Regels voor catalogiseerders: nut en noodzaak FOBID 27 september 2007 Daniël van Spanje.

Click here to load reader

  • date post

    13-May-2015
  • Category

    Documents

  • view

    216
  • download

    2

Embed Size (px)

Transcript of Regels voor catalogiseerders: nut en noodzaak FOBID 27 september 2007 Daniël van Spanje.

  • Dia 1
  • Regels voor catalogiseerders: nut en noodzaak FOBID 27 september 2007 Danil van Spanje
  • Dia 2
  • Bibliotheken veranderen
  • Dia 3
  • Gebruikers veranderen
  • Dia 4
  • Catalogi veranderen http://www.rug.nl/cit/organisatie/pictogram/archief/200 0-7-3/leidseboekjes.htm
  • Dia 5
  • Full record verandert WorldCAT Identities David Lankes in een presentatie voor de ALCTS in 2007 (http://quartz.syr.edu/rdlankes/presentations/2007/alcts.pdf)
  • Dia 6
  • Dia 7
  • Dia 8
  • Het catalogiseren verandert Voor het beheren van bibliotheekmaterialen (meestal gedrukt) Catalogusrecords (algemeen aanvaarde regels en afgesproken formaten) Gemeenschappelijk catalogiseren (WorldCAT, GGC) Handmatige verwerking, meestal een item per keer Voor het beheren van allerlei soorten materialen voor verschillende gebruikersgroepen Verschillende recordsoorten (eigen regels en meer formaten) Uitwisseling tussen gekoppelde metadata repositories Batchverwerking, extractie, mappings en harvesting Voor het webNa het web
  • Dia 9
  • Wat betekent dat voor de Regels ? ? ? ? ? ? ? ?
  • Dia 10
  • Richtlijnen voor titelbeschrijven Ca 1870: regels door Pieter Anton Tiele 1912: regels voor de centrale catalogus van het bezit van de Koninklijke Bibliotheek en de universiteitsbibliotheken 1961: Regels voor de titelbeschrijving als vastgesteld door de Rijkscommissie van Advies inzake het Bibliotheekwezen 1975: Voorlopige uitgave van de nieuwe Regels voor de titelbeschrijving van boeken en periodieken (resultaat van de 1961-commissie) 1975: FOBID neemt taak van de rijkscommissie voor de publikatie van de definitieve uitgave over en stelt op 10 augustus 1976 de FOBID Commissie Titelbeschrijven in 1978: RT1: niet-seriele publikaties / RT2: seriele publikaties Gebaseerd op de ISBD
  • Dia 11
  • Richtlijnen voor titelbeschrijven RT1: Beschrijvingsregels voor monografien 1978 / 1982 RT2: Beschrijvingsregels voor serile publicaties 1978 RT3: Regels voor catalogusbouw (1981 / 1994) RT4: Beschrijvingsregels voor niet-boekmaterialen 1979/1993 RT5: Voorbeeldenboek 1982 RT6: Sorteerregels (1981 / 1992) RT7: Beschrijvingsregels voor gedrukte muziek (1982) RT8: Beschrijvingsregels voor kartografische documenten (1982) RT9: Regels voor catalogusbouw beeld (1988) RT10: Regels voor catalogusbouw geluid (1990) RT11: Regels voor catalogusbouw gedrukte muziek (1989) RT12: Beschrijvingsregels voor computer files (1990)
  • Dia 12
  • ICC (International Cataloguing Code) 1961: Statement of Principles: functie van de catalogus: Vinden: aanwezigheid van dit item bij bibliotheek Collocatie op basis van 1. persoon, 2. auteur, 3. editie standaard voor bibliografische beschrijving: ISBD hoofdwoorden (main entry) 2003: 1e versie van de nieuwe ICC: functie van de catalogus: Vinden van bron door gebruiker (lokaliseren) Identificeren van bon Selecteren van bron Verkrijgen van bron Navigeren
  • Dia 13
  • ISBD Als vervolg op de Paris Principles start met standaards voor de formele beschrijving: ISBD(M) (1971) Doel van de ISBD: Standaardisatie van de vorm en de inhoud van de bibliografische beschrijving die het document vertegenwoordigt in de catalogus Veldscheiding door standaard interpunctie en vaste volgorde Onderscheid in verschillen ISBD-velden Veld 1: titel en verantwoordelijkheid + GMD Veld 2: editie Veld 3: materiaal/documenttype specifieke gegevens Veld 4: publicatie, distributie Veld 5: fysieke beschrijving Veld 6: reeks Veld 7: annotaties Veld 8: standaardnummers Noot: toegankelijkheid in de catalogus door het toevoegen van ingangen aan de bibliografische beschrijving
  • Dia 14
  • ISBD 1971 ISBD(M) (Monographs) 1974 ISBD(S) (Serials) ISBD(CR) 1977 ISBD(G) (General) 1977 ISBD(NBM) (Non Book Materials) 1977 ISBD(CM) (Cartographic) 1980 ISBD(PM) (Printed Music) 1980 ISBD(A) (Antiquarian) 1981 1e review van ISBDs 1990 ISBD(CF) (Computer Files) ISBD(ER) 1997 ISBD(ER) (Electronic Resources) 1990-1998: FRBR rapport 1998 2e review van de ISBDs 2002 ISBD(CR) (Continuing Resources) 2007 Consolidated ISBD: FRBR-integratie: veld 1:resource and veld 8 = resource identifier http://www.ifla.org/VII/s13/pubs/ISBD-consolidated-July2006.pdf http://www.ifla.org/VII/s13/pubs/ISBD-consolidated-July2006.pdf
  • Dia 15
  • In Amerika + 1908: A.L.A. Cataloging rules 1949: Rules for descriptive cataloging 1967: Anglo-American cataloguing rules 1978: AACR2 (1988 revision; amendments 1993) 1995: AACR3?
  • Dia 16
  • Resource Description and Access 2008: RDA: Resource Description and Access In lijn met FRBR (bibrecords) en FRAR (ingangen) Presentatie (ISBD) en formaat (MARC)-neutraal Verandering van bestaande data-elementen Uitbreiding van de GMD/SMD: alle materialen: Type and form of content Type and form of carrier Standaardnummers in Resource identifier Annotaties geformaliseerd (taal en audience level) en herplaatst Nieuwe velden: provenance en copyright data Aansluiting met ONIX Webversie van het datamodel (gecodeerde lijst van elementen en waarden)
  • Dia 17
  • Hoe nu verder RT zijn niet meer actueel De ISBDs zijn redelijk bijgewerkt, maar isbd- presentatie zelf lijkt achterhaald Nieuwe ontwikkelingen vinden plaats in het kader van RDA (incl. ONIX) Overstappen op de RDA?
  • Dia 18
  • Het allerbelangrijkste http://www.rug.nl/cit/organisatie/pictogram/archief/200 0-7-3/leidseboekjes.htm
  • Dia 19
  • Geen catalogusbouw !!!!! In den beginne was catalogiseren gelijk aan het bouwen van de catalogus Catalogiseren en catalogusbouw groeien nog steeds meer uit elkaar
  • Dia 20
  • Vindbaarheid en Toegang Gestructureerde opslag van gegevens
  • Dia 21
  • Waarom uit elkaar halen Zowel aan de opslag-kant als aan de vind- kant is sprake van voortdurende ontwikkelingen en nieuwe functies Inventarislijst en catalogus Collectievorming en managementinformatie nieuwe opc-en / presentatievormen (clusters en clouds) andere en meer data (ToC, abstracts, boekomslag) koppelingen en uitwisseling met andere systemen (acquisitie, uitleen, linkresolvers, GoogleScholar; Google Booksearch; WorldCAT.org; copyright en rightsmanagement; elektronische leeromgeving) koppelingen met andere data (full record: reviews, tags, recommendations, lists) verschillende vormen van input: handmatig / batch Kortom: twee eigen takken van sport
  • Dia 22
  • Vindbaarheid en Toegang Gestructureerde opslag van gegevens Content Integratie Aanpassen Workflows
  • Dia 23
  • Hoe verder: standaardisatie Aan de kant van de opslag Begrippen en definities nodig van de bibliografische elementen ISBD en FRBR zonder catalogusbouw: geen primaire hoofdwoorden, geen regel van drie, geen gebruiker Wel ingangen: regels nodig voor de beschrijving van de inhoud van het bibliografisch record en de ingangen RT3, hoofdstuk III: vorm van de naam Voorstel: overgaan op de RDA Formaten nodig: Pica3, MARC21, DC, MODS Aan de kant van de toegang Verpakking nodig (XML etc.) Indexen (standaardnamen) Toegangsprotocol (SRU, OAI-PMH, OpenURL) Presentatie: FRBR? Tagclouds, clusters,
  • Dia 24
  • Toegang tot de gegevens Opslag van de gegevens Regels: RDA Formaten: MARC, DC, Pica3 Indexnaam: 1001, dc.title Toegang: FTP,OAI, Z39.50, SRU, OpenURL Standaardisatie Begrippen: ISBD, FRBR / RDA Uitwisseling: XML Presentatie: FRBR? ISBD? Clouds?
  • Dia 25
  • Niet alleen de regels vernieuwen Nieuwe werkvormen: handmatig en batch in een dynamische omgeving: records laten groeien eenvoudiger catalogiseren door gegevens over te nemen en van elders te halen. geen mini-formaat, maar een maxi-formaat efficiente opslag en verwerking
  • Dia 26
  • Meer aandacht voor metadata Lorcan Dempsey (OCLC Office of Research): Authors Subjects Places Timeperiods Works http:/orweblog.oclc.org/archives/001351.htmlhttp:/orweblog.oclc.org/archives/001351.html Tom Hickey (OCLC WorldCAT identities): Reduce redundancy: geen isbd interpunctie More explicit coding: gebruik tabellen ipv semi-vrije tekst More authority control: nodig voor naam-projecten als WorldCAT indentities en VIAF http://outgoing.typepad.com/outgoing/2007/09/changing- catalo.html http://outgoing.typepad.com/outgoing/2007/09/changing- catalo.html + rolaanduidingen bij namen + identifiers
  • Dia 27
  • Zonder regels geen gedrag Separatie Geen catalogusbouw Concentratie op de verwerking van metadata Integratie niet door inperkingen en opzoeken van de kleinste gemene deler, maar door openheid en het zoeken van de grootste gemene veelvoud; geen miniformaat Efficintie workflow aanpassen door samenwerking, overnemen van gegevens, minder handmatig werken, standaardisatie, uniformering en dynamisering van het record Verrijking door toevoegen, controleren en linken Standaardisatie Begrippen / regels / formaten Overgaan op RDA
  • Dia 28
  • Dank u wel
  • Dia 29
  • Bronnen (1) Themanummer titelbeschrijven: Open, jaargang 14, nr 5, mei 1982 Leidse boekjes: http://www.tiele-stichting.nl/tiele.htmhttp://www.tiele-stichting.nl/tiele.htm http://www.rug.nl/cit/organisatie/pictogram/archief/2000-7-3/leidseboekjes.htmhttp://www.rug.nl/cit/organisatie/pictogram/archief/2000-7-3/leidseboekjes.htm IFLA Scatnews juni 07: http://www.ifla.org/VII/s13/scatn/SCATNews27.pdf http://www.ifla.org/VII/s13/scatn/SCATNews27.pdf Scatnews jan 07: http://www.ifla.org/VII/s13/scatn/SCATNews26.pdf http://www.ifla.org/VII/s13/scatn/SCATNews26.pdf Notulen aug 2006: http://www.ifla.org/VII/s13/meet/CatMinutes06.pdf http://www.ifla.org/VII/s13/meet/CatMinutes06.pdf ISBD algemeen: http://www.ifla.org/VII/s13/isbdrg/index.htm http://www.ifla.org/VII/s13/isbdrg/index.htm Consolidated ISBD: http://www.ifla.org/VII/s13/pubs/ISBD-consolidated- July2006.pdfhttp://www.ifla.org/VII/s13/pubs/ISBD-consolidated- July2006.pdf RDA: Homepage: http://www.collectionscanada.ca/jsc/rda.html http://www.collectionscanada.ca/jsc/rda.html Roy Tennant: http://www.libraryjournal.com/article/CA6422278.html http://www.libraryjournal.com/article/CA6422278.html Karin Coyle: http://www.dlib.org/dlib/january07/coyle/01coyle.html http://www.dlib.org/dlib/january07/coyle/01coyle.html Working Group on the Future of bibliographic Control: http://www.loc.gov/bibliographic-future http://www.loc.gov/bibliographic-future
  • Dia 30
  • Bronnen (2) Calhoun, K., Technology, productivity and change in library technical services. In: Library Collections, Acquisitions and Technical Services 27 (Fall 2003): 282-289 Calhoun, K. The changing nature of the catalog.. http://www.loc.gov/catdir/calhoun-report-final.pdf http://www.loc.gov/catdir/calhoun-report-final.pdf Callewaert, R. & Matthys, R., Uw zoekactie leverde circa 118.000.000 hits op : is er een catalograaf in de zaal?. Bibliotheek- en archiefgids. - Jrg. 83 (2006) nr. 3, p. 8-17 Hider, Philip & Ann Huthwaite (2006) The potential impact of RDA on OPAC displays in: Papers (Beyond the OPAC: future directions for Web-based catalogues, Australian Committee on Cataloguing seminar, Perth, 18 September 2006) http://www.nla.gov.au/lis/stndrds/grps/acoc/documents/Hider_Huthwaite.docThe potential impact of RDA on OPAC displays http://www.nla.gov.au/lis/stndrds/grps/acoc/documents/Hider_Huthwaite.doc Fallgren, N.J., Users and uses of bibliographic data : background paper for the Working Group on the Future of Bibliographic Control http://www.loc.gov/bibliographic- future/meetings/docs/UsersandUsesBackgroundPaper.pdf http://www.loc.gov/bibliographic- future/meetings/docs/UsersandUsesBackgroundPaper.pdf Kiorgaard, D. en Karhus, E., A rose by any other name: http://www.valaconf.org.au/vala2006/papers2006/83_Kartus_Final.pdf http://www.valaconf.org.au/vala2006/papers2006/83_Kartus_Final.pdf