Personality by Dito

Click here to load reader

  • date post

    16-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    218
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Personality by Dito

Transcript of Personality by Dito

  • 18 dito

    Ja

    ney

    van

    Ierla

    nd

    carine crutzen.indd 18 22-11-2010 00:09:23

  • Het boeiende bestaan van theaterdiva Carine Crutzen

    Behalve dat de film Majesteit het publiek een speculatief kijkje op ons koningshuis biedt, etaleert deze ook

    het vakvrouwschap van een van onze allerbeste actrices, Carine Crutzen. Wie is deze charmante vertolkster

    van koningin Beatrix eigenlijk? Wat zijn haar drijfveren en waaruit put zij haar levenskracht? Een inspirerende

    ontmoeting met een zelfbewuste theaterdiva.

    >>

    ie blijft investeren in kwa-

    liteit, verzekert zich van

    een hoogwaardig bestaan. Tijdens onze

    ontmoeting in het Haarlemse Stempels spat

    die instelling als het ware van haar lichaam

    af. Voor ons zit een innemend en door sen-

    sualiteit sprankelend mens, bij wie vorm en

    inhoud als een hand en handschoen bij el-

    kaar passen. Ondanks haar 49 jaar, in haar

    wereld al als oud beschouwd, is de agenda

    van Carine Crutzen bommetje vol. Ze spreekt

    reclameteksten in, is audiovisuele gids bij

    talloze musea, declameert bij speciale ge-

    legenheden gedichten en andere teksten,

    geeft les op de Maastrichtse toneelacade-

    mie en regisseert. Acteren blijft echter haar

    diepste passie. Binnenkort beginnen de re-

    petities voor De Kus, een toneelvoorstelling

    met Huub Stapel. Verder valt haar naam

    voortdurend bij nieuwe filmprojecten.

    Door de luxe van het kiezen kan ze ook tijd

    en aandacht geven aan haar twee zonen en

    partner, acteur Nico de Vries. Een weldadig

    gezinsleven dat zich afspeelt in Haarlem

    en omgeving. Maar dat geluk heb ik niet

    altijd gehad, hoor, vertrouwt ze ons toe.

    Na de toneelacademie in Maastricht ging

    ik naar Amsterdam om te werken bij Het Pu-

    bliekstheater. Een onzeker Limburgs meisje,

    wonend op de Ceintuurbaan. Dat vloekte. Er

    knapte iets, ik werd overspannen. Van mijn

    23ste tot 28ste modderde ik wat aan. Ik zat

    in de bijstand, om in the picture te blijven

    deed ik zelfs onbetaald werk.

    De ommekeer voltrok zich met haar hoofdrol

    in de KRO-serie De Brug. Een niet makkelijk te

    benutten kans. Ik deed vijf castingsessies,

    vertelt ze. Alle jonge actrices van toen kwa-

    men op auditie. De concurrentie was moor-

    dend. Ik zag het echt als mijn laatste strohalm

    en bereidde me enorm goed voor. Ik verdiepte

    me in de kleding en zelfs in het kapsel en de

    make-up van vrouwen uit de periode waarin

    de serie speelde. Ik dacht: de producent en re-

    gisseur krijgen precies te zien wat ze zoeken.

    Haar talent fonkelde vervolgens onder meer

    in de advocatenserie Pleidooi en het familie-

    drama Oud Geld. Recent zette ze als Beatrix in

    Majesteit een nieuwe kroon op haar oeuvre.

    De actrice speelt meestal machtige vrouwen,

    vaak onderneemsters.

    Zijn er raakvlakken?

    Blijkbaar. Ondernemen zit in mijn bloed.

    Mijn opa en oma hadden een kruideniers-

    winkel in een klein dorpje bij Nuth, hun

    ouders hadden er zelfs een kroeg. Beetje

    middenstand allemaal. Ik bewonder onder-

    nemers. Willem Elsschot dichtte ooit: Tus-

    sen droom en daad staan wetten in de weg

    en praktische bezwaren. Veel mensen dro-

    men wel, maar komen niet verder, omdat ze

    denken: dan moet ik dit en dat doen, die en

    die bellen, ach, laat maar zitten. Maar on-

    dernemers stappen over die bezwaren heen.

    Vooral voor degenen die met niets begon-

    nen zijn, heb ik respect. Moedig.

    Zelf ooit een echt bedrijf willen oprichten?

    Ja, een castingbureau. Ik heb daarvoor

    nog de Kamer van Koophandel bezocht,

    maar ineens doemden praktische bezwaren

    dito 19

    by ditospecial people

    WBeatrix

    is een overlever

    Ja

    ney

    van

    Ierla

    nd

    Fotografie: Fu Works

    carine crutzen.indd 19 22-11-2010 00:09:24

  • op. Medewerkers, een bedrijfspand, al het

    geregel; dat heeft niet mijn passie. Ik run

    dan ook liever mijn eenvrouwszaak. Geld,

    toch een drijfveer, boeit me niet echt.

    Toch kan ik zakelijk scherp zijn; tijdens

    onderhandelingen ga ik tot het uiterste.

    Tijdens het kopen van ons huis wist ik echt

    alles van hypotheken. Maar daarna vergeet

    ik het weer compleet. Knap, hoor: Sylvia

    Toth, Annemarie van Gaal, noem ze maar

    op. Maar ik speel hen liever dan dat ik hen

    ben. Ik denk niet dat ik van zon leven een

    prettig mens word. In de top dragen ze

    toch een masker, ze bluffen vaak met on-

    overwinnelijkheid. Dan gaat er langzaam

    iets mis, denk ik. Nina Brink, fascinerende

    vrouw. Maar ze heeft iets gepantserds,

    alsof ze in een mal is gezet. Ik hoop op-

    recht dat ze haar softe kant priv bij Pieter

    Storms kwijt kan, net zoals Beatrix dat kon

    bij Claus destijds. Tja, Nina... Dat kapsel,

    die stem, ze heeft wel wat van Beatrix.

    Vind je Beatrix een onderneemster?

    Ze is in elk geval niet selfmade. Denk ook

    niet dat ze dat zou kunnen. Ze is geen pit-

    bull, daarvoor is ze te veel in overvloed op-

    gegroeid. Maar Beatrix is wel een overlever.

    In mijn rolvoorbereiding dacht ik vaak: je

    zult het maar moeten doen, staatshoofd en

    moeder tegelijkertijd zijn. Die spagaat maakt

    haar leven heel complex. Door Majesteit ben

    ik haar meer gaan mogen. Ze is warm, slim,

    creatief, modern ook. Ze heeft het bedrijf na

    haar moeder gereorganiseerd, m aar haar ei-

    gen stempel daarop gezet. Bovendien pakt

    ze de ruimte die ze als staatshoofd heeft. Ze

    staat erop dat de minister-president weke-

    lijks bij haar op bezoek komt. Die ontmoe-

    tingen neemt ze serieus. Ze houdt alles bij,

    schrijft alles op, waardoor ze de ministers

    tot op de komma nauwkeurig van repliek kan

    dienen. Knap, hoor!

    Welke eigenschappen heb jij die Beatrix

    ook heeft?

    Tijdens haar jeugd beschreef het paleisper-

    soneel haar als prinses glimlach, maar ook

    als prinses stampvoet. Die twee kanten her-

    ken ik wel. Verder haar perfectionisme, die

    eigen wil, die liefde voor haar gezin, haar

    creativiteit. Ze is Waterman, ik ook. Wat deze

    rol mij leerde, is dat vrouwen aan de top een

    plek moeten hebben waar ze zichzelf kunnen

    zijn. Eigenlijk vind ik dat ze hun eigenheid,

    hun authenticiteit ook in hun werk moeten

    laten doorsijpelen, zoals Neelie Kroes dat

    doet. Ze kopieert niet het mannengedrag,

    maar is charmant en zacht en ze durft zich-

    zelf te zijn. Je ziet het gelukkig ook bij de

    komende generatie. Neem Olcay Gulsen van

    Supertrash. Die is heerlijk zichzelf. Ook bij

    20 dito dito 21

    De Top 10 van Carine Crutzen

    Vakantieland

    Itali. Die schoonheid!

    Buitenlandse stad

    In volgorde: Rome, New York,

    Barcelona.

    Binnenlandse stad

    Maastricht, Amsterdam, Haarlem.

    Autos

    Jaguar en Mini Cooper.

    Kledingzaak

    Ik koop altijd bij tweedehands-

    zaken, Haarlem heeft heel leuke

    vintagezaakjes

    Juwelen

    Alleen oud zilver, en dan

    alleen in ringen en oorbellen.

    Museum

    De Hermitage natuurlijk en Beelden

    aan Zee in Scheveningen.

    Buitenlandse filmregisseur

    Bernardo Bertolucci

    en de Coen Brothers.

    Buitenlandse acteur

    Sean Penn, Daniel Day Lewis. George

    Clooney, een ontzettend stuk dat zijn

    eigenzinnigheid voedt met alternatieve

    eigen films en bovendien alsmaar beter

    gaat acteren. Bij de vrouwen: Helen

    Mirren, Meryl Streep, Glenn Close.

    Goeroe

    Krishnamurti. Vanaf mijn 18e ver-

    slond ik al zijn werk. Bij hem voel ik

    een waarheid in plaats van dat ik die

    moet bedenken.

    carine crutzen.indd 20 22-11-2010 00:09:30

  • mannen vallen die vaste gedragspatronen

    wat weg. Prima, toch! Het geeft meer vari-

    atie, meer kleur, meer dynamiek.

    Je bent geboren en getogen in Heerlen. Je

    Duits moet daardoor goed zijn. Ambieer je

    een carrire in Duitsland?

    Nee, waarom? Ik heb hier mijn gezin. Een

    regisseur onder wie ik vaak heb gespeeld,

    werkt nu in Mnchen. Mooie stad, wil er best

    wel eens werken. Maar ik sta niet te drin-

    gen. Ik heb in Nederland precies het werk

    dat ik wil, dat is belangrijk voor mij. Tijdens

    mijn tobperiode leerde ik dat ik ziek word

    als ik iets doe wat me tegenstaat. Dus: hoe

    beter ik me voel, hoe beter ik functioneer.

    Daarom rook ik niet, drink ik met mate, ren

    ik zelfs wel eens en sjor ik thuis regelma-

    tig wat aan apparaten. Maar niet fanatiek,

    hoor. Soms wel met frisse tegenzin.

    Wat laadt je nou echt positief op?

    Zuid-Limburg. Ik voel me zo verbonden met

    dat land, met die omgeving, met de Lim-

    burgse taal. Vooral als ik er wandel. Heerlijk!

    Je overgeven aan je authenticiteit, je niet

    schamen voor je eigen zijn, wat loskomen

    van al die zaken die onder meer in de me-

    dia worden gehypet. Want dat valt me wel

    in deze tijd op, die opgewondenheid over

    van alles en nog wat. Nu is er weer gedoe

    over een affiche van een film van Dick Maas,

    waarop Sinterklaas staat afgebeeld als een

    horrorsint. Hele commissies in rep en roer,

    want kinderen zouden daardoor traumas

    kunnen oplopen. Zo praten we elkaar van

    alles aan. Wie weet doen we dat ook wel

    met al die crises van tegenwoordig. In zon

    klimaat van angst en algehele verontwaardi-

    ging ontstaat volgens mij weinig oorspron-

    kelijks. Daarom vind ik het zo erg dat dit ka-

    binet de kunstwereld zo hard aanpakt. Daar

    krijgt tenminste iets nog de kans te groeien

    waarbij mensen stil staan en waarover ze na-

    denken. Mijn leven is zo verrijkt door muziek

    en boeken, door kunst en cultuur.

    Misschien kunnen ondernemers dat gat

    straks opvullen?

    Wie weet. Met een bevriend koppel gaan

    Nico en ik regelmatig voor een goed

    etentje het land in. Bij De Librije, De

    Bokkedoorns, Beluga. Binnenkort gaan

    we naar Margo Reuten van Da Vinci in

    Maasbracht. In Europa zijn er vier vrou-

    welijke koks met twee sterren, onder

    wie Margo. Leuk en zalig mens, dat stug

    doorgaat. Dat vind ik nou ook echt een

    onderneemster.

    Nog een toekomstplan?

    Als de jongens het huis uit zijn, wil ik

    graag een tijdje in New York wonen. Ik

    ben heel Europees, maar die energie van

    de doorsnee New Yorker... Die drive om te

    ondernemen. Indrukwekkend. Ik broed op

    een autobiografisch boek, dat ik bij voor-

    keur in The Village wil schrijven. Juist in

    dat decor terugblikken op mijn leven lijkt

    me geweldig. n

    20 dito dito 21

    ina Brink heeft wel wat van Beatrix

    by ditospecial people

    Carine Crutzen kreeg veel lof voor

    haar Beatrix-rol in Majesteit. N

    carine crutzen.indd 21 22-11-2010 00:09:46

  • elf komt ze uit een

    sportgek dorp,

    Warmenhuizen. Een echt

    sportdorp met veel schaats-

    en wielerliefhebbers. Steven

    Rooks komt er vandaan en

    ook professionele mara-

    thonschaatskampioenen,

    zoals haar eigen broer Miel.

    Zelf speelde Edith Rozendaal

    vroeger graag volleybal bij

    haar geliefde lokale club.

    Zoals zoveel sporters die

    coach of trainer worden, had zij naar eigen

    zeggen wel de drive maar niet voldoende

    talent om de echte top te halen. Haar fas-

    cinatie voor sport, en vooral voor wat dat

    met het hoofd van de mens doet, heeft ze

    altijd gehad. Ook toen ze zelf nog speelde.

    Rozendaal: Tijdens het sporten zie je veel

    van het echte leven terug, zegt zij in haar

    huiskamer in Alkmaar. Sport roept emoties

    op bij mensen. Soms ook dingen die je niet

    verwacht. Neem mijzelf. Buiten het veld

    ben ik vrij rustig en bedachtzaam, maar in

    het veld ben ik heel aanwezig. Altijd bezig

    met praten en oppeppen. Dan komt mijn

    extraverte kant naar boven.

    Als sportpsychologe helpt zij sporters om

    juist zichzelf mentaal te verbeteren. Voor

    techniek is, net als voor bijvoorbeeld tactiek

    en conditie, tijdens trainingen van oudsher

    veel aandacht. Maar het mentale aspect van

    het presteren onder druk blijft vaak onderbe-

    licht. Vanuit haar praktijk in Alkmaar heeft

    ze zon dertig sporters die zij regelmatig

    ziet en helpt. Zowel individuele sporters als

    teamsporters, onder wie veel jonge topta-

    lenten: wielrenners, tennissers, schaatsers,

    voetballers, golfers, volleyballers. Namen kan

    zij niet noemen omwille van de privacy. Zij

    behandelt als sportpsychologe geen zware

    gevallen van sporters met ernstige psychi-

    sche klachten zoals vaak wordt gedacht.

    De profs die zich bij haar melden, hebben

    veelal de ambitie om beter te leren omgaan

    met bijvoorbeeld wedstrijdspanning en men-

    tale weerbaarheid om zo hun sportprestaties

    verder te verbeteren.

    Kun je mentale kracht in-

    derdaad aanleren?

    Absoluut. Talloze men-

    sen denken dat het een

    onderdeel is van talent,

    maar je kunt wel dege-

    lijk aan mentale kracht

    werken. Veel toppers heb-

    ben een vaste mentale

    routine ontwikkeld voor

    wanneer zij moeten pie-

    ken tijdens een wedstrijd.

    Vlak voor de start of tijdens de wedstrijd

    moet je zorgen dat je die staat kunt laten

    terugkeren. Kortom, je moet in de juiste

    mentale toestand komen. Dat heeft veel

    te maken met de juiste concentratie vin-

    den en vasthouden. En dat is een vaardig-

    heid die je kunt trainen. Dan kun je niet

    alleen goed presteren tijdens een oefen-

    wedstrijdje, maar ook tijdens een WK-fi-

    nale waar meer dan zevenhonderd miljoen

    mensen naar kijken.

    Wat kan er zoal misgaan?

    Tijdens een wedstrijd is er, afhankelijk

    van de aard van de sport, vaak veel tijd

    om na te denken. Zoals bij golf, tennis en

    darten. Er zijn regelmatig pauzes waarin

    je als sporter kunt nadenken over

    Sportpsychologe Edith Rozendaal

    Het inschakelen van een sportpsycho-

    loog is nog niet voor iedere topsporter

    vanzelfsprekend. Een geheel andere si-

    tuatie vergeleken bij sportlanden als

    de Verenigde Staten, waar elk team of

    iedere individuele topsporter een men-

    tale coach heeft. Toch zoeken ook in Nederland sportprofs

    steeds vaker hun heil bij een specialist om te werken aan

    hun mentale kracht. Bijvoorbeeld bij Edith Rozendaal, geac-

    crediteerd sportpsychologe en begeleider van topsporters

    uit uiteenlopende disciplines en schrijfster van het onlangs

    verschenen boek Sportgek, psychologie voor de sporter.

    >>

    Je moet heel veel trainen wil je als jong talent de echte top halen

    48 dito dito 49

    Z

    edith rozendael.indd 48 22-11-2010 09:53:58

  • by ditospecial people

    48 dito dito 49

    innen krijgt in de maatschappij

    steeds meer nadruk

    W

    Yv

    onne

    de

    Wit

    te

    edith rozendael.indd 49 22-11-2010 09:54:02

  • waarom het wel of niet lekker loopt. Dan

    gaat het vaak mis. Sporten is waarnemen,

    kijken, voelen, horen Te veel nadenken

    en analyseren kan de concentratie versto-

    ren. Wie tijdens de wedstrijd denkt aan de

    stand of de gevolgen daarvan, richt zijn

    aandacht op de verkeerde dingen. Grote

    sporters kunnen op beslissende momenten

    zich volledig op het nu richten, op het

    spel. Ongeacht alles eromheen, zoals de

    scheidsrechter of het publiek. Neem bij-

    voorbeeld golf. Daar zit steeds eenzelfde

    soort concentratie in. Golfers bereiden

    zich mentaal uitvoerig voor op hun slag.

    Ze hebben als geen ander geleerd mentale

    routines te ontwikkelen.

    Hoe train je om te gaan met de spanning

    voordat je moet pieken?

    Een hulpmiddel is bijvoorbeeld visualisa-

    tie. Je stapt in een denkbeeldige zeepbel

    waarin je helemaal geconcentreerd bent.

    Als je eruit stapt, laat je alles wat met die

    slag of actie te maken heeft weer achter

    je. Dat zijn oefeningen die ik soms ook met

    mijn sporters doe. Een andere visualisatie

    is om alvast gedetailleerd in gedachten te

    doen wat je moet gaan doen. Bijvoorbeeld

    door je stap voor stap voor te stellen hoe

    je een slag of beweging moet maken. Je

    traint als het ware in je hoofd. Een voor-

    beeld is de wielrenner die een parcours al

    enkele keren in zijn hoofd gereden heeft,

    voordat hij aan de start verschijnt. Echt

    trainen is het beste, maar in gedachten

    trainen helpt.

    Werkt dat ook op andere gebieden dan

    sport?

    Het werkt ook bij musici of andere arties-

    ten die in de spotlights staan en moeten

    presteren. Maar ook bij mensen in het

    bedrijfsleven die bijvoorbeeld spanning

    ervaren voordat ze een spreekbeurt of

    presentatie hebben. Het helpt dan om je

    van tevoren een beeld te vormen van hoe

    je erbij zit of staat en wat je wilt zeg-

    gen. Een hulpmiddel is om dat letterlijk

    gedetailleerd voor ogen te houden. Denk

    na over die ene keer dat het gesmeerd liep

    en je goed uit je worden kwam. Hoe zat

    je erbij? Wat deed je? Dat kan enorm veel

    zelfvertrouwen geven.

    Hebben echte toppers last van spanning

    en faalangst?

    Ook op het allerhoogste niveau bestaat

    onzekerheid en spanning. Zelfs op olym-

    pisch niveau. Niet alle topsporters hebben

    op elk moment evenveel zelfvertrouwen.

    Maar de goede sporters zijn in staat zich

    op het cruciale moment te focussen. De

    winnaars weten: ik heb voor de wedstrijd

    nu even dit rotgevoel, maar dat is maar

    tijdelijk en ik heb het nodig om te kunnen

    presteren. Als je voor dergelijke negatieve

    gevoelens iets anders in de plaats kunt

    zetten, bijvoorbeeld door je gedachten op

    iets anders te brengen met behulp van een

    simpele ademhalingsoefening, zie je dat

    het beter gaat.

    Hoe leeft een gemiddelde topsporter?

    De topsportman of -vrouw traint sowieso

    elke dag, rust uit en plant alles om de sport

    heen. Hij of zij speelt in elk geval mee op

    nationaal en/of internationaal niveau. Er

    zijn ook jonge topsporters die dagelijks trai-

    nen en daarnaast nog naar school gaan. Ze

    gaan bijvoorbeeld naar een LOOT-school, die

    topsporttalenten ondersteunt om schoolcar-

    rire en topsport te kunnen combineren. Te-

    genwoordig moet je heel veel trainen wil je

    de top halen. Een stelregel is dat je in tien

    jaar tienduizend trainingsuren moet maken

    en dat van die groep slechts tien procent de

    echte top haalt.

    Wat verdient een topsporter?

    Ze moeten soms genoegen nemen met

    niet al te veel geld. De meeste sporters

    worden financieel gesteund door een spon-

    sor die hen geheel of gedeeltelijk financi-

    eel de ruimte geeft om honderd procent

    met hun sport bezig te zijn. Sommigen

    hebben daarnaast een baan, meestal part-

    time, of volgen een studie. Maar alles wat

    je leert in de topsport, kan je zeker later

    goed van pas komen in een carrire na

    de sport. Topsporters zijn goed in doelen

    stellen en daarvoor gaan.

    Wat is de drijfveer om voor relatief weinig

    geld zoveel inspanningen te verrichten?

    Je hebt sporters die intrinsiek of extrin-

    siek gemotiveerd worden. In het eerste

    geval doe je het omdat je er veel plezier in

    hebt en je groei en ontwikkeling ervaart.

    Als je extrinsiek gemotiveerd wordt, doe

    je de dingen die je doet vanwege het geld

    of de status. Of omdat het moet van je

    50 dito dito 51

    BiografieEdith Rozendaal (44) is een van de circa zeventig

    geaccrediteerde sportpsychologen in Nederland.

    Zij volgde de opleiding tot sportleraar aan de Aca-

    demie voor Lichamelijke Opvoeding en studeerde

    op latere leeftijd bewegingswetenschappen aan de

    VU. Onlangs verscheen haar boek Sportgek, een

    praktische handleiding over de psychologie van

    (top)sport. Zij is de zus van oud-marathonschaat-

    ser Miel en deed zelf veel aan volleybal (eerste di-

    visie). Rozendaal is bestuurslid van de Vereniging

    voor SportPsychologie in Nederland, die zich inzet

    voor professionalisering van de beroepsgroep.

    edith rozendael.indd 50 22-11-2010 09:54:09

  • ouders of coach. In principe kunnen beide

    drijfveren, of een combinatie daarvan, lei-

    den tot succes. Roeien moet je niet voor

    het geld doen. De beloning kan een gou-

    den medaille winnen zijn. Dat is ook een

    prima drijfveer. Voetballers zijn soms op

    hun achttiende al multimiljonair. Vergelijk

    dat bijvoorbeeld eens met topsporters als

    hockeyers, schaatsers of zwemmers. Dat

    verschil is soms heel groot. Dat heeft alles

    te maken met de markt. Voetbal heeft een

    enorme commercile waarde. Net als ten-

    nis. Maar je moet als voetballer of tennis-

    ser wel exceptioneel goed zijn. De druk is

    tegelijk ook erg groot voor die spelers.

    De jonge topvoetballer lijkt ideaal materi-

    aal voor sportpsychologen.

    Wat je wel ziet bij jonge voetballers is dat

    ze soms rare sprongen maken. Of te veel

    drank, drugs of vrouwen. Dat is ongezond.

    Voor het mentale zou bij topvoetballers

    meer aandacht moeten zijn. De druk voor

    die jonge jongens is soms erg groot. Je

    moet je voorstellen dat alles wat je doet

    openbaar is. Iedereen beoordeelt je pres-

    tatie voortdurend. Je prestatie is steeds

    voor iedereen zichtbaar. Niet alleen voor

    je trainer, maar ook voor de supporters

    en tv-kijkers. Daarvoor moet je sterk in je

    schoenen staan.

    Is mentale training onderbelicht in de

    voetbalwereld?

    Het heeft zich de laatste jaren al ontwik-

    keld, maar het zou nog veel beter kunnen.

    De voetbalwereld is een wat conservatieve

    wereld vergeleken met andere sporten.

    Steeds meer voetballers zien in dat je dat

    mentale aspect ook moet trainen. Ik zie

    wel jongens van achttien jaar uit professi-

    onele jeugdopleidingen. Je ziet dat tijdens

    de voetbalopleiding heel veel voor hen

    wordt geregeld. De kleding bijvoorbeeld,

    en ze worden gehaald en gebracht. In an-

    dere sporten moet je dat zelf doen. Tot op

    een bepaalde leeftijd brengt hun talent

    hen heel ver. Maar er komt een moment

    dat ze zelfstandig moeten leren denken.

    Ze moeten zelf om dingen gaan vragen. Op

    welke gebieden moet ik beter worden wil

    ik de echte top halen? Wat is mijn doel?

    En wat moet ik doen of laten om dat te

    bereiken? Daar help ik hen bij.

    Is de penalty te trainen?

    Voetballers denken van

    niet. Maar een penalty is

    niet veel anders dan het

    slaan van een beslissende

    service bij tennis of een

    uitworp van een darter. Die

    trainen dat ook. Wat doe ik

    op het moment voordat ik

    dat pijltje gooi of die service

    sla? Voetballers zijn niet ge-

    wend om die zogenoemde

    gesloten vaardigheid te

    trainen. Dat ligt ook aan de

    aard van de sport, omdat de

    penalty niet zo vaak voor-

    komt. Je moet een riedeltje

    ontwikkelen, en dat hebben

    voetballers vaak niet. Als je

    dat riedeltje hebt, lukt het

    op de training, maar ook in

    de wedstrijd.

    Wat is de parallel tussen

    topsport en bedrijfsleven?

    Ook de CEO wordt per-

    manent beoordeeld. Bij-

    voorbeeld door collegas, ondergeschik-

    ten, aandeelhouders of beursanalisten.

    Dat brengt stress met zich mee, net als

    in de topsport. Je moet dus vaardigheden

    ontwikkelen om dat te herstellen. Verder

    moet je kijken naar je drijfveren als je het

    op lange termijn wilt volhouden. Het win-

    nen krijgt in de maatschappij steeds meer

    nadruk. Maar groei en ontwikkeling is

    minstens een even belangrijke drijfveer,

    net als de voldoening die samenwerking

    kan geven. In het bedrijfsleven is voor

    die laatste twee zaken soms te weinig

    aandacht. Werknemers dreigen in die ge-

    vallen de identificatie met het bedrijf te

    verliezen. n

    50 dito dito 51

    by ditospecial people

    e hebt tien procent kans om topsporter te worden als je in tien jaar tienduizend uren traint

    J

    Yv

    onne

    de

    Wit

    te

    edith rozendael.indd 51 22-11-2010 09:54:13

  • e treffen Mart Visser in zijn

    salon in een monumentaal

    pand in het hart van Amsterdam, schuin

    tegenover het Stedelijk Museum. Sinds hij

    zijn door de vakpers fantastisch ontvangen

    wintercollectie in het Hilton toonde, heeft

    de couturier een drukke periode achter

    de rug met werkweken van zeven dagen

    per week. In de weken na de shows ko-

    men zijn clinten zijn unieke outfits in de

    salon bekijken en doorpassen. De hele

    wintercollectie 2010 (thema: nacht-

    blauw) is al nagenoeg verkocht. De

    verfijnde haute couture van Visser

    lijkt weinig gevoelig voor proza-

    sche zaken als economische con-

    junctuur. Inmiddels is hij alweer

    aan het denken en schetsen voor

    de zomercollectie 2011.

    Generaties

    Visser werkt in de Nederlandse modewe-

    reld in een soort niemandsland. Aan de

    ene kant is er de naoorlogse generatie

    met legendarische modenamen

    van weleer, zoals de couturiers

    Edgar Vos, Frank Govers, Max

    Heijmans en Frans Molenaar.

    Aan de andere kant al snel een

    periode van veertig jaar fastforward

    spoelen is er de nieuwste gene-

    ratie met jonge dertigers als Daryl

    van Wouw en Jan Taminiau. En daartussen

    als enige van zijn generatie bevindt

    zich Mart Visser, bouwjaar 1968. Met zijn

    label Mart Visser Haute Couture staat hij

    aan de top in Nederland.

    Nadat hij begin jaren negentig niet ou-

    der dan 24 jaar opvallend had gedebu-

    teerd met zijn eerste haute-coutureshow,

    zou zijn ster in de jaren erna snel rijzen.

    Zijn bedrijf omvat tegenwoordig veel meer

    dan alleen het ontwerpen van zijn haute-

    couturelijn (zie kader). Vissers statuur is

    zo groot dat het Haags Gemeentemuseum

    ruim acht jaar geleden ter gelegenheid van

    het tienjarig jubileum een speciale over-

    zichtstentoonstelling van zijn werk hield.

    Ambachtelijk werk beheerst hij als geen

    ander. In zijn atelier boven de salon is een

    team van naaisters en coupeuses dagelijks

    aan het werk. Wie het ambacht onder de

    knie heeft, kan als een plastisch chirurg

    om een lijf heen bouwen, vertelt Mart

    Visser. Ik houd rekening met elke golflijn

    en beweging. Zijn ontwerpen worden niet

    zozeer gekenmerkt door ravissante avant-

    garde-ontwerpen, maar door geraffineerde

    eenvoud, met veel oog voor details en vor-

    men. Less is more is bij uitstek Vissers

    handtekening.

    Carrire

    Zijn loopbaan heeft zich in een razend tem-

    po ontwikkeld. Waar geen leerling op de

    Ik ben tevreden met wat ik heb bereikt

    Toen hij 15 jaar was, zag Mart Visser zijn eerste haute-coutureshow bij

    Max Heijmans. Vanaf dat moment wist hij n ding zeker: dat wil ik

    ook. Zijn jeugddroom werd werkelijkheid. Op zijn 24ste had hij al, met

    geleend geld van de bank, zijn eerste eigen couturiershow. Het was de

    start van een opmerkelijke opmars naar de absolute top in modeland.

    >>

    W

    90 dito dito 91

    Couturier Mart Visser

    mart visser.indd 90 22-11-2010 09:56:37

  • >>

    by ditospecial people

    90 dito dito 91

    mart visser.indd 91 22-11-2010 09:56:42

  • Amsterdamse Modeacademie zich

    durfde branden aan haute couture

    waarmee immers, ondanks de gla-

    moureuze uitstraling, in Nederland

    maar moeilijk geld is te verdienen

    volgde Mart Visser, geheel tegen

    het advies van zijn leraren in, zijn missie:

    haute couture maken. Visser: Ik zag op mijn

    vijftiende voor het eerst een show van Max

    Heijmans en was direct diep onder de indruk.

    Dat wil ik ook, dacht ik meteen. Ik was heel

    vastberaden. Tijdens mijn studie ben ik ook

    voor haute couture gegaan, als enige van

    mijn lichting destijds.

    Via de Hogeschool Amsterdam en de Mo-

    deacademie Charles Montaigne kwam hij

    terecht op het Saga International Design

    Centre in Kopenhagen. Stages liep hij on-

    der meer bij Frans Molenaar in Amster-

    dam en bij Anne Klein (de Chanel van

    Amerika) en Koos van den Akker in New

    York. Visser: Ik ben klein begonnen in

    mijn studentenwoning in Amsterdam-

    West. Mijn eerste haute-coutureshow is

    daar in 1993 gemaakt. Met geleend geld

    van de bank en een beetje van mijzelf. Een

    lening van zon 25.000 gulden, geloof ik.

    Er was in mijn kamer op een gegeven mo-

    ment nauwelijks meer plek voor mijn bed.

    De eerste drie jaar heb ik daar gewerkt,

    totdat ik verhuisde naar een eigen atelier

    annex salon in de Beethovenstraat. Omdat

    ik die eerste jaren weinig kosten had, kon

    ik alles herinvesteren in mijn shows in het

    Hilton. En tja, de rest is eigenlijk vanzelf

    gekomen.

    Hoelang doe jij over een jurk?

    In een schets kan dat soms in n minuut.

    Maar het uitwerken en maken nemen vele

    weken in beslag. Het zijn allemaal een-

    malige stukken, die

    we exclusief maken

    voor de show. Het

    dient ook als in-

    spiratie. De outfits

    van de show maken

    we voor klanten

    min of meer op-

    nieuw, specifiek op

    maat en volgens de

    wensen van de klant. Bijvoorbeeld met net

    een andere kraag of van ander materiaal.

    Kun je beschrijven hoe je te werk gaat bij een

    complete haute-couturecollectie maken?

    Na de ideen- en schetsfase werkt mijn

    team de ruwe schetsen technisch uit in een

    soort driedimensionaal rudimentair ont-

    werp, een toile geheten. Mijn vaste model

    Danille past gedurende n dag de hele

    collectie door, staand op het pasblok. Dat

    doet zij overigens al bijna achttien jaar.

    Ze voelt precies aan wat ik en mijn klan-

    ten in een ontwerp zoeken en denkt ook

    actief mee. Op basis daarvan brengen we

    modificaties aan. Ik teken die op de toile

    en herzie op die manier het ontwerp. Vanaf

    zon zes weken voor de show bouwen we

    de toiles om in de daadwerkelijke collectie

    met de juiste materialen. Per show, die we

    twee keer per jaar hebben, komen zestig

    complete outfits, dus mannequins, voor-

    bij. Sommige outfits zijn zelfs vijfdelig.

    Waar schets je het liefst?

    Ik zet altijd de plaats waar ik schets op

    het ontwerp. Bijvoorbeeld vlucht KL 1423.

    En vaak ook een afkorting van het dorpje

    waar ik zit. Dat is ook meestal het dorpje

    waar ik mijn tweede huis heb, in de buurt

    van St. Paul de Vence in Zuid-Frankrijk,

    waar ik enkele maanden per jaar zit. Vaak

    staan er aan Frankrijk gerelateerde plaat-

    sen op de ontwerpen die ik uiteindelijk

    gebruik. Mijn huis in Frankrijk geeft mij

    rust.

    Visser pakt een zwart jasje met zwarte

    Swarovski-stenen van het rek, een tail-

    leur geheten in couturiertermen. Visser

    legt uit: Ik had die stenen nog liggen.

    En door die zakken met borduurstenen

    om te keren, ontstond het idee om er een

    gemixt pallet mee te bouwen. Soms kan

    het zo simpel zijn. Als je met echt Swa-

    rovski-kristal zou werken, wordt het heel

    zwaar. Ik heb dus expres voor lichtere

    Swarovski-stenen gekozen, anders wordt

    de draagster echt een discobal. Ik heb

    gekozen voor een aangeknipte tulpkraag,

    want ik hou van simpele lijnen. Het staat

    heel mooi op een bollende rok, maar zou

    ook prima op een mooie jeans kunnen.

    92 dito dito 93

    Mart VisserMart Visser is veel meer dan alleen

    ontwerper van haute couture. Onder

    de paraplu MV Design ontwikkelt de

    couturier talloze nevenactiviteiten op

    modegebied. Zoals Mart by Mart Visser

    (een prt--porter damesmodelijn), de

    damesschoenenlijn Mart Visser Chausur-

    res, Mart Visser Uniformes & Corporate

    Image Wear (een bedrijfskledinglijn

    voor (inter)nationale bedrijven) en Mart

    Visser Home Couture (luxueuze woonac-

    cessoires, zoals exclusief bedtextiel met

    de handtekening van Mart Visser). En

    passant doet hij ook nog tv-commercials,

    zoals onlangs voor Miele, en treedt hij

    regelmatig op in tv-programmas.

    prekers als Deepak Chopra en Stephen Covey zijn in Amerika een soort popsterren

    mart visser.indd 92 22-11-2010 09:56:55

  • Wat zoek jij in een vrouw?

    Ik wil vrouwen mooier maken. Dat is de es-

    sentie. Ik heb niet een muze, er zijn heel veel

    vrouwen die mij kunnen inspireren. Vrouwen

    als Sophia Loren en Emmanuelle Begard vind

    ik prachtig. Ik houd van een mooie, ver-

    zorgde vrouw, mooie hakken, goede juwelen

    en een bewuste lifestyle. En er mag van mij

    best pathos en wat seks in zitten.

    Door welke ontwerpers ben jij genspi-

    reerd?

    Ik houd van evergreens. Tijdloze een-

    voud. Ik heb veel bewondering voor de

    periode van de jaren vijftig, de Golden Age

    van haute couture, de hoogtijdagen. Rijke

    Amerikanen die dat in Parijs kwamen ko-

    pen. Alles werd heel mooi gemaakt. Dior, Nina

    Ricci, Chanel. Vrouwen verkleedden zich in die

    tijd een paar keer per dag. Fantastisch

    En in Nederland?

    Max Heijmans was voor mij de aanleiding

    om voor haute couture te kiezen. Hij heeft

    daardoor voor mij een speciale plaats. Ik

    heb van de ex-vriend van Max Heijmans do-

    cumenten gekregen uit de erfenis, maar ook

    voorwerpen van Max, zoals zijn tekenpen en

    speldenkussen. Omdat hij vindt dat ik net

    als Max een ode breng aan de vrouw. Op de

    veiling heb ik zijn bureau en stoel gekocht.

    Die voorwerpen zijn mij heel dierbaar.

    Hebben wij nog glamour en stijl in Neder-

    land?

    Het gaat mij niet alleen om die glamour.

    Ik kreeg laatst rond 19.15 uur een smsje

    van een goede klant met het bericht Wat

    doet jouw werk toch veel voor mij. Ze

    kleedde zich kennelijk om en keek in de

    spiegel. Dat doet mij heel erg goed.

    Wat vind je van het modebewustzijn van

    de gemiddelde Nederlandse vrouw?

    Ik ben blij met de komst van Zara en

    H&M. Zij brengen toegankelijke mode.

    En die is superbetaalbaar. Dat geeft een

    straatbeeld dat ik wel interessant vind.

    Nederland is zich beter gaan kleden, er is

    veel meer keus dan vroeger. Een jasje van

    mij kun je prima combineren met mooie

    zwarte H&M-stretchjeans, met hoge Guc-

    ci-hakken en een Hermes-tas. Daarmee

    kun je er geweldig uitzien.

    Insiders zeggen dat Nederland te klein is

    voor Mart Visser. Hij moet internationa-

    ler gaan werken

    Ik heb mensen die vanuit New York en

    zelfs China bij mij in Amsterdam komen ko-

    pen. Ze mailen van tevoren dat ze willen

    komen. Dat vind ik heel erg leuk. Interna-

    tionaal werk ik niet bewust aan mijn naam.

    Geen zin om de hele wereld af te reizen om

    mijn naam te vestigen. Ik ben gehecht aan

    mijn privleven. Ik ben ruim achttien jaar

    samen met mijn partner, Job. Hij werkt in de

    sponsoring en communicatie, onder meer in

    de culturele sector. Als ik echt internationaal

    zou willen doorbreken, zou dat deel van mijn

    leven er te zwaar onder gebukt gaan.

    Ben je tevreden over wat je hebt bereikt?

    Het is goed zo. Ik heb een gouden team

    met een gezond bedrijf. Bij mijn laatste

    shows kwam ik op locatie aan. Daar ston-

    den de mannequins, kleedsters en de men-

    sen van het haar en de make-up al klaar.

    Mijn eigen geluid en decor, het hele cir-

    cus, alles naar mijn eigen idee. Ik liet mij

    rijden en kwam eraan in mijn mooie pak.

    Een enthousiast publiek, een staande ova-

    tie. Even had ik het besef: dat heb ik toch

    maar gedaan... n

    by ditospecial people

    92 dito dito 93

    Marts favorieten

    Auto

    Audi A8

    Horloge

    IWC

    Schoenen

    onder andere Santoni

    Sneakers

    Dior

    Restaurant

    Sergio Herman/Oud Sluis

    Magazine

    W Magazine

    Tweede huis

    Mijn bastide in de bergen boven

    de Franse Cte dAzur, nabij St. Paul de Vence

    Stedentrip

    Londen, Parijs, New York, Rome

    mart visser.indd 93 22-11-2010 09:57:02

  • 116 dito dito 117

    Ik heb het op miraculeuze wijze overleefd En ingenieur Ronald Waterman weet hoe

    Zijn werk lijkt een jongens-

    droom. Graag zoekt hij extre-

    men op. Zeker vroeger, toen

    hij tot de absolute wereldtop

    behoorde en met een groepje

    collega-poolreizigers als eerste

    en voorlopig laatste Neder-

    landse team op eigen kracht

    de geografische noordpool

    bereikte zeg maar de uiterste

    plek van de aardbol. Onpeilbare

    vergezichten met kruiend ijs en

    temperaturen die kunnen dalen

    tot min veertig graden, zijn de

    omstandigheden waarin hij zich

    optimaal voelt. Een gesprek

    met poolreiziger, avonturier en

    ondernemerscoach Marc Corne-

    lissen over de verlokkingen van

    het noordpoolgebied, de flirt

    met gevaar en de noodzaak van

    duurzaamheid.

    Poolreiziger Marc Cornelissen

    marc cornelissen.indd 116 22-11-2010 17:37:11

  • 116 dito dito 117

    ijn eerste kennismaking met de

    extreme omstandigheden van

    het noordpoolgebied was op relatief late

    leeftijd. Dat was bijna twintig jaar geleden,

    toen hij op zijn 24ste als student bouw-

    kunde aan de TU Delft besloot in te gaan

    op de uitnodiging van een studievriend om

    een poolexpeditie te gaan ondernemen.

    Het doel: op eigen kracht de geografische

    noordpool bereiken. Een loodzware reis van

    enkele maanden onder barre omstandighe-

    den. De studie werd stilgelegd, er werden

    financile fondsen gezocht en zelfs eigen

    geld werd aangesproken om de investe-

    ring van ruim 450.000 gulden bij elkaar

    te krijgen. Er werd getraind op de ijsvlak-

    ten in het uiterste noorden van Canada.

    Het noordpoolgebied geeft mij alles waar

    ik van kan genieten, zegt Marc op kan-

    toor in Maassluis, van waaruit hij met zijn

    bedrijf Pole Track onder meer exclusieve

    poolreizen organiseert. Het is een bijna

    magische ervaring. De dynamiek van het

    gebied is enorm, alle stemmingen van een

    terrein kom je tegen. Van dreigend grijs

    tot felgekleurd oranje. Soms loop je op een

    dunne laag ijs, staan al je zintuigen open.

    Concentratie is dan geboden. Het is niet

    alleen een confrontatie met jezelf, maar

    ook een confrontatie met teamgenoten, >>

    Z

    by ditoadventure

    marc cornelissen.indd 117 22-11-2010 17:37:14

  • met wie je gezamenlijk een doel wilt be-

    reiken. Dat is heel intens.

    Beginnersfout

    Die allereerste confrontatie, tijdens de

    voorbereidingen in Canada, zal hij nooit

    vergeten. Het had makkelijk meteen zijn

    laatste poolreis kunnen zijn. Een verhaal

    over twee jonge onervaren en overmoedige

    avonturiers die te grazen werden genomen

    door het ijs. Die eerste beginnersfouten

    weet hij zich nog goed te herinneren:

    Een zware sneeuwstorm stak de kop op.

    Op sneeuwscooter passerende Inuit-jagers

    (Eskimos) vroegen of we mee terug wil-

    den reizen. Maar we bleven. Toen moesten

    we dus de volgende ochtend terug, in die

    storm, zonder zicht en zonder gps, daar-

    voor hadden we nog geen geld. De sneeuw

    waarvan we water dachten te kunnen

    smelten had zich volgezogen met het zout

    van het kersverse zeeijs, waardoor het on-

    bruikbaar was. We hadden chocolade en

    Bifi-worstjes, maar niets te drinken. Op het

    kompas zochten we de weg terug. Toen we

    heel even een zendmast dachten te zien,

    lieten we de slede achter en maakten we

    een eindsprint door het opeengepakte ijs

    aan de kust. Als door een wonder kwamen

    we toch nog veilig aan in het dorp.

    De geplande expeditie zou er vanwege het

    mislopen van het laatste benodigde geld

    echter niet komen. Toch had deze erva-

    ring Marcs voorliefde voor het poolgebied

    definitief doen ontwaken. Zijn volgend doel

    was om een expeditie maken naar de mag-

    netische noordpool maken, vanuit Resolute

    Bay door de Arctische archipel. Opnieuw te-

    vergeefs. Cornelissen moest tijdens de 650

    kilometer lange tocht over bevroren zee-

    straten opgeven vanwege het weerbarstige

    pakijs en de onverantwoorde risicos. Dit

    nadat eerder al zijn teamgenoot de poging

    had gestaakt en Cornelissen noodgedwon-

    gen solo verder ging.

    Falen en succes

    Een jaar later behaalde hij alsnog een

    tot nu toe ongevenaard succes. Met het

    eerste en voorlopig laatste Nederlandse

    team wist hij de geografische noordpool

    te bereiken. Een minutieuze voorberei-

    ding van meer dan een jaar ging daaraan

    vooraf. De expeditie had een kleine 1000

    kilometer over de ijskap afgelegd toen

    zij op 20 mei 1997 de magische 90 gra-

    118 dito

    marc cornelissen.indd 118 22-11-2010 17:37:26

  • den noorderbreedte bereikte. Met tem-

    peraturen die soms daalden tot min 45

    graden, waarbij het team zijn weg moest

    zoeken over scheurend ijs en soms le-

    vensgevaarlijk open water. Nog vele ex-

    pedities volgden, lange en korte. Zo werd

    op eigen kracht ook de zuidpool bereikt,

    waarbij steeds weer nieuwe lessen wer-

    den geleerd. Die lessen, over zowel falen

    als succes, hebben Cornelissen tot op de

    dag van vandaag gemaakt tot een van

    de meest gerespecteerde en

    meest ervaren poolreizigers in

    Nederland en ver daarbuiten.

    Wat zijn de grootste gevaren

    en risicos?

    Een van de grootste risicos

    is de soms extreme koude.

    Bij een temperatuur van min

    dertig of min veertig graden

    kunnen lichaamsdelen die te

    lang aan de kou worden bloot-

    gesteld, kapot vriezen. De doorbloeding

    stagneert. Natte handen bevriezen bij

    min dertig graden binnen n minuut.

    Je motoriek valt uit. Een ritssluiting van

    een tent of jas kun je niet meer dicht-

    doen. Je kunt bijvoorbeeld frostbite krij-

    gen, bevriezing van huid of lichaamsde-

    len. In de ergste gevallen is amputatie

    dan onvermijdelijk.

    Hoe koud is koud?Min tien graden beschouwen wij als

    mild, min veertig graden vind ik een

    maximumgrens om er nog op uit te

    gaan. Met ervaren teams ga ik dan

    nog wel de tent uit, maar met minder

    ervaren teamgenoten niet. Zolang je

    je handelingen, zoals handschoenen

    aan- en uittrekken of skis onderbin-

    den, snel en routineus beheerst, kun

    je in die extreme koude nog iets on-

    dernemen. Maar ook dan geldt: vroeg

    of laat voel je de koude, hoe warm je

    ook bent aangekleed. En als de koude

    intreedt, moet je razendsnel kunnen

    handelen.

    by ditoadventure

    dito 119

    >>

    oolreizen bieden een bijna magische ervaring

    P

    dan onvermijdelijk.

    Hoe koud is koud?Min tien graden beschouwen wij als

    Marc Cornelissen.

    marc cornelissen.indd 119 22-11-2010 17:37:40

  • Wat tref je aan in het poolgebied?

    Je wordt er geconfronteerd met ijs en

    koude, in al hun gedaantes. Grote ijs-

    formaties en ijsmuren waar je over heen

    moet klimmen met je slede. Of juist vier

    centimeter dun ijs waar je doorheen zou

    zakken als je even stil zou staan en je

    dus continu moet blijven bewegen. Of

    je loopt tegen open leads aan, scheurijs

    met open water, waar je dan omheen

    moet lopen. Het ijs is altijd in beweging.

    Je moet zon landschap leren lezen.

    Wat is de aantrekkingskracht van de pool-

    vlakte?

    Je beleeft alles heel intens. Je bent je

    heel bewust van je zintuigen. Als je niet

    beweegt, is het er doodstil. Totdat je in

    beweging komt en je passen over het ijs

    een hels kabaal maken. Wat je ziet kan

    soms dreigend, bijna spookachtig zijn,

    zoals zwarte pluimen en donkere luchten.

    Maar je ziet ook oogverblindend mooie

    oranje luchten. De lucht die je ademt,

    voelt heel zuiverend en fris. En als je je

    s avonds in je tent warmt bij de gasbran-

    der, voel je je goed en smaakt het ge-

    droogde voedsel dat je hebt meegenomen

    fantastisch lekker.

    Hoe is de fysieke inspanning?

    Je beweegt je traag maar gestaag voort.

    Met een slede achter je aan met zon 35

    tot 100 kilo bagage, afhankelijk van hoe

    lang de reis is. Lopend of met skis. Klim-

    men over ijsformaties kan heel zwaar

    zijn, dat is echt buffelen. Ter voorbe-

    reiding moeten medereizigers daarom

    elke week minimaal vier uur over het

    strand kunnen lopen met een tuigje om

    met daaraan een zware rubberen band,

    een soort sledesimulatie. Verder moet

    je veel routines ontwikkelen in dage-

    lijkse handelingen. Onderweg praat je

    nauwelijks en zit je in je eigen wereld,

    stap voor stap, soms zelfs in een trance.

    Dan komen op onverwachte momenten

    de mooiste herinneringen bij je boven

    waarvan je het bestaan niet vermoedde.

    Echt heel bijzondere ervaringen zijn dat.

    Maar misschien wel belangrijker dan de

    fysieke inspanning is de benodigde men-

    tale kracht.

    Leg uit...

    Op de expeditie The Last Degree (zie ka-

    der; red.) moet je je gedurende een week

    ruim honderd kilometer verplaatsen over

    ijs om de geografische noordpool te berei-

    ken. Vorig jaar heb ik de tocht nog georga-

    niseerd met belangstellenden. We hadden

    backdrift; we liepen over kruipend ijs dat

    wegdreef van de noordpool een uitzon-

    derlijke omstandigheid, omdat je meestal

    het ijs mee hebt. Het is net alsof je een

    dalende roltrap oploopt. We stonden op het

    punt te beslissen of we ons doel konden

    halen of moesten stoppen. Verschillende

    mensen in het team wilden per se door.

    Ik zei: Lets do the math. Hoeveel denken

    jullie dat we vandaag gelopen hebben van

    de beoogde zestien kilometer die we ge-

    middeld moeten halen? De een schatte de

    en ijsbeer heeft maar n doel: hij gaat voor de kill

    E

    120 dito

    marc cornelissen.indd 120 22-11-2010 17:37:46

  • afstand op zes kilometer, de ander op vier.

    Ik vertelde hun dat het netto vierhonderd

    meter was geweest. Op zon moment moet

    iedereen leren incasseren dat het anders

    loopt. Ondanks alle voorbereidingen kan

    het toch anders lopen. Je kunt niet alles

    afdwingen. Dat is ook wat ik in mijn ma-

    nagementtrainingen vertel. We hebben de

    geografische noordpool toen niet op eigen

    kracht kunnen halen, later wel met een

    helikopter, maar toch was het voor ieder-

    een een fantastische tocht. Dat komt mede

    door dergelijke teamervaringen.

    Wat is eigenlijk zo magisch aan het berei-

    ken van de noordpool?

    De geografische noordpool, het exacte

    punt, is niet gemarkeerd. Het ligt op 90

    graden noorderbreedte en alle lengtegra-

    den komen er samen. Er is altijd de grap

    dat als je een klein rondje om dat punt

    loopt, je in een paar stappen de hele we-

    reld rond bent gegaan. Maar in feite is het

    natuurlijk een kunstmatig doel dat je je-

    zelf stelt.

    Is het verslavend?

    Ja, het blijft mij trekken. Al doe ik het

    tegenwoordig iets rustiger aan en zoek ik

    niet meer die heel grote extremen op. Een

    bijna-doodervaring tijdens n van mijn

    tochten heeft mij toch iets voorzichtiger

    gemaakt, vooral omdat ik een vrouw en

    een kind heb.

    Wat was die bijna-doodervaring?

    Het was in 2005. Op de derde ochtend van

    een noordpoolexpeditie met twee teamge-

    noten moest ik s nachts de tent uit om

    naar de wc te gaan. Opeens stond ik oog

    in oog met een ijsbeer, op nog twee me-

    ter afstand, mijn broek nog op de enkels.

    Echt heel beangstigend. Zon ijsbeer heeft

    maar n doel: hij gaat voor de kill. Hij

    moet mij op afstand geroken hebben. De

    adrenaline spoot door mijn hele lijf, ik viel

    bijna flauw. Wat ik mij nog herinner, is

    dat ik vooral woedend was op mijzelf,

    omdat ik zo oerstom was geweest om

    ditmaal zonder geweer naar buiten te

    gaan. Het zag er heel dreigend uit. Ik

    probeerde aanvankelijk oogcontact met

    het dier te maken. Ik hoopte compassie

    te zien in zijn ogen en dacht: h, ik

    ben vader van een kind, je gaat mij hier

    toch niet opvreten? Maar hij keek dwars

    door mij heen. Toen werd ik pas echt

    kwaad. Ik pakte mijn schep, richtte mij

    op en zwaaide met de schep vlak voor

    zijn neus. Ik wist dat dat een zwakke

    plek is van elke ijsbeer. Ik vloekte en

    tierde dat hij weg moest gaan, in de

    hoop mijn teamgenoten wakker te ma-

    ken, die in de tent sliepen en niks hoor-

    den vanwege de wind. Ik bleef met die

    ijsbeer in een soort schijnboksgevecht

    verkeren. Hij sloeg niet toe, omdat hij te

    verbaasd was over mijn reactie, zo leek

    het althans. Toen kwam eindelijk een van

    mijn teamgenoten, nota bene in zijn on-

    derbroek, bibberend naar buiten met een

    geweer, dat hij trillend aanlegde. Maar hij

    kon niet schieten zonder mij te raken. Kort

    daarop kwam ook mijn andere teamgenoot

    te hulp, die het lawaai ook had gehoord.

    Na een in alle stres gemist schot en bij het

    aanzicht van die drie kerels was de ijsbeer

    toch te gentimideerd en sloeg hij op de

    vlucht. Ik dacht alleen: ik heb het op mi-

    raculeuze wijze overleefd.

    In hoeverre heeft deze ervaring je veran-

    derd?

    In de tijd erna ben ik mij wel gaan af-

    vragen hoe ver ik wil gaan met risicos

    nemen. Ik heb immers een vrouw en een

    dochter van elf jaar. Jaren later had ik er

    nog last van. Toen ik weer in een ijsbe-

    rengebied kwam, merkte ik dat ik moeite

    had om mijzelf weer toe te vertrouwen aan

    de natuur. Later moest ik nog eens voor

    Radio 3FM een verhaal doen in de dieren-

    tuin, met mijn rug naar het hok met de

    ijsberen. Dat heb ik geweigerd. Ik kon dat

    niet opbrengen.

    Je bent ook zeer actief met educatie en het

    ondersteunen van bedrijven op het gebied

    van duurzaamheid. Waarom doe je dat?

    Ik heb de noordpool in die bijna twintig

    jaar echt heel erg zien veranderen. Vroeger

    was het ijs overal gemiddeld metersdik, nu

    op veel plekken niet meer. Ik ken het ter-

    rein en heb de gevolgen van de opwarming

    van de aarde met eigen ogen waargeno-

    men.

    Zijn duurzaamheid en opwarming niet hypes?

    De aarde heeft zich toch altijd gered?

    Het heeft niets te maken met paniek

    zaaien. Er zijn fouten gemaakt in het

    IPCC-rapport, waarin journalistieke ver-

    halen als wetenschappelijke waarheden

    zijn opgenomen. Dat neemt niet weg dat

    alles wat we nu weten over het systeem

    aarde, overweldigend wijst in de richting

    van toenemende significante opwarming

    in de toekomst. Het is ronduit crimineel om

    te suggereren dat het wel meevalt en dat het

    by ditoadventure

    dito 121

    >>

    marc cornelissen.indd 121 22-11-2010 17:37:53

  • allemaal gewoon natuurlijk is. Het systeem

    aarde zal altijd zijn evenwicht vinden, dat

    is waar. Maar de mens heeft zich ontwik-

    keld binnen bepaalde bandbreedtes van

    temperatuur. We weten nu dat we versneld

    afscheid gaan nemen van het cadeautje

    dat we van de natuur hebben gekregen als

    wij de koolstof in de atmosfeer drastisch

    laten toenemen. Als je dat uitzet op ge-

    ologische tijdschalen, zie je dat wat wij

    nu aanrichten astronomisch is. We moeten

    n miljoen jaar terug om dit soort om-

    standigheden aan te treffen.

    Welke effecten zou dat hebben op bedrij-

    ven en de economie?

    De mensheid gaat niet verloren. Maar waar-

    om zou je zoveel investeren in de benodigde

    aanpassingen terwijl je net zo goed kunt

    investeren in bijvoorbeeld nieuwe energie-

    vormen waardoor je loskomt van fossiele

    brandstoffen en daarvoor minder geld no-

    dig hebt? Er is geen enkel rationeel argu-

    ment te verzinnen om niet een transitie te

    maken naar duurzame energie. Het is geen

    utopie, het is het intelligenter organise-

    ren van de samenleving. Hoe vaak wil je

    te maken hebben met noodweer? Hoe vaak

    wil je landbouwgebieden verplaatsen? Wil

    je dat hele bevolkingsgroepen in beweging

    komen omdat ze nieuwe woongebieden

    zoeken? Wil je dat de schade-lasten van

    herverzekeraars blijven oplopen? Dat raakt

    het hart van de economie.

    Begrijp je de weerstand van de klimaat-

    sceptici?

    Heel lang is gecommuniceerd dat de

    aarde kapot gaat, tenzij je een spaar-

    lamp in de fitting draait. Dat is een

    ongeloofwaardige boodschap. Daarmee

    creer je een disbalans tussen de angst

    die je zaait en de oplossing die je biedt.

    Dan haken mensen af. Veel activisten

    praten over matiging. Ik zeg: je moet

    naar een andere kwaliteit van leven. Wat

    is er mis met een elektrische auto? Die

    rijdt fantastisch. Wat is er tegen eten

    uit je eigen regio? Elk toprestaurant in

    Nederland werkt al zo. Telewerken blijkt

    ook de kwaliteit van leven te vergroten.

    Geen gehang op luchthavens, werkne-

    mers kunnen vaker bij hun kinderen zijn.

    Schuldgevoel werkt niet. Je moet zeggen

    waar je voor bent. En dat moet een lon-

    kend perspectief zijn. Daarvoor wil ik mij

    met campagnes graag inzetten. n

    122 dito

    marc cornelissen.indd 122 22-11-2010 17:37:57

  • by ditoadventure

    dito 123

    The Last DegreeEen van de meest exclusieve poolexpe-

    dities die Marc Cornelissen organiseert

    voor niet-professionals, is The Last De-

    gree, een pooltocht met als bestemming

    de geografische noordpool. De naam van

    deze expeditie slaat op de laatste breed-

    tegraad. Ofwel de afstand van de 89ste

    breedtegraad tot de 90ste breedtegraad,

    de fysieke noordpool, een afstand van

    ruim honderd kilometer die in n week

    moet worden overbrugd. Het is een ge-

    bied waar eerder legendarische ontdek-

    kingsreizigers als Robert Peary en Roals

    Amundsen op expeditie waren. Met een

    Antonov-vliegtuig worden de expeditie-

    leden vanuit Spitsbergen gevlogen naar

    het Russische bewegende basisstation

    Barneo, waar het landt op de bevroren

    ijszee van de Arctische Oceaan, gelegen

    op ongeveer de 89ste breedtegraad. Van

    daaruit start een avontuurlijke tocht op

    skis, onder leiding van Marc Cornelissen,

    over een chaotisch labyrint op de bevro-

    ren ijszee. Met soms dun ijs en dan weer

    metersdik ijs, gescheurd ijs en ijsmuren

    die bedwongen moeten worden. Extra

    bijzonder is dat tijdens deze poolexpedi-

    tie ook data worden verzameld voor we-

    tenschappelijk onderzoek. Bijvoorbeeld

    door het meten van de ijsdikte op diverse

    plaatsen, onder meer voor ruimtevaartor-

    ganisatie ESA.

    Training

    Nadat de geografische noordpool is be-

    reikt een ideale plek voor een glas

    champagne of een potje voetbal wor-

    den de expeditieleden met een MI-8 heli-

    kopter teruggevlogen naar het basiskamp

    en van daaruit terug naar Spitsbergen en

    Amsterdam. De expeditie stelt hoge eisen

    aan de fysieke conditie van de deelne-

    mers, maar is ook voor onervaren avon-

    turiers goed te doen. In de maanden voor

    vertrek wordt een trainingsprogramma

    doorlopen met hardloopschemas (mini-

    maal n keer per week 45 minuten hard-

    lopen, boven de tien kilometer per uur)

    en een wekelijkse training met een sle-

    desimulatie (een autoband bevestigd aan

    een tuig waarmee de deelnemer minimaal

    vier uur, met slechts n pauze, over het

    strand moet kunnen lopen).

    De tocht is behalve een fysieke uitda-

    ging vooral een mentale krachtproef en

    een uitdaging voor iedereen die graag

    zijn grenzen verlegt. Deelnemers moeten

    bereid zijn om vooraf te trainen. En ze

    moeten een groepstraining doen, omdat

    je ook met elkaar moet kunnen werken.

    De totale expeditie (uit en thuis) duurt twee weken.

    De eerstvolgende expeditie is in maart/april 2011.

    Kosten: circa 23.000 p.p.

    Inclusief

    Voorbereidende meeting in Nederland

    Trainingsadvies

    Kortingen op de aanschaf van materialen

    Gebruik van skis, skischoenen, tent, slaapzak,

    kookapparatuur, eten tijdens de expeditie,

    heen- en terugvluchten (inclusief helikopter

    pick-up)

    Exclusief

    Kleding

    Verzekering

    Maaltijden in Spitsbergen en andere persoon-

    lijke uitgaven

    Voor meer informatie en inspirerende filmpjes

    en ervaringen van voorgaande expedities:

    www.poletrack.com.

    Zie ook: www.marccornelissen.com

    marc cornelissen.indd 123 22-11-2010 17:38:02

  • e geboren en getogen Hilversummer groei-

    de in de vorige eeuw uit tot een legende.

    Joost den Draaijer was Radio Veronica, vanaf de Noord-

    zee klonk de piraat uit elke radio in Nederland. Nog al-

    tijd noemt de binnenkort 70-jarige Quote 500-ondernemer

    lekker ouwehoeren als zijn grootste talent. Na een uur

    kunnen we dat beamen. De voormalige student Nederlands

    profileert zichzelf als een

    Hollander uit het beste

    hout gesneden. Een wa-

    terbevlogene, zegt hij.

    Een creatieve duizend-

    poot, een puriteinse

    taalmeester, een aanhanger van Willem Frederik Hermans,

    maar idolaat van Karel van het Reve, de broer van. Uiter-

    aard ook aanhanger van het Nederlandse voetbal. Wat

    Oranje in Zuid-Afrika presteerde. Bijna kampioen! Ge-wel-

    dig! Ben het dan ook totaal oneens met die azijnzeike-

    rige kritiek. Prompt dreunt hij de topolijstjes op die zijn

    schoolmeester er destijds in ramde. Groningen, Hooge-

    zand, Sappemeer. Epe, Heerde, Hattem. Gemert, Veghel,

    Uden. Daaraan toevoegend: Zo moeten ze dat weer

    doen. Klassikaal stampen. Wat is daar mis mee? Hij was

    betrokken bij de oprichting van de Leefbaar-beweging. Ik

    heb Pim Fortuyn aan volk en vaderland geschonken.

    Ondertussen werken hij en zijn dertig medewerkers in de

    Hilversumse villa gestaag door. Al eeuwen promoot hij

    Nederlandse bands. The Shoes, Shocking Blue, Earth &

    Fire, Focus, Golden Earring en Herman Brood, Van Kooten

    maakte ze wereldberoemd. In een vitrine pronken onder-

    scheidingen, onder meer voor Bananarama, dat in 1986

    met Venus, de wereldhit van Shocking Blue, opnieuw het

    Lekker ouwehoeren is mijn grootste talent

    Het geheim van Willem van Kooten

    Hij laat nog altijd flink van zich horen. Met zijn woor-

    den, maar zeker ook met zijn daden. Dito ging op au-

    dintie bij een van de meest kleurrijke en spraakma-

    kende ondernemers van ons land: Willem van Kooten.

    Ik ben echt van: koop Nederlandse waar, want dan

    helpen wij elkaar!

    D

    136 dito dito 137

    Fotografie: Chris van de Vooren

    willem van kooten.indd 136 22-11-2010 00:17:24

  • >>

    by ditoondernemen

    136 dito dito 137

    allerhoogste in het popwalhalla haalde.

    Wist je dat Venus het enige nummer is

    dat met drie verschillende versies op 1

    stond in Amerika!

    Van Kootens zoon Eelko heeft inmiddels de

    dagelijkse leiding over de muziekuitgeve-

    rij en platenlabel Red Bullet plus Spinnin

    Records. Een label dat wereldwijd succes-

    vol is in dance music, een nog altijd groei-

    ende stroming. Verder beschikt hij over

    vastgoed en enkele joint ventures. Mails,

    smsjes en telefoontjes komen dan ook uit

    alle windstreken binnen. Onder meer uit de

    Algarve, waar de vader van vier zonen met

    zijn tweede echtgenote de helft van het

    jaar verblijft. Daar runt hij onder andere

    een vijfsterrengolfbaan. Nu zegt hij, in zijn

    mobieltje, tegen de directeur van Neerlands

    grootste golforganisatie: Ik vlieg vanavond

    naar Faro en leid je morgen rond. Tot dan!

    Zijn golfavontuur beschouwt hij als een uit

    de hand gelopen hulpproject. Er was niks

    in de Oost-Algarve. Onze golfbaan was de

    eerste, nu zijn er vier meer. De streek is

    mede dankzij een brug en een snelweg tot

    bloei gekomen. Zijn secretaresse serveert

    enkele bruine broodjes kaas met servetjes.

    We drinken bronwater van Anleau, zijn

    joint venture in Anloo, ten oosten van As-

    sen op de Hondsrug, waar de bron is. Het

    interview kan beginnen.

    Ik steun Nederlandse bedrijven en zoveel

    mogelijk ook de ouderwetse winkelier. De

    fijnere kwaliteitswinkels houden bovendien

    het stadsbeeld divers. Ik heb weinig met

    die straten vol Kruidvatten en Blokkers. Ik

    koop mijn sigaren, mijn brood, mijn vlees

    nog bij de echte buurtspecialist. Dit horlo-

    ge komt uit het atelier van Christiaan van

    der Klauw uit Joure. In Dokkum zit Van der

    Gang, nog zon Fries die kleinschalig hor-

    loges maakt. Dat wordt mijn volgende hor-

    loge. Ik draag Van Bommel-schoenen. Dit

    overhemd is op maat gemaakt bij Dressed

    2 Kill, een prachtig winkeltje in Naarden

    Vesting. Deze broek is van Van Dijk Broe-

    ken. Deze meubels zijn van Jan des Bou-

    vrie. Ik ben echt van: koop Nederlandse

    waar, want dan helpen wij elkaar! Ik inves-

    teer het liefst ook in aandelen van Neder-

    landse bedrijven, onder meer in Aalberts

    Industries. Jan Aalberts is een vriend van

    me. Hij is iets ouder dan ik en vijf stra-

    ten verderop geboren. John de Mol, ook

    een topper, ook uit Hilversum, heb ik zelfs

    ontdekt. Ik leende hem destijds 400.000

    gulden in ruil voor aandelen van het bijna

    failliete John de Mol Producties. De rest is

    geschiedenis (de aandelen werden omge-

    zet naar Endemol en uiteindelijk naar Te-

    Willem van Kooten op zijn vijfsterrengolfbaan in de Algarve.

    willem van kooten.indd 137 22-11-2010 00:17:28

  • lefonica; red.). Ik zit nog altijd bij KPN. Ik

    had zeker een Tulip-pc gekocht. Maar toen

    ik definitief overging op de computer, was

    dit prachtige Nederlandse bedrijf failliet.

    Dan rijdt u vast ook een Spyker?

    Nee. De vader van de gebroeders Spijker

    had aanvankelijk een rijtuigenfabriek in

    Hilversum. Ze bouwden onder meer de Gou-

    den Koets, een cadeau voor koningin Wil-

    helmina bij haar inhuldiging in 1898. De

    zoons gingen autos bouwen die beroemd

    werden. Hun wagens waren oer-Hollands.

    Dat is de Spyker van vandaag niet. Alles

    is uit het buitenland gekocht. Bovendien

    schrijven zij Spyker met een y, zo quasihip.

    Hadden ze het met een ij geschreven, dan

    was ik er zeker over gaan nadenken.

    Na een adempauze: Ik maak me er nog

    altijd kwaad over: het sluiten van Fokker,

    de fusie van KLM met Air France en vooral

    de verkoop van ABN AMRO! Zeker nu je je

    bedenkt dat deze regering achttien miljard

    euro per jaar moet gaan bezuinigen. Waar-

    om? Omdat meneer Balkenende en Bos de

    heren Wellink en Rijkman Groenink niet

    wilden ontvangen toen ze belet vroegen.

    Dat kostte ons dus met zijn allen dertig

    miljard, en daarmee hebben we dus de el-

    lende over ons afgeroepen. Daar hoor ik

    niemand over. Een schandaal, die lafheid

    van degenen die boven ons gesteld zijn.

    Schande, schande! Daarom zeg ik: steun

    de ruggengraat van onze economie. De

    mkb-bedrijven creren banen. Dus, beste

    Dito-ondernemer, blijf ondernemen, steek

    je nek uit! Stap in de voetsporen van Cor-

    nelis Verolme, Albert Plesman en al die an-

    dere vaderlandse industrile pioniers!

    Uw sleutels van succes zijn de vier Ts.

    Deze staan voor talent, toewijding, timing

    en tijgeren. Leg uit!

    Talent is wat je van Onze Lieve Heer mee

    krijgt. Maar met een mooi DNA alleen kom je

    er niet. Talent kun je hooguit met toewijding

    en tijgeren ontwikkelen. Tijgeren is door de

    modder gaan, volhouden, je afbeulen, zo-

    als wielrenners dat doen tijdens een zware

    etappe. Maar ook die bakker bij wie ik vroeger

    vakantiewerk deed, kon tijgeren. Die begon al

    om drie uur! Toewijding is meer filosofisch,

    je focus bepalen, nieuwe markten zoeken,

    je voortdurend laten inspireren. Timing, oog

    hebben voor het juiste moment, waarschijn-

    lijk is dat het allermoeilijkste. Daarbij komt

    sowieso geluk kijken. Maar een goede timing

    volgt doorgaans uit die andere Ts. Je bent

    scherp en dan ineens... beng, een gevoel.

    Neem nou golf! Ik was vroeger padvinder, in

    korte broek samen met je kornuiten eropuit.

    Je leert teamwork, discipline, sporten, buiten

    zijn. Heerlijk! Dat gevoel kwam terug toen ik

    ging golfen. Nederland was al volgebouwd

    met die banen, dus werd het Portugal. Nu is

    het een succes. Timing! Mijn grootste succes

    boekte ik in 1981 met Stars on 45. Ken je dat

    nog? Daarop kwamen in het kort fragmenten

    van grote hits voorbij. Dat is als een van de

    weinige platen echt over de hele wereld een

    succes geweest. Dat het zon succes werd, had

    ik toen niet kunnen bevroeden.

    (Ineens klapt zijn hand op tafel.) Wat is er?

    Er is nog een vijfde. De T van teamwork.

    Elkaar sterker maken. Met laptops en mo-

    bieltjes kunnen we vandaag werken waar

    we willen, maar medewerkers hebben een

    plek nodig waar je elkaar ontmoet. Waar-

    bij alles nog eens in de persoonlijke sfeer

    op elkaar wordt afgestemd. Samen eten,

    samen lullen, gezelligheid creren. Mede-

    werkers hebben een kampvuur nodig. Dat

    is deze ouderwetse villa!

    Uw bureau is bezaaid met dvds, kranten en

    boeken. Weet u wel de weg in deze troep?

    Hoezo? Creative Destruction noemde de

    Oostenrijkse econoom Joseph Schumpeter

    dat. Creativiteit ontstaat uiteindelijk uit

    chaos. Je moet je vrij voelen, op je ge-

    mak, in je eigen sop gaar kunnen koken.

    De administratie daarentegen, hier enkele

    kamers verderop, is juist heel strak geor-

    ganiseerd. Moet ook, maar het creatieve

    proces gebeurt hier. Overigens, het oogt

    wel als een chaos, maar ik verdwaal er niet

    in, hoor. Ineens zomaar: Ken je de tafel

    van 17 uit je blote hoofd? Laat horen!

    17, 34, 3 x 17... even wachten ...

    Duurt te lang, onderbreekt hij. Streng: Al-

    lemaal het gevolg van minder goed onderwijs.

    Zelfs jij staat onder invloed van Jan Salie, de

    gemakzuchtige, verwende Nederlander. Terwijl

    wij Nederlanders beter zouden moeten weten.

    Onze voorvaderen waren zeevaarders, dijken-

    bouwers en turfstekers. Om het een beetje

    droog en een beetje warm te houden, hadden

    we elkaar nodig. We vormden coperaties,

    gingen waterschappen formeren. Daar kwa-

    men de wereldoorlogen nog eens over heen.

    138 dito dito 139

    Willem van Kootens favorieten

    Mooiste film

    Buitenland: Citizen Kane

    Binnenland: Soldaat van Oranje

    Beste schrijver

    Buitenland: Simon Schama

    Binnenland: W.F Hermans, Karel van het Reve

    Beste popband

    Binnenland: Focus, Golden Earring

    Buitenland: The Who

    Beste presentator

    Buitenland: Jeremy Paxman (Newsnight, BBC)

    Binnenland: Jeroen Pauw, Twan Huys, Clairy Polak

    Beste politicus

    Buitenland: Winston Churchill

    Binnenland: Piet de Jong

    Beste ondernemer

    Buitenland: Steve Jobs, Warren Buffett

    Binnenland: Jan Aalberts

    willem van kooten.indd 138 22-11-2010 00:17:28

  • Dat bracht ons karakter en discipline bij. Maar

    in de jaren zestig ging alles tegelijk mis.

    Door Slochteren werden we in n klap het

    gas-Koeweit van Europa. We raakten enorm

    verwend, zijn ons socialezekerheidsstelsel

    tot onmetelijke hoogten gaan optuigen. Dat

    is helemaal doorgeschoten in de roestvaste

    overlegbureaucratie van vandaag, waarin an-

    derhalf miljoen Nederlanders die de leeftijd

    hebben om te werken een uitkering trekken.

    Maar het gebouw van onze sociale zekerheid

    kan niet meer overeind blijven. Die achttien

    miljard moet toch ergens vandaan komen?

    Wat is uw kijk op het Haagse gebeuren?

    Het Binnenhof is een poppenkast van nog

    maar betrekkelijke waarde. Ons land wordt

    namelijk allang gerund vanuit Brussel, maar

    ondertussen doen we met zijn allen nog net

    of Den Haag de dienst uitmaakt. Wat we mis-

    sen is een ministerie van Europese Zaken. Ik

    zeg al jaren tegen NOS-verslaggevers: Hou

    op met Den Haag Vandaag, begin Brussel/

    Straatsburg Vandaag. Daar ligt het echt be-

    langrijke nieuws voor het opscheppen.

    Wie is de beste premier?

    Balkenende heeft de meeste ervaring.

    Laat hem het opnieuw doen. Waarom niet?

    Ik heb het liefst een kabinet met vakmen-

    sen die toegewijd zijn aan het land. Links-

    of rechtsom, het maakt me niet veel uit.

    Politici praten meer en meer over het be-

    lang van het CDA, VVD, PvdA. Jammer en

    helaas. Hoe zit het eigenlijk met het be-

    lang van het vaderland? Willen we nog iets

    moois achterlaten voor onze kinderen?

    Volgt u de actualiteit nog op de televisie?

    Ik heb overdag RTLZ aan, zonder geluid. Ik

    zie bij het zappen Pauw en Witteman wel

    eens voorbij komen. Nu heb je PowNed en

    Wakker Nederland. Daarvoor BNN. Allemaal

    aberraties van het huidige achterhaalde

    omroepbestel. Het bestel is inmiddels zo

    verloederd dat we nu 36 zendgemachtigden

    hebben, een grote verspilling van talent

    en middelen. We moeten, vind ik, naar een

    strak geleid publieksmodel als het reclame-

    loze BBC-model. Commercile zenders zijn

    prima, ik was nota bene de eerste. Maar

    daarnaast moet altijd een krachtige publieke

    omroep bestaan. Onze publieke omroep kost

    inmiddels per jaar 750 miljoen, we hebben

    reclameblokken, zoeken de concurrentie met

    de commercilen. Met het gevolg dat geen

    programma beklijft. Laat ze mooie documen-

    taires en dramaseries maken en zich beijve-

    ren voor onderzoeksjournalistiek. Reporter,

    Zembla, het wordt vanwege het dichtdraaien

    van de geldkranen allemaal minder. Jammer!

    De Wereld Draait Door is een kermis, aardig,

    handig. Matthijs, handige jongen ook. Maar

    het beklijft niet. Ook NOVA is weg. Nu is

    daarvoor een showachtig nieuwsprogramma

    in de plaats gekomen. Bevalt me niet echt,

    maar ik kijk het nog even aan. Je moet zo-

    iets altijd de tijd geven. Maar concluderend:

    het verloedert allemaal zo. Je kunt harde en

    zelfs gemene vragen stellen, maar wees toch

    netjes. Ik zit al jaren niet meer voor de buis

    s avonds, ga liever uit eten, met een ouder-

    wets kopstootje vooraf, een glaasje mooie

    wijn bij de maaltijd. En dan met een stapel-

    tje kranten, een goed boek of een lekkere

    film naar bed. Vaak al rond 22.00 uur!

    U oogt verre van uitgeblust.

    Voel me top! Ik hoop tot mijn dood te kun-

    nen blijven werken. Werken is leuk! Gezond!

    Nu wordt de pensioengerechtigde leeftijd op-

    getrokken, nou en? Midlifecrisis, sabbatical,

    burn-out? Allemaal gelul! Decadentiever-

    schijnselen. Wel ben ik nu aan het afbouwen,

    mijn wildste plan is inmiddels dat ik geen wil-

    de plannen meer heb. De muziek laat ik over

    aan mijn zoon, ik ga mijn memoires schrijven.

    Die worden top, kan ik u verzekeren!

    Nog iets tot slot!

    Laat ik de grote zaken van deze tijd

    overgeven aan jonge, wilskrachtige, in-

    telligente mensen als Rutte, Verhagen en

    die Kuifje uit Venlo. Dat die man het toch

    telkens weer voor elkaar krijgt om als De

    Rattenvanger van Hamelen alle camera-

    ploegen achter zich aan te krijgen! Geef

    die man toch niet zo veel aandacht, denk

    ik dan. Laat ons toch niet door hem gijze-

    len. Laat ik het er bij laten dat ik tijdens al

    mijn bijdragen aan volk en vaderland tot

    de conclusie ben gekomen dat het om de

    drommel niet meevalt om die zestien mil-

    joen Nederlanders in het gareel te houden.

    Ik heb gezegd, dank u. n

    by ditoondernemen

    138 dito dito 139

    e Wereld Draait Door is een kermisD

    willem van kooten.indd 139 22-11-2010 00:17:34

    18-2148-5190-93116-123136-139