Special Beatrix

Click here to load reader

  • date post

    15-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    249
  • download

    8

Embed Size (px)

description

Special van NRC Handelsblad over Koningin Beatrix die afstand doet van haar troon.

Transcript of Special Beatrix

  • Dinsdag 29 januari & Wo e n s d a g 30 januari 2013Prijs 2,Algemeen Handelsblad (1828) en Nieuwe Rotterdamsche Courant (1844) Jaargang 43 n o. 101

    x(7B0BB4*KKLKKT( +$!"!&!=!@Bezorginformatie: www.nrc.nl/service of088 5720 555 ma t/m vr 08.00-19.45 uur,zat 11.00-16.45 uur Prijs 2,00 w w w. n rc . n l

    BE

    LG

    I &

    LU

    XE

    MB

    UR

    G

    2,50

    Door een onzer redacteurenAmsterdam. Haar taak viel haarniet te zwaar. Maar het werd tijd vooreen nieuwe generatie. Dat zei konin-gin Beatrix gisteren bij de bekend-making van haar troonsafstand.Het is met het grootste vertrouwendat ik op 30 april van dit jaar het ko-ningschap zal overdragen aan mijnzoon, de Prins van Oranje.

    Om zeven uur, maandagavond 28januari, maakte koningin Beatrix optelevisie haar aftreden bekend. Zewees erop dat ze 75 jaar wordt en dathet koninkrijk Nederland eind ditjaar 200 jaar bestaat. Die twee bij-zondere gebeurtenissen samenmaakten dit jaar voor haar geschiktom af te treden. Beatrix zei de abdica-

    tie al enige jaren te overwegen. Op 30april is zij precies 33 jaar koningin.

    Premier Rutte noemde Beatrix di-rect na de aankondiging een icoonvan Nederland en zei dat zij zichmet hart en ziel heeft ingezet voorde Nederlandse samenleving. Ookandere politici reageerden met res-pect, dankbaarheid en warmte op deaankondiging. D66-leider Pechtoldnoemde Beatrix een hardwerkenden professioneel staatshoofd, dat opeen waardige manier invullingheeft gegeven aan recente verande-ringen. Op initiatief van D66 ver-loor de koningin vorig jaar haar rolbij kabinetsformaties.

    PVV-leider Geert Wilders, die deafgelopen jaren regelmatig Beatrix

    kersttoespraken kritiseerde, danktede vorstin voor 33 jaar trouwedienst aan het Nederlandse volk. Vi-cepremier en minister van SocialeZaken Lodewijk Asscher (PvdA) heeftveel waardering voor de wijze waar-op de koningin haar rol invulde. Hijzei zich te verheugen op een nieuwegeneratie op de troon.

    Willem-Alexander gaat koningWi l l e m -A l e x a n d e r heten, niet Wil-lem IV. In 1997 zei hij nog in eenvraaggesprek dat het in de lijn derv e r wa ch t i n g zou liggen dat hij zichWi l l e m zou gaan noemen. Konin-ginnedag heet voortaan Koningsdagen wordt vanaf 2014 gehouden op 27april, de verjaardag van Willem-Alexander. Op de eerste Koningsdag

    die overigens op 26 april zal plaats-vinden omdat 27 april op een zondagvalt bezoekt Willem-AlexanderAmstelveen en De Rijp, de plaatsendie Beatrix dit jaar zou bezoeken.

    De koning blijft voorlopig wonenop de Eikenhorst in Wassenaar, en zalop termijn verhuizen naar Huis tenBosch in Den Haag. Beatrix, danweer prinses, zal terugkeren naarkasteel Drakensteyn in Lage Vuur-sche, waar zij ook de eerste jaren vanhaar huwelijk doorbracht.

    De abdicatie zal op 30 april plaats-vinden in Amsterdam, net als de ab-dicaties van 1948 (Wilhelmina) en1980 (Juliana). De Amsterdamse bur-gemeester Van der Laan liet wetendat het een onvergetelijke dag

    wordt. Dezelfde dag vindt de inhul-diging van Willem-Alexander plaatsin de Nieuwe Kerk in Amsterdam.Jorge Zorreguieta, de vader vanMxima, zal hier niet bij zijn, zoheeft Mxima volgens de Rijksvoor-lichtingsdienst laten weten aan pre-mier Rutte. Zorreguieta was eerderniet welkom bij het huwelijk van zijndochter. Mxima krijgt de titel vankoningin, maar krijgt dezelfde rech-ten en bevoegdheden als prins Claus.Prinses Amalia wordt kroonprinsesen krijgt de titel prinses van Oranje.

    Koningin Beatrix stopt op hethoogtepunt van haar populariteit.Zij is bijna net zo geliefd als prinsesMxima, die al jaren het populairstelid van het Koninklijk Huis is.

    Tijd voor nieuwe generatie

    Special Beatrix

    Foto Vincent Mentzel

  • NRC Weekend Dinsdag 29 januari & Wo e n s d a g 30 januari 2013

    32 S P EC IAL B eatrix

    Het Koninkrijk bestaat 200 jaar en het staatshoofd wordt 75.Met deze bakens in zicht besloot koningin Beatrix gisterenhaar aftreden aan te kondigen en het koningschap over tedragen aan haar oudste zoon, de prins van Oranje. In deNederlandse staatsrechtelijke traditie nam zij daarmee deenige politieke beslissing waarover zij aan niemand verant-woording is verschuldigd.Premier Rutte luidde haar gisteren uit in goed gekozenbewoordingen die wij hier van harte onderschrijven: respecten bewondering voor haar betrokkenheid. Ze maakteindruk met haar werklust, professionaliteit, betrokkenheiden discipline, zeker. Ze was er inderdaad, a l t ij d .Aan de eisen die de premier toeschreef aan de opvattingenvan haar opvolger, Willem-Alexander, voldeed zij ruim-schoots. Ze bond de natie samen, vertegenwoordigde haar inhet buitenland en moedigde de natie aan. Hoewel de kroon-prins met dat laatste vermoedelijk meer aan zichzelf en aansportcompetities moet hebben gedacht. Beatrix bmoedig-de eerder dan dat ze aanmoedigde. Daarbij putte ze uit haarpersoonlijk leven, haar relatie met de gengageerde prinsClaus, haar gezin en haar geloof.Ze hield het ruim drie decennia vol, wat volstrekt uitzonder-lijk is in gewone publieke functies. Intussen veranderde denatie om haar heen drastisch. Europese eenwording, de toe-stroom van minderheden, de internetrevolutie, de opstandder burgers onder Fortuyn, de terreurangst. De politiekeconjunctuur werd de laatste tien jaar in toenemende mateinstabiel. Haar positie als adviseur van aspirant-premiers en

    weifelende minis-ters, haar rol alss t a a t s r e ch t e l ij kzwaartepunt voorongeoefende fractie-leiders brokkeldezienderogen af.Bij de formatie vanhet eerste kabinet-

    Rutte was haar rol, en die van haar adviseurs, verzwakt. Deformatie van het huidige kabinet verliep rimpelloos geheelbuiten haar om. Politiek trok zij de laatste jaren kritiek aanvan de PVV, meestal rondom Kerst. Dan legde zij de nadrukop tolerantie, beschaving of respect. Die diende zich ook uitte strekken tot moslims. Ook haar betrokkenheid met hetmilieu was dan opeens controversieel. Nederland keerdenaar binnen, terwijl het staatshoofd internationaal georin-teerd bleef. De roep om een Scandinavisch model met eenvooral ceremonieel koningschap won de laatste jaren danook aan politieke geloofwaardigheid.Het koningschap was voor haar een historische, haast religi-eus gewortelde plicht waarmee zij zich volledig identificeer-de. Beatrix herstelde in zekere zin ook de rol van de monar-chie door het functioneler en afstandelijker te presenteren.Zij koos uiterlijk een sterk symbolische stijl die haar alsstaatshoofd herkenbaar maakte, in een omgeving die steedsmeer op beeld leunde. Ze wist behalve het volk ook de maat-schappelijke elite aan zich te binden. Onder meer door zichnadrukkelijk met jonge kunstenaars en wetenschappers teengageren. Een prestatie, na de roerige aanloop naar deinhuldiging en haar destijds controversile huwelijk.Publieke controverses in de decennia die volgden, gingennooit over haar persoon, maar altijd over een ander lid vanhet Huis van Oranje. Of die nu verborgen microfoontjes vande RVD vermoedde of alsnog buitenechtelijke bloedverwan-ten onthulde, Beatrix bleef publiekelijk onaangedaan.Daardoor was zij ook in zekere zin een raadsel wat Beatrixwerkelijk vindt of voelt, bleef goed verborgen. Dat gold ookde ramp die prins Friso trof. Zij was ongetwijfeld geslagenmet ontzetting, maar bleef in haar officile rollen onberis-pelijk. Dat alles droeg bij aan de waardigheid van het ambt,haar neutraliteit, haar verdienste voor de natie en daarmeeook aan haar houdbaarheidsdatum als functionaris.Als staatshoofd was zij topdiplomaat voor de BV Nederland,bemiddelaar tijdens kabinetsformaties, onvermoeibaarmiddelpunt van eindeloze series openingen, ontvangsten,uitreikingen en concerten. Symbool van Nederland, eenlevende band met de vaderlandse geschiedenis. Maar ookeen overtuigd Europeaan die zich niet alleen thuis voelde inDuitsland, maar ook in Zuid-Europa. Zij hielp zo de deuropenhouden. Maar ook was ze trooster van de natie als er eenklap verwerkt moest worden. Bij de aanslag in Apeldoornzag de natie een staatshoofd dat met n zucht de harten vande geschokte burgers raakte. Zij neemt nu afscheid met eenmelancholieke glimlach. Ook die wordt begrepen.

    O n b e r i s p e l ij k ,betrokken enprofessioneel

    Ondanks het feit dat diep leedhaar op persoonlijk vlak nietwerd bespaard, heeft Hare

    Majesteit te allen tijde onsvaderland vol plichtsbesef gediend.PVV-leider Geert Wilders

    Zij is een modernevorstin die hetkoningschap op een

    eigentijdse manier vormgeeft.Alexander Pechtold

    Op momenten vangroot verdriet of bijintense vreugde was zij

    er voor het hele volk.Sybrand van HaersmaBuma

    De laatste jaren heeftBeatrix ook gehoorgegeven aan de wens uit

    de Tweede Kamer om meeropenheid te geven.SP-leider Emile Roemer

    Zij heeft zich laten kennenals een betrokken vorstin.Zij wist en weet mensen te

    raken met haar medelevenin moeilijke tijden.PvdA-leider Diederik Samsom

    Zoals u allen weet,

    Zojuist heeft Koningin Beatrix,Zojuist heeft Koningin Beatrix haar aftre-den aangekondigd. Op dit bijzonderemoment voor de Koningin en voor onsland wil ik allereerst mijn grote respect enbewondering uitspreken. Respect en bewonde-ring voor de buitengewone inzet van de Konin-gin in en voor Nederland en de Nederlandersgedurende meer dan dertig jaar. Vanaf haarinhuldiging in 1980 heeft zij zich met hart enziel ingezet voor de Nederlandse samenleving.Zichtbaar, betrokken en met een enorme ener-gie. Daarom roept de toespraak die zij net hieldin het hele Koninkrijk warme gevoelens op vangrote dankbaarheid. Ook bij mij persoonlijk enbij de andere leden van het kabinet.We nemen straks afscheid van een Koningin inhet hart van de samenleving. Koningin Beatrix

    was er altijd. Zij was er op de feestelijkemomenten, bij de viering van sportieve succes-sen en culturele hoogtepunten. Maar zij was erook en vooral op de moeilijke ogenblikken. Bij-voorbeeld toen het