Opleidingsplan psychiatrie HOOP

download Opleidingsplan psychiatrie HOOP

of 186

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    223
  • download

    2

Embed Size (px)

Transcript of Opleidingsplan psychiatrie HOOP

  • HOOP. Herziening Opleiding en Onderwijs Psychiatrie

  • HOOPHerziening Opleiding en Onderwijs Psychiatrie

    Dit opleidingsplan is een product van het Concilium Psychiatricum van de Nederlandse Ver-eniging voor Psychiatrie. Het Concilium Psychiatricum is ondersteund door de Commissie Nieuwe Opleidingseisen en de diverse taakgroepen. De Tijdstroom, Utrecht

  • De Tijdstroom uitgeverij, 2009. De auteursrechten berusten bij de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie.Omslagontwerp: Cees Brake bno, Enschede.

    Uitgegeven door De Tijdstroom uitgeverij BV, Postbus 775, 3500 AT Utrecht. Internet: www.tijdstroom.nlE-mail: info@tijdstroom.nlBijlagen: dvd en Competentiekaart opleiding psychiatrie.

    Aan de totstandkoming van deze uitgave is de uiterste zorg besteed. Voor informatie die nochtans onvolledig of onjuist is opgenomen, aanvaarden auteur(s), redactie en uitgever geen aansprakelijkheid. Voor eventuele verbete-ringen van de opgenomen gegevens houden zij zich gaarne aanbevolen.

    Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomati-seerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopien, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitge-ver.Voor zover het maken van kopien uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16b Auteurswet 1912 juncto het Besluit van 20 juni 1974, Stbl. 351, zoals gewijzigd bij het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471, en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Repro-recht, Postbus 882, 1180 AW Amstelveen.Voor het overnemen van gedeelten uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) dient men zich tot de uitgever te wenden.

    ISBN 978 90 5898 152 3NUR 875

  • Leden van het Concilium Psychiatricum,

    de Commissie Nieuwe Opleidingseisen en de

    Taakgroepen

    Redactie

    prof.dr. Michiel Hengeveld, psychiater (hoofdredactie)Liesbeth Vleugel, psychiaterprof.dr. Rutger Jan van der Gaag, psychiaterdr. Max Stek, psychiaterprof.dr. Gerrit Glas, psychiater

    Concilium

    prof.dr. Michiel Hengeveld, psychiater (voorzitter)prof.dr. Ton van Balkom, psychiater (vanaf 1 oktober 2007)prof.dr. Aart-Jan Beekman, psychiater (tot 1 oktober 2007)prof.dr. Rutger Jan van der Gaag, psychiater (tot 1 november 2008)prof.dr. Gerrit Glas, psychiaterdr. Ad Kaasenbrood, psychiater (tot 1 juni 2007)dr. Patricia Schothorst (vanaf 1 november 2008)dr. Jan Spijker, psychiater (vanaf 1 juni 2007)dr. Max Stek, psychiaterLiesbeth Vleugel, psychiater (tot 1 januari 2008)Idriss Bakker, aios psychiatrie (vanaf 1 oktober 2008)Femke Kamphuis, aios psychiatrie (tot 1 oktober 2008)Vivian Lauffer, aios psychiatrie (vanaf 1 oktober 2008)Annemarie van der Meij, aios psychiatriedr. Arnt Schellekens, aios psychiatrie (vanaf 1 februari 2009)

    Commissie Nieuwe Opleidingseisen

    prof.dr. Gerrit Glas, psychiater (voorzitter)prof.dr. Rutger Jan van der Gaag, psychiaterdr. Ad Kaasenbrood, psychiaterJaap Kool, psychiaterdr. Max Stek, psychiaterLiesbeth Vleugel, psychiaterFemke Kamphuis, aios psychiatrie

  • Ondersteuning vanuit bureau NVvP

    Peter Niesink (directeur)drs. Susanne de HaasImke Sonderen, MSc.

    Taakgroep kinder- en jeugdpsychiatrie

    prof.dr. Rutger Jan van der Gaag, psychiater (voorzitter)Ondersteund door de afdeling kinder- en jeugdpsychiatrie

    Taakgroep ouderenpsychiatrie

    Lia Verlinde, psychiater (voorzitter)dr. Max Stek, psychiaterCorine Kessel, psychiater

    Taakgroep cursorisch onderwijs

    dr. Ad Kaasenbrood, psychiater (voorzitter)dr. Lowijs Perquin, psychiaterdr. Coby Vreugdenhil, psychiaterAnnette Hegeman, aios psychiatrie

    Taakgroep toetsing

    prof.dr. Ton van Balkom, psychiater (voorzitter)dr. Walter van den Broek, psychiaterdr. Manon Gosselink, psychiaterLia Verlinde, psychiater

    Taakgroep psychotherapeutische vaardigheden

    Aritte van Reekum, psychiater (voorzitter)dr. Lisette Daenen, psychiaterHerman Groen, psychiaterLex Janssen, psychiaterdr. Kees Kooiman, psychiaterprof.dr. Anne Speckens, psychiaterdr. Moniek Thunnissen, psychiaterIrma Hein, aios psychiatrieFemke Kamphuis, aios psychiatrie

  • Taakgroep Kwaliteitszorg

    Jaap Kool, psychiater (voorzitter)dr. Joost Campo, psychiaterGuido Geraerts, psychiaterMaurits Nijs, psychiaterdr. Robert Schoevers, psychiaterSieds Dieleman, aios psychiatrie

  • Inhoud

    Leden commissies, taakgroepen en ondersteuning 5

    Hoofdstuk 1 Achtergronden van het nieuwe curriculum 11Hoofdstuk 2 Contouren van het nieuwe curriculum 15Hoofdstuk 3 Competenties en themas 19Hoofdstuk 4 Leermiddelen 29Hoofdstuk 5 Toetsing 37Hoofdstuk 6 Koppeling tussen competenties, leerdoelen, leermiddelen en toetsen 51Hoofdstuk 7 Aandachtsgebied volwassenenpsychiatrie 59Hoofdstuk 8 Aandachtsgebied kinder- en jeugdpsychiatrie 63Hoofdstuk 9 Aandachtsgebied ouderenpsychiatrie 75Hoofdstuk 10 Kwaliteit van de opleiding 85

    Bijlagen

    I Herziene profielschets psychiater (april 2005) 91II Specialismegebonden competenties psychiatrie 109III Ziektegebonden leerdoelen medisch handelen algemene psychiatrie 115IV Ziektegebonden leerdoelen medisch handelen aandachtsgebied volwassenen- psychiatrie 129V Specialismegebonden competenties aandachtsgebied kinder- en jeugdpsychiatrie 145VI Ziektegebonden en psychotherapeutische leerdoelen medisch handelen

    aandachtsgebied kinder- en jeugdpsychiatrie 153VII Specialismegebonden competenties aandachtsgebied ouderenpsychiatrie 167VIII Ziektegebonden leerdoelen medisch handelen aandachtsgebied ouderenpsychiatrie 171IX Afkortingen en begripsomschrijvingen 183

  • Hoofdstuk 1

    Achtergronden van het nieuwe curriculum

    1 Het rapport De zorg van morgen

    Dit opleidingsplan is uitvloeisel van een reeks ontwikkelingen en maatregelen die niet alleen de opleiding tot medisch specialist betreffen, maar ook de positie van de arts en andere profes-sionals in de zorg in het algemeen. Van belang in dit verband is dat de minister van vws in 2004 integraal de aanbevelingen van het rapport De zorg van morgen (juli 2003) heeft overgenomen. Dit rapport was op zijn beurt gebaseerd op eerdere rapporten over de toekomstige rol van arts, over taakherschikking in de gezondheidszorg en de evaluatie van de wet Beroepen in de Ge-zondheidszorg (big). Teneur van De zorg van morgen is dat de opleidingen tot arts en medisch specialist beter moeten aansluiten op de zorgpraktijk en dat niet een te hoog niveau van compe-tentie wordt ingezet waar dat niet echt nodig is.De voor de opleiding tot medisch specialist meest relevante aanbeveling uit De zorg van mor-gen betreft de introductie van competentiegeorinteerde opleidingsprogrammas met eindter-men, indeling in themas, een gedifferentieerd systeem van toetsing en gebruik van nieuwe on-derwijstechnieken. Andere aanbevelingen betreffen de samenwerking in Opleidings- en Onder-wijsregios (oor's), de instelling van een Opleidingsfonds en uitbreiding van de bevoegdheden van het Capaciteitsorgaan.Door de minister werd een stuurgroep Modernisering Opleidingen en Beroepen in de Gezond-heidszorg (mobg) genstalleerd om deze plannen tot uitvoering te brengen. Deze stuurgroep is in 2007 overgegaan in het College voor de Beroepen en Opleidingen in de Gezondheidszorg (cbog). Het Centraal College Medische Specialismen (ccms) maakt met de knmg, de Orde en andere beroepsorganisaties deel uit van het cbog.

    2 Kaderbesluit 2005 voor alle medische vervolgopleidingen

    Sinds 1 januari 2005 is het Kaderbesluit van het ccms van kracht. Dit heeft betrekking op de algemene eisen voor de opleiding, registratie en herregistratie van medische specialisten en voor de erkenning van opleiders en opleidingsinrichtingen.Met het Kaderbesluit ccms is een aantal veranderingen in de eisen voor de opleiding tot me-disch specialist doorgevoerd; deze staan samengevat in het kader op de volgende pagina. Deze veranderingen waren aanleiding tot een grootschalige modernisering van alle medische vervolg-opleidingen, waaronder die van de opleiding tot psychiater.

  • 12 HOOP Herziening Opleiding en Onderwijs Psychiatrie

    Eindtermen worden geformuleerd in competenties.

    De competenties zijn gebaseerd op het CanMEDS-model, dat een zevental rollen of compe-

    tentiegebieden onderscheidt (figuur 1.1).

    Per competentiegebied is een viertal competenties geformuleerd: de algemene competen-

    ties voor de medisch specialist.

    Competenties moeten worden getoetst.

    De aios moet een portfolio bijhouden.

    Voortgangsgesprekken moeten in het eerste jaar vier keer per jaar worden gevoerd en in de

    volgende jaren eens per half jaar.

    Geschiktheidsbeoordelingen vinden plaats na het eerste jaar van de opleiding, halverwege

    de opleiding en drie maanden voor het einde van de opleiding.

    Figuur 1.1 De zeven competentiegebieden van CanMEDS

    3 Het opleidingsplan

    Voor de modernisering van de medische vervolgopleidingen is door het cbog een begeleidings-groep ingesteld die de wetenschappelijke verenigingen begeleidt en adviseert bij de modernise-ringsoperatie. Dit is de Begeleidingsgroep Beschrijving Opleidingsplannen Vervolgopleidingen (bbov). Deze groep bestaat uit een aantal medisch specialisten en onderwijskundigen. De bbov heeft omschreven waarin het opleidingsplan moet voorzien en heeft dit uitgebeeld in een teke-ning van een huis, zie figuur 1.2.

  • Hoofdstuk 1 Achtergronden van het nieuwe curriculum 13

    Figuur 1.2 Het opleidingsplan volgens de BBOV

    De begrippen binnen dit bbov-huisje worden hier gentroduceerd en in volgende hoofdstukken nader uitgewerkt.Een belang