Plan publieke omroep. Verankering - Oktober 2005

Click here to load reader

  • date post

    28-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    214
  • download

    1

Embed Size (px)

description

De visie van de SP op de toekomst van de publieke omroep. Met een promotie-degradatiesysteem voor omroepverenigingen. Het ledental bepaalt slechts een deel van de zendtijd; bereik en waardering gaan een veel zwaardere rol spelen om zo een kwalitatieve impuls aan de publieke zenders te geven. NOS en NPS vullen samen één net, de omroepverenigingen de twee andere. Amusement blijft behouden en niet concurrentie, maar samenwerking wordt gestimuleerd.

Transcript of Plan publieke omroep. Verankering - Oktober 2005

  • PLAN PUBLIEKE OMROEP

    De visie van de SP op de toekomst van de publieke omroep

    Verankering

    Fenna Vergeer-Mudde Vincent van der Lem

  • 1

    PLAN PUBLIEKE OMROEP

    Verankering

    De visie van de SP op de toekomst van de publieke omroep

    Fenna Vergeer - Mudde Tweede-Kamerlid SP

    Vincent van der Lem medewerker Tweede-Kamerfractie SP

    Oktober 2005

    Tweede-Kamerfractie van de SP Postbus 20018 2500 EA s-Gravenhage T (070) 318 38 32 E [email protected]

  • 2

    Inhoud

    Samenvatting ............................................................................................... 4

    1. De Publieke Omroep onder druk het afhaken van kijkers................. 6 Toenemende concurrentie van commercile zenders................................................... 6 Kijkcijferfetisjisme van de regering ................................................................................. 7 Subsidieluiheid van omroepverenigingen ...................................................................... 7 Bestuurlijk dilemma: eigen profilering versus samenwerking en netprofiel .............. 9

    2. Plan Publieke Omroep - Verankering ................................................... 10 Wat behoort de Publieke Omroep te zijn? .................................................................... 10 Inhoud van een brede Publieke Omroep ....................................................................... 11 Scheiding interne en externe pluriformiteit .................................................................. 13 Legitimering van de Publieke Omroep: criteria voor kwaliteit.................................... 13 Promotie en degradatiesysteem voor omroepverenigingen..................................... 14 Brede programmering en behoud van kwaliteit ........................................................... 15 Publieke Omroep 100% publiek ..................................................................................... 16 Visie op de radio .............................................................................................................. 17 Een wijzigend medialandschap: kansen en bedreigingen .......................................... 18 Conclusie.......................................................................................................................... 19

  • 3

    Is de Publieke Omroep breed, van en voor iedereen, overal en altijd? Of is de Publieke Omroep smal, een magere aanvulling op wat commercile omroepen doen: een mengeling van NOS, NPS-programmas en een vergruisde pluriformiteit van naar de rand verdreven omroepverenigingen? Die vraag moet nu toch echt beantwoord worden, met alle consequenties van dien. Politiek, u moet kiezen. Politiek is kiezen. Harm Bruins Slot, voorzitter Raad van Bestuur Publieke Omroep

  • 4

    Samenvatting

    Met het plan De verankering presenteert de SP haar visie op de toekomst van de Publieke Omroep. Het plan kwam tot stand na gesprekken met programmakers van radio en tv, kijkers en luisteraars en vele andere betrokkenen.

    De Publieke Omroep verdient bescherming. De maatschappelijke inbedding via omroepverenigingen en de omroepoverstijgende programmering van de NOS en de NPS mag niet verloren gaan. De huidige voorstellen van het kabinet zijn naar onze opvatting een sterfhuisconstructie voor de Publieke Omroep. De SP presenteert verbetervoorstellen voor een versterkt publiek omroepbestel. In dit plan krijgen de NOS en de NPS samen n net, de omroepverenigingen vullen twee netten. Amusement blijft bestaan en samenwerking wordt gestimuleerd. Voor omroepverenigingen wordt een promotie-degradatie systeem ingevoerd, op grond van bereik en waardering. Ledental bepaalt slechts een deel van de zendtijd. Niet alleen de programmas van de ledenomroepen, maar ook die van de NOS en de NPS worden extern beoordeeld.

    De Publieke Omroep verdient op een aantal punten kritiek om wat ze doet en vooral nalaat - maar ze verdient ook bescherming om wat ze kan en hoort te zijn. Tegenover de voorstellen van het kabinet plaatst de SP een plan dat de kwaliteiten van de Publieke Omroep versterkt, maar tegelijk de subsidieluiheid van de omroepverenigingen aanpakt en de bestuurlijke kluwen in omroepland ontrafelt. De SP geeft de Publieke Omroep de kans om zowel de interne als de externe pluriformiteit1 gescheiden te ontwikkelen, zonder het risico te lopen van onherstelbare schade.

    De Publieke Omroep behoort een afspiegeling te zijn van de samenleving. Dat is niet meer het geval. Daarom moeten omroepverenigingen gedemocratiseerd worden. Het ledental als enige criterium voor legitimering, zoals de regering voorstelt, is niet meer van deze tijd. Ook de kijkers zouden invloed moeten hebben. De SP kiest voor een promotie-degradatie systeem: transparante criteria, zoals doelgroepbereik en waarderingscijfers, worden in een netcharter vastgelegd en zijn de maatstaf voor programmas. Onder de maat presteren heeft gevolgen voor zendtijd en budget.

    1 Met interne pluriformiteit bedoelen we dat n organisatie de verantwoordelijkheid draagt om

    programmas te maken die de gehele samenleving representeren. Externe pluriformiteit wordt bereikt doordat verschillende omroeporganisaties de diversiteit in de samenleving representeren.

  • 5

    Dit promotie-degradatie systeem stimuleert de bestaande omroepen en biedt tevens ruimte aan nieuwe omroepverenigingen.

    De omroepverenigingen kunnen op de twee netten beschikken over zelfbestuur, onder de genoemde resultaatverplichting van het netcharter. De omroepverenigingen stellen netredacties samen en benoemen de hoofdredacteur. Deze bewaakt de uitvoering van het netcharter. Omroepoverstijgende kunst- en cultuurprogrammas, evenals onafhankelijke nieuwsvoorziening, worden met voldoende budget gewaarborgd op het net van NOS/NPS. De programmas van dit net zonder leden worden beoordeeld op doelgroepbereik, waarderingscijfers en tevens door klankbordgroepen.

    De Nederlandse Publieke Omroep is n van de goedkoopste omroepen van Europa. Geleidelijk moet de Publieke Omroep reclamevrij worden, te beginnen bij het jeugdblok. Zolang de omroep nog niet reclamevrij is, worden teruglopende sterinkomsten gecompenseerd. Niet kijkcijfers en reclame-inkomsten, maar doelgroepbereik en kwaliteit zijn hierbij maatgevend. De regering legt de omroep geen beperkingen op: amusementsprogrammas mogen blijven. Het blijft eveneens mogelijk om tientjeslid (vijf euro) van een omroep te worden. Omroepverenigingen zijn geen doorgeefluik van subsidies en dienen daarom zelf programmas te maken. De verplichte uitbesteding aan buitenproducenten vervalt. De Publieke Omroep produceert geen commercile programmas.

    De SP wil een Publieke Omroep die voor honderd procent publiek is, waar niet concurrentie maar samenwerking centraal staat en waarin eigentijdse omroepverenigingen zendtijd krijgen op basis van ledental, bereik en waardering. Kunst en cultuur worden gewaarborgd, amusement blijft een publieke taak en de budgetten worden niet gekort. Met het Plan Publieke Omroep willen we niet de overheid en de omroepbonzen, maar de makers en het publiek de belangrijkste stem geven in de Publieke Omroep. De Publieke Omroep behoort stevig maatschappelijk verankerd te zijn.

  • 6

    1. De Publieke Omroep onder druk het afhaken van kijkers

    De afgelopen tien jaar is het publieke en politieke debat over de kwaliteit, de vorm en de legitimering van de Publieke Omroep toegenomen. De concurrentie met de commercile zenders is enorm gegroeid. Het bereik van de Publieke Omroep neemt af. De toename van het beschikbare aantal distributiekanalen (o.a. via internet) leidt tot nieuwe speculaties over de toekomst van de Publieke Omroep. Groepen als jongeren, allochtonen en lager opgeleiden worden onvoldoende bereikt. De discussie over de omroep leidde in eerste instantie tot de concessiewet, maar is opnieuw opgelaaid na het negatieve oordeel van de Visitatiecommissie, in het rapport Het geheel is minder dan de som der delen.2

    De Publieke Omroep worstelt met haar legitimering, inhoudelijke taakinvulling en bestuurlijke vorm. Een toekomstplan voor de Publieke Omroep moet in elk geval oplossingen aandragen voor de huidige problemen. Daarnaast moet het eventuele toekomstige problemen signaleren en ook daarvoor oplossingen bieden. Het moet tevens een organisatie beschrijven die in verschillende toekomstscenarios in staat is een helder geformuleerde publieke taak uit te voeren. Het motto van iedereen, voor iedereen verplicht de Publieke Omroep zowel om bottom-up te werken en de kijkers te betrekken bij de beoordeling van de programmas, als om een eigentijdse maatschappelijke afspiegeling te zijn en ook die groepen te bereiken die nu afhaken.

    Toenemende concurrentie van commercile zenders Het kijktijdaandeel van de Publieke Omroep loopt terug. En van de belangrijkste oorzaken hiervan is het toegenomen aantal commercile zenders. De Nederlandse Publieke Omroep heeft te maken met de sterkste commercile concurrentie van Europa. Het aanbod van zenders is overweldigend.

    Die concurrentie is een feit en enige terugloop in het publieksbereik van de Publieke Omroep is dan ook geen reden tot paniek. De tendens is echter dat vooral jongeren, allochtonen en lager opgeleiden afhaken. Dat gegeven is voor de SP een reden tot grote bezorgdheid. Wanneer je uitgaat van het idee dat de Publieke Omroep van iedereen, voor iedereen is, dan is het een probleem wanneer grote groepen afhaken.

    Met het oog op de legitimering van de publieke uitgaven moet dat tij worden gekeerd. Te meer omdat het afhaken van deze groepen negatieve effecten kan hebben

    2 Visitatiecommissie Landelijke Publieke Omroep, Omzien naar de omroep. Pag. 111