op weg naar maatschappelijk betrokken ondernemen in en ... ... Maatschappelijk betrokken ondernemen

download op weg naar maatschappelijk betrokken ondernemen in en ... ... Maatschappelijk betrokken ondernemen

of 25

  • date post

    04-Jun-2021
  • Category

    Documents

  • view

    0
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of op weg naar maatschappelijk betrokken ondernemen in en ... ... Maatschappelijk betrokken ondernemen

p w
eg n
aa r
m aa
ts ch
ap p
el ijk
b et
ro kk
en o
n d
er n
em en
in e
n r
o n
d A
ss en
op weg naar maatschappelijk betrokken ondernemen in en rond Assen
© stichting Assen voor Assen / juli 2011
Auteur / redacteur Noor van Leeuwen, NL consulting
Vormgeving Jopie Beumkes, B-tween art & communication
Productie Koninklijke van Gorcum – Grafisch Bedrijf
Stichting Assen voor Assen e info@assenvoorassen.nl t 06 579 31 881 w www.assenvoorassen.nl
Maatschappelijk verantwoord en betrokken ondernemen is innoveren en investeren in de toekomst – van het eigen bedrijf en van de omringende samenleving. Voor duurzame economische groei is ook sociale cohesie nodig. En dat begint bij lokale samenwerking: van grotere en kleinere bedrijven – met maatschappelijke organisaties en lokale overheden. Dit boekje geeft op een toegankelijke en bescheiden manier handreikingen aan ondernemers om dat lokaal – in en rond Assen - in praktijk te brengen.
Bert van der Haar voorzitter VNO-NCW Noord
Dit is een uitgave van de stichting Assen voor Assen / het platform voor maat- schappelijk betrokken ondernemen in en rond Assen. Bij het samenstellen van dit boekje is gebruik gemaakt van allerlei bronnen op internet. Op verschillende plaatsen in het boekje worden diverse van deze websites genoemd. De inhoud van dit boekje stellen wij op onze beurt weer graag beschikbaar aan anderen.
Deze uitgave is mede mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van het Rabofonds en bijdragen in natura van NL consulting bv, Koninklijke van Gorcum bv en B-tween art & communication. Bestellen: U kunt dit boekje per email bestellen bij de stichting Assen voor Assen tegen betaling van €15 per exemplaar. Stichting Assen voor Assen / info@assenvoorassen.nl / telefoon : 06 579 31 881
54
‘Deliberation’
(overleg),
(1998)
Als de reguliere wegen in het economische en maatschappelijk verkeer te kort schieten is er altijd nog een andere weg: plan B. Die B staat hier voor Betrokkenheid en maatschappelijke betrok- kenheid is de drijfveer waarmee lokale ondernemers hun steentje bijdragen aan hun sociale omgeving. Met Plan B gaan we samen aan de slag: ondernemers, mede- werkers van bedrijven en van maatschappelijke organisaties in zorg, welzijn, onderwijs en cultuur. Samen werken we er aan dat niemand in onze omgeving wordt buitengesloten en helpen we organisaties die zich inzetten voor kwetsbare mensen in onze samenleving om nèt wat meer voor hen te kunnen doen.
Mee doen?
Dit Plan B boekje geeft praktische informatie over maatschappe- lijk betrokken ondernemen (MBO) en hoe je als ondernemer daar mee aan de slag kunt gaan in en rond Assen. Ieder klein steentje in de vijver geeft steeds bredere cirkels. Als elk bedrijf vanuit de eigen kennis en mogelijkheden een kleine bijdrage levert, ontstaat een grote maatschappelijke impact. Samen maken we het verschil!
Frits van Leer
Voorzitter van het bestuur van de Stichting ‘Assen voor Assen’
76
“Ieder klein steentje in
de vijver geeft steeds
bredere cirkels”.
MBO is sterk in ontwikkeling. Landelijk steunen de overheid en een aantal (stichtingen van) grote bedrijven initiatieven zoals het MBO-platform van MVO-Nederland en manifestaties als NL-DOET. De Provincies stimuleren MBO via steunpunten zoals STAMM CMO Drenthe. Steeds meer steden in Nederland hebben lokale MBO-stichtingen, zoals onze stichting ‘‘Assen voor Assen’’, die ondersteund worden door de Gemeente Assen en het Asser bedrijfsleven.
De founders van de stichting ‘Assen voor Assen’ zijn: 1 Gemeente Assen 2 Baanzicht 3 NAM 4 Univé / SUR
Door ons lokale netwerk te verbinden met andere initiatieven, provinciale steunpunten en het lande- lijke MBO platform, versterken we onze organisatie door het uitwisselen van kennis en door mee te doen met landelijke activiteiten zoals NL-DOET.
Met 26 letters geven we op de volgende pagina’s informatie over MBO en wat u als betrokken onder- nemer daar in en rond Assen mee kunt doen.
98
Verbinden en versterken Volg Plan B van A tot Z !
De Stichting ‘Assen voor Assen’ is eind 2008 opgericht. In 2009 gingen de activiteiten van start onder leiding van Frida Pathuis, de stich- tingscoördinator en ’makelaar’ voor het verbinden van vraag en aanbod van maat- schappelijke organisaties en bedrijven in Assen. In de herfst van 2009 werd de eer- ste Asser MBO-beurs georganiseerd in het bedrijfsrestaurant van Univé. Op die ene middag werden 85 matches gemaakt. Een ’match’ is een toezegging van een bedrijf aan een maatschappelijke organisatie om in bepaalde vraag te voorzien. De notaris legde die toezeggingen vast en na afloop werd de maatschappelijke waarde van de te leveren diensten en materialen bekend gemaakt: dat was wel €180.000 !!!
De tweede beurs wordt in 2011 georga- niseerd. Tussen de tweejaarlijkse beurzen door worden via de website en de make- laar continu matches gemaakt.
Op de website staat een overzicht: www.assenvoorassen.nl
De A staat natuurlijk voor Assen, maar ook voor ‘‘Assen voor Assen’’ en voor Adviseurs en Ambassadeurs.
1110
De Stichting ‘Assen voor Assen’
Bestuur Frits van Leer, voorzitter Noor van Leeuwen, secretaris Fred Haas, penningmeester Jan Kok, lid
Raad van Advies Hans Jansen, voorzitter / NAM Arie van der Spek Rabobank Assen-Beilen Adrea van Gemst Univé Nico Vanderveen Warenhuis Vanderveen Hans de Willigen Doornbosch & DeWilligen Herma van Boetzelaer-Wormgoor, BAN Personeelsdiensten Duschenka van Kooten STAMM CMO Arjan Schonewille Werkplein / Baanzicht
Ambassadeurs Sicko Heldoorn, burgemeester Jaap Kuin, wethouder
Coördinator / Makelaar Frida Pathuis
In en rond Assen ondernemen, werken en leven wij. De ‘footprint’ van ons bedrijf is hier zichtbaar en zal dat ook in de toekomst blijven. Wat voor impact heeft onze ‘footprint’? Hoe kunnen we er voor zorgen dat de aanwezigheid van ons bedrijf niet door de huidige en toekomstige bewoners van Drenthe als de sporen van een inbreker gezien worden, maar als sporen van een bijdrage aan onze samenleving?
Dat laatste kunnen we realiseren door maatschappelijk verantwoord en betrok- ken te ondernemen. De Stichting ‘Assen voor Assen’ biedt een Asser netwerk waarbinnen bedrijven, overheid en maatschappelijke organisaties met elkaar verbonden worden om een bijdrage te leveren aan lokale maatschap- pelijke vraagstukken. De Stichting geeft gestalte aan nieuwe en concrete samen- werkingsverbanden die bijdragen aan solidariteit en sociale samenhang. De formule sluit nauw aan bij de basis- filosofie van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, die als uitgangspunt hanteert: “Iedereen doet mee”.
De ontvanger van de ondersteuning kan ook wat terug doen.
Bijvoorbeeld door in de eigen communicatie- kanalen te laten zien welke hulp men heeft gekregen. Door teams, die zich voor
hen inzetten, te faciliteren bij hun teamontwikkeling. En zo zijn er nog allerlei andere creatieve manieren van wederdienst. ‘Assen
voor Assen’ stimuleert dit door er voor te zorgen dat
maatschappelijke organisaties zich bewust worden van de waarde van de ontvangen diensten en van hun eigen mogelijkheden om ook wat terug te doen. Dat is dus B-to-B van commercieel bedrijf naar maat- schappelijk bedrijf en vice versa.
De B staat voor Betrokkenheid, voor Bewustwording, maar ook voor B-to-B
12
De meeste ondernemers zijn al maatschap- pelijk betrokken en doen van alles aan het milieu, aan de ontwikkeling, de gezondheid en het welzijn van de mensen binnen en buiten hun bedrijf. Zij steunen goede doelen met geld, materialen en soms ook menskracht. Vaak doen zij dat vanuit hun persoonlijke levens- (en soms geloofs-) opvatting. Zij staan zich er niet op voor. Toch kan de stap naar het meer integraal kijken naar maatschappelijk verantwoord en betrokken ondernemen een grote meer- waarde hebben. Wat u als persoon belang- rijk vond en al deed, kan de basis zijn voor nieuw MBO-bedrijfsbeleid dat uw medewerkers, klanten, consumenten en omwonenden heel erg aanspreekt. Dat zij waarderen en waardoor zij voor uw bedrijf (product/dienst) blijven kiezen. Bewustwording – daar begint het mee. Dat u zich als ondernemer bewust bent van dit dubbele belang (bedrijf en maatschappij) en dat uw medewerkers en klanten zien dat
u met uw bedrijf zich inzet voor een sociale en duurzame leefomgeving. B-to-B of wel Business-to-Business past bij onze manier van werken. Wij zien maatschappelijke organisaties ook als bedrijven: ook deze organisaties hebben een bedrijfsvoering en een streven naar het realiseren van hun doelen. Bij ‘Assen voor Assen’ gaat het om het leveren van diensten en middelen van organisatie tot organisatie. Dus niet aan individuele personen. Wij willen met onze aanpak de maat- schappelijke organisaties helpen, zodat zij weer die individuele personen beter kunnen helpen. Als we de vraag om ondersteuning van de maatschappelijke organisaties kennen, zoeken we een bedrijf dat die ondersteuning zou kunnen leveren. Zo brengen we vraag en aanbod bij elkaar. Dat soort matches wil de Stichting ‘Assen voor Assen’ helpen maken.
13
staat of valt met communicatie
Om te beginnen komen vraag en aanbod niet bij elkaar als daar niet langs vele kanalen over wordt ge- communiceerd. Dat geldt ook voor de ontwikkeling van een bedrijfsbeleid op het gebied van maatschappelijk verantwoord en betrokken ondernemen. Als u mens- kracht en middelen van uw bedrijf voor MBO activiteiten wilt inzetten, maar daarover niet met uw mede- werkers op de goede manier commu- niceert, komt er niets van terecht. Dan wordt het als een top-down
opdracht ervaren en dat heeft geen meerwaarde voor uw medewerkers. Ook hier gaat het weer om samen- werken en communiceren: doordat u er zelf met uw medewerkers over praat en overlegt wat zij en u vanuit het bedrijf voor anderen kunnen betekenen, ont- staat de basis voor een breed gedragen MBO beleid in uw organisatie. Het gaat om kleine hand- en spandien- sten en dan klinkt het woord ‘beleid’ misschien wat zwaar, maar we willen er mee zeggen dat het belangrijk is dat MBO activiteiten voor uw bedrijf niet eenmalig zijn. Dat het er om gaat om elk jaar opnieuw wat bij te dragen aan de sociale omgeving.
De C staat voor Communicatie
Als u al uw goede bijdragen onzicht- baar en in stilte doet, voelt niemand de sociale binding met uw bedrijf. Daarom is het zichtbaar maken van wat u en uw medewerkers doen voor de samen- leving belangrijk en is het goed om hier intern en extern over te commu- niceren.
Toch wilt u beslist niet overkomen als iemand die zich voorstaat op wat hij allemaal wel niet aan goede doelen doet. Dat voelt immers niet goed. Daarom zorgt de Stichting ‘Assen voor Assen’ voor goede communicatie over de matches tussen bedrijven en maat- schappelijke organisaties.
Op onze website, in onze presentaties en in onze netwerkgesprekken. Zo zien bewoners en andere organisaties in en rond Assen welke bedrijven bijdragen aan een vitale en sociale samenleving. Ook zijn er voor uzelf allerlei manieren om over uw MBO activiteiten te (laten) communiceren. Manieren die passen bij de uitstraling van uw bedrijf en de cultuur in de omringende samen- leving.
Ook daar kan de stichting ‘Assen voor Assen’ u bij helpen!
Om te beginnen komen vraag en aanbod niet bij elkaar als daar niet langs vele kanalen over wordt gecommuniceerd.
16 17
Duurzaamheid wordt vrijwel altijd gekoppeld aan fysieke zaken, zoals CO² uitstoot, klimaat, energie, afval, grondstoffenvoorraad enz. Allemaal ‘planet’ zaken. Maar ook op het gebied van ‘People’ is duurzaamheid een belangrijke zaak. Wat dacht u bijvoorbeeld van duur- zame kennisontwikkeling binnen uw bedrijf? En duurzaam personeelsbeleid dat werkt aan de motivatie, vitaliteit, gezondheid en inzetbaarheid van uw personeel? Dat zijn ook belangrijke factoren voor de duurzaamheid / continuïteit van uw bedrijf. De gemeente Assen heeft een duur- zaamheidsbeleid geformuleerd.
De D is natuurlijk van Duurzaam
Dat beleid is vooral op de ‘planet’ kant gericht. Het sociale beleid is geformu- leerd in de nota ‘Meedoen en meetellen’ (2008). Basis daarvoor is de Wmo: de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Daarin gaat het om de zorg voor kwets- bare groepen en sociale cohesie. Een voorbeeld waarbij ‘planet’ en ‘people’ aspecten goed worden gecombineerd is het parkmanagement. Op bedrijven- terreinen kunnen bedrijven samen werken aan het groen en milieu met ecologische onkruidbestrijding. Door dat te doen met bedrijven, die mensen met een beperking in dienst hebben, helpen ze ook een kwetsbare groep in de eigen omgeving.
MVO: over planet, people en profit MVO of wel Maatschappelijk Verantwoord Onder- nemen, betekent dat een bedrijf er naar streeft om in haar activiteiten evenwichtig aandacht te geven aan de sociale en maatschappelijke belangen (People), het milieu (Planet) en gezonde winst (Profit). De opvatting daarbij is dat winst op lange termijn alleen geborgd is als het bedrijf ook aan- dacht heeft voor de effecten die de bedrijfsvoering heeft op mens, milieu en maatschappij.
Verantwoord of betrokken? De maatschappelijk betrokken ondernemer is bezig met de factor mens, zowel binnen als buiten het bedrijf. Het gaat vooral om het welzijn van mensen. Het begrip verantwoord is aan de orde als die ondernemer ook kijkt naar de duurzaamheid van de fysieke omgeving en de duurzaamheid van het bestaan van zijn/haar bedrijf.
Juist door na te denken over de beste, meest passende manier om maatschappelijk betrokken te ondernemen, kan daadwerkelijk effect bereikt worden. Ondernemers weten als geen ander hoe ze rendement uit investe- ringen kunnen halen. Daar kunnen maatschappelijke organisaties wat van leren, want dat is niet altijd hun sterkste kant.
Er mag dus best kritisch naar de vraag gekeken worden. Waar komt die vraag vandaan? Wat moet het antwoord op die vraag opleveren? Zijn er ook andere, betere manieren om daar in te voorzien? Kunnen we daar bij helpen? Het gaat er om dat er met ons aanbod echt resultaat wordt geboekt voor de organisatie en de mensen die wij als bedrijf helpen – en dat geldt ook voor de interne motivatie en externe uitstraling van ons bedrijf.
MBO kan heel goed zonder geld. Sterker nog: MBO matches vinden in principe plaats met gesloten beurzen. De waarde van de diensten en goederen die gegeven worden kan overigens heel goed in geld worden uitgedrukt (zie onder E). Alle mensen die in het bestuur en de adviesraad van ‘Assen voor Assen’ zitten, doen dit onbetaald – als vrijwilliger. Toch is er wel geld nodig voor het werk van de stichting: voor de (beperkte) infrastructuur van het MBO netwerk, voor de website en communicatiekosten en om bijv. de materialen voor de MBO beurs te betalen. Voor de kosten van projecten en publicaties (zoals dit boekje) zoeken we fondsen of sponsoring per project of activiteit.
De gemeente Assen vindt MBO belangrijk Het is opgenomen in het gemeentelijk beleid rond duurzaamheid en de prestaties die in het kader van de Wmo geleverd moeten worden. Daarom subsidieert de gemeente de stichting in haar basiskosten. De rest van het geld dat nodig is om de infrastruc- tuur en de activiteiten van de stichting te dragen komt uit het bedrijfsleven. Zo zijn er bedrijven die ons steunen met een jaar- bedrag van € 5000,- (onze founders) en donateurs die een kleiner bedrag aan ons geven.
Daarom is de F ook van Fantastisch - want het is fantastisch dat zij dit doen!
De E koppelen wij graag aan Effectief!
SROI: Social Return On Investment De stichting ‘Assen voor Assen’ werkt met een systeem om het maatschappe- lijk rendement te bepalen van de activiteiten die bedrijven voor maatschappe- lijke organisaties doen. Het systeem heet SROI: Social Return On Investment. Met dit systeem konden we bijvoorbeeld bepalen dat de MBO-beurs in Assen met 85 ‘matches’ (afspraak voor een activiteit tussen een bedrijf en een maat- schappelijke organisatie) een maatschappelijk rendement gaf van E 180.000,-.
De F is van Financiën
18 19
20 21
Al sinds de industriële revolutie gingen onder- nemers zich bekomme- ren om de gezondheid en het welzijn van hun werknemers. Het meest bekend uit die tijd zijn de grote industriële be- drijven zoals Philips, de Schelde en Hoogovens. Bedrijfseconomische en sociale belangen liepen parallel. De bedrijven zorgden voor huisvesting, voor scholen, voor de bouw van kerken en ze hadden bedrijfsartsen en maatschappelijk werkers in dienst.
De H is van Historie!
We zien in de praktijk wat er gebeurt met medewerkers van bedrijven die zich inzetten voor onze doelgroepen. Zij krijgen veel terug van de mensen die zij helpen. Want: • Het doet je wat als je jongeren, die
thuis dag in dag uit voor een ziek of gehandicapt gezinslid moeten zorgen, een zorgeloos dagje uit
kunt bezorgen. • Het doet je wat als je kwetsbare,
verwarde ouderen, heel blij en tevreden ziet genieten van het autoritje dat je met ze maakt. • Het doet je wat als je ziet hoe blij de vrijwilligers van die vereniging
zijn met je oude kantoormeubilair.
Dat geeft medewerkers een goed gevoel: over zichzelf, hun collega’s en bedrijf.
MBO is niets nieuws. Meer dan 100 jaar geleden waren ondernemers al maatschappelijk betrokken en zorg- den zij er voor huisvesting, zorg, onderwijs, sport en recreatie voor hun werknemers en diens gezinnen. De verwevenheid tussen bedrijven en hun sociale omgeving was groot. Deze verzorgende rol van de werkgevers ontstond vooral omdat de rol van de overheid in die tijd nog erg beperkt was. Na de Tweede Wereldoorlog werd die rol veel ster- ker en ontstond de verzorgingsstaat. Zo werd de sociale zorg een overheidstaak. De top van de verzorgingsstaat werd bereikt in de tachtiger jaren. De overheid had alle zorgtaken van de werkgevers overgenomen en bedrijven beperkten zich tot het geven van financiële bijdragen aan goede doelen.
Begin 90-er jaren keerde het tij In die periode schreef bijvoorbeeld J.C. Blankert, voor- zitter NCW in de nota ‘Een goede buurt is beter’, de openingszin: ‘Bedrijven hebben belang bij de kwaliteit van hun omgeving. Omgekeerd is de kwaliteit van de omringende samenleving in sterke mate afhankelijk van de activiteiten van bedrijven’. Het gaat dan om de wederzijdse afhankelijkheid van bedrijf en buurt—een relatie die steeds meer aandacht krijgt. De eisen en ver-
De G is van Goed - van wie goed doet goed ontmoet!
langens van de omgeving zijn ten aanzien van het bedrijfsleven ook sterker geworden. De SER kwam in 2000 met het rapport “De winst van waarden” over maatschappelijk ondernemen. Daarin geeft de SER aan dat er in de kern twee elementen bepalen of in deze tijd ook met recht kan worden gespro- ken over maatschappelijk (verantwoord) ondernemen: 1 Het bewust richten van de ondernemings- activiteiten op waardecreatie in drie
dimensies: Profit, Planet en People – en daarmee de welvaart op lange termijn. 2 Een relatie met de verschillende belang-
hebbenden onderhouden op basis van doorzichtigheid en dialoog, waarbij
antwoord wordt gegeven op gerechtvaar- digde vragen uit de maatschappij.
Het bedrijfsleven heeft dit in het ver- leden op vele manieren laten zien Voorbeelden daarvan zijn: extern aandacht vragen voor maatschappelijke problemen door Benneton, op een maatschappelijk verantwoorde manier produceren door The Body Shop, bedrijfsnaam en geld verbinden aan een milieudoel door Libertel met het Wild Life abonnement, of milieubewuster gaan produceren door SHELL. Intern komt
er meer aandacht voor goed HRM beleid, betere CAO’s met goede secundaire arbeids- voorwaarden. Omdat in Nederland de be- scherming van werknemers behoorlijk goed geregeld is, krijgt een ander aspect van ‘People’ meer aandacht: het omgaan met en bijdragen aan de sociale omgeving. Sinds 2005 gebeurt dit onder de noemer van MBO: maatschappelijk betrokken ondernemen.
Bedrijven gaan zich steeds bewuster met hun omgeving bezig houden Ze zoeken goede relaties met buurtbewo- ners, politie, onderwijs, maatschappelijke instellingen en actiegroepen. Dat geldt ook voor lokale bedrijven. Het past in een tijds- bestek waarin de overheid zich steeds meer terug gaat trekken op haar kerntaken. De betrokkenheid van bedrijven bij hun omgeving wordt vaak bemoeilijkt doordat de ondernemers door reorganisaties en fusies de binding met de lokale omgeving verliezen. De behoefte ontstaat bij deze bedrijven om op een andere manier binding met de omgeving te krijgen. Omdat door nieuwe technologieën, kennis en diensten bedrijven steeds meer op elkaar gaan lijken, zoekt men ook naar manieren om zich te onderscheiden van andere bedrijven.
22 23
Door al deze processen komt er een weder- zijdse afhankelijkheid in de maatschappij (de Civil Society). Rollen en taken van de overheid zijn…