“Samen werken aan de toekomst! Hefbomen voor een sterk sociaal Limburg!

of 42 /42
“Samen werken aan de toekomst! Hefbomen voor een sterk sociaal Limburg! Donderdag 24 januari 2013 1

Embed Size (px)

description

“Samen werken aan de toekomst! Hefbomen voor een sterk sociaal Limburg!. Donderdag 24 januari 2013. Limburg op weg naar 2020 in woelige tijden. Prof. dr. Koen Hermans Projectleider Armoede en Welzijn LUCAS / Onderzoeksgroep Sociaal Werk KU Leuven. Opbouw presentatie. - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of “Samen werken aan de toekomst! Hefbomen voor een sterk sociaal Limburg!

LUCAS Centrum voor zorgonderzoek en consultancy

Samen werken aan de toekomst!Hefbomen voor een sterk sociaal Limburg!Donderdag 24 januari 20131Limburg op weg naar 2020 in woelige tijdenProf. dr. Koen HermansProjectleider Armoede en Welzijn LUCAS / Onderzoeksgroep Sociaal Werk KU Leuven22De huidige sociale situatieRuimer kaderSituatie in Limburg: door Steunpunt Sociale Planning

3 antwoorden op huidige crisis

Hefbomen voor een sterk sociaal beleidOpbouw presentatie3De nieuwste sociale kwestie in tijden van crisis4Nieuwe sociale kwestie vanaf eind jaren 90:Groeiende kloof tussen laag- en hooggeschooldenKloof tussen uitkeringsgerechtigden en werkenden Antwoord: actieve welvaartsstaat

Huidige crisis = versterking van nieuwe sociale kwestie?

Financile crisis economische crisis nieuwe sociale kwestie?

5 Huidige crisis is fundamenteler (Standing, 2011)

Onzekerheid alomHooggeschoolden worden geraaktWerkende middenklasse wordt geraakt Sociale mobiliteit remt afDraagvlak voor solidariteit daalt

Nieuwe armoede : middenklasse verglijdt naar armoede als gevolg van schuldenproblematiek

Nieuwste sociale kwestie?

6Kwetsbaarheid monitoren ahv indicatorenIndicatoren geven indicatie

Selectie van een zevental indicatoren:WerkzaamheidsgraadJongerenwerkloosheidGeboorten in kansarme gezinnenMensen met betalingsachterstandVoorkeursregeling in de ziekteverzekering en OMNIOLeefloonEenoudergezinnen

Kwetsbaarheid in Limburgse gemeenten7Vergeten groep: eens zo groot als bijstandsgerechtigden

Aanzienlijke kosten gelinkt aan handicap

Besparen op basisbehoeften (energie, voedsel, vakantie)

Maar ook gebrek aan sociale participatie en sociaal isolement

7Kwetsbaarheid in Limburg in cijfers8OverzichtSteunpunt Sociale Planning even kort voorstellenNaar de indicatoren9Steunpunt Sociale Planning: even kort voorstellenmeten en weten om te plannenlokale besturen en actoren ondersteunen bij meten: cijfermateriaal ter beschikking stellen en ondersteunen bij studie en onderzoekweten: duiding en vorming geven om beleid op een meer onderbouwde manier te kunnen plannenaandacht voorcontextsociale grondrechtenmaatschappelijk kwetsbare groepen en doelgroepenbehoeften en noden van doelgroepenhiaten in het voorzieningenaanbod 10Naar de indicatorensocio-economische situatieWerkzaamheidsgraadarmoedewettelijke armoedegrensLeeflonersEuropese armoedegrensVoorkeurtarief in de ziekteverzekeringkwetsbare groepen WerklozenPersonen met betalingsachterstandKansarme gezinnenEnoudergezinnen11Indicatoren: Limburg vs Vlaanderen

12Werkzaamheidsgraad

Leefloners: leefloon en equivalent leefloon

Personen met voorkeurtarief in ziekteverzekering: verhoogde tegemoetkoming en OMNIO

Werklozen: niet-werkende werkzoekenden

Jonge werklozen: niet-werkende werkzoekenden jonger dan 25

Personen met betalingsachterstand

Geboorten in kansarme gezinnen

Enoudergezinnen

Vragen? Op zoek naar info?Tinne [email protected] 23 72 42www.limburg.be/socialeplanning29Mogelijke antwoorden op de huidige crisis30Individueel schuldmodelHulpverlening versterkt slachtofferrolHulpverlening bestendigt afhankelijkheidSociale voorzieningen zijn niet de oplossing, maar de oorzaak

Oplossing: sociale voorzieningen (sterk) afbouwen

Voorbeelden: Groot-Britanni, Nederland, Duitsland

Oplossing 1: sociale voorzieningen zijn niet oplossing maar probleem (Dalrymple)31Tegenover aanbod vanuit sociaal beleid (onderwijs, huisvesting, leefloon) hoort een inspanning, een wederdienst

Activeren als verplichting

Sanctionering bij gebrek aan inspanningenSancties leiden tot tegenovergesteld gedragMaatschappelijke kost van sancties op langere termijn Mogelijk gebruik van GAS-boetes in sociale huisvesting

En working poor ? En wat met langdurige effecten van activering?

Oplossing 2: Voor wat, hoort wat (Janssens, 2011)32Wilkinson, Marmot, WHO, OECD: 30 jaar economische vooruitgang : (te) weinig effect op ongelijkheidFocus niet enkel op armoedeSociale ongelijkheid als oorzaak van sociale problemen en dus van welzijnsproblemen

Onwelzijn creert hoge maatschappelijke EN economische kost

Noodzaak aan integraal beleid in de strijd tegen sociale ongelijkheidStructureel beleid: sociale zekerheid, huisvesting, onderwijs en arbeidsmarktWelzijnsinterventies als fundamenteel onderdeel

Oplossing 3: sociale investeringsbeleid33Welzijnswerk als vorm van sociale investering 34Kind en gezin: jonge kinderen en gezinnenSamenwerking tussen onderwijs en welzijnOndersteuning van complexe opvoedingssituatiesOndersteuning bij specifieke behoeften, bv. handicapOvergang naar jongvolwassenheidBegeleiding bij relatiesGebrek aan inkomenSchuldenOntstaan van zorgsituatie Buurtwerk, opbouwwerk, jeugdwerkWelzijnswerk in iedere levensfase: breed palet van interventies35Verhouding tussen reactief en pro-actief beleid

Reactief of curatief Traditionele aanpak van welzijnswerk nadat een probleem optreedt

Pro-actief of preventiefVoorkomen dat problemen optredenEffecten veel moeilijker te meten

Combinatie is essentieel

Rol van het welzijnswerk 36(bv. omgaan met geld in onderwijs vs schuldhulpverlening)36Welzijnswerk: hefbomen

Enkele veelbelovende voorbeelden37Levensloopbenadering: cumulatie van achterstand

Vroeginterventies zijn het meest effectief (Heckman, 2006)

Huizen van het Kind als beloftevolle vernieuwingSamenwerking tussen alle actoren (netwerkvorming)Hoe ondersteuning op respectvolle wijze brengen bij gezinnen met jonge kinderen?Hoe gezinnen hierin betrekkenFocus niet enkel op gezinnen zelf, maar versterk vooral hun sociale netwerkInterventies bij jonge kinderen38Jongeren als kwetsbare groepVrijetijd als vorm van empowermentRol van jeugdverenigingen, jeugdhuizen, jeugdwerk voor maatschappelijk kwetsbare groepen

Meerwaarde:Ontdekken van talentenBesef van invloed en participatieSamenwerken met anderen aan gemeenschappelijke doelstellingenVrijetijdsbesteding bij jongeren39Jongvolwassenen als grootste groep binnen leefloon

Studenten met een leefloon

Ongeveer de helft van de studenten volgt secundair onderwijs

Relatie met maatschappelijk werker als belangrijkste succesfactor

Activeren op korte termijn of investeren in lange termijn

Jongvolwassenen : jonge leefloongerechtigden40Verhouding tussen budgetbeheer en begeleiding

Individuele hulp versus groepsbegeleiding

Onderwijs: aandacht voor financile competentiesSchuldhulpverlening41Algemeen:Slachtofferdenken doorbrekenVertrekken vanuit krachten en sterktes

Lokale overheden: the moment is nowDurf targets te zettenDurf met indicatoren te werkenDurft indicatoren te interpreteren en samen met stakeholders op zoek te gaan naar de realiteit achter de cijfersUitsmijter42