Prisoners Dilemma in de ruimtelijke ordening

download Prisoners Dilemma in de ruimtelijke ordening

of 18

  • date post

    12-May-2015
  • Category

    Documents

  • view

    185
  • download

    2

Embed Size (px)

Transcript of Prisoners Dilemma in de ruimtelijke ordening

  • 1.Iedereen ontevreden Prisoners dilemmas in ruimtelijkeplanningDrs. M. Mosterman

2. Waarom is iedereen ontevreden?Omdat ambities niet worden gerealiseerd. Projecten zijn inhoudelijk onbevredigend; De kosten vallen te hoog uit; Het project is te laat afgerond; Belangen van derden zijn geschaad. ProcesIdee Resultaat 3. Waarom worden ambities niet gerealiseerd? Geld? (Grote investeringen brengen groteopbrengsten)Nee: De oorzaak ligt in een proces zonder inhoud. De Nederlandse ruimtelijke ordening is gebaseerdop:De inhoud is zo complex dat alleen het procesnog maar kan worden gestuurd. Een goed proces kan echter net zo goed leidentot een slechte uitkomst. 4. Een goed proces: Definitie: Een proces waarin alle actoren hunbelangen op een rationele manier behartigen. Leidt een rationeel proces tot een goedresultaat? 5. Prisoners dilemmaEr is een ernstig misdrijf gepleegd. Twee gewapende mannen wordengepakt en het lijkt dat het de daders zijn, maar het bewijs ontbreekt. Zeworden apart in de cel gezet en kunnen niet met elkaar communiceren. Deofficier van justitie doet elke verdachte het volgende voorstel:1. Als jullieallebei blijven zwijgen, kan ik jullie niet veel maken. Je krijgt dan alleen eenlichte straf wegens wapenbezit zonder vergunning.2. Als er n bekent, isde zaak rond. Degene die bekent zal ik vrijspreken omdat hij zo goed heeftmeegewerkt. Degene die niet bekent kan minstens tien jaargevangenisstraf verwachten.3. Als jullie allebei bekennen, krijgen jullieallebei vijf jaar. De vraag is: wat kan een gevangene het beste doen(optimale strategie)?De kern van het dilemma is dat het voor beide verdachten samen beter iste zwijgen, maar elke verdachte denkt alleen aan zijn eigen voordeel.Ongeacht wat de ander doet, is het voor elke verdachte beter tebekennen. Immers, als de ander zou zwijgen heeft bekennen het grootstevoordeel, en als de ander bekent, heeft wederom bekennen het grootstevoordeel. In het volgende schema kruipen we in de huid van een van deverdachten. 6. Schema prisoners dilemma Ik zwijgIk beken Ik krijg een geldboete, hij Ik ben vrij, hij krijgt tienHij zwijgt ook (samen nul jaar)jaar (samen tien jaar) Ik krijg tien jaar, hij is vrij Ik krijg vijf jaar, hij ookHij bekent (samen tien jaar) (samen tien jaar) 7. Hoe werkt hetVoor een prisoners dilemma, moet aan het volgende worden voldaan:B>A>D>C SamenwerkenDeserterenSamenwerkenA, A C, BDeserteren B, C D, DDit geldt ook voor meer dan twee partijen, aangetoond door John Nash (Non-cooperative games, 1950) 8. Gebeurt dit ook in het echt? Casus herontwikkeling rijenwoningen naar appartementengebouwEen ontwikkelaar wil gedateerde rijenwoningen vervangen voor een winkelcentrum metappartementen. De gemeente staat positief tegenover het plan, maar wel moeten alle kostendoor de ontwikkelaar worden gedragen. Alle onderzoeken zijn uitgevoerd, zo ook eenplanschadeonderzoek. De ontwikkelaar weet dat er planschade zal ontstaan en heeft daarvooreen bedrag in de projectbegroting gereserveerd. Ook weet de ontwikkelaar dat omwonendenvaak niet weten dat voor planschade een wettelijke vergoedingsregeling bestaat. Omwonendenvergeten dit vaak. Het project staat wel onder tijdsdruk, want tijd is geld.Een bewoner naast de rijenwoningen hoort via de krant van het plan. Gesproken wordt vangeluidhinder door laden en lossen van vrachtwagens, schaduw door het hogeappartementengebouw en verlies van privacy doordat vanuit de appartementen de woning inkan worden gekeken. De adviesbureaus van de ontwikkelaar verklaren dat aan de normen wordtvoldaan, maar de bewoner betwijfelt de onafhankelijkheid van de adviesbureaus en zogenaamdedeskundigen die dit beweren. Waar de bewoner zich nog het meeste zorgen over maakt is deinvloed van het appartementengebouw op de waarde van zijn woning. De markt is toch al nietgunstig en als hij zijn huis ooit wilt verkopen raakt hij het aan de straatstenen niet kwijt. Al met alziet de bewoner het hele plan met deze onzekerheid niet zitten en hij zou het liefste alles bij hetoude laten. De bewoner overweegt om een procedure aan te spannen en de betwisteonderzoeken te laten toetsen, maar hij weet dat dit een lange weg kan betekenen. 9. Voorkeuren ontwikkelaarA. Zekerheid project, kans geen vergoeding planschade;B. Zekerheid project, zeker vergoeding planschade;C. Kans geen project, kans geen vergoeding planschade;D. Kans geen project, zeker vergoeding planschade. 10. Voorkeuren bewonerA. Kans geen project, wel zekerheid vergoeding planschade;B. Zekerheid vergoeding planschade, geen beslommeringen procedure;C. Kans geen project geen zekerheid, vergoeding planschade;D. Zekerheid project, geen zekerheid vergoeding planschade. 11. Schema prisoners dilemmaOntwikkelaar Wel planschade-Geen planschade- vergoeding vooraf bekend vergoeding vooraf bekendBewonermakenmakenGeen procedure Zekerheid project zekerZekerheid project kansaanspannen vergoeding planschadegeen vergoeding Zekerheid vergoeding planschade planschade geenZekerheid project geen beslommeringen zekerheid vergoeding procedureplanschadeWel een procedureKans geen project zekerKans geen project kansaanspannen vergoeding planschadegeen vergoeding Kans geen project welplanschade zekerheid vergoeding Kans geen project geen planschade zekerheid vergoedingplanschade 12. Hoe dan? Verander de inhoud, door na te denken overde belangen (laat ook de gevolgen vandeserteren zien); Verander het aantal spelronden (langdurigerelatie, tit-for-tat strategie). 13. Verander de inhoud1. Inventariseer shareholders en stakeholders 14. 2. Orden de stakeholdersHoogBevoegdheid LaagLaag Belang Hoog 15. 3. Inventariseer belangen1. Welke belangen zijn tegenstrijdig?2. Waar zijn prisoners dilemas te verwachten?3. Wat hebben partijen elkaar te bieden?4. (Hoe) leggen we deze afspraken vast? 16. Of ga een langdurige relatie aan Een langdurige relatie geeft een belang omsamen te werken; De strategie die het beste resultaat oplevert isde Tit for tat-strategie (door AnatolRapoport, 1980). 17. Tit for tat strategieDeze strategie is bepaald door viervoorwaarden:1. De belanghebbende werkt altijd mee, totdat de opponent deserteert;2. Wanneer de opponent deserteert, slaat de belanghebbende terug;3. De belanghebbende vergeeft snel;4. De belanghebbende moet behoorlijk zeker zijn dat er meerdere spelronden zijn. 18. Conclusies Een proces zonder inhoud zal waarschijnlijkmislukken. Gelegenheidsbelangen hebben een grote kans opprisoners dillemmas. Langdurige relaties ondervangen het inhoudelijkerisico. Samenwerken biedt het beste resultaat.