Ring-MUS Nieuwsbrief - Vogeltrekstation Ring... · PDF file Ring-MUS - Resultaten van...

Click here to load reader

  • date post

    10-Aug-2020
  • Category

    Documents

  • view

    0
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Ring-MUS Nieuwsbrief - Vogeltrekstation Ring... · PDF file Ring-MUS - Resultaten van...

  • Ring-MUS Nieuwsbrief Nummer 1, april 2012

    http://www.vogelbescherming.nl/ http://www.vogeltrekstation.nl http://www.vogelbescherming.nl/ http://www.vogeltrekstation.nl http://www.vogelbescherming.nl/ http://www.vogeltrekstation.nl

  • N u m m e r 1 , A p r i l 2 0 1 2

    2 | R i n g - M U S N i e u w s b r i e f

    VOORWOORD Jan Staal, Uden (RM014)

    Voor u ligt de eerste Nieuwsbrief van het ring-MUS project.

    De verstedelijking en asfaltering van Nederland neemt toe en

    zal waarschijnlijk voorlopig geen eind nemen. Vroeger werd

    er alleen naar vogels gekeken in het ‘buiten’-gebied, maar

    eigenlijk sporadisch tot nooit in het stedelijk gebied. Een

    groot aantal soorten broedvogels is echter geheel of

    gedeeltelijk afhankelijk van het stedelijk gebied. Van een deel

    daarvan broedt meer dan éénderde van hun populatie binnen

    dat gebied. Soorten als bijvoorbeeld de merel en houtduif

    namen meer en meer bezit van het stenen gebied. Dit

    resulteerde bij sommige soorten zelfs tot aanpassingen.

    Soorten deden het goed tot redelijk goed, anderen doen het

    slecht in het stedelijk gebied en hoe verhoud zich alles ten

    opzichte van het ‘buiten’-gebied? Al met al reden genoeg

    voor extra aandacht!

    De resultaten/uitkomsten van het ‘Stadsvogelonderzoek’ van

    Vogelbescherming Nederland met de rapportage

    Stadsvogelbalans en het Meetnet Urbane Soorten (MUS) van

    SOVON vogelonderzoek, waren voor de Ringersvereniging en

    het Vogeltrekstation in 2010 aanleiding om tot een

    signalerend en verklarend ringproject te komen. Wil je iets

    kunnen zeggen over bijvoorbeeld reproductie en overleving

    van vogelsoorten in het stedelijk gebied dan kan dat eigenlijk

    alleen maar middels een ringproject. Dat project kwam er

    met de financiële steun van Vogelbescherming Nederland.

    Begin 2011 ging het zogenaamde ring-MUS project van start,

    waarbij wij nu na een jaar op 53 locaties actief zijn. Binnen dit

    project wordt gekeken naar de resultaten van alle

    vogelsoorten. In het project is er wel extra aandacht voor

    huismussen. Omdat deze soort zich moeilijk laat hervangen

    worden deze zoveel als mogelijk gekleurringd. Tevens heeft

    het project als voordeel dat het zich er goed toe leent om

    nieuwe (jonge) ringers op te leiden.

    Ringers behoren nog tot de weinigen die bereid zijn, om in de

    vroege donkere uren op te staan en de kou in te gaan. Ringers

    vangen (‘bemachtigen’) graag vogels. Tevens willen zij ook

    graag dat er met hun gegevens onderzoek wordt gedaan en

    gepubliceerd. Welnu, het is voor ringers ook fijn en mogelijk

    om in de gerieflijke warmte van hun woning, met een kop

    koffie in de hand vogels te vangen en dat er ook nog iets met

    de gegenereerde gegevens wat wordt gedaan. Tussen de

    uithaalrondes door kun je nog een klusje voor je geliefde

    doen, wat de acceptatie van jouw ‘gedoe’ helpt bevorderen.

    Ringers stellen steeds dat ze graag meer mogelijkheden

    willen. Als je het hebt over een extra leuke mogelijkheid dan

    is dat wel het ring-MUS project. Echter dient iedere

    deelnemer er van overtuigd te zijn dat ring-MUS een

    belangrijk project is. Dat betekent dat alle gegevens

    gegenereerd binnen dit project van belang zijn. Een dag in de

    zomer niets vangen is ook van belang en mag de aandacht

    niet afleiden van de belangrijkheid van het project. Als

    iemand altijd veel vogels wil vangen, dient de vraag gesteld te

    worden of deelname zinvol is.

    Zoals gesteld is er extra aandacht voor huismussen. Deze

    soort staat op de rode lijst en er is nog niets definitiefs te

    zeggen over een al of niet aanwezige ontwikkeling van de

    populatie. Het is al aangegeven, huismussen laten zich

    moeilijk hervangen en worden daarom gekleurringd. Het is

    leuk om eens een uurtje met de verrekijker terugmeldingen

    te verzamelen. Voorts kun je mensen in de omgeving

    motiveren om kleurringen van huismussen af te lezen en te

    melden. Dat moet mogelijk zijn, als je constateert dat steeds

    meer mensen genieten van vogels. Kijk bijvoorbeeld ook eens

    naar de deelname van de tuinvogelteldagen. Echter binnen

    het project gaat het om alle vogelsoorten. Is een deelnemer

    gefocust op huismussen, dan is het relevant een RAS-huismus

    te overwegen en met dit project te stoppen.

    Maar ook een leuk project geeft natuurlijk verplichtingen.

    Niet alleen ten aanzien van het vangen, maar ook het tijdig

    indienen van de data en invullen van de vereiste formulieren

    aan het eind van het seizoen. Zoals ik al memoreerde willen

    wij een signalerend en verklarend ringproject. Dat kan alleen

    maar goed functioneren als iedere deelnemer aan zijn/haar

    verantwoordelijkheden voldoet. Als je iets over de resultaten

    wilt melden en na een aantal jaren conclusies wil trekken dan

    zal alle data aanwezig dienen te zijn.

    In deze eerste Nieuwsbrief treft u allerlei gegevens aan van

    de verschillende vanglocaties en van hoeveel verschillende

    mogelijkheden er gebruik wordt gemaakt. Zelfs met de

    kleinste tuin en een zes meter mistnet is het zinvol op aan het

    project deel te nemen. Alle gegevens die gegenereerd

    worden helpen. Voorts treft u in deze Nieuwsbrief een

    overzicht aan van de verschillende gevangen vogelsoorten.

    Het is op zich al zeer verrassend om te lezen welke soorten er

    in het stedelijk gebied ‘bemachtigd’ kunnen worden.

    Eveneens kunt u kennis nemen van de ervaringen van enkele

    deelnemers.

    Ik beëindig met de hoop uit te spreken dat door het lezen van

    deze Nieuwsbrief nog meer ringers enthousiast zijn geworden

    en deel willen nemen.

  • N u m m e r 1 , A p r i l 2 0 1 2

    3 | R i n g - M U S N i e u w s b r i e f

    INHOUD Inhoud

    Het eerste jaar ring-MUS

    Ring-MUS locaties

    Resultaat van de evaluatie ring-MUS 2011

    TUIN project

    Ring-MUS formulier

    Van assistent naar ringer

    Project ring-MUS

    Ringen in de kooi

    RWZ (Roofvogel werkgroep Zwolle)

    Ring-MUS - Resultaten van 2011

    Buurtbewoners en ring-MUS

    Melden van kleurringen m.b.v. webformulier

    Gekleurringde huismussen in GRIEL

    Alternatieve vangmethoden voor het vangen van huismussen

    Slagnetje

    Kooi

    Een jaar ervaring met ring-MUS

    Klein grut

    Sociale kwek

    Vangen

    Opleiden

    Niet alleen mussen

    Mussen en terugmeldingen

    Ziekte

    Afsluiting

    HET EERSTE JAAR RING-MUS Pieter Coehoorn (Vogeltrekstation)

    Het aandeel stedelijk gebied in Nederland is de laatste jaren

    enorm aan het toenemen. In 1970 bedroeg het aandeel

    stedelijk gebied 8%, dit is in 2010 verdubbeld tot maar liefst

    16%. Daarnaast is voor veel vogelsoorten het stedelijk gebied

    een belangrijk habitat waar grote aantallen broedvogels en

    overwinterende vogels voorkomen. Helaas gaat het niet altijd

    even goed met deze stadsvogel. Op dit moment staan 7 van

    de ruim 50 stadsvogels op de rode lijst. Omdat vogels van het

    stedelijk gebied vaak buiten de boot vallen tijdens ring-

    projecten is er in 2011 gestart met het project ring-MUS.

    Het project heeft 2 hoofddoelen:

    - Het opleiden van nieuwe ringers.

    - Het verzamelen van demografische gegevens van

    stadsvogels.

    In deze nieuwsbrief zal een overzicht worden gegeven van de

    resultaten en ervaringen van ringers van het eerste jaar ring-

    MUS-sen. De resultaten zijn gebaseerd op de ingevoerde

    gegevens uit GRIEL (t/m 31-12-2011) en daarnaast zijn de

    ervaringen gebasseerd op de geretourneerde evaluatie-

    formulieren van ringers (n = 34).

    Ring-MUS locaties Het ring-MUS project is in februari 2011 officieel van start

    gegaan. Sindsdien hebben vele ringers zich aangmeld om mee

    te doen aan het stadsvogel project. Ondertussen zijn er 53

    ring-MUS locaties verspreid over heel Nederland (figuur 1). In

    bijna elke provincie, behalve Drenthe, worden er stadsvogels

    gevangen en geringd.

    Figuur 1. Verloop van het aantal ring-MUS projecten sinds de start

    van het project in februari 2011.

    Zoals is te zien op het kaartje (figuur 2) zijn de ring-MUS

    locaties redelijk verdeeld over Nederland. We zouden echter

    nog graag een aantal ring-MUS locaties zien in het zuid-

    oosten van Nederland (Zeeland en Noord-Brabant) en het

    noord-oosten van Nederland (Drenthe). Als er nog

    geïnteresseerde ringers zijn in deze regio dan kunnen deze

    zich bij Vogeltrekstation aanmelden om een ring-MUS project

    te starten.

  • N u m m e r 1 , A p r i l 2 0 1 2

    4 | R i n g - M U S N i e u w s b r i e f

    Figuur 2. De spreiding van de ring-MUS locaties in Nederland

    (dd. December 2011).

    De meest voorkomende type ring-MUS locaties bevinden zich

    in de achtertuin (47x) gevolgd door de zi