scriptie opsporing op internet OU

download scriptie opsporing op internet OU

of 79

  • date post

    13-Apr-2017
  • Category

    Documents

  • view

    708
  • download

    5

Embed Size (px)

Transcript of scriptie opsporing op internet OU

  • OPSPORING OP

    SOCIAL MEDIA

    Marnix Oosterhoff

  • OPSPORING OP SOCIAL MEDIA

    Afstudeerscriptie Masteropleiding Rechtsgeleerdheid

    Auteur: Marnix Oosterhoff

    Studentnummer: 851528488

    Opleiding: Master Rechtsgeleerdheid

    Organisatie: Open Universiteit

    Begeleider: prof. dr. W.Ph. Stol

    Examinator: mr. dr. W.H.B. Dreissen

    Januari 2016

  • Inhoud

    Gebruikte afkortingen ..............................................................................................................................ii

    1 Inleiding ........................................................................................................................................... 1

    1.1 Aanleiding ................................................................................................................................ 1

    1.2 Onderwerp en doel van onderzoek ......................................................................................... 2

    1.3 Onderzoeksvragen ................................................................................................................... 2

    1.4 Gehanteerde onderzoekmethoden ......................................................................................... 3

    1.5 Opbouw ................................................................................................................................... 4

    2 Politie en social media ..................................................................................................................... 5

    2.1 Inleiding ................................................................................................................................... 5

    2.2 Social media binnen de politie: de negen domeinen .............................................................. 6

    2.3 Gebruik van social media binnen de opsporing ...................................................................... 8

    2.3.1 Methode van onderzoek ................................................................................................. 8

    2.3.2 Resultaten ...................................................................................................................... 10

    2.4 Conclusies .............................................................................................................................. 13

    3 Privacy ........................................................................................................................................... 16

    3.1 Inleiding ................................................................................................................................. 16

    3.2 Definities van privacy ............................................................................................................ 16

    3.3 Historie van de ontwikkeling van het recht op privacy ......................................................... 19

    3.4 Actueel juridisch kader ten aanzien van privacy ................................................................... 21

    3.4.1 Internationale en nationale wet- en regelgeving .......................................................... 21

    3.4.2 Artikel 10 Grondwet ...................................................................................................... 22

    3.4.3 Artikel 8 EVRM ............................................................................................................... 24

    3.4.4 Recente ontwikkelingen ................................................................................................ 28

    3.5 Conclusies .............................................................................................................................. 30

    4 Opsporingsbevoegdheden op social media .................................................................................. 32

    4.1 Inleiding ................................................................................................................................. 32

    4.2 Digitale IRT-affaire? ............................................................................................................... 34

    4.3 Opsporing: typering en normering ........................................................................................ 37

    4.3.1 Definitie opsporing ........................................................................................................ 37

    4.3.2 Normering van de opsporing ......................................................................................... 38

    4.4 Politiewet of BOB-middel? .................................................................................................... 41

    4.5 Stelselmatige observatie ....................................................................................................... 45

    4.5.1 Artikel 126g Sv ............................................................................................................... 45

  • 4.5.2 Opsporing op social media als stelselmatige observatie? ............................................. 47

    4.5.3 Beoordeling ................................................................................................................... 48

    4.6 Stelselmatige informatie-inwinning ...................................................................................... 50

    4.6.1 Artikel 126j Sv ................................................................................................................ 50

    4.6.2 Opsporing op social media als stelselmatige informatie-inwinning? ............................ 51

    4.6.3 Beoordeling ................................................................................................................... 53

    4.7 Toetsing aan art. 8 EVRM ...................................................................................................... 54

    4.8 Conclusie ............................................................................................................................... 55

    5 Conclusie en discussie ................................................................................................................... 58

    5.1 Inleiding ................................................................................................................................. 58

    5.2 Antwoorden op de onderzoeksvragen en conclusies ........................................................... 58

    5.3 Discussie ................................................................................................................................ 61

    Verwijzingen .......................................................................................................................................... 65

    Geraadpleegde literatuur .................................................................................................................. 65

    Jurisprudentie .................................................................................................................................... 70

    Bijlage 1 Interviewvragen ................................................................................................................... 72

    Bijlage 2 - Gespreksverslag prof. Fijnaut ............................................................................................... 73

  • Gebruikte afkortingen

    BOB Bijzondere Opsporingsbevoegdheden

    EHRM Europees Hof voor de Rechten van de Mens

    EVRM Het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de

    fundamentele vrijheden

    Gw Grondwet

    IRN Internet Research Netwerk

    IRT Interregionaal Rechercheteam

    IVBPR Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten

    MvT Memorie van Toelichting

    OSINT Open Source Intelligence

    OVC Opnemen Vertrouwelijke Communicatie

    PolW Politiewet 2012

    Sv Wetboek van Strafvordering

    TCI Team Criminele Inlichtingen

    TGO Team Grootschalige Opsporing

    UVRM Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

    VEU Verdrag betreffende de Europese Unie

    Wbp Wet bescherming persoonsgegevens

    WPolG Wet op de politiegegevens

  • 1

    1 Inleiding

    1.1 Aanleiding Het gebruik van social media heeft de afgelopen jaren een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt.

    Veel mensen hebben de neiging om datgene wat hen bezighoudt of wat ze hebben gedaan, met

    anderen te delen via omgevingen als Facebook en Twitter. Social media zijn er naar hun aard op

    gericht om zoveel mogelijk informatie te delen. Het gevolg is dat veel gebruikers bewust of onbewust

    veel (vaak persoonlijke) informatie over zichzelf met vrienden delen maar soms ook in de

    openbaarheid brengen. Mede door de opkomst van social media speelt het sociale leven zich in

    toenemende mate online af.

    Voor de informatie die burgers via social media naar buiten brengen bestaat vanuit

    opsporingsinstanties veel belangstelling omdat deze informatie van belang kan zijn voor de

    opsporing. Niet verwonderlijk dus dat de opsporing op allerlei manieren probeert om deze

    informatie te gebruiken. Echter, bij het gebruik van deze informatie binnen een rechercheonderzoek

    moet de opsporing plaatsvinden binnen wettelijke kaders, en van het bestaande wettelijke kader is

    niet altijd duidelijk hoe het moet worden toegepast in een online-omgeving.

    Deze situatie roept herinneringen op aan het onderzoek van de parlementaire enqutecommissie

    opsporingsmethoden (in de volksmond bekend als de commissie Van Traa) dat medio jaren 90

    plaatsvond. In haar conclusie