Relatiemagazine inDruk VO Kennisnet

download Relatiemagazine inDruk VO Kennisnet

of 16

  • date post

    28-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    214
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Magazine voor docenten in het voortgezet onderwijs. De focus ligt op de razendsnelle ontwikkeling van digitale leermaterialen.

Transcript of Relatiemagazine inDruk VO Kennisnet

  • Met biofeedback betere leerprestaties

    VO-content voortdurend in ontwikkeling

    Machines bedienen als gameVO najaar 2010

  • Wikiwijs in het nieuw

    Om onder meer de interactie tussen gebruikers nog soepeler te laten verlopen, is Wikiwijs helemaal vernieuwd. Per 1 september bestaat bijvoorbeeld de mogelijkheid om een eigen profiel aan te maken, waarbinnen docenten een eigen arrangement van verschillende materialen kunnen maken. Hun zoekopdrachten en favoriete lesmaterialen kunnen ze vervolgens opslaan. Bovendien is de lay-out aangepast. Daardoor vinden gebruikers nog sneller het materiaal dat ze nodig hebben.

    Vers in het nieuwe schooljaar bieden we u een Indruk met daarin een aantal artikelen die de ontwikkeling beschrijven van technologische toepassingen in het onderwijs. Het zijn niet allemaal zaken die u morgen meteen kunt uitproberen, maar het is interessant om te lezen hoe apparaten uit bijvoorbeeld de medische wereld, de industrie of de militaire wereld uiteindelijk hun toepassingen vinden in het onderwijs. Onder de noemer ict als verlengstuk van het lichaam beginnen we, heel voor de hand liggend, met een artikel over grafische rekenmachines, die al sinds jaar en dag gebruikt worden in het onderwijs en die eigenlijk steeds geavanceerdere computers zijn.

    Leest u ook hoe op het Technisch College Velsen principes van gaming worden toegepast om leerlingen uit te dagen complexe handelingen op computergestuurde machines te leren beheersen. Je komt geen niveau hoger als je het eerdere niveau niet beheerst! Verder is er veel te lezen over onderwijstoe-passingen van bio-feedback, van RFID (de chips die onder andere in de ov-kaart gebruikt worden), over leesprogrammas voor dyslectische leerlingen en nog veel meer.

    Hoogwaardige technologie, op allerlei plekken ontwikkeld, die nu langzaam zijn plek verovert in het onderwijs. Welke van deze apparaten en toepassingen zijn over enkele jaren al verlengstukken van uw lichaam, zoals nu al uw mobieltje, uw TomTom, fotocamera of auto?

    Frans SchouwenburgSectormanager vo

    VO najaar 2010

    Ict als verlengstuk van je lichaam

    Frans Schouwenburg, Sectormanager vo

    2 Column

    3 Met biofeedback betere leerprestaties

    4 RFID in het onderwijs; een natuurlijke manier van ict-integratie in de klas

    6 Genomineerden Ambassadeur van het jaar-verkiezing stellen zich voor

    7 VO-content voortdurend in ontwikkeling

    8 Computer als leesbril

    10 Verdieping door inzet ict: De toepassing van de grafische rekenmachine in het vo

    12 Machines bedienen als game

    14 D Onderwijsdagen 2010 Innovatie en Realiteit

    15 Filmtips; praktisch en direct toepasbaar in de les

    16 Nieuws

    In deze uitgave

  • inDruk VO najaar 2010 3

    LichaamssignalenBiofeedback is een manier om te meten en zichtbaar te maken wat er in het lichaam gebeurt. Het meten van lichaamssignalen kan door middel van hartritme, spierspanning, huidtemperatuur of hersenactiviteit. Via een computerscherm kun je zien wat er in het lichaam gebeurt. Bij stress zul je bijvoorbeeld meer zweten. Door deze lichaamssignalen te herkennen kun je ze bewust controleren, bijvoorbeeld als je een toets moet maken of een spreekbeurt geeft.

    Hartritme controlerenKees Blase van opleidings- en kenniscentrum HartFocus past de methode van het hartritme toe in onder meer het onderwijs. Deze methode gaat uit van de regelmatige versnelling en vertraging van de hartslag. Leerlingen kunnen die als het nodig is bewust reguleren, bijvoorbeeld met de StressEraser. De leerling steekt zijn vinger in dit apparaatje, formaat iPhone. Een infraroodsensor meet vervolgens het hartritme. Op de display van het apparaatje verschijnt een grafische weergave van de hartslag. Blase: Bij stress zijn grote pieken en dalen te zien. Wanneer de leerling bewust gaat ademhalen, ziet hij een regelmatige golfbeweging. De leerling voelt zich dan rustiger. Deze bewuste

    Met biofeedback betere leerprestatiesLeerlingen hebben stress onder controle

    Moeite met concentreren, angst voor een examen of stress over een presentatie. Bij veel leerlingen

    benvloedt dit hun leerprestaties. Biofeedback zou deze problemen kunnen verminderen.

    Bewust ademhalen maakt

    een leerling rustiger.

    Innovatieprogramma: vinger aan de pols

    Het SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma onderzoekt samen met voorlopers bij onderwijsinstellingen nieuwe technologien en realiseert innovatieve ict-toepassingen voor het onderwijs. Ontwikkelingen als biofeedback worden dan ook nauwlettend gevolgd. Een brede onderwijstoepassing heeft biofeedback momenteel nog niet.

    ademhaling kan de leerling daarna inzetten in stresssituaties, bijvoorbeeld met behulp van een app voor de iPhone die de ademhaling begeleidt.

    EffectenUit de effecten die Blase in de afgelopen tien jaar heeft gemeten, is gebleken dat leerlingen beter gaan presteren. Er zijn leerlingen die hun cijfers optrokken van een 4 naar een 9. Leerlingen met stress leren de stressfactoren herkennen en hier beter op reageren. Zon dertig scholen zetten daarom biofeedback in, op vaste computers of met mobiele devices. Docenten bepalen of ze leerlingen inroosteren voor de apparatuur of dat de leerlingen ervan gebruikmaken wanneer dat nodig is. Docenten zullen de methode in hun manier van lesgeven moeten inpassen, vertelt Blase. De scholen die deze methode gebruiken, zijn erg enthousiast.

  • inDruk VO najaar 2010 4

    RFID in het onderwijsEen natuurlijke manier van ict-integratie in de klas

    Radio Frequency Identification (RFID) is een geavanceerde versie van de streepjescode: een zogenoemde RFID-tag

    zendt een uniek gecodeerd signaal uit, dat met een speciaal apparaat (een RFID-reader) kan worden uitgelezen. Het

    bekendste voorbeeld van een RFID-tag is de chip in de OV-chipkaart, maar er zijn ook tags die gebruikers zelf aan

    een object kunnen toevoegen. Op verschillende plekken wordt RFID-technologie ingezet op een manier die interessant

    is voor het onderwijs.

    LaagdrempeligSommige bibliotheken rusten boeken al uit met een RFID-tag. Zo kan een RFID-reader in n keer laten zien welke boeken er in een bepaalde boekenkast staan. Speciale boeken worden voorgelezen als ze boven een RFID-reader worden gehouden, of de tag geeft toegang tot aan-vullende informatie als muziek en filmpjes. Wat RFID geschikt maakt voor dit soort toepassingen, is vooral de laagdrempeligheid van de technologie. Met de aanschaf van een simpele reader, losse RFID-tags en eenvoudige software, kan elke school zelf aan de slag.

    Zelfstandig lerenIn het onderwijs wordt de technologie al mondjesmaat ingezet. Bartimus, een organisatie voor mensen met een visuele beperking, onderzoekt al langer de mogelijke inzet van ict. Reguliere docenten beschikken over uitdagende werkvormen en visueel aantrekkelijke materialen als games, videos en 3D-animaties, vertelt Dick Lunenborg van Bartimus. Die zijn ontoegankelijk voor onze leerlingen. De organisatie gebruikt daarom in een van haar onderwijsinstellingen RFID-tags in de biologieles. Alle organen in een model van het menselijk lichaam hebben een eigen tag, met audioinformatie over het betreffende orgaan. Lunenborg: Eerder waren de organen in braille genummerd. Leerlingen moesten vervolgens de informatie die bij dat nummer hoorde, opzoeken in een brailleboek. Met RFID-tags leren ze veel sneller n zelfstandiger. Bovendien is het mogelijk om verschillende lagen van informatie aan een chip te koppelen. Door de intelligentie van de software zijn ook meerdere, zelfcontrolerende en adaptieve werkvormen mogelijk.

    Alle zintuigen gebruikenDe ervaring die Bartimus heeft opgedaan, is ook in de rest van het onderwijs heel goed bruikbaar, legt Wietse van Bruggen van Kennisnet uit: De toevoeging van een tactiel element iets wat je kunt voelen helpt

    bijvoorbeeld bij taalverwerving. Het woord brandweerauto krijgt meer betekenis als je een speelgoedexemplaar uitrust met een RFID-tag. Als een leerling die auto oppakt, hoort hij hoe het woord wordt uitgesproken, en vervolgens ziet hij in een filmpje een brandweerwagen in actie. Die combinatie van zintuiglijke ervaringen maakt het leren veel interessanter en mogelijk ook effectiever. Wat RFID in deze context vooral biedt, is een meer natuurlijke manier van ict-integratie in de lespraktijk. Leerlingen hoeven voor extra informatie of instructie immers niet meer achter het beeldscherm van een computer te kruipen. De drempel voor het gebruik van ict wordt zo een stukje lager.

    Computertechnologie is

    steeds minder als zodanig

    herkenbaar.

    PilotOm de toepassingsmogelijkheden van RFID verder te onderzoeken, werkte Bartimus samen met SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma aan een pilot met RFID-tagging. Docenten van Bartimus ontwikkelden een aantal onderwijsmiddelen met RFID, waaronder een memory-spel. De organisatie had al een tactiel memoryspel in gebruik, waarbij leerlingen bijvoorbeeld twee objecten met de textuur van ruw schuurpapier bij elkaar moesten leggen. Een groot nadeel hierbij was dat zij niet zelf het resultaat konden controleren. Met de RFID-tags krijgen leerlingen onmiddellijk auditieve feedback; twee objecten met dezelfde structuur laten boven de RFID-reader hetzelfde geluid horen.

  • inDruk VO najaar 2010 5

    PraktijkonderwijsDe principes van objectherkenning en directe feedback komen ook in het praktijkonderwijs goed tot hun recht. Gereedschap in de werkplaats kun je bijvoorbeeld taggen. Als leerlingen dat gereedschap boven de RFID-reader houden, krijgen ze in een presentatie of filmpje uitleg over dat gereedschap. Zo krijgen ze de instructie die zij willen, op het moment dat ze die nodig hebben. In Australi wordt dit al gedaan. Met de bestaande consumententoepassingen is het ook in Nederland al heel goe