Rabobank - Circulaire Economie

download Rabobank - Circulaire Economie

of 28

  • date post

    23-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    215
  • download

    1

Embed Size (px)

description

We staan aan het begin van een verschuiving van de bestaande ‘lineaire economie’ naar een ‘circulaire economie’. Anticiperend op deze ontwikkelingen heeft de Rabobank in deze brochure het concept van de circulaire economie in kaart gebracht in drie productieketens: textiel, elektronica en landbouw. In elke keten komen ondernemers aan het woord die nu al volop met ‘circulair denken en ondernemen’ bezig zijn.

Transcript of Rabobank - Circulaire Economie

  • 1

    Nieuwe uitdagingen en kansen voor ondernemers.

  • 2 CirculaireEconomie

    x

    Ineenperiodewaarinondernemerssterkeeconomische

    tegenwindvoelen,zoalsopditmoment,lijkterweinig

    ruimtetezijnvoorproductinnovatieenprocesvernieuwing.

    Tochlaatdepraktijkziendaterookbedrijvenzijndiejuist

    dangaanvernieuwenenveranderingendoorvoeren

    waardoorzesterkeruitdecrisiskomen.

    Deeconomischecrisisnoopttotvernieuwing.Eenvoor-

    beeldkanditillustreren.Enerzijdszijnbedrijvenkwetsbaar

    voorhogeregrondstoffenprijzen.Anderzijdsontdekkenzij

    datermethodenzijnomgrondstoffenenmaterialenmeer

    dannkeertebenutten.Daardoorkanpersaldodewinst-

    gevendheidtochverbeteren.Weziensteedsmeerbedrijven

    diebijhetproductontwerpenindebedrijfsvoeringaandacht

    bestedenaanhetterugwinnenvangrondstoffenen

    materialen.Ditgebeurtooksteedsvakerinsamenwerking

    metanderebedrijven.Hetresultaatisdatgrondstoffen

    opnieuwhoogwaardigingezetworden.

    Ditnieuwebusinessconceptwordtaangeduidmetde

    termcirculaireeconomie;eeneconomiedieslimmer

    omgaatmetgrondstoffenenhetmilieuminderbelast,de

    kostenverlaagtenhetbedrijfbeterpositioneertindemarkt.

    Westaanaanhetbeginvaneenverschuivingvande

    bestaandelineaireeconomienaareencirculaireeconomie.

    AnticiperendopdezeontwikkelingenheeftdeRabobank

    indezebrochurehetconceptvandecirculaireeconomie

    inkaartgebrachtindrieproductieketens:textiel,elektronica

    enlandbouw.Inelkeketenkomenondernemersaanhet

    woorddienualvolopmetcirculairdenkenenondernemen

    bezigzijn.

    Ikwensuveelleespleziereninspiratietoe.

    Bart van Iersel

    DirecteurBedrijven&PrivateBanking

    RabobankRoermond-Echt

    Voorwoord

    Deze brochure is met bio-inkten op duurzaam geproduceerd papier gedrukt

    Opdrachtgever:

    BartvanIerselenJohnVerdellen,

    RabobankRoermond-Echt

    Conceptidee, -ontwikkeling en

    eindredactie:

    RichardPiechocki,teamSustainable

    BusinessDevelopment,

    directoraatCoperatie&Duurzaam-

    heidRabobankNederland

    Conceptontwikkeling,

    tekst/schemas en advies:

    MariekeGombault,

    SusanneRitskesen

    KavitaRamdas,Beco/Ernst&Young

    Vormgeving:

    CreationStation,Roermond

    Drukwerk:

    ARSGrafisch,Roermond

    Colofon

  • 3

    4 Vanlineairnaarcirculair Lineaireeconomie

    Circulaireeconomie

    6 Waarzitdewaarde?

    8 Landbouwendebiobasedeconomy Circulairelandbouwketeninbeeld

    Voorbeeldenuitdepraktijk:

    10 MarisProjects

    11 SceltaMushrooms

    12 GRO

    13 Waste2Chemical

    14 Textiel Circulairetextielketeninbeeld

    Voorbeeldenuitdepraktijk:

    16 MudJeans

    17 VAR|Frankenhuis

    18 G-StarRaw

    19 DutchaWEARness

    20 Elektronica Circulaireelektronicaketeninbeeld

    Voorbeeldenuitdepraktijk:

    22 RepairCaf

    23 ACERe-useTechnology

    24 Techreturns

    25 CirculairpapierinRoermond 25 ARSGrafischenVanHoutum

    26 Financiering

    Inhoud

  • 4 CirculaireEconomie

    Vanlineairnaarcirculair

    Demaakindustriewerktmeteenbusinessmodeldataan

    vernieuwingtoeis.Degroeiendewereldbevolking,de

    grondstoffenschaarsteensimpelwegdedraagkracht

    vandeaarde,vragenomeennieuwbusinessmodel.Een

    modelwaarmeeookdevoorspelde9miljardmensenin

    2050duurzaaminhunbehoeftenkunnenvoorzien,datwil

    zeggenvoldoendemogelijkhedenvoorhethebbenvan

    welvaartenwelzijn.

    LineaireeconomieHethuidigeeconomischemodelis,doordelineaireopzet,

    afhankelijkvansteedsnieuwegrondstoffen.Ineenlineair

    ofrechtlijnigproductieproceswordenproductennahet

    gebruikalsafvalafgedankt,waarnadeproducentweer

    eengloednieuwproductlevert.Hetverdienmodeldatde

    maakindustrietotnutoevoornamelijkheeftgehanteerd,

    waarbijhetvervangenvanproductennaeenrelatiefkorte

    levensduurcentraalstaat,versterktdevraagnaarnieuwe,

    nognieteerdergebruikte,grondstoffen.Ditsysteem

    werktedeafgelopeneeuwvoorhetgevoelprima,maar

    looptnutegenzijngrenzenaan.

    Tot2000daaldendegrondstofprijzen,erwasvoldoende

    voorraadendemaatschappijomarmdedewegwerp-

    consumptievanharte.Maarsinds2000zijndegemiddelde

    grondstofprijzenbehoorlijktoegenomenenhebben

    bedrijveninsommigesectorensteedsvakertemakenmet

    toeleveringsrisicosenplotselingeprijsschommelingen.

    Dezegrillighedenwordenveroorzaaktdoorondermeer

    debeperktebeschikbaarheidvannietalleengrondstoffen,

    maarookvanenergie,schoonwaterenvruchtbaregrond.

    Ditraaktbedrijven;nietalleenmultinationals,ookhet

    midden-enkleinbedrijf(MKB).

    Eenslimmeondernemersignaleertdezetrendsenpast

    zijnbusinessmodelaan.Maarwelkbusinessmodelbenut

    dewaardevandegrondstoffenoptimaal,organiseertzijn

    productieprocessenhetmeestefficintenvermindert

    leveringsrisicos?Welkbusinessmodelvoorzietinde

    behoeftenvaneentoenemendewereldbevolking

    enbenutdebijbehorendemarktkansen,binnende

    draagkrachtvandeaarde?

    Gevolgen van schaarste en prijsstijgingen bij grondstoffen

    UitonderzoekvanPanteia/EIMblijktdatnopdedrieNederlandseindustrileMKB-bedrijvenproblemenondervindtbij

    deinkoopvangrondstoffen.Hetgrootsteprobleemishetniet(tijdig)kunnenbeschikkenovergrondstoffenvoorhetpro-

    ductieprocesmetalsgevolgstagnatieindeproductieenontevredenklanten.

    Maarliefst57%vandebedrijvendatproblemenondervindtmetdeinkoopvangrondstoffen,ervaartlagerewinstmarges

    alsgevolgvanhetnietoptijdgeleverdkrijgenvangrondstoffen.Voor55%isersprakevanverminderdeomzeten54%

    heefttemakenmetonderbrekingenindeproductie.26%heeftproblemenmetliquiditeitenfinanciering,bijvoorbeeld

    doordatmenoverstaptnaareennieuweleverancierenbijdezeleveranciergeenkredietkrijgt.

    Slechtebeschikbaarheidvangrondstoffenheeftalspositiefbijeffectdat41%vandebedrijvenwordtgestimuleerdzijn

    productentevernieuwenomzoproblementevoorkomen.Voorbeeldenzijn:hetgebruikvanalternatievematerialenen

    grondstoffen,efficintereproductieprocesseneneenefficinterdesignvanproductenwaardoormindermateriaal

    benodigdis.33%vandebedrijvennoemtrecyclingalsmogelijkeoplossing.

  • 5

    Duurzame energie

    Biologische materialen

    Biobased: smartphone-hoesje, gemaakt van biologisch restmateriaal.

    Technische materialen

    Grondstoffen (behouden hun waarde)

    Fabricageen ontwerp voor hergebruik

    Compost

    Gebruiker

    Biogas

    Circulaire economieHet concept van de circulaire economie, aan de hand van het voorbeeld van een smartphone en de bijbehorende beschermhoes. Met stromen van:- biologische materialen; groene grondstoffen vervangen fossiele bestanddelen;

    - technische materialen keren (hoogwaardig) terug in het productieproces als product, component of grondstof (cascades).

    In de circulaire economie behouden producten, componenten en grondstoffen zoveel mogelijk hun waarde. Bij ontwerp en productie wordt rekening gehouden met demontage voor hergebruik. Klanten worden geen eigenaar meer, maar betalen leveranciers voor tijdelijk gebruik van een product.

    Terughalen van producten, dankzij slimme leaseconcepten

    Componenten(demontabel product ontwerp, nieuwe toepassingen)

    Producten (na update, onderhoud of reparatie naar nieuwe gebruikers)

    CirculaireeconomieHetconceptvandeduurzamecirculaireeconomielijkt

    eenveelbelovendalternatieftebiedenvoorhethuidige

    lineairemodel.Circulaireeconomieishetmaximaliseren

    vanhergebruikvanproductenengrondstoffenenhet

    minimaliserenvanwaardevernietiging.Kenmerkendvoor

    decirculaireeconomieisdatgrondstoffenennatuurlijke

    hulpbronnennietwordenuitgeput,maarefficintworden

    hergebruiktdoorbedrijvenwaardooreenproductketen

    eenkringloopwordt.

    Hetmodelvandecirculaireeconomieisteonderscheiden

    intweevormenvankringlopen:(zie figuur 1)

    eenkringloopvanorganische/biologischematerialen

    waarinreststoffennagebruikterugvloeiennaardenatuur

    endaaropnieuwalsgrondstofdienenvoorbiologische

    processen;

    eengeslotenkringloopwaarinanorganische/technische

    productenenmaterialenmetzoweinigmogelijkver-

    liesaankwaliteitenwaardeopnieuwgebruiktkunnen

    wordeninhetzelfdeofeenanderproductieproces.

    Essentieelhierbijisdatdeproductenzodanigworden

    ontworpen,geproduceerdengebruikt,datdezeaan

    heteindevanhuneconomischelevensduureenvoudig

    opgeknapt,hersteldofuitelkaargehaaldkunnenworden.

    Figuur 1: illustreert de twee vormen van kringlopen van de circulaire economie | Bron: Infographic MVO Nederland/Shootmedia

  • 6 CirculaireEconomie

    Waarzitdewaarde?

    Decirculaireeconomiekentvijfprincipesopbasiswaarvan

    bedrijven,hunleveranciersenhunklantenineenketen

    andersgaan(samen)werken.Hierdoorontstaankansen

    omsteedsdemaximalewaardetehalenuitproducten,

    materialenenafvalstromen.

    1. Verbruikminder:

    minimaliseerdeinputvangrondstoffenenelimineer

    afvalenvervuiling.

    2.Verhoogdeprestaties:

    maximaliseerdewaardeinelkefasevandeketen

    doorhetoptimaliserenvanallebedrijfsprocessen.

    Doorvoorefficinteenschoneproductieprocessen

    tekiezengerichtopnuttighergebruik,wentelen

    ondernemersnietlangerdekostenvoorvervuiling

    enuitputtingafopdemaatschappij.

    Integendeel,bedrijvenkrijgenhiermeemeergripop

    hunmilieuvoetprintenophunkosten.Ofzijmaken

    eenbusinesscaseuithetoplossenvaneenmaat-

    schappelijkprobleem,zoalsVanMarisdatdoet

    (zie pagina 10)doorafvalwateralsvoedingsbodem

    tegebruiken.

    3. Managedegrondstof-enhergebruikstromen:

    optimaliseerdestromenvanorganischmateriaal

    vanuitenweerterugnaardebiosfeer