicht geven in hoeverre Nederland klaar is voor de ontvangst van internationale bijstand.

    En dan het dankwoord, in willekeurige volgorde. Als eerste het onderwijsteam MCPM en in het bijzonder de opleidingscoördinator Belinda Boere. Veel dank voor de ondersteuning en het mogelijk maken van de studie. Ook veel dank aan de medestudenten van de MCPM 3 voor de mooie, leuke en leerzame 18 maanden, die we samen met alle docenten in de klas hebben doorgebracht. De beide decanen, Erie Braakhekke en Ralf Beerens voor hun professionele ondersteuning in het volbrengen van de studie en Erie ook nog voor de vele waardevolle gesprekken. Menno van Duin voor het geduld en voor de kritische feedback en het vertrouwen in het onderwerp en in mij. Het was van beide kanten soms even doorbijten maar het heeft wel tot resultaat geleid. Alle ervaringsdeskundigen die ik heb mogen benaderen en die mij van zeer waardevolle informatie hebben voorzien, in binnen- en buitenland. Een ieder die mij in het schrijfproces heeft ondersteund en mij (on)gevraagd van advies heeft voorzien. Linda Holst en Remco van Ophoven die als peer-debriefer mij van de broodnodige inhoudelijke en tekstuele feedback hebben voorzien. Peter van Zunderd die zonder aarzelen ja zei op de vraag of hij opdrachtgever wilde zijn voor deze thesis. De Politieacademie die mij in staat heeft gesteld om de opleiding te volgen. En dan het thuisfront in de vorm van mijn zonen Jordi, Dani en Yaro die mij in de periode tot het schrijven van de thesis als mede-student hebben gedoogd. En mijn ouders, in wier huis ik tijdens het schrijven van de thesis kantoor heb mogen houden. Tot slot Diana die mij altijd heeft gesteund in mijn ambities en tijdens het studieproces van de afgelopen jaren. Zelfs na de veranderde gezinssituatie heeft ze door haar kritisch meelezen een essentiële bijdrage in het slagen van deze missie gehad.

    Het grote verdriet is dat mijn vader de succesvolle afronding van deze studie niet meer mee heeft mogen meemaken. Deze is voor jou pa!

    Ronald Christiaans

    5

  • Een maatje te groot 2.0 Is Nederland klaar voor de ontvangst van internationale bijstand in geval van een ramp of crisis?

    IV Voorwoord van de opdrachtgever

    Grote rampen, zoals hurricanes Katrina en Sandy in de Verenigde Staten van Amerika, aardbevingen zoals die in Indonesië, Italië en Nepal hebben plaats gevonden of overstromingen waarmee de Balkan landen en Pakistan zijn geconfronteerd, komen in Nederland niet voor. De laatste grote Nederlandse ramp dateert van 1953. De Nederlandse overheid zet in op grootschalige preventieve maatregelen om te voorkomen dat dergelijke rampen zich voordoen. Voorbeelden hiervan zijn het verhogen van waterkeringen en meer recent, het verminderen van de gasopbrengst in het noorden van Nederland. Toch kan niet worden uitgesloten dat Nederland een keer geconfronteerd zal worden met een grote ramp. De overheid is zich hiervan bewust en speelt hierop in door middel van bewustwordings-campagnes. Campagnes die de Nederlandse bevolking stimuleert om zelfredzaam te kunnen zijn na een ramp.

    De oefeningen Waterproef in 2008 en FloodEx in 2009 hebben aangetoond dat Nederland niet over voldoende hulpverleningscapaciteiten beschikt om de effecten van een grootschalige overstroming te kunnen bestrijden. Indien Nederland wordt getroffen door een ramp van die omvang, zal door Nederland een beroep gedaan moeten worden op de internationale gemeenschap. Landen binnen en buiten Europa zal worden gevraagd om steun in het redden van mensen en het bestrijden van de effecten van de ramp. De vraag is of Nederland klaar is om de internationale bijstand te ontvangen.

    Het voorliggende onderzoeksrapport gaat in op die vraag en geeft inzicht in welke mate Nederland de voorbereiding op de ontvangst van internationale bijstand heeft vormgegeven. Het gaat hierbij om de organisatiestructuur, de preparatie door middel van met name planvorming en het wettelijk kader. De antwoorden die worden gegeven zijn aan de ene kant geruststellend. Immers, we kunnen ons niet op alles voorbereiden. Aan de andere kant bieden die antwoorden ruimte voor zorgen. Dit is met name gebaseerd op de constatering dat wij er in Nederland eigenlijk geen rekening mee houden dat het kan gebeuren.

    In mijn rol als voorzitter van de Landelijke Operationele Staf, verantwoordelijk voor het ontwikkelen van een landelijke operationele strategie ten tijde van een (dreigende) ramp, vind ik het van belang om de balans te vinden met betrekking tot hoe Nederland is voorbereid op grote rampen. Waarop bereiden we ons als land voor, ook in het kader van de ontvangst van internationale bijstand. Het gaat immers om mensenlevens en grote maatschappelijke, economische en ecologische belangen. Het is daarom goed dat er na 2001 nu wederom onderzoek is gedaan naar dit onderwerp. Het geeft de Nederlandse overheid de mogelijkheid om mede op basis van dit onderzoeksrapport bewuste keuzes te maken.

    Tot slot wil ik benadrukken dat de relevantie van dit onderzoek groot is. Dit onderzoek zal een bijdrage leveren aan het verbeteren van de operationele voorbereiding op rampen en crises waarbij internationale bijstand benodigd is. Het is goed dat de onderzoeker dit onderwerp onderzocht heeft en toont daarmee ook de meerwaarde van de studie Master of Crisis and Public Order Management aan.

    Peter van Zunderd

    Voorzitter van de Landelijke Operationele Staf

    6

  • Een maatje te groot 2.0 Is Nederland klaar voor de ontvangst van internationale bijstand in geval van een ramp of crisis?

    V Management samenvatting

    Inleiding Dit onderzoek is uitgevoerd in het kader van het afstuderen voor de studie Master of Crisis and Public Order Management. De aanleiding voor dit onderzoek was de eigen ervaring van de onderzoeker opgedaan tijdens een internationale rampenbestrijdingsmissie in de Filipijnen. Deze ervaring, gekoppeld aan het gewerkt hebben bij het Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum, heeft geleid tot het onderzoek naar het proces ontvangst van internationale bijstand. Het onderzoek is uitgevoerd op basis van de volgende onderzoeksvraag:

    “In hoeverre is Nederland (wettelijk, organisatorisch en preparatief) anno 2015 voorbereid op de ontvangst van internationale bijstand en welke veranderingen hebben zich daarin sinds 2001 voorgedaan, welke knelpunten zijn er (