SMARTPHONES BINNEN HET GEZIN · PDF file Smartphones bieden zoveel functionaliteiten dat we...

Click here to load reader

  • date post

    05-Aug-2020
  • Category

    Documents

  • view

    7
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of SMARTPHONES BINNEN HET GEZIN · PDF file Smartphones bieden zoveel functionaliteiten dat we...

  • ©2017 Nationale Academie voor Media & Maatschappij 1

    SMARTPHONES BINNEN HET GEZIN

    Jongeren gaan gebukt onder fanatieke smartphone-ouders

    Nationale Academie voor Media en Maatschappij

  • ©2017 Nationale Academie voor Media & Maatschappij 2

    DANKWOORD

    Wij zijn veel dank verschuldigd aan

    ons bestuur, de adviesraadleden, scholen,

    de onderzoeksassistenten en de 1.849 jongeren en 637 ouders

    die hebben meegewerkt aan dit onderzoek. Zonder hen

    was dit mooie project niet tot stand gekomen.

    Dank voor jullie medewerking!

    COLOFON EN CREDITS

    Foto’s: IStock, Shutterstock en Pexel

    Huisstijlelementen: Frederiek Zabel van www.zabelledesign.nl

    Foto’s auteurs: Alex Dokter (Bamber Delver) en Bart Honigh (Liesbeth Hop)

    Datacollectie en –analyse: Nick Ho-Sam-Sooi BSc, Maarten Bouwens BSc, TU Delft

    ©Juni 2017 Nationale Academie voor Media en Maatschappij

  • ©2017 Nationale Academie voor Media & Maatschappij 3

    VOORWOORD

    De Nationale Academie voor Media & Maatschappij is een onafhankelijk idealistisch instituut dat beoogt mensen te ondersteunen bij het signaleren,

    interpreteren en benutten van relevante mediaontwikkelingen. Met haar aanbod wil de Academie hen in staat stellen om media op positieve wijze in te

    zetten ten behoeve van hun eigen professionele en persoonlijke doelstellingen.

    De Academie wordt bijgestaan door diverse adviesraden van professionals uit onderwijs, bibliotheek en jeugdzorg die vanuit hun eigen vakgebied het

    aanbod van de Academie aanscherpen en helpen om dit aanbod zo dicht mogelijk op de werkpraktijk te laten aansluiten. Omdat wij de stem van jongeren

    zeer op waarde schatten bij wat wij doen, werken wij ook samen met een Jongerenadviescommissie, bestaande uit 8 schoolgaande en werkende jongeren

    met wie wij regelmatig spreken om hun visie te horen op onze ideeën en plannen.

    De Nationale Academie bekostigt haar onderzoek zelfstandig, is hierbij onafhankelijk en wil hiermee een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van

    maatschappelijk bewustzijn over nieuwe (media)ontwikkelingen, door deze te signaleren en onderbouwd toegankelijk te maken voor de samenleving.

    Wij hopen dan ook dat dit nieuwe onderzoek bijdraagt aan een nieuw bewustzijn

    bij ouders en jongeren over de rol van de smartphone binnen het gezin.

    Wij wensen u veel leesplezier!

    Liesbeth Hop & Bamber Delver

    Directie Nationale Academie voor Media en Maatschappij

    www.mediaenmaatschappij.nl

  • ©2017 Nationale Academie voor Media & Maatschappij 4

  • ©2017 Nationale Academie voor Media & Maatschappij 5

    INHOUDSOPGAVE Dankwoord 1

    Voorwoord 3

    Introductie 7

    Samenvatting: Conclusies 8

    Belangrijkste resultaten 13

    Uitspraken respondenten 21

    Resultaten onderzoek 23

     Totale steekproeven 23

     Gebruik van smartphone door jongeren en hun ouders 24

     Zorgen om het smartphonegebruik door de jongeren 25

     Smartphones en slaap 26

     Thuisregels voor smartphonegebruik 27

     Verzoek aan ouders te stoppen met smartphone 28

     Smartphonegebruik tijdens het eten door ouders 29

     Ouders niet-handsfree met smartphones achter het stuur 30

     Ouders over hun eigen smartphonegebruik 31

    Onderzoeksmethode 32

    Adviezen voor ouders door jongeren 34

    Bijlagen 35

    Nawoord 40

    Leden Bestuur en Adviescommissies 41

  • ©2017 Nationale Academie voor Media & Maatschappij 6

  • ©2017 Nationale Academie voor Media & Maatschappij 7

    INTRODUCTIE De opmars van smartphones is een van de snelste mediaontwikkelingen ooit met vergaande gevolgen voor onze maatschappij en ons bestaan. Toch staan wij amper stil bij

    deze ontwikkeling die ons leven geleidelijk is binnengeslopen. Je zou kunnen zeggen dat we leven in een collectief puberende samenleving: jongeren, maar intussen ook de

    ouders zijn de smartphones volop en veelvuldig gaan gebruiken, zonder dat er (vooralsnog) wordt nagedacht over de consequenties daarvan voor ons en onze kinderen.

    We maken intussen optimaal gebruik van de vele voordelen die smartphones ons bieden, denk aan het altijd en overal bereikbaar zijn, het kunnen opzoeken van informatie

    of nieuws, het delen van persoonlijke gebeurtenissen via de sociale media, de agenda bijhouden, e-mailen, spelletjes spelen, naar muziek luisteren, het kan niet op!

    Smartphones bieden zoveel functionaliteiten dat we eigenlijk nu al niet meer zonder kunnen. Herkent u dat?

    Uit de regelmatige gesprekken met onze Jongerenadviescommissie bleek dat niet alleen jongeren soms overmatig gebruik lijken te maken van smartphones, maar dat hun

    ouders intussen ook van wanten weten. Het was ons daarbij al bekend dat ouders soms aangeven last te hebben van het veelvuldige gebruik van smartphones door

    jongeren. Zij hebben het gevoel te moeten vechten om aandacht bij de jongeren.

    “Ik word soms gek van zijn smartphone, hij kijkt me niet meer aan als ik tegen hem praat…” - moeder met zoon van 14 jaar

    Door deze gesprekken werden wij echter ook nieuwsgierig naar de manier waarop jongeren op hun beurt het smartphonegebruik van hun ouders ervaren. Kunnen ouders

    zich beheersen wat betreft de aandacht die zij besteden aan hun smartphones? Hoe is het voor de jongeren wanneer ouders hun smartphones niet los lijken te kunnen

    laten? Wat doet dat met de jongeren? Hoe voelen zij zich daardoor? Het lijkt erop dat de ouders op dit moment net zo goed pubers zijn binnen het gezin en de grootste

    moeite hebben om hun smartphone los te laten. Wat zijn daar de gevolgen van voor ons gezinsleven? Wordt het niet tijd dat we ons daar bewust van worden?

    “Zo gauw ik aan tafel ergens over begin, gaat mijn vader het opzoeken op zijn smartphone…” - Tico van 17 jaar

    Het is interessant om te zien wat ons onderzoek onder 1.849 jongeren en 637 ouders aan resultaten heeft opgeleverd. Voor zover wij op de hoogte zijn is dit de eerste keer

    dat een dergelijk grootschalig onderzoek in Nederland is uitgevoerd, dus het is een momentopname en we kunnen niets zeggen over de situatie vergeleken met een

    (aantal) jaar geleden. Wij zijn van plan het onderzoek tweejaarlijks te herhalen, zodat we informatie krijgen over de ontwikkelingen vanaf dit jaar.

    Wij hopen dat het publiceren van deze resultaten bijdraagt aan een nieuw collectief bewustzijn bij zowel ouders als jongeren over de soms wel heel overheersende plek die

    de smartphone inneemt in het gezin en dat je gezamenlijk de controle kunt behouden door goede afspraken te maken.

  • ©2017 Nationale Academie voor Media & Maatschappij 8

    SAMENVATTING: CONCLUSIES INLEIDING

    De waarde van het moderne gezin is een discussie waard. Wat zijn de succesfactoren van een goed functionerend gezin? Het is wel zeker dat contact en communicatie een

    sterke basis vormen voor elk gezin. Het is niet voor niets de belangrijkste ‘samenlevingsvorm’ in onze maatschappij. Samenleven kan alleen als je aandacht hebt voor elkaar.

    Dat een nieuwe technologische ontwikkeling daar effect op lijkt te hebben, is voldoende reden om hierover met elkaar in gesprek te gaan om te zorgen dat de smartphone

    niet het volgende onderwerp wordt van een voorlichtingscampagne ‘smartphones maken meer kapot dan je lief is’. Laten we dit voor zijn en zorgen dat zowel ouders als

    jongeren zich op de eerste plaats meer bewust worden van hun eigen gedrag en van de effecten daarvan op anderen binnen het gezin. Laten we hen helpen de controle te

    houden over al dan niet gewenste smartphone-effecten op hun leven.

    1. JONGEREN VOELEN ZICH GENEGEERD DOOR HUN FANATIEKE SMARTPHONE-OUDERS

    We kunnen uit het onderzoek gerust concluderen dat niet alleen jongeren zich laten verleiden tot soms veelvuldig en zelfs overmatig gebruik van hun smartphones, maar

    dat veel ouders tegenwoordig ook vallen in de categorie van fanatieke smartphonegebruikers. Een derde (32%) van de Nederlandse jongeren vraagt zijn ouders wel eens

    om te stoppen met hun smartphone. Het is bijna onvoorstelbaar maar ruim een derde (38%) van de ouders reageert daar volgens de jongeren maar ‘soms of nooit’ op.

    Een kwart (24%) van de jongeren vindt dat vervolgens niet leuk, een vijfde (19%) voelt zich genegeerd, 14% wordt er ongeduldig van en 9% wordt zelfs boos.

    1.1 Ouders onvoldoende bewust van effect eigen smartphonegebruik op hun kinderen

    Daartegenover staat dat slechts 14% van de ouders denkt dat hun eigen smartphonegebruik een probleem is voor de kinderen , terwijl bijna de helft (47%) van de

    ouders wel aangeeft te vinden dat ze zelf thuis in het weekend te lang met de smartphone bezig is en 37% vindt dat van zichzelf door de week. Ouders lijken niet in

    de gaten te hebben dat hun kinderen wel degelijk last hebben van hun smartphonegedrag.

    1.2 Vicieuze cirkel van steeds meer smartphonegebruik binnen het gezin

    Wanneer ouders hun kinderen negeren en slechts ‘soms of niet’ reageren op een verzoek even te stoppen met