Plato - Politeia (De Staat)

download Plato - Politeia (De Staat)

of 576

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    370
  • download

    3

Embed Size (px)

Transcript of Plato - Politeia (De Staat)

  • 1

    Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat www.arsfloreat.nl - (Plato - Politeia)

    PLATOON VERZAMELD WERK

    Plato - Politeia Deze tekst is uitsluitend voor persoonlijk gebruik. Commercieel gebruik is niet toegestaan. Evenmin is het toegestaan de tekst te wijzigen, bewerken, geheel of gedeeltelijk te publiceren, of anderszins te vermenig-vuldigen. Toegestaan is het kopiren van citaten of kleine tekstgedeelten voor studie- en discussiedoel-einden. Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat

    www.arsfloreat.nl

    info@arsfloreat.nl

    http://www.arsfloreat.nl/mailto:info@arsfloreat.nl

  • 2

    Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat www.arsfloreat.nl - (Plato - Politeia)

    PLATOON VERZAMELD WERK

    1. Inleiding

    Xenophoon Phaidros

    Symposion

    2. Euthyphroon

    Apologie Kritoon

    Phaidoon

    3. Charmides

    Lysis Laches

    Menoon Hippias

    4.

    Timaios Kritias

    Menexenos Ioon

    5. Gorgias

    Euthydemos

    6. Protagoras Alkibiades

    Brieven

    7. Kratylos

    Parmenides

    8. Sofist

    Staatsman

    9. Theaitetos Philebos

    10.

    Politeia

    11. De wetten

    N.B. Wijzigingen voorbehouden

    Verschijnt in samenwerking met de Stichting Ars Floreat

  • 3

    Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat www.arsfloreat.nl - (Plato - Politeia)

    PLATOON

    Politeia

    Wat is rechtvaardigheid?

    UITGEVERIJ DE DRIEHOEK AMSTERDAM

  • 4

    Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat www.arsfloreat.nl - (Plato - Politeia)

    Platoon Verzameld Werk 10 CIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK, DEN HAAG Platoon Politeia / Platoon ; [vert. uit het Grieks door de School voor Filosofie]. - Amsterdam : De Driehoek. - (Verzameld werk / Platoon ; 10) Uitg. in samenw. met de Stichting Ars Floreat. ISBN 90-6030-430-6 geb. SISO 153.3 UDC 82-83: 141.131 NUGI 612 Trefw.: klassieke wijsbegeerte ; teksten / Plato. Copyright en vertaling: 1991 Ars Floreat Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotocopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. No part of this book may be reproduced in any form, by print, photoprint, microfilm or any other means without written permission from the publisher.

  • 5

    Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat www.arsfloreat.nl - (Plato - Politeia)

    INHOUD

    OVER DE VERTALERS 7

    WOORD VOORAF 9

    POLITEIA. Wat is rechtvaardigheid? 13

    Inleiding tot de Politeia 15

    Samenvatting van boek I 19

    BOEK I 27

    Samenvatting van boek II 75

    BOEK II 81

    Samenvatting van boek III 133

    BOEK III 141

    Samenvatting van boek IV 193

    BOEK IV 201

    Samenvatting van boek V 245

    BOEK V 253

    Samenvatting van boek VI 307

    BOEK VI 315

  • 6

    Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat www.arsfloreat.nl - (Plato - Politeia)

    Samenvatting van boek VII 361

    BOEK VII 377

    Samenvatting van boek VIII 421

    BOEK VIII 425

    Samenvatting van boek IX 471

    BOEK IX 477

    Samenvatting van boek X 515

    BOEK X 529

    Appendix 573

  • 7

    Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat www.arsfloreat.nl - (Plato - Politeia)

    OVER DE VERTALERS Deze vertaling van Platoons werken werd gemaakt door een vertaalgroep klassieke talen van cursisten van de School voor Filosofie te Amsterdam in het kader van hun studie praktische filosofie. Hun doel is om een geniale oude tekst om te zetten in toegankelijk hedendaags Nederlands. De School voor Filosofie te Amsterdam beijvert zich sinds haar oprichting in 1961 voor menselijke (zelf)ontwikkeling door te trachten op eigentijdse wijze inhoud te geven aan de aloude opdracht: 'mens, ken uzelve'. Daarbij is de wezenlijke eenheid van de schepping uitgangspunt. Na een zekere voorbereidingsperiode worden cursisten in staat gesteld mee te doen aan een aantal activiteiten in groeps-verband als oefening in het concentreren van de aandacht. Deze activiteiten zijn onder meer: studie van het Sanskriet, kalli-grafie, retorica, (hoofd)rekenen, muziek, beeldende kunsten, bewegingsleer, schermen en het vertalen van filosofische werken uit het Grieks, Latijn en Sanskriet. In samenwerking met Uitgeverij De Driehoek en Stichting Ars Floreat zijn inmiddels meer dan 20 titels uitgegeven. Sinds 1975 is de vertaalgroep klassieke talen bezig met het verzorgen van een nieuwe Nederlandse vertaling van het Verzameld Werk van Platoon. Begonnen werd met Platoon, Mythen, dat in 1976 werd uitgegeven door Uitgeverij De Driehoek in het kader van de 'Symposion Reeks'.

  • 8

    Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat www.arsfloreat.nl - (Plato - Politeia)

    Voor nadere inlichtingen: Stichting Ars Floreat Postbus 74082 1070 BB Amsterdam info@arsfloreat.nl

    mailto:info@arsfloreat.nl

  • 9

    Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat www.arsfloreat.nl - (Plato - Politeia)

    WOORD VOORAF De Politeia wordt veelal beschouwd als Platoons belangrijkste werk en niet zelden wordt uitsluitend van dit werk kennis genomen in een poging om Platoons 'leer' te leren kennen. In het in deze serie als inleiding tot de Timaios vertaalde en afgedrukte artikel van Prof. C.M. Turbayne, Plato's fantastic appendix, stelt de schrijver dat zowel de Politeia als de Timaios moet worden gezien als een uitgewerkte vergelijking, waarbij de Politeia als een model fungeert voor de Timaios. Hij zegt dat beide geschriften vergelijkenderwijs een mensbeeld trachten op te roepen; de Politeia door de ideale mens te vergelijken met het functioneren van een ideale staat en Timaios door de mens te vergelijken met de Kosmos. De Politeia behandelt gezondheid en ziekte van de geest en de Timaios gezondheid en ziekte van het lichaam; de mens dus als staat-in-het-klein, als microkosmos. In beide dialogen legt Platoon het 'micro' onder een vergrootglas en maakt er 'macro' van om er aldus beter naar te kunnen kijken. Hij vergroot het mensbeeld dat hem werkelijk bezighoudt. Platoon laat Sokrates dit ook zeggen aan het einde van boek IX (591e - 592b):: 'Integendeel, hij zal steeds acht slaan op de maat en de behoeften van de stad die hij in zich draagt, en ervoor oppassen om daarin wanorde te zaaien die voortkomt uit een overschot of een tekort aan bezit en vermogen. Zo bepaalt hij zijn richting en zal hij aan zijn bezit toevoegen of ervan afnemen. - Zo is het precies, zei hij. - En met betrekking tot zijn goede naam en zijn functioneren in de maatschappij zal hij dezelfde koers varen. Hij zal graag deelnemen aan de activiteiten waarvan hij

  • 10

    Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat www.arsfloreat.nl - (Plato - Politeia)

    denkt dat die hem helpen om een beter mens te worden. Zo zal hij in zijn persoonlijk leven en in het openbaar alle handelingen trachten te vermijden die zijn innerlijke rust kunnen verstoren. - Maar als dat zijn leefregel is, zal hij zich niet graag bemoeien met alles wat de stad en de politiek betreft, merkte hij op. - Juist wel, antwoordde ik, maar dan vooral in zijn eigen stad, die zeker niet dezelfde hoeft te zijn als zijn geboortestad, want dat zou puur toeval en hoogst uitzonderlijk zijn. - Dan bedoelt ge zeker de stad die we zojuist als onze eigenlijke woonplaats aangeduid hebben, antwoordde hij, die stad die gevestigd is in rede en in gezond verstand. Die stad is op aarde nergens te vinden. - Nee, maar misschien ligt er wel een afdruk in de hemel, zei ik, en wie dat wil kan die stad daar zien. Door dat 'zien' te beoefenen kan hij er gaan wonen. Het maakt geen verschil of zo'n stad er in de fysieke wereld zal komen of niet. Want wie daar woont, zal zich uitsluitend houden aan de regels van die stad en zich door niemand anders laten beinvloeden. - Daar ziet het wel naar uit, antwoordde hij.' In deze uitgave wordt ieder boek van de Politeia voorafgegaan door een vertaling van het commentaar op het betrokken boek van de hand van Marsilio Ficino (1433-1499). Het commentaar is opgedragen aan en gericht tot Lorenzo de' Medici, die Ficino's pupil is geweest. Marcilio Ficino is de eerste geweest die het volledige werk van Platoon in een Latijnse vertaling weer toegankelijk heeft gemaakt voor de Westerse denkwereld. Zijn vertaling en zijn commentaren op Platoons werk werden tot aan het einde van de achttiende eeuw als standaard-

  • 11

    Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat www.arsfloreat.nl - (Plato - Politeia)

    werken beschouwd. Het commentaar op boek VIII is ingekort in verband met de complexe materie rond het 'huwelijksgetal'. Hierover zal een aparte verhandeling worden uitgegeven. Het commentaar op boek X is eveneens ingekort. Als tekst werd gebruikt de in 1576 te Basel gedrukte uitgave van Ficino's Opera omnia. Deze uitgave werd in 1962 in facsimile opnieuw uitgegeven door de Bottega d'Erasmo te Turijn.

  • 12

    Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat www.arsfloreat.nl - (Plato - Politeia)

  • 13

    Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat www.arsfloreat.nl - (Plato - Politeia)

    POLITEIA

    Wat is rechtvaardigheid?

    Gesprekspartners: Sokrates, Glaukoon, Polemarchos, Thrasymachos, Adeimantos en Kephalos.

  • 14

    Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat www.arsfloreat.nl - (Plato - Politeia)

  • 15

    Copyright 2003 - Stichting Ars Floreat www.arsfloreat.nl - (Plato - Politeia)

    INLEIDING TOT DE POLITEIA

    door: Marsilio Ficino

    opgedragen aan Lorenzo de' Medici, een grootmoedig man

    Het oog bestuurt de h