Scriptie Josine Laarakker over muziek in Amsterdam (Pdf 1.5 Mb)

Click here to load reader

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    219
  • download

    2

Embed Size (px)

Transcript of Scriptie Josine Laarakker over muziek in Amsterdam (Pdf 1.5 Mb)

  • Een Spanningsveld

    Muziekstijl en Muziekbeleving

    in Amsterdam

    Josine Laarakker

  • 1

    MA-Scriptie Algemene Cultuurwetenschappen Josine Laarakker 0234117 Begeleiding / eerste lezer: dr. Geert Lovink Tweede lezer: drs. Dos Elshout 22 juni 2007

  • 2

    Inhoud

    Voorwoord 5

    Theorie____________________________________________________________________

    Inleiding: Stijl en beleving 7

    Hoofdstuk 1

    1.1 Introductie 7

    1.2 Fenomeen en casus 8

    1.3 Motivatie en relevantie 9

    1.4 Theorien en relevante literatuur 9

    1.4.1 Een definitie van een kunstwereld 10

    1.4.2 Twee muziekwerelden 11

    1.4.3 Locale Amsterdamse muziekwereld: muziekstijl 13

    1.4.4 Gemeentelijke Amsterdamse muziekwereld: muziekbeleving 17

    1.5 Probleemstelling en hypothese 20

    1.6 Opbouw en werkwijze 21

    1.6.1 Opbouw 21

    1.6.2 Werkwijze 22

    Locale Amsterdamse Muziekwereld____________________________________________

    Smartlappen 24

    Hoofdstuk 2

    2.1 Inleiding en theorie 24

    2.1.1 Industriematig succes met traditioneel vervolg 24

    2.2 Smartlappen, introductie en productie 25

    2.2.1 De Jordaan 26

    2.2.2 Het Jordanese levenslied 28

    2.2.3 Rise and fall van de Jordaan hype 30

    2.2.4 Oud genre, nieuwe tijd 31

    2.3 De rol van smartlappen 33

    2.3.1 Doorzettingsvermogen 33

    2.3.2 Waarde voor Amsterdam 35

  • 3

    Hiphop 37

    Hoofdstuk 3

    3.1 Introductie 37

    3.1.1 Op weg naar een industriematige creatie 38

    3.2 Hiphop, de doorbraak in Nederland 39

    3.2.1 Etnische diversiteit in Amsterdam 39

    3.2.2 Nederlandse hiphop en nederhop 41

    3.2.3 Productie: van underground naar commercieel 43

    3.2.4 Amsterdam: het plaatsdelict 45

    3.3 De rol van hiphop 46

    3.3.1 Doorzettingsvermogen 47

    3.3.2 Waarde voor Amsterdam 48

    Elektronische muziek 50

    Hoofdstuk 4

    4.1 Introductie 50

    4.1.1 De industriematige creatie 52

    4.2 Techno en house, een nieuwe muziekscne in Amsterdam 53

    4.2.1 De komst van de dancemuziek 53

    4.2.2 De magnetische werking van Amsterdam 54

    4.3 De rol van elektronische muziek 56

    4.3.1 Doorzettingsvermogen 56

    4.3.2 Waarde voor Amsterdam 57

    Gemeentelijke Amsterdamse Muziekwereld______________________________________

    Creatief stadsbeleid en beleving 59

    Hoofdstuk 5

    5.1 Inleiding 59

    5.2 Creatief stadsbeleid van Amsterdam 59

    5.2.1 Kunstenplan 2005-2008 60

    5.2.2 Citymarketing: I Amsterdam 63

    5.3 Creatief stadsbeleid in de praktijk 64

    5.3.1 Leidseplein 64

    5.3.2 Westergasterrein 65

    5.3.3 NDSM-werf 66

    5.3.4 Zuidelijke IJoever 68

  • 4

    5.4 Organisaties in Amsterdam 68

    5.4.1 Amsterdamse Kunstraad 69

    5.4.2 Amsterdamse Fonds voor de Kunst 70

    5.4.3 Fonds voor Podiumprogrammering en Marketing 72

    5.4.4 Nationaal Popinstituut 73

    5.4.5 De GRAP 75

    Veldwerk: Jongeren in Amsterdam - stijl en beleving 78

    Hoofdstuk 6

    6.1 Inleiding 78

    6.2 Jongeren en muziekstijl 79

    6.3 Jongeren en muziekbeleving 89

    6.4 Jongeren en identiteit 94

    Conclusie___________________________________________________________________

    Het spanningsveld tussen stijl en beleving 98

    Hoofdstuk 7

    7.1 Inleiding 98

    7.2 Amsterdamse muziek en muziekcultuur 98

    7.3 Doorzettingsvermogen en commercialiteit 101

    7.4 Het spanningsveld 105

    Literatuur 110

    Bijlagen 122

    Bijlage 1 Flyer De Smartlappenkaraoke 122

    Bijlage 2 Interview Rudi de Graaff 123

    Bijlage 3 Interview Patrick van den Hanenberg 132

    Bijlage 4 Interview Surya Gayet 139

    Bijlage 5 Interview Johan Scheepsma 147

    Bijlage 6 Publieksenqute 2007 Muziek in Amsterdam 149

  • 5

    Voorwoord

    Het schrijven van een (goede) scriptie begint met een (goed) idee. Na mijn bijna vier maanden durende

    verblijf in Australi vorig jaar in 2006, was ik ervan overtuigd dat ik deze ervaring mee zou nemen in

    mijn scriptie en mij qua onderwerp op dit land zou richten. Ik heb drie maanden stage gelopen bij een

    multicultureel radiostation en de verschillende aanpak van radio maken, alsook het concept en

    tegenstellingen in cultuur vergeleken met Nederland, leken mij geschikt om een scriptie over te gaan

    schrijven. Toen uiteindelijk bleek dat het for the sake van een goede scriptie het beste zou zijn om

    hiervoor datzelfde jaar weer terug te gaan voor onderzoek op locatie, werd ik met beide voeten op de

    grond gezet: voorlopig ben ik, om in volkstermen te spreken, nog steeds een arme student. Jammer,

    maar helaas heb ik het financieel niet op kunnen brengen om weer even terug te gaan naar dit

    westerse, doch op veel vlakken zeer verschillende land, vergeleken met Nederland. Verder, meer

    inhoudelijk van aard, ontbrak mij de nodige theoretische kennis over het multiculturalisme, om mij in

    zo n korte tijd goed in het debat hierover te kunnen verdiepen.

    Wat dit avontuur betreft: zeg nooit nooit. Mijn interesse in Australi is nog steeds zeer groot, maar

    momenteel op een lager pitje gezet. Dit betekent natuurlijk niet dat ik niet ooit weer terug zal gaan, om

    misschien toch nog mijn eerste scriptie-idee uit te gaan werken.

    Terug naar de tegenwoordige tijd. Geen Melbourne, wel Amsterdam. Twee steden die overigens dicht

    bij elkaar liggen, bekeken vanuit de Beste Burgermeester Verkiezing van eind vorig jaar: Melbourne

    werd eerste, gevolgd door Amsterdam op nummer twee. En ik zeg altijd maar zo, een goede tweede is

    beter dan een onbereikbare eerste. Plus het ontbreken van een jetlag! Verder bood onderzoek in

    Nederland ook zijn voordelen, aangezien ik voorlopig nog geen grootse emigratieplannen heb

    (hoewel, om politiek correct te blijven moet ik toegeven dat ik daar van dag tot dag anders over denk!)

    en dus hoop dat mijn scriptie hier misschien nog eens voor iemand van belang kan zijn.

    Om over Amsterdam te kunnen schrijven, was uiteraard een onderwerp nodig. Na de nodige

    strubbelingen een interessante casus te vinden, heb ik uiteindelijk gekozen voor het alom beschreven,

    bekritiseerde en befilosofeerde thema van de creatieve stad. Of dit meer dan slechts een grote hype is,

    moet nog blijken. Feit is dat academici vanuit verschillende studies zich met dit onderwerp

    bezighouden en hoewel dit fenomeen vanuit verscheidene invalshoeken wordt besproken, wordt er vrij

    weinig over geschreven vanuit het muzikale vlak. Misschien dat het aan mijn zoektechniek heeft

    gelegen, maar nog steeds heb ik het gevoel dat muziek een beetje een ondergeschoven kindje is in een

    wereld vol kunst en cultuur, die volgens velen van een hogere rangorde is dan dat populaire gejengel .

    Zo gezegd, zo gedaan. De in Amsterdam aanwezige muziekcultuur bood veel mogelijkheden tot

    onderzoek en ik ben er dan ook van overtuigd dat het spanningsveld tussen de locale muziekstijl en de

    gemeentelijk aangestuurde muziekbeleving meerdere antwoorden en uitleggen kent, waar mijn

  • 6

    benadering er slechts n van is. Of het mogelijk is om Het Ultieme Antwoord op deze kwestie te

    geven Ik denk het niet.

    Er zijn een aantal mensen die ik graag wil bedanken, voor hun steun en aanwezigheid. Uiteraard

    allereerst mijn beide begeleiders Geert Lovink en Dos Elshout, zonder wie ik nu waarschijnlijk nog

    steeds had zitten dwalen op zoek naar een geschikt en interessant onderwerp voor deze MA-scriptie.

    Dank voor de begeleiding en goede tips!

    Verder wil ik Patrick van den Hanenberg, Johan Scheepsma, Surya Gayet en Rudi de Graaff

    bedanken voor de interessante en waardevolle gesprekken die ik met hen heb gehad. En ook wil ik op

    deze plaats alle genquteerden bedanken die mij een paar minuten van hun tijd hebben geschonken

    om mijn enqute in te vullen of mij op straat te woord te staan.

    Daarnaast wil ik mijn zus Marijke bedanken voor de moeite die zij heeft gestoken in verwerken en

    maken van de grafieken van mijn enqutegegevens, zonder haar was ik op dit punt echt verloren

    geweest. Carla en Gert bedankt, ik ben blij dat jullie het niet erg vonden dat ik er uiteindelijk een jaar

    langer over heb gedaan en dat jullie nog steeds gewoon trots op me zijn! Nanja, dank dat je er echt

    altijd voor me bent. Ruud, bedankt voor alle kopjes thee en de fijne hang-out die ik had in de

    mediatheek van het Nationaal Popinstituut. De daar aanwezige boeken- en scriptiecollectie is voor mij

    onmisbaar geweest! Minke, Dorinde, Naomi en Jelmer: altijd een goede peptalk paraat en ook altijd

    blij voor me als het opschoot met het schrijven. En Funk, jij bent gewoon het leukste pluisbolletje op

    vier poten

  • 7

    Hoofdstuk 1

    Inleiding: Stijl en beleving