Projectreferenties landbouw voedsel Terra Incognita

Click here to load reader

download Projectreferenties landbouw voedsel Terra Incognita

of 22

  • date post

    27-Jun-2015
  • Category

    Environment

  • view

    172
  • download

    1

Embed Size (px)

description

Aangepast overzicht van projecten over landschap, landbouw en voedselteelt in de stad.

Transcript of Projectreferenties landbouw voedsel Terra Incognita

  • 1. landschappen van voedselSelectie van projectreferenties 2008 - 2014

2. Inhoud3 Inleiding landschappen van voedsel4 Landbouwontwikkeling en ontwerp7 Glastuinbouw en ruimtelijke kwaliteit10 Onderzoek naar stad en voedsel13 Landbouw en ruimtelijke ordening16 Westelijke veenweiden, aantrekkelijk landschap19 Recreatie in een agrarisch landschapProjectenoverzicht landschap en voedsel Juni 2014 Terra Incognita 2 Voedselplantjes wachten op burgers. Deel van de opstelling Utrecht Kiemt. 3. Projectenoverzicht landschap en voedsel Juni 2014 Terra Incognita 3Inleiding landschappen van voedselVan het Nederlandse landschap bestaat ongeveer 65% uitlandbouw. In agrarische landschappen, authentiek of modern,werken mens en natuur samen om voedsel te produceren. Ditgebeurt op een steeds grotere schaal en met steeds meer slimmetechnologie. Boeren geven vorm aan het landschap en spelendaarbij bewust of onbewust in op vraagstukken uit de omgeving alsnatuur, energie, klimaatverandering, recreatie en de beleving doorburgers die zelf ook graag een beetje boer zijn.Hier spreken wij vooral over landschappen van voedsel, in plaatsvan agrarische landschappen, omdat met voedsel het kenmerkwordt benoemd dat veel mensen in de samenleving aanspreekt.Terra Incognita is er trots op dat ze vanuit diverse invalshoekenover landschappen van voedsel adviseert. Elke keer is er deuitdaging om landschappen rijker te maken. Daarvoor bestaat erniet een recept. Het gaat om de gebruikswaarde, de duurzaamheiden de belevingswaarde van voedsel-landschappen. Deze moeteneen optimum vinden vanuit de eisen van de boerenpraktijk envanuit de samenleving.Door te onderzoeken en te visualiseren zoeken we voor elkesituatie een optimum. Als het enigszins kan doen we dit samenmet betrokken boeren en met betrokken burgers.Met dit overzicht van projectbladen tonen we onze ervaring metlandschappen van voedsel. Enkele relevante projecten hebben wegegroepeerd in verschillende themas.Hebt u vragen die u eens aan ons wilt voorleggen? Bel gerust ofmail ons. Wij spreken graag over onze ervaring en zetten graagonze creativiteit in voor nieuwe opgaven. 4. Bloeiende aardappelen in de VeenkoloninProjectenoverzicht landschap en voedsel Juni 2014 Terra Incognita 4 landbouw,ontwikkeling en ontwerpAgrarische landschappen veranderen onder invloed van hetnieuwe Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB). Vergroeningzal ontstaan met natuurzones op 5% van het akker-areaal. In demelkveehouderij treed schaalvergroting op door afschaffing van demelkquota. We krijgen grotere stallen, aangepaste plattelandswe-genen daarnaast plekken met aandacht voor natuur en landschap.Als ontwerpers maken we veranderingen zichtbaar en kunnen wede ruimtelijke keuzes begeleiden die hieruit voortkomen. 5. Onderzoek naar EFAs en het GLB (Rijksadviseur landschap en water, 2014)In het Europese landbouwbeleid worden Ecological Focus Areas (EFAs) voorgesteld,die in veel gevallen zullen bestaan uit 5% van het Nederlandse akkerland. Dit zal flinkegevolgen hebben voor het landschap. In opdracht van de Rijksadviseur van Landschapen Water, verrichten Wing en Terra Incognita i.s.m. Alterra, een onderzoek naar degevolgen hiervan. We richten ons op de mogelijkheden om met een collectieve enmultifunctionele aanpak tot meer landschapskwaliteit te komen. Deze mogelijkhedenverbeelden we in scenarios, voor twee voorbeeldgebieden: de Hoekse Waard en deVeenkolonin. Ons advies aan de Rijksadviseur is in het voorjaar van 2014 gereed.Hierin staat o.a. een pleidooi voor een integrale regionale benadering en voor eengoede monitoring in de komende jaren.Schaalvergroting melkveehouderij. (Rijksadviseur landschap en water, 2014)Voor de Rijksadviseur van het landschap en met Wing verkennen we in een kleinonderzoek de landschappelijke gevolgen van de afschaffing van melkquota. Er zalschaalvergroting in de melkveehouderij ontstaan. Dit zal op veel erven zichtbaarworden. Op de percelen zijn de veranderingen langzaam en subtieler.Stofwisseling van het landschap (Agenda voor de Veenkolonieen 2013)Terra Incognita nam deel aan de ambtelijke werkgroep Vergroening en Verduurzaming,van de Agenda voor de Veenkolonin. In 2013 leidde dit tot een onderzoek naar eentypische Veenkoloniale kwestie: de vruchtbaarheid van de bodem in de Veenkolonieenin relatie tot de krappe vruchtwisseling in de akkerbouw. Na onderzoek en metal onze Wageningse kennis over bodem en landgebruik, hebben we het rapportstofwisseling van het landschap opgesteld. Het onderzoek heeft geleid tot eenspecialistisch vervolgproject in de Veenkolonieen met financiering van het Rijk.Projectenoverzicht landschap en voedsel Juni 2014 Terra Incognita 5Onderzoek landbouw en GLB/ EFAsAkkerranden in Flevoland. Voorbeelden voor mogelijke EFA - zones.Veenkoloniale grond 6. 7 Sprong, prijsvraag Veenkolonin7 Sprong - inzending prijsvraag Veenkolonin (Stichting Eo Wijers, 2012)De inzending 7sprong van Terra Incognita en Wing werd in maart 2012 gehonoreerdmet de tweede prijs van Eo Wijers-prijsvraag.7sprong beschrijft hoe in het krimpgebied Veenkolonin nieuwe collectieven kunnenontstaan die op eigen kracht kwaliteit toevoegen aan de regio. De collectieven vormeneen antwoord op het uit elkaar groeien van verschillende economische sectoren ende daarbij horende maatschappelijke groepen, zoals de boeren. Als aanleiding voornieuwe combinaties ziet 7sprong het aanstaande Europese landbouwbeleid (GLB)met haar 7% vergroeningsmaatregel. Dit heeft de potentie om nieuwe initiatievenaan te jagen. Getoond wordt hoe dit kan bijdragen aan kachelcollectieven (houtteelt),waterboeren, een voedsellanderij en andere ontwikkelingen. Dit leidt tot een landschapdat diverser is en dat meer maatschappelijke betekenis heeft.Zie http://issuu.com/terra-i/docs/brochure_7sprong.Projectenoverzicht landschap en voedsel Juni 2014 Terra Incognita 6 7sprongvisie ontwikkelingWaar lig ik wakker vanAnalyselandbouw waterLandbouw Het inkomen van agrarirs daalt met 50.000,- door het nieuwe Eu-ropeseLandbouwbeleid (GLB). De landbouw reageert waarschijnlijk met schaalver-grotingen uiteindelijk met veel minder landbouwbedrijven. De afstand tussen deboer, die voor export werkt, en de burger in de dorpen groeit. Ze kennen elkaar nietmeer. Boeren voelen dit wanneer de burgers gaan protesteren tegen windenergie,bio-vergisters (Erica) of megastallen.Water en energie In de Veenkolonin ontstaan mogelijk watertekorten doorklimaatveran-dering. De beschikbaarheid van IJsselmeerwater wordt in de toekomstonzeker. De landbouw is hier nu afhankelijk van. Duurzaamheid vraagt dat het ge-bieddie afhankelijkheid binnen de eigen regio opvangt.Ook voor energie liggen er kansen in de eigen regio. De energielasten voor burgerszijn in tien jaar sterk gestegen. Verwarming (gas) is de grootste kostenpost in de velekleine vrijstaande huizen. Voor kansarme burgers zijn goedkope lokale energiebron-nenverleidelijk. Een energievorm met een passende eenvoud is hout.Burgers. Er is schaalvergroting in voorzieningen. Afstanden worden groter. De helftvan de huidige inwoners heeft ooit buiten de Veenkolonin gewoond. Accepteer diemobiliteit. Verleidt mensen (ouderen die weg moesten, jongeren die weg wilden)om terug te keren of om nieuw te komen. Bouw aan het imago van het gebied.Werk aan een landschap en leefklimaat dat meer is dan linten en leegte!Kans vanuit Europa en uit de streek. Europa komt met de 7% regel. Om sub-sidiete krijgen moeten boeren 7% van hun grond een duurzame maatschappelijkefunctie geven. Gebruik dit. Zet de 7% regeling in als katalysator voor waardeontwik-kelingin de streek. Verbind agrarisch landschap en woonwereld. Verbind landbouw-doelenmet doelen voor water, voor natuur en recreatie. De regeling is een stimulansvoor lokale doelen en collectieven.woonwereld in lintenwoonwereld in dorpen7% agrarisch landschapgrootschalige landbouwwateraanvoergebiedeninzijggebiedenkwelgebiedpotentie voor waterfunctielandbouwers organiseren watersysteemwaterboerenAgrarische samenlevingDe burger op het platteland is tegelijk boer,energieproducent en waterbeheerder. Het leven islokaal in een kleinschalig verweven landschap.Industrile samenlevingSpecialisatie en schaalvergroting. Burgers leven indorpen en steden. Daarbuiten landbouw-, water- enenergiebedrijven voor de regionale en nationalemarkt.Postindustrile samenlevingSchaalvergroting. Landbouw en energie handelen opde wereldmarkt. Afhankelijkheid van verre regiosneemt toe. De burgerij verstedelijkt en vervreemdtvan zijn eerste levensbehoeften: voedsel. Boer enburger kennen elkaar niet.Connectieve samenleving (toekomst)Er is grootschalige landbouw- en energieproductievoor de wereldmarkt. Tegelijk zijn er lokalemengzones waarin groepen consumentenverbindingen hebben met producenten. Socialemedia maken het mogelijk. Lokale ambities enmondiale actie worden gecombineerd.7%7%Collectief antwoordLeemte?De regio vult zelf de leemte in die ontstaanis door grootschaligheid en specialisatie, diete ver is doorgeschoten.Collectief!Het antwoord zit in collectieve organisatievan opgaven die burgers en boeren raken.Ze kijken naar elkaar, in plaats van naarboven. Als zelforganisatie begint, is veelmogelijk.7%7% Katalysator!Europa stimuleert zelforganisatie metde 7% regel. Om kosten te besparen enmeerwaarde te vormen ontstaan praktischelokale gebruiksvormen.Diversiteit en steun!Er zijn vele aanleidingen voor collectievenmet boeren en burgers. Het streekschap(Agenda Veenkolonieen) is aanjager metStreekdeals en procesondersteuning.Stuwmeer!We schetsen een stuwmeer van potenties.Daar uit pakken we 4 kansrijke collectievenom te starten. Als de tijd rijp is volgt de rest.Uitproberen en organiseren!Stuwmeer: uitproberen en organiserenzonnestroom collectiefInkoop en beheer van panelen, samenvoordeliger.windenergieBoer en burger met gezamelijk rende-zwembadvoor de buurtBewoners onderhouden samen een zwem-bad.leerpraktijkcentrumDiversiteit leidt tot brede agrarische praktijk-school.7%waterberging met recreatie wandel