Schrijven voor de Chiro

Click here to load reader

  • date post

    28-Nov-2015
  • Category

    Documents

  • view

    23
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Schrijftips, woordenlijsten en handleidingen om Chiroteksten te schrijven.

Transcript of Schrijven voor de Chiro

  • SCHRIJVEN VOOR DE CHIRO

    Bart Boone

    Chirojeugd-Vlaanderen vzw

    Versie: november 2012

  • 2

    Inhoudsopgave

    -- De Chiro

    Het Chirotaalbeleid: correct, jeugdig en Vlaams ......................................................................................... 4 Algemeen ............................................................................................................................................................................................. 4

    1. Jeugdig......................................................................................................................................................................................... 4 2. Vlaams .......................................................................................................................................................................................... 4

    Chirotaal ................................................................................................................................................................................................ 4 Redenen om Chirotermen af te wisselen met hun alledaagse equivalenten.................................................................. 4

    Toegankelijkheid ........................................................................................................................................................................... 4 Opzoekingen................................................................................................................................................................................... 4 Tekstvariatie .................................................................................................................................................................................... 4

    Uitzonderingssituaties ...................................................................................................................................................................... 4

    Handige richtlijnen voor 'uniform' taalgebruik ........................................................................................... 6 Afkortingen van Chirotermen ........................................................................................................................................................ 6 Namen van commissies, diensten, enz. ....................................................................................................................................... 6 Samenstellingen met namen van diensten en publicaties ................................................................................................... 7 Vaste formuleringen .......................................................................................................................................................................... 7 Richtlijnen voor opmaak in je tekstverwerker ........................................................................................................................... 7 Jaarthematermen ............................................................................................................................................................................... 7

    De Chiro-BIN-normen .......................................................................................................................................... 9

    -- STIJL

    Een tekstridder?! ................................................................................................................................................. 10

    Een vlotte stijl ...................................................................................................................................................... 10

    Werkwoordengedoe .......................................................................................................................................... 11

    Hoezo, gendervriendelijk schrijven is moeilijk? ........................................................................................ 12 Genderneutraal schrijven: zij en hij, of allebei ........................................................................................................................ 12 Genderbewust schrijven: doorbreek de mannelijke norm ................................................................................................. 12

    Clichs .................................................................................................................................................................... 14

    Weg met moeilijke woorden, passieve zinnen en herhaling! ................................................................ 16

    -- GENRES EN TEKSTSOORTEN

    Recept voor een goede speluitleg ................................................................................................................. 17 De opbouw van je uitleg ................................................................................................................................................................ 17 De stijl .................................................................................................................................................................................................. 17 Welk vertelstandpunt neem je in? .............................................................................................................................................. 17 Geef het kind een naam ................................................................................................................................................................. 18 Geef geen nietszeggende instructies ........................................................................................................................................ 18 Ploegen en groepen ........................................................................................................................................................................ 18 Veelgebruikte woorden en uitdrukkingen ............................................................................................................................... 18

  • 3

    Degelijke doelstellingen opstellen en gebruiken ..................................................................................... 19 Doelstellingen selecteren .............................................................................................................................................................. 19 Doelstellingen formuleren ............................................................................................................................................................ 19 Doelstellingen gebruiken .............................................................................................................................................................. 19

    Tips voor beginnende interviewers ............................................................................................................... 20 Een goed interview begint met een goede voorbereiding ................................................................................................ 20 Een interview is een geschreven weergave van een vlot gesprek.................................................................................... 20 De belangrijkste gesprekspartner is de genterviewde ........................................................................................................ 20 Zorg dat je geen klachten krijgt .................................................................................................................................................. 20 Voorbeelden ...................................................................................................................................................................................... 20

    Wist-je-datjes voor dummies .......................................................................................................................... 21

    -- TAAL- EN TEKSTHULP

    Online taalhulpmiddelen.................................................................................................................................. 22

  • 4

    Het Chirotaalbeleid: correct, jeugdig en Vlaams Algemeen Wij zijn Chirojeugd Vlaanderen. Ons taalgebruik is dus jeugdig en Vlaams. En correct, maar daar gingen we al van uit. Publicaties vol fouten en kromme zinnen komen namelijk niet professioneel over.

    1. Jeugdig In vergaderdocumenten voor de PL of de NR kunnen we wel eens gewichtig uit de hoek komen, maar onze publicaties willen we in een vlotte stijl bijeenschrijven. Ons publiek moet de teksten kunnen verstaan zonder dat ze een woordenboek bij de hand hebben, en de zinsbouw mag geen hindernis zijn bij het lezen. Kunnen verstaan betekent ook dat we correct Nederlands gebruiken. We schrijven dus zeker niet zoals de jeugd schrijft.

    2. Vlaams Correct taalgebruik betekent dat we in principe Standaardnederlands gebruiken. Toch staat er bij een hoop woorden in het woordenboek algemeen in Vlaanderen. In de gevallen waar we in onze dagelijkse gesprekken die Noord-Nederlandse variant nooit gebruiken, krijgt het algemeen Vlaams de voorkeur. Dat betekent evenwel niet dat we tegen leenwoorden zijn.

    Chirotaal Ons taalgebruik is een deel van onze identiteit, en het is niet door onze identiteit te verbergen of te verarmen dat onze aantrekkingskracht groter wordt. Anderzijds zijn er verschillende redenen om jargon minstens gedeeltelijk en in sommige gevallen volledig te vermijden.

    Redenen om Chirotermen af te wisselen met hun alledaagse equivalenten Toegankelijkheid Jargon is makkelijk in een context waar je alleen insiders hebt: die weten waar het over gaat zonder dat je elk woord moet uitleggen. In een