OHM Vani 4e kwartaal 2007

of 48/48
I NFOBLAD OHM • P ROGRAMMA S 13e jaargang • oktober/december 2007 • nr 4 • prijs 12,00 per jaar Divali 2007 Shakti: vrouwelijke kracht India buiten india: de kracht van ideeën
  • date post

    10-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    219
  • download

    3

Embed Size (px)

description

13e jaargang • oktober/december 2007 • nr 4 • Divali 2007 • Shakti: vrouwelijke kracht • India buiten india: de kracht van ideeën

Transcript of OHM Vani 4e kwartaal 2007

  • I N F O B L A D O H M P R O G R A M M A S13e jaargang oktober/december 2007 nr 4 prijs 12,00 per jaar

    Divali 2007

    Shakti: vrouwelijke kracht

    India buiten india:

    de kracht van ideen

  • 2 - oktober/december 2007 3 - oktober/december 2007

    OHM-Vani is een uitgave van de Stichting Or-ganisatie voor Hindoe Media. OHM-Vani geeft achtergrondinformatie over de programmas van OHM en maakt melding van relevante ontwikkelingen in de hindoe-gemeenschap. Wij nodigen u uit opmerkingen of commentaar op onze programmas of op dit blad te zenden aan Stichting OHM.

    De redactie behoudt zich het recht voor om ingezonden stukken in te korten, te redigeren of niet te plaatsen. Geplaatste stukken geven niet altijd de visie van de OHM weer.

    Een jaarabonnement kost 12,-, opzegging dient uiterlijk 1 maand voor het verstrijken van dat jaar schriftelijk plaats te vinden.

    Niets uit deze uitgave mag worden overge-nomen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Stichting OHM.

    Eindredactie

    Savitrie Marhe-Benie

    Caspar Dullemond

    Auteurs

    Indra Boedjarath

    Manon van Dijk

    Robert H. Swami Persaud

    H.Rambaran

    Wierish Ramsoekh

    Gabi Wojtiniak

    Met dank aan

    Ruud Chander

    Bikram Lalbahadoersing

    Chander Mathura

    Sharda Balla

    Gra sche verzorging

    ExLibras Adri Segaar

    Druk

    Practicum Grafi media Groep b.v.

    Stichting OHM (redactie OHM-Vani)Koninginneweg 81217 KX HilversumTelefoon: 035 - 6260920Fax: 035 - 6280843E-mail OHM: [email protected] OHM: www.ohmnet.nl ABN-Amro: 44.09.38.694

    COLOFON

    In het licht, ben ik de energie.

    Subh Divali

  • 2 - oktober/december 2007 3 - oktober/december 2007

    INHOUDpagina 4

    pagina 5

    pagina 6

    pagina 10

    pagina 12

    pagina 18

    pagina 22

    Pagina 24

    pagina 28

    pagina 32

    pagina 34

    Pagina 38

    Pagina 42

    Beste OHM-Vani lezer

    Gedicht

    OHM Televisie

    TV Hindi

    OHM Radio De Lotusvijver

    OHM Radio Darshan

    Lakshmi en carrire

    Shakti, de vrouwelijke kracht

    India buiten India: de kracht van ideen

    Parhit in de strijd tegen zinloos geweld

    Liefde en Vedanta

    Dulari: eerbetoon aan de shakti

    Ayurveda en de koshas

  • 4 - oktober/december 2007 5 - oktober/december 2007

    Beste OHM Vani-lezer,

    Dertien jaar geleden, ergens op een zolder in Den Haag, zag het eerste nummer van OHM Vani het licht. Wij zijn 52 nummers verder en dat is bemoedigend. Het vervult mij met dankbaarheid, en ook met een zekere trots, dat wij dit blad nog steeds uitbrengen. En met het geloof dat OHM Vani een toekomst heeft, wil ik bij mijn afscheid als directeur vooral u als lezers hartelijk dank zeggen voor uw steun. Ook dank aan de opeenvolgende redacties/schrijvers en vooral aan Sawitrie en Caspar die er elke keer in slagen om er iets moois van te maken: een blad complementair aan onze programmas met artikelen die veelal verdiepend zijn of bredere inzichten bieden. Dat OHM Vani moet blijven, daar twijfel ik niet aan. Het blad heeft een eigen vorm en inhoud en wordt nog steeds door duizenden mensen gelezen. Uit onze onderzoeken blijkt dat het ook tegemoet komt aan de verwachtingen van u als lezer. Wij willen daarom ook in de toekomst steeds uw stem blijven horen. Voor mij is het na 42 jaar arbeid tijd om met pensioen te gaan en mezelf te ontwikkelen op andere terreinen. Het is voor mij een leerrijke en grensverleggende tijd geweest bij OHM. Ik heb bijna veertien jaar met veel enthousiasme en plezier de OHM geleid en samen met de medewerkers en producenten gewerkt aan een inspirerende en vernieuwende omroep. Een omroep die een herkenbaar gezicht en stem heeft en die meegaat met de ontwikkelingen in medialand en oog heeft voor de veranderingen in de samenleving. Het laatste jaar is er veel gedaan om de websites van OHM een volwaardiger plek te geven binnen de organisatie. De nieuwsbrieven hebben een positief onthaal gekregen. Internet wordt belangrijker en OHM gaat daarin mee.

    U heeft waarschijnlijk gemerkt dat OHMtv sinds september op een ander tijdstip uitzendt. Hiermee is er een eind gekomen aan de wisselende uitzendtijden. Ik denk dat dit voor de grote groep kijkers prettiger is. Uit de kijkcijfers en reacties blijkt dat OHM een landelijke bekendheid heeft en dat de programmas goede waardering krijgen. Ik heb dan ook het volste vertrouwen dat de OHM u nog vele jaren zal blijven informeren over een rijke, levende traditie en vooral zal inspireren vanuit een fi losofi e waarin zelfkennis en spirituele ontwikkeling altijd de mens als hoogste doel wordt voorgehouden.

    Ik blik even vooruit op de mooie programmas die OHM uitzendt in het laatste kwartaal: India beyond India, Tagore: geloof is een vogel die zingt en Saraswati in New York om enkele te noemen. Ook boeiende themas bij OHM-radio: Het moment van sterven, Ayurveda en stress. En het divaliprogramma is altijd een bijzonder productie: hoe communiceren wij de inspirerende boodschap van het lichtfeest? Licht dat in ons wordt aangestoken.

    Een subh divali en het ga u en OHM Vani goed. Ruud Chander

  • 4 - oktober/december 2007 5 - oktober/december 2007

    De lichtlotus bloeit breed open onder een grootse hemelkoepel, ze spreidt haar blaadjes als een sluierover het rimpeloze watervlak dat de donkere dieptescheidt van dit goudgele schouwspel dat mij intensgelukkig maakt.

    In de lucht weerklinkt een lied dat zich zingend en golvend laat horen vanuit de vier windstreken enmijn hart ritmisch aanslaat, om mijn wezen te doorstromen met de oneindige levenskracht die zee, wind en wolken beweegt.

    De uitgestrekte vruchtbaarheid van Moeder Aardedraagt leven dat in zijn groei en bloei, in zijnvormen, kleuren en geuren, een eindeloze vreugde uitstraalt die mijn hart en ziel doen zingen van de eeuwigdurende schoonheid die steeds nieuw levenschenkt.

    O Licht, ik groet U.Zet mijn tekorten in de schaduwen laat mij mijn vreugde uitstralendoor Uw bevrijdende kracht.

    O Wind, ik groet U.Verjaag mijn ellendige traagheiden stem mijn lied opnieuw afop Uw bemoedigende kracht.

    O Aarde, ik groet U.Laat mij vanuit uw geborgenheid oproepen tot levensvervulling,dankzij Uw vernieuwende kracht.

    Rabindranath Tagore Uit: Gitanjali

  • TELEVISIE

    6 - oktober/december 2007 7 - oktober/december 2007

    7 oktober 2007OHM Magazine

    Actuele ontwikkelingen binnen de hindoegemeenschap, met name op cultureel-religieus gebied. Met dit keer: hindoestudenten geven invulling aan sewa of dienstbaarheid, een van de grondwaarden van het hindoesme, door een week uitsluitend te besteden aan vrijwilligerswerk.

    14 oktober 2007Democratie

    Democratie is voor mij gehoord en gerespecteerd worden, luisteren en begrijpen, een eigen visie hebben. Maar vooral communiceren met anderen en meelevenDe mate waarin we democratie in ons leven toelaten bepaalt ons beschavingsniveau dat zegt Richard Moti, gemeenteraadslid in Rotterdam.Elke dag fietst hij door een levendige multiculturele straat, op weg naar het stadhuis. Hier wordt democratie vooral in politieke zin manifest.Maar hoe zit het met de democratie in de multiculturele straat waardoor hij elke dag fietst. Op welke manier leeft democratie in het gezin van bijvoorbeeld de eigenaar van de sariwinkel, of het schoonmaakbedrijf iets verderop?

    4e kwartaal 2007Iedere zondag

    op nederland 2

    15.30 uur

    herhaling zaterdag 13 oktoberom 11.25 uur

    herhaling zaterdag 20 oktober om 11.25 uur

  • 6 - oktober/december 2007 7 - oktober/december 2007

    Zondag 21 oktober 2007Moeder Saraswati als gids voor het leven

    De Goddelijke uitdrukkingsvorm Saraswati staat symbool voor kunst en kennis. Kennis die je helpt om tot zelfinzicht te komen en zo het Goddelijke in je te ervaren. OHM bracht een bezoek aan een grote Saraswati-vereringsdienst, in de Verenigde Staten,waaraan ruim drieduizend mensen deelnamen. Toegewijde Shah organiseerde deze dienst.

    Zondag 28 oktober [email protected]

    Volgens de Vedanta filosofie zijn gedachten een vorm van energie. Ze kunnen invloed hebben op de materile energie en daarmee ook op de werkelijkheid om ons heen. Kwantumfysici hebben de laatste jaren aangetoond dat subtiele kwantumdeeltjes ongeacht ruimte en tijd met elkaar kunnen communiceren en elkaar benvloeden. Deze deeltjes reageren op menselijke gedachten-energie.

    Zondag 4 november OHM Magazine

    Actuele ontwikkelingen binnen de hindoegemeenschap, met name op cultureel-religieus gebied.

    Vrijdag 9 november 2007 Divali 2007

    Divali, letterlijk een rij of snoer van lichtjes, is een van de bekendste feestdagen van het hindoesme. Het licht van de diya verwijst naar het innerlijk licht in ons. Als je je eenmaal hebt geworteld in het innerlijk licht, het Goddelijke in je, overstijg je je beperkingen. Je wordt een invoelend mens die zich verbonden weet met andere schepselen. Maar hoe kom je in contact met het licht in je?

    herhaling zaterdag 27 oktober

    om 11.25 uur

    herhaling

    zaterdag 3 november om 11.25 uur

    herhaling zaterdag 10 november

    om 11.25 uur

  • 8 - oktober/december 2007 9 - oktober/december 2007

    Zondag 11 november 2007Divali: innerlijk licht

    Zondag 18 november 2007Ayur Veda:over de verschillende lichaamslagen.

    De Ayur zegt dat het menselijk lichaam uit drie hoofd- en vijf subdimensies bestaat: de koshas of lagen of stadia van het zelf. Yoga helpt je om langzaam te groeien naar contact met de binnenste laag, je diepste kern, en daardoor verlichting te bereiken.Welke zijn die lagen? En hoe helpen ze je in je spirituele groei?

    Zondag 25 november [email protected]

    Hindoes putten als het om hun geloof gaat uit vele bronnen. Voor veel jongeren is dit een probleem. Zij wijzen naar andere religies die vaak een leidend geschrift hebben, dat eenduidig is. Hindoes daarentegen kennen vele geschriften en verschillende filosofische scholen.Welke zijn die geschriften? En liggen ze inhoudelijk werkelijk heel ver uit elkaar of gaat het om dezelfde boodschap in verschillende tijden en werelden?

    Zondag 2 december 2007God binnen of God buiten?

    Hindoes geloven dat God in de mens zetelt, in zijn of haar atman. Het lichaam is slechts een manifestatie van zijn energie. Maar ongeacht waar het goddelijke zich bevindt, we willen het allemaal ervaren. Wat zegt die ervaring over de plek waar God zich bevindt? Zijn buiten en binnen gescheiden of maakt dat voor de ervaring totaal niets uit?

    Zondag 9 december 2007 Angkor Wat 1

    Angkor Wat is een majestueus tempelcomplex in Cambodja; een Hindoe tempel die ter ere van de Goddelijke manifestatie Vishnu werd gebouwd. Vishnu is het aspect

    Televisie herhaling 17 novemberom 11.25 uur herhaling zaterdag 24 novemberom 11.25 uur

    herhaling zaterdag 1 decemberom 11.25 uur

    herhaling 8 decemberom 11.25 uur

    herhaling zaterdag 15 decemberom 11.25 uur

  • Televisie

    herhaling 22 december

    om 11.25 uur

    8 - oktober/december 2007 9 - oktober/december 2007

    van God dat de schepping onderhoudt. Angkor Wat werd in de 12e eeuw gebouwd. De bouw duurde 37 jaar. In dit programma meer achtergrondinformatie over dit grootse tempelcomplex.

    Zondag 16 december 2007 Angkor Wat 2

    Het tempelcomplex Angkor Wat is de grootste toeristische attractie in Cambodja. Handelslui uit India brachten gedurende vele eeuwen hun religie en cultuur naar landen als Cambodja. De Inheemse bevolking omarmde deze uitingen. Angor vat is een uitdrukking van deze mix van Indiase en Cambodjaanse architektuur. In dit programma meer achtergrondinformatie over dit grootse tempelcomplex.

    Zondag 23 december 2007Tagore: geloof is de vogel die zingtdeel 1

    Een tweedelig programma over de Indiase dichter, filosoof en Nobelprijswinnaar, Rabindranath Tagore. Mensen uit verschillende generaties vertellen hoe Tagore in hun levenshouding nog altijd voortbestaat, en hoe Tagore hen helpt een balans te vinden tussen individualiteit, culturele achtergrond en de veranderende Nederlandse samenleving. We onderzoeken en verkennen hoe verassend actueel het pleidooi dat Tagore 88 jaar geleden in de Remonstrantse kerk te Rotterdam hield, anno 2007 is. Hij riep op om bruggen te slaan tussen oost en west, en sprak over spiritualiteit en materialisme, vrouw en man, en persoonlijke groei.

    Zondag 30 december 2007Tagore: geloof is de vogel die zingt in de nacht, deel 2

    De dichter, filosoof en Nobelprijswinnaar Tagore was ook een onderwijsvernieuwer, die sterk de nadruk legde op het ontwikkelen van het kind in vrijheid en in contact met de natuur en met kunst.

    herhaling zaterdag 29 december

    om 11,25 uur

    herhaling zaterdag 5 januari 2008

    om 11.25 uur

  • Televisie Hindi

    vert

    alin

    g d

    oo

    r: d

    r. p

    t. a

    . bie

    rd

    ja

    10 - oktober/december 2007 11 - oktober/december 2007

  • 10 - oktober/december 2007 11 - oktober/december 2007

    "DAT JE VERLEDEN

    JE ZO IN DE WEG

    KAN ZITTEN"

    REGRESSIERENCARNATIETHERAPIE

    Is een vorm van psycho/bewustzijnstherapie dat geschikt is voor werken met een breed scala aan klachten, problemen en levens- thema's, waarvoor inzicht, verandering of meer dan wel andere keuze mogelijkheden worden gezocht.

    * Totale gezichts- en lichaamsverzorging * Vergoeding zorgverzekeraar * Lid VNT

    Voor inlichtingen:Savita D. HarpalTel. 035 - 6214405Noordse Bosje 33d1211 BD [email protected]

  • 12 - oktober/december 2007 13 - oktober/december 2007

    Radio de lotusvijver

    Zondag 7 oktober Geweldloosheid en yoga

    Bij geweldloosheid denken we meteen aan Gandhi en de Indiase onafhankelijkheidsstrijd. Minder bekend is dat geweldloosheid in de yogafi losofi e ook een belangrijk principe is. Op welke manier leidt geweldloosheid tot spirituele groei? Lees het artikel op pagina 32.

    Zondag 14 oktoberDe Himalayaman

    25 jaar geleden begon Jeroen Schiks de spirituele boekhandel annex theehuis Himalaya in Amsterdam. Zelf is hij ergens in zijn leven genteresseerd geraakt in het hindoesme. Hij bezoekt India zeer regelmatig om religieuze festivals bij te wonen en de spirituele kracht ervan te ervaren. In De Lotusvijver een portret.

    Zondag 21 oktoberDarshan van een heilige

    Jaarlijks komt Amma naar Nederland en verspreidt met haar knuffels en darshan haar spirituele boodschap. In de hindoetraditie is deze darshan (zien/ontmoeten van een heilige) op zich al een spirituele gebeurtenis. In De Lotusvijver hoort u wat een ontmoeting met een heilige voor mensen betekent.

    4e kwartaal 2007

    Zondag14.15 - 15.00 UUROP RADIO 5VIA DE ETHER: 747 AMEN VIA DE KABEL:DEN HAAG 88.1 FMAMSTERDAM 96.6 FMROTTERDAM 90.0 FMOF VRAAG UW KABELEXPLOITANT NAAR DE JUISTE FREQUENTIE IN UW REGIO.

    Meer weten o

    ver de

    genterviewd

    en en

    hun achtergr

    ond?

    Meld je aan

    voor de

    Lotusvijver n

    ieuwsbrief

    op www.ohm

    net.nl

  • ?12 - oktober/december 2007 13 - oktober/december 2007

    Zondag 28 oktoberEnergetisch reinigen van de omgeving

    Sommige plekken geven een goed gevoel, andere niet. Er zijn mogelijkheden om je omgeving te ontdoen van negatieve energien. De Lotusvijver belicht enkele manieren om hiervoor te zorgen.

    Zondag 4 & 11 november Het moment van sterven

    Een groot mysterie van het leven is de dood. Niemand kan navertellen hoe het moment van daadwerkelijk overlijden is. Maar iedereen heeft wel gedachten, angsten en verwachtingen over hoe het zal zijn. In deze Lotusvijver aandacht voor dat ene, onbekende, moment.

    Zondag 18 novemberAyurveda tegen stress

    Stress is voor velen een probleem. Uitrusten en ontspannen dat helpt. Maar ook ayurveda kan helpen stress tegen te gaan en zelfs te voorkomen. In deze Lotusvijver hoort u hoe het werkt.

    Zondag 25 novemberOverschaduwing

    Bijna alle religieuze tradities kennen het fenomeen van overschaduwing van een individu door een hoger of goddelijk bewustzijn. Wat is de spirituele betekenis van dit verschijnsel voor de betrokkenen zelf?

    Zondag 2 decemberDe verborgen kracht

    Vragen, geloven en ontvangen. Met deze drie stappen kun je je dromen realiseren. Dit idee is niet nieuw, maar zo wordt het wel gebracht in het boek en de film The Secret, en wel op zon manier dat het aanslaat bij miljoenen. Maar is het wel zo eenvoudig?

    Radio de lotusvijver

  • : Afstemming tussen lichaam, geest en ziel

    Onder leiding van Chanderdath Makhan (4e in de generatie Ayurvedische vaidyas) worden traditionele Ayurvedischebehandelingen gegeven, afgestemd op de westerse mens. Frieda de Putter is gespecialiseerd is acupunctuur, ayurveda, levend bloed analyse en ooracupunctuur. Een team van artsen en therapeuten zorgt voor de Ayurvedische behandelingen. Alle behandelingen vinden plaats in hetcentrum met veel zorg en toewijding.

    Met een multi disciplinair team willen we iedereen die bij ons komt voor behandeling, in een zo kort mogelijke tijd helpen. Massage, shirodhara, kruidentherapie, voedings- en leefstijl training, yoga en meditatie zijn onderdeel van een behandeling.We behandelen o.a. : reuma, migraine, fybromyalgie, hoge bloeddruk, prostaatklachten, huidklachten, RSI, maag endarmklachten, diabetes, menstruatie en menopauze klachten.

    Het centrum biedt speciale programmas aan:1. Burn-out programma2. Obesitas (overgewicht) programma3. Gezond ouder worden

    Ayurvedisch coachen. Wij zijn blij dat we het volgende in n sessie kunnen genezen:Allerlei soorten allergien, neiging tot te veel alcohol drinken, roken, eten van chocolade, excessieve eetbuien, fobien enpost traumatische pijnen.

    Gratis diagnose : elke dinsdag van 10.00-12.00 uur en elke vrijdag van 09.00-11.00 is er een gratis diagnose en eenpranabehandeling.

    Voor meer informatie kunt u terecht op onze website of onsbellen. Mississippidreef 81, 3565 CE Utrecht, tel. 030 2734171,www.jade-health.nl, e: [email protected]

    Pancha karma(Ayurvedisch reinigen),Massage,AcupunctuurOntspanningHoge Ayurvedischedarmspoelingen,Levend bloed analyseAyurvedisch coachen,Voeding en leefstijl adviesOpleiding AyurvedischemassageYogaMeditatiePranayama

    AYURVEDA: Afstemming tussen lichaam, geest en ziel

    Onder leiding van Chanderdath Makhan, Ayurvedische vaidya en doctor in Chinese geneeswijzen, worden traditionele Ayurvedische behandelingen gegeven, afgestemd op de westerse mens. Frieda de Putter is gespecialiseerd in acupunctuur, ayurveda, levend bloed analyse en ooracupunctuur.Verder is er een team van artsen en therapeuten, die met veel zorg en toewijding de behandelingen verzorgen. Het centrum werkt samen met het Ayurvedisch research instituut Nagarjuna, India. Met een multi disciplinair team willen we iedereen die bij ons komt voor behandeling, in een zo kort mogelijke tijd helpen. Massage, shirodhara, kruidentherapie, voeding en leefstijltraining, yoga en meditatie zijn onderdeel van een behandeling.We behandelen o.a.: reuma, migraine, fybromyalgie, hoge bloeddruk, prostaatklachten, huidaandoeningen, maag- en darmklachten, diabetes, menstruatie en menopauze klachten. Het centrum biedt speciale programmas aan:1. Burn-out programma2. Obesitas (overgewicht) programma3. Gezond ouder worden4. Ayurvedisch coachen Orthomanuele geneeskundeDrs. Seppo Lindroos, arts en acupuncturist, behandelt alle klachten die te maken hebben met de wervelkolom. Bijv. hoofdpijn, lage rugpijn, schouder en nekklachten, bekkeninstabiliteit en whiplash.Scheefstaande wervels worden op een zachte manier weer gecorrigeerd. Gratis diagnose: elke dinsdag van 10.00-12.00 uur en elkevrijdag van 09.00-11.00 is er een gratis diagnose en eenpranabehandeling. Voor meer informatie kunt u terecht op onze website of onsbellen. Mississippidreef 81, 3565 CE Utrecht, tel. 030 2734171,www.jade-health.nl, e: [email protected]

    Pancha karma(Ayurvedisch reinigen),Massage,AcupunctuurOntspanningHoge Ayurvedischedarmspoelingen,Levend bloed analyseAyurvedisch coachen,Voeding en leefstijl adviesOpleiding AyurvedischemassageYogaMeditatiePranayama

    14 - oktober/december 2007 15 - oktober/december 2007

  • 14 - oktober/december 2007 15 - oktober/december 2007

    Radio de lotusvijverZondag 9 decemberYoga en kanker?

    Yoga is gericht op ontplooiing van lichaam en geest. Wanneer een ziekte als bijvoorbeeld kanker het evenwicht tussen lichaam en geest verstoort, kan yoga helpen. In De Lotusvijver vertellen kankerpatinten over hun ervaringen met yoga.

    Zondag 16 decemberWaar is God?

    Sommige mensen geloven dat God een kracht is buiten ons. Door gebed kunnen we met deze kracht in contact komen. Anderen geloven juist dat God een vonk is die in ieder mens aanwezig is en door introspectie en meditatie kan worden ervaren. Wie heeft gelijk?

    Zondag 23 december Priesters aan de yoga

    Hoewel yoga afkomstig is uit de hindoetraditie, vinden sommige christelijke geestelijken het niet bezwaarlijk om deze spirituele weg te beoefenen. Hoe combineert men de hindoe- en de christelijke traditie? En wat vindt de omgeving ervan?

    Zondag 30 decemberLevende spirituele leraar

    Zolang een goeroe in leven is zal hij/zij je helpen op het spirituele pad. Wat te doen wanneer de leraar komt te overlijden? Hoe moet je verder?

  • 16 - oktober/december 2007 17 - oktober/december 2007

  • 16 - oktober/december 2007 17 - oktober/december 2007

  • 18 - oktober/december 2007 19 - oktober/december 2007

    Maandag 1 oktober Gandhiaanse ideen

    Gandhi is de bekendste hindoe in het westen. Hij is het boegbeeld van geweldloosheid, spirituele kracht en verdraagzaamheid. Hij inspireert nog altijd veel mensen, waaronder natuurlijk ook veel hindoes.

    Maandag 8 oktober. Familietraumas

    Hindoestanen kunnen op hun familie rekenen en zijn daar trots op. Helaas ligt in de familie soms ook de kiem voor onenigheden, ruzies en gebeurtenissen die de rest van het familieleven ingrijpend bepalen. Hoe proberen families deze achter zich te laten of uit te praten?

    4e kwartaal 2007

    Maandag22.00 - 23.00 uurOP RADIO 5VIA DE ETHER: 747 AMEN VIA DE KABEL:DEN HAAG 88.1 FMAMSTERDAM 96.6 FMROTTERDAM 90.0 FMOF VRAAG UW KABELEXPLOITANT NAAR DE JUISTE FREQUENTIE IN UW REGIO.

    Radio Darshan

    Darshan, een wekelijks programma met: berichtgeving over de laatste ontwikkelingen van de Hindoestaanse gemeenschap in Suriname, achtergrondreportages uit Suriname, nieuws uit de Hindoestaanse gemeenschap in Nederland, prachtige Hindoestaanse muziek uit India, Suriname en Nederland, en

    een onderwerp dat diepgravend wordt besproken en onderzocht.

    Blijf op de hoo

    gte van het

    laatste Hindoen

    ieuws via de

    Darshan nieuws

    brief!

    Meld je aan via

    www.ohmnet.n

    l

    Blijf op de hoo

    gte van het

  • 18 - oktober/december 2007 19 - oktober/december 2007

    Maandag 15 oktober Navratri wereldwijd

    Navratri (letterlijk: negen nachten) is een hindoefeest dat wereldwijd gevierd wordt. De verering van de verschillende manifestaties van de Moedergodin Durga staat centraal. Darshan volgt hindoes in hun viering van navratri in India, Suriname en Nederland.

    Maandag 22 oktober Amma brengt andere vorm van hindoesme

    Jaarlijks komt Amma naar Nederland en verspreidt met haar knuffels de spirituele boodschap. Steeds meer Hindoestaanse hindoes gaan om de zegeningen van de heilige te ontvangen. Zij draagt het hindoesme op een andere manier uit dan Hindoestanen gewend zijn. Wat vindt men van deze andere manier?

    Maandag 29 oktober Meer mandirs in Nederland!

    Veel initiatieven worden genomen om door heel Nederland nieuwe hindoetempels te bouwen. Wat zegt dit over het hindoesme in Nederland? Darshan ging op zoek naar het antwoord.

    Maandag 5 november De klapzoen

    Steeds meer Hindoestaanse vrouwen durven toe te geven dat zij in een gewelddadige relatie gevangen hebben gezeten. En steeds meer vrouwen nemen een duidelijk standpunt in tegen dit geweld. In Darshan hoort u hoe zij proberen weer een normaal leven op te pakken. Zie ook het artikel op pagina 24.

    Radio Darshan

  • 20 - oktober/december 2007 21 - oktober/december 2007

    Maandag 12 november Divali wereldwijd

    In Suriname willen hindoes van divali een nationale vrije dag maken. In India is iedere hindoe bezig met vuurwerk, lichtjes, eten en cadeaus. En in Nederland worden dias aangestoken en is het een echt gezinsmoment. Darshan doet in een sfeervolle uitzending verslag van de divali-viering op drie continenten.

    Maandag 19 november Wereldmeditaties

    Geregeld worden er in het hele land wereldmeditatiesessies gehouden vanuit de hindoetraditie. We zien echter weinig Hindoestaanse hindoes deelnemen aan dergelijke activiteiten. Darshan volgt een groep Hindoestanen die dit wl doet.

    Maandag 26 november Onafhankelijk(heid) van Suriname

    Op 25 november 1975 werd Suriname een onafhankelijke republiek. Sinds die tijd zijn veel Hindoestanen uit het land vertrokken. Hoe heeft de band tussen Hindoestanen en hun geboorteland zich in de loop van de jaren ontwikkeld?

    Maandag 3 december Gevangenisgoeroe inspireert

    Sinds enkele jaren leeft de Hindoestaanse Premnath Kamta in een ashram van Swami Premananda in het zuiden van India. Hij heeft zijn leven en familie in Nederland achtergelaten om zich te wijden aan het werk van Swami Premananda, die zelf in de gevangenis zit. Darshan zocht hem op in de ashram.

    Radio Darshan

  • 20 - oktober/december 2007 21 - oktober/december 2007

    Radio DarshanMaandag 10 december Baithak Gana verjongt

    De typisch Surinaams-Hindoestaanse volksmuziek, de baithak gana, krijgt nieuw elan doordat ook jonge Hindoestanen zich ermee bezighouden. Ze willen bijvoorbeeld eigentijdse en Nederlandse teksten voor de baithak gana schrijven. Darshan volgt de nieuwe ontwikkelingen.

    Maandag 17 december Darshan van een heilige

    In de hindoetraditie is een darshan (zien/ontmoeten van een heilige) op zich al een spirituele gebeurtenis, zelfs wanneer er geen woord gewisseld wordt. Daarom komen mensen ook van heinde en verre om de heilige te zien. U hoort ervaringen van hindoes.

    Maandag 24 december Alcoholgebruik onder Hindoestaanse vrouwen

    Gaat het om alcoholgebruik of zelfs om een alcoholprobleem, dan denken we al gauw aan mannen. Maar ook vrouwen houden wel van een drankje. Darshan deed een onderzoek naar het alcoholgebruik onder Hindoestaanse vrouwen.

    Maandag 31 december Hindoestaans zangtalent

    Op feesten en huwelijken horen we veel Hindoestaanse zangers en zangeressen die erg goed zijn. Veel mensen vragen zich af waarom zij het niet ook proberen bij het grotere publiek. Darshan vroeg een aantal artiesten om hun topprestaties te laten horen en te vertellen wat zij hiermee ambiren.

  • 22 - oktober/december 2007 23 - oktober/december 2007

    Beiden hebben een topbaan. Allebei vertegenwoordigen hun

    land op ambassades in Den Haag. Allebei hebben een hindoe/

    Hindoestaanse achtergrond. Neelam Sabharwal en Urmila

    Joella vinden dat hun achtergrond geen enkele belemmering heeft

    gevormd voor hun carrires. Integendeel daar halen ze hun kracht

    en energie, hun shakti uit.

    Media in Nederland profi leren de allochtone vrouw vaak als ondergeschikt, onderdanig of slachtoffers van onderdrukking door familie en religie. Haast nooit worden de successen, die mede door de hulp van deze combinatie bereikt worden, beschreven of getoond. En toch zijn die er.

    Urmila Joella, ambassadeur van Suriname, werd in 1968 geboren in het district Para in Suriname. Moeder en Nani waren vrouwen die studie heel belangrijk vonden. Discipline, eerlijkheid, oprechtheid waren o.a. deugden die elk kind bijgebracht werden. Vader leerde liefde voor de natuur en las voor uit boeken in het Hindi. Ze studeerde rechten aan de Universiteit van Suriname in Paramaribo en was sociaal heel actief. Haar echtgenoot leerde ze kennen als een jonge charismatische politicus en

    Lakshmi en carrire

    werd zelf ook politiek actief en thans een dominante factor in de VHP. Haar echtgenoot, de voorzitter van de VHP en de President van Suriname hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan haar carrire. In het vorige kabinet van Suriname was ze minister van

    Binnenlandse Zaken. De eerste hindoestaanse vrouw die

    minister werd en reeds op zeer jonge leeftijd. Ze heeft afgezien om weer minister te worden in de huidige regering

    en nu gekozen om ambassadeur te zijn met een speciale missie. De religie heeft een

    belangrijke plaats in haar leven. Een

    afbeelding van Godin Durga hangt in haar werkkamer, en in elk huis waar ze gewoond heeft of woont is er

    de

    rd

    acti

    e

  • 22 - oktober/december 2007 23 - oktober/december 2007

    een kleine mandir waar de dag begint met een gebed. Divali is een bijzondere feestdag voor haar. Door haar drukke baan lukt het niet om elke dag zelf te koken. Maar op deze dag staat ze zelf in de keuken en kookt een traditionele maaltijd, en doet zelf de rituelen bij het aansteken van de dia en maakt de prasad om Lakshmi te eren. Neelam Sabharwal, ambassadeur van India, werd in 1948 geboren in Punjab in India. Ze komt uit, zoals ze het zelf noemt, a middle class family. Haar vader was rechter en zonen en dochters kregen dezelfde opvoeding en dezelfde kansen om zich te ontplooien. Religie was ingeweven in het dagelijks leven. Het is a way of life. Ze studeerde geschiedenis aan de Universiteit van Delhi en is al 33 jaar in diplomatieke dienst. Ze startte in Hong Kong en Beijing,

    werkte later in o.a. Washington en is permanente vertegenwoordiger voor India geweest bij de VN en Unesco in Geneve en Parijs. Haar echtgenoot, met wie ze drie kinderen heeft is ook diplomaat. Divali betekent voor haar family. Het lichtfeest wordt met name thuis, in familieverband, gevierd. Ook al ben je niet allemaal bij elkaar, het sociaal-culturele aspect van familie is z belangrijk. In haar familie en gezin is het normaal dat je elkaar warmte, liefde, respect en daardoor energie geeft zodat carrire maken geen doel is maar een vanzelfsprekendheid. Zo bekeken heeft niet alleen moeder de vrouw maar ieder lid van de familie de energie van Lakshmi in zich.

    Beide dames benadrukken het belang van hechte familieverbanden en hoe we daarmee omgaan in de dagen tussen twee divalivieringen en

    wensen u SUBH DIVALI! n

  • 24 - oktober/december 2007 25 - oktober/december 2007

    Dit concept van vrouwelijke en mannelijke principes die als gelijken een eenheid vormen in het universum, is typerend voor het hindoesme. De ultieme symbiose is terug te zien in de vorm van Ardhanaareeswara, een fusie van Shiva en Shakti in n lichaam: ieder vormt een deel van het lichaam en is dus zonder de n de ander niet compleet.

    Shakti staat voor de dynamische vrouwelijke energie die tezamen met het mannelijke zorgdraagt voor creatie, handhaving en instandhouding van het universele. Zonder shakti gebeurt er niets, geen kinderen worden

    geboren, de zon komt niet op, etc. De wederzijdse afhankelijkheid en verbondenheid van het vrouwelijke en mannelijke is zowel metafysisch als praktisch bedoeld. Het dient ook als voorbeeld voor het dagelijks leven.

    Door de tijd heen echter is een verwijdering ontstaan tussen deze oorspronkelijke beginselen van de hindoetraditie en de (culturele) praktische naleving ervan. Want in vele man-vrouw-relaties is weinig van de genoemde verbondenheid, gelijkheid en respect voor het vrouwelijke terug te vinden. Wederzijds onbegrip, communicatieproblemen leidend tot

    Shakti, de vrouwelijke kracht

    ind

    ra

    boed

    jar

    ath

    In de hindoe traditie wordt kracht als een vrouwelijk principe gezien.

    Zonder shakti, ofwel kracht en macht, is alles zonder potentie.

    Zonder Radha is Krishna niet compleet en zonder Sita Rama niet.

    Zelfs de Trimurti (Brahma, Vishnu, Shiva) is krachteloos, zonder de

    vrouwelijke tegenhangers. Zonder de gratie van Saraswati, ofwel de

    Saraswati-Kataksham, kan Brahma niet zijn werk doen als creator.

    Lakhsmi, de godin van voorspoed is de onafscheidbare compagnon

    en energiebron van Vishnu, de beschermer. Parvati staat voor de

    creatieve energie die Shiva nodig heeft om te kunnen herscheppen.

  • 24 - oktober/december 2007 25 - oktober/december 2007

    echtscheidingen, mishandeling en misbruik van vrouwen, vormen slechts een greep uit de scheefgroei tussen Hindoestaanse mannen en vrouwen.

    De huidige praktijk laat ook zien dat er veel geput wordt uit de vele hindoestische geschriften als het gaat om sekserollen, maar veelal dient dat om de vrouw haar plaats wijzen als tweede sekse. De culturele invulling van de oude tradities kent daarmee een selectief gebruik van de vele rolmodellen uit de hindoetraditie. Van Sita en Savitri bijvoorbeeld worden slechts die kwaliteiten en deugden gebruikt in de socialisatie van vrouwen die bijdragen tot het beeld van een gedienstige, verdraagzame, kuise, trouwe, immer vriendelijke vrouw. Niet alleen mannen, maar ook moeders reproduceren dit beeld in de opvoeding van hun dochters.

    De oorspronkelijke betekenis van de dualiteit van mannen en vrouwen is verwaterd geraakt door allerlei maatschappelijke invloeden. Zo heeft men (lees: vooral mannen) in India door de eeuwen heen getracht onder vreemde overheersing (bijvoorbeeld de Britten) de cultuur en vooral de eer van de eigen dochters te beschermen door strakker vast te houden aan een culturele regelgeving. Het uithuwelijken op jonge leeftijd is een voorbeeld, voordat de dochters ten prooi zouden vallen aan de overheersers. In Suriname was er de gevreesde confrontatie met andere culturen, met name die van christenen en Creolen. In Nederland is er de confrontatie met de westerse levensstijl. Het resultaat is dat men

    angstvallig vasthoudt aan het oude, bekende, waarbij menigeen roomser wordt dan de paus. De kinderen van deze groep komen, meer dan hun ouders, in aanraking met de verschillende gevreesde elementen van het nieuwe land, met andere opvattingen over man-vrouw-verhoudingen, rondom seksualiteit, etc. Zij verkeren dag in dag uit in de nieuwe samenleving en tegelijkertijd ervaren ze een psychologisch verbod op vergaande integratie met deze samenleving. De meisjes ondervinden de meest verregaande gevolgen van dit spanningsveld. Een illustratie ervan vormt het verhaal van Asha.

    Asha is 16 jaar, ze heeft een sucidepoging gedaan, na een ruzie met haar broer. Haar broer maakte opmerkingen over het feit dat Asha met jongens sprak en over de kleding van Asha, zoals: Je lijkt wel een slet.

    Uit onderzoeken blijkt dat Hindoestaanse meisjes en vrouwen vaak een poging tot zelfdoding ondernemen. Er bestaan ernstige psychosociale problemen onder deze groep, die vooral ontstaan als gevolg van een gebrekkige communicatie met hun ouders en het feit dat ze weinig bewegingsvrijheid en een grote sociale controle ervaren. Bij deze jongeren blijkt er zelden sprake te zijn van een psychiatrische stoornis. Bij Asha speelde een rol dat ze zich als meisje aan heel andere regels diende te houden dan haar broer, die veel meer vrijheid genoot. Ook zij wilde wel eens uitgaan of gewoon met vriendinnen in de stad rondhangen. Vaker heeft ze dat aan

  • 26 - oktober/december 2007 27 - oktober/december 2007

    haar moeder gevraagd, moeder begreep het wel, maar gaf geen toestemming. Voor veel migrantenmoeders is vaak een dubbele, enigszins paradoxale rol weggelegd, die voortkomt uit de eigen familiegeschiedenis en uit hun verantwoordelijkheid als opvoedsters van de kinderen. Niet zelden leidt dit tot een opvoedingsmachteloosheid. Aan de ene kant willen ze het beste voor hun kinderen, voor wie de toekomst in het migratieland ligt. Aan de andere kant zijn ze op zoek naar continuteit tussen generaties en willen ze de bijbehorende normen en waarden meegeven. Zij vormen zowel de opening als de afgrenzing tussen culturen.

    Asha kwam in een spagaat tussen de nieuwigheden van buiten en het psychologisch verbod dat vaak van

    binnen uitgaat op het mengen met buiten. De ruzie met haar broer was de trigger tot het ondernemen van een sucidepoging. Haar zelfmoordpoging stond voor een ontsnapping uit een hier-en-nu ervaring en niet voor de wens om dood te gaan. Ze voelde zich niet geliefd, niet gehoord, niet begrepen.

    In psychotherapie is in een aantal sessies met Asha haar gevoelens besproken. Niet alleen kreeg zij daarbij ruimte om haar eigen wensen en frustraties te exploreren, ook werd aandacht besteed aan het kweken van begrip voor de handelwijze van haar familie. Zij leerde inzien dat het geen gebrek aan liefde voor haar was wat de familie dreef tot een streng optreden, maar het naleven van de familie-eer. Moeder werd bij de therapie betrokken.

  • 26 - oktober/december 2007 27 - oktober/december 2007

    Zij wist uiteindelijk een brug te slaan naar de rest van het gezin. Moeder moest eerst haar eigen bezwaren overwinnen, wat vooral inhield dat ze dacht aan manai ka boli (wat zullen mensen zeggen). Moeder werd uitgenodigd over haar eigen puberteit te vertellen en vond daarin herkenning voor het gedrag van haar dochter. Ook moeder is een puber geweest. Moeders pubergedrag uitte zich in de jaren zeventig bijvoorbeeld in een strijd met haar ouders om minirokjes te kunnen dragen. Door de herkenning in beider gedrag waarbij de behoefte aan eigenheid en zelfbeschikking de overeenkomst vormde, ervoer moeder ruimte om in onderhandeling te gaan met haar dochter, in plaats van onbeargumenteerde strikte grenzen te trekken. Er ontstond ruimte om elkaar werkelijk te zien en te leren kennen. Ook het aandeel van ieder gezinslid kwam aan de orde. Asha bleek net zo min als moeder slecht te zijn, maar dat het een label was geworden om gedrag waarover geen overeenstemming bestond te problematiseren. Het gezin bleek Asha wel degelijk meer bewegingsvrijheid te kunnen bieden toen ze het vertrouwen hadden dat ze niet het slechte pad op zou gaan. Zowel de broer, die als beschermer van de eer optrad als vader, die vooral met alcoholgebruik bezig was, konden de gehele situatie in een ander perspectief plaatsen.

    Het kenmerkende in deze casus is, dat zowel Asha als moeder in staat bleken een kracht, een shakti, aan te boren in zichzelf, waardoor ze de rest van het gezin in beweging kregen. Asha leerde

    haar overlevingskracht om te zetten in ruimte voor zichzelf en het verbeteren van de communicatie. Moeder gebruikte haar kracht als Ghar ki Laxmi om haar man en zoon mee te krijgen.

    Het verhaal van Asha laat zien dat zoals zo vaak theorie en praktijk niet met elkaar overeenstemmen. Mannen verwachten van vrouwen de onvoorwaardelijke verdraagzaamheid en inschikking, terwijl zijzelf zich slecht spiegelen aan de fijngevoeligheid van de mannen uit het hindoe-pantheon. De bedoelde complementaire verhouding tussen man en vrouw, zoals verpersoonlijkt in Sita-Rama en Radha-Krishna wordt dan uit zijn evenwicht gehaald. Het gebruik van shakti om tot herstel te komen kan vele vrouwen en mannen helpen. Wanneer de vrouw de ruimte krijgt en neemt om shakti op te nemen in haar bewustzijn en ermee aan de slag gaat treedt er een verandering op. Shakti helpt vrouwen in hun zoektocht naar heelheid. De grootste beloning is de ontdekking dat de shakti in haarzelf zit, waardoor ze haar vrouw-zijn kan vieren. n

  • 28 - oktober/december 2007 29 - oktober/december 2007

    Ho Chi Minh City, 3 augustus 2007Mijn man en ik hebben jarenlang een kind gewenst, maar het lukte maar niet. Ik was vertwijfeld. Totdat ik van deze tempel hoorde. Men zei, dat iedere wens, die je uitte, hier vervuld zou worden. Ik heb toen lang gebeden, dat God me een kind zou schenken en toen werd ik op mijn veertigste zwanger. De Vietnamese Thue glimlacht en het is alsof ze aan ieder, die het maar horen wil, haar verhaal wil vertellen. Naast haar loopt een tweejarig kind, dat ze van het ene naar het andere altaar sleept. Het is vrijdagavond en de Maiammam tempel in het centrum van Ho Chi Minh City, het voormalige Saigon, is volgepakt met gelovigen. Een enkeling hier is een hindoe of komt uit India. De meeste Indirs verlieten Vietnam, maar de laatste vijftien jaar is er weer sprake van een kleine Indiase gemeenschap. Ramesh Anand kwam veertien jaar

    geleden toevallig vanwege een zakelijke reis in Vietnam. Op een Indiaas feestje leerde hij zijn Vietnamese vrouw kennen. Zij had zich al sinds jaren genteresseerd voor India, omdat haar voorouders uit het Noorden van India kwamen. Ramesh is tot op heden verbaasd, hoe snel hij zich ingeburgerd heeft in Vietnam en denkt,

    gab

    i Wo

    jtin

    iak

    India buiten India: de kracht van ideen

    Ter gelegenheid van het feit dat India dit jaar zestig jaar bestaat

    besteedt de OHM in december twee weken lang aandacht aan de

    unieke maritieme geschiedenis van India. Rob Hof maakte de lms,

    zijn vaste researcher Gabi Wojtiniak schreef een verslag van haar

    rondreis door India en Zuid-Oost-Azi.

  • 28 - oktober/december 2007 29 - oktober/december 2007

    dat de komende jaren meer en meer Indirs zijn voorbeeld zullen volgen en Vietnam zullen ontdekken.

    Ontdekt hebben de Indirs het huidige Vietnam al heet wat eeuwen eerder. Tweeduizend jaar geleden liepen Indische handelsschepen de havens van Zuid-Oost-Azi binnen. De grootste en belangrijkste haven heette Oc Eo in de Mekong-Delta. Het was het centrum van het toenmalige Funan-rijk, dat zich tot in het huidige Cambodja uitstrekte. Het Funan-rijk ontstond in de eerste eeuw voor Christus in de Mekong-Delta en geldt als voorloper van het koninkrijk van Angkor en als het eerste door Indirs benvloede rijk van de regio. In het rijk werd het shivasme staatsreligie, Sanskriet de overheidstaal en vele Indirs staatsambtenaren.

    Balamons noemen de Hindoe-Cham zich. Het zijn de nakomelingen van het machtige Champa-rijk, dat tussen de tweede en vijftiende eeuw langs de kust van het huidige Vietnam heerste. Net als het Funan-rijk werd het geindiaseerd door de handelsrelaties met en immigratie van Indiase geleerden en priesters. Ook de Cham namen het hindoesme en Sanskriet als heilige taal over, naast veel culturele inspiratie. Nog altijd zijn verschillende tempels uit de hoogtijdagen van het Champa-rijk te bewonderen. Tegenwoordig leven er zon honderdduizend Cham in Vietnam. De helft is nu moslim en de andere helft is hindoe gebleven. Ze aanbidden hun vroegere koningen en Shiva, maar hoe dat alles onderling samenhangt kan bijna niemand uitleggen.

    India buiten India: de kracht van ideen

  • 30 - oktober/december 2007 31 - oktober/december 2007

    De geschiedenis van India is zon vijfduizend jaar oud en sinds bijna vierduizend jaar varen Indiase schepen over de zee. Het woord navigeren komt uit het Sanskriet. Tot op vandaag worden in de haven van Mandhwi in Gujarat nog traditionele Dhows, de oude houten vrachtschepen, die ooit vracht tussen het subcontinent en de golfstaten vervoerden, gebouwd. De Indiase kust is 5600 kilometer lang en is vol belangrijke havens, vanwaar Indiase schepen beladen met de schatten van het land uitvoeren. Maar het was niet alleen peper en ingwer, dat de wereld zo leerde kennen. De zeepioniers, de handelaren, geleerden en priesters verspreidden cultuur, religie en wetenschap vanuit het subcontinent over de hele wereldbol.

    Wij denken dat globalisering iets nieuws is, maar in werkelijkheid is ze oud als de bergen, zegt de Indiase schrijver Gucharan Das. Waarom de Indirs zo succesvol waren bij de export van hun cultuur naar Zuidoost-Azi is tot op heden een raadsel voor de experts. Het is misschien de kracht, de invloed van de ideen, van de spirituele ideen met name, die tot heden hun aantrekkingskracht niet verloren hebben, denkt Das: Misschien was het de fascinatie, die uitging van de mythologie. Misschien ook omdat heel veel van die mythologie in het alledaagse leven terug te vinden is. De twee grote epossen, Ramayana en Mahabharata, gaan over themas die ieder mens vertrouwd zijn, vermoedt historica Romila Tapar.

    Zo deed het Ramayana-epos op

    natuurlijke wijze zijn intrede in de mythologie van de Khmer, die voordat het hindoesme Cambodja bereikte, hun eigen natuurreligies hadden waarin voorouders, geesten en monsters vereerd werden. Maar ze namen de nieuwe invloeden snel over en integreerden ze in hun godenwereld. Onder Indiase invloed werden de voorwaarden voor de bloeitijd van het Angkor-rijk (negende tot dertiende eeuw na Christus) geschapen. Mathematica, astronomie en Sanskriet werden verbreid in een strak georganiseerde samenleving. Angkor is een reusachtig complex van ontelbare tempels. De bouwwijze verbeeldt de hindoestische voorstelling van de opbouw van de wereld, de Indiase kosmologie, waarin de berg Mehru, waar de goden verblijven, in het middelpunt staat. Ook de laatste koningen van Angkor, die het boeddhisme volgden, bleven trouw aan deze manier van bouwen. Angkor was in die tijd het machtigste rijk van Zuidoost-Azi, dat zich uitstrekte tot in het huidige Thailand, Laos en Vietnam. Sinds 1992 behoort Angkor tot het werelderfgoed.

    Vannacht om twaalf uur precies, wanneer de wereld slaapt, zal India levend en vrij ontwaken. Vandaag beindigen we een tijd van ongeluk en ontdekt India weer zichzelf. Zo proclameerde Jawaharlal Nehru op 15 augustus 1947 de onafhankelijkheid van het Indische subcontinent. Het onafhankelijke, socialistisch georinteerde India legde zag weinig in opening naar en handel met de omringende wereld. Waarom dan nog

  • 30 - oktober/december 2007 31 - oktober/december 2007

    belangstelling hebben voor de oude zeepioniers? Dat is de ironie van onze geschiedenis, zegt Gucharan Das: De communisten geloofden dat alle onheil uit handel voortkomt. Vooral de handel met het westen zou alleen maar tot afhankelijkheid leiden. Om haar onafhankelijkheid te bewaren, moest India zich afschermen van de wereld. Daardoor verloren we een tijdperk. Zo herinner ik me deze tijd. Werkelijk ontwaakt is India pas sinds het begin van de jaren negentig. Voor leidende economen en de fi nancile wereld is India de globale groeimotor van de toekomst. Het land is nu al leidend

    in de IT-sector. Nog even en Indiase autos rijden over alle wereldwegen. India is al een nucleaire macht en heeft het op drie na grootste leger ter wereld. Het land wil nooit meer onder vreemde heerschappij komen. De tijd van een nieuw zelfbewustzijn is gekomen. Gucharan Das noemt het de dekolonisatie van het bewustzijn. Maar er bestaat ook angst bij de razendsnelle ontwikkelingen in het kielzog van de globalisering de eigen identiteit te verliezen.

    Ramesh Anand uit Ho Chi Minh is daar echter niet bezorgd over. Hij weet hoe sterk de Indiase cultuur is. Net als vierduizend jaar geleden, toen de zeepioniers het subcontinent verlieten. Ze gingen naar zee om te handelen, nooit om te veroveren. Maar hun cultuur, wetenschap en religie werden welkom onthaald, zegt historica Romila Thapar. Ook in Bangkok, de hoofdstad van Thailand, staat een Maiammam Tempel, midden in Little India. Er zijn hier priesters, in tegenstelling tot Vietnam, waar ze na de heropening van het land nog altijd niet toegelaten worden. De tempel is niet alleen op vrijdagen geopend, maar de gehele dag. Maar ook hier zijn er maar een paar Indirs onder de gelovigen. Het zijn vooral Thaise boeddhisten, die hier de hindoegoden aanbidden. En wie niet in de buurt van Little India woont, vindt overal in de stad hindoestische heiligdommen, waar Ganesh, Vishnu of Shiva aanbeden kunnen worden. Het is allemaal India buiten India. n

    Kijk ook naar de programmas van 9 en 16 december.

  • Parhit in de strijd tegen zinloos geweld

    Over hindoes wordt wel eens door sommige mensen neerbuigend

    gedaan omdat zij niet zouden behoren tot het volk met n boek.

    Zij die zich tot deze bewering laten verleiden, hebben in de regel

    slechts n boek ter beschikking waaruit zij zouden mogen putten

    om zich te laten leiden in hun leven. Andere meningen worden als

    ketterij bestreden of afgedaan als dwaling of als niet normaal.

    32 - oktober/december 2007 33 - oktober/december 2007

    Het is wel waar dat hindoes over meerdere bronnen beschikken waaruit geput kan worden. Maar spreken de verschillende bronnen elkaar dan tegen? Neen, integendeel. Deze veelheid van werken versterken en vullen elkaar aan. Niemand wordt bestreden als een ketter en geen enkele idee wordt als dwaling afgedaan of verwezen naar het rijk der vergissingen. Gaat het om het licht zelf of om de lamp die het licht geeft? Voor een verantwoord gedrag (karma) laten Hindoes zich leiden door dharma, het geheel van normen en waarden. Hindoes mogen putten uit een veelheid van bronnen, maar de boodschap uit al die werken is telkens dezelfde dharma. Neem maar eens het gebod ahinsa, niet schaden; het niet toebrengen of veroorzaken van leed. Het woord ahinsa komt uit de Sanskriet-traditie, maar het begrip heeft in het gehele cultuurgebied en ook ver daarbuiten zijn sporen

    nagelaten. In het laatste kwartaal van de zestiende eeuw (omstreeks 1575) voltooit govswami Tulsidas zijn mahakabya (grootse gedicht) Ramcarit Manas. Deze dichtbundel bestaat uit zeven hoofdstukken en bezingt het levensverhaal van sri Rama en Sita uit Ajodhya. Sri Rama laat zien hoe men een rechtvaardig leven kan leiden, zijn plichten kan nakomen, de normen van dharma kan blijven volgen, om zodoende de staat van moksha (de verlossing) te bereiken. Veel hindoes beschouwen het Ramcaritmanas als een geloofsboek. Het dichtwerk van Tulsidas behoort tot de bhakti-literatuur. In deze traditie bezingt en vereert men God naar eigen keus in de eigen taal, op tal van manieren en in verschillende genres.

    Ook Tulsidas gaf leefregels mee en benoemt de oude leefregels van dharma uit de Sanskriet-traditie in eigen

    h. r

    amba

    ran

  • 32 - oktober/december 2007 33 - oktober/december 2007

    bewoordingen. Hij schrijft immers in het Avadhi, een streektaal gesproken in de omgeving van Ajodhya. In Ramcaritmanas VII:40:1(Utterkanda) dicht hij het volgende: Parhit saris dharma nahi bhai; parpira sam na adharmai, ofwel Geen dharma hoger dan het welzijn van de ander; geen adharma (zonde, misdaad, vergrijp) groter dan het kwellen van de ander. De leefregel parhit is te vergelijken met het hoogste gebod uit de oude (Sanskriet) traditie ahinsa. Het niet toebrengen van leed houdt niet alleen fysiek geweld in of niet doden, maar ook psychisch of verbaal geweld valt er onder. Men dient te voorkomen dat men noch in gedachte, noch met woorden en ook niet in daden geweldadig optreedt. Parhit houdt liefde en mededogen in naar een ander toe; oog hebben voor het welzijn van een ander. Evenals ahinsa dient ook parhit te worden aangekweekt. Kinderen dienen deze levenshouding bij de ouders waar te nemen, aan te leren om in hun leven toe te passen. Wanneer ouders het kind aanleren dat slechts hn mening en visie de enige ware is, zal bij het kind noch het gevoel noch de levenshouding van parhit worden aangekweekt. Men moet dan niet vreemd opkijken wanneer de kinderen gewelddadig worden wanneer zij hun zin niet krijgen. Parhit begint met respect voor jezelf en deze levenshouding wordt gevoed door verantwoordelijkheid aan te leren voor je daden, om uit te monden in respect voor een ander; voor alles wat is en leeft. Belemmeren parhit en ahinsa dan de vrijheid van meningsuiting? Mag je dan niet zeggen wat je zou

    willen zeggen? Neen, dat niet, want wanneer dat niet meer het geval is, pleeg men geweld tegen zich zelf en dat druist ook in tegen hetzelfde gebod. Maar zeggen en zeggen is twee. Men dient zich ook af te vragen of iemand alles straffeloos kan zeggen. Ook de wijze, de intonatie en de intentie waarop iets gezegd wordt zijn van belang. Nimmer mag de bedoeling zijn om de ander te beledigen; leed toe te brengen. Vrije meningsuiting is bij ahinsa en parhit gewaarborgd, het gaat vooral te voorkomen om de ander te kwetsen. Parhit wordt in stand gehouden door twee zuilen, nameljjk: santosha (tevredenheid) en vairagya (onthechting). Het aanleren van parhit begint met santosha (tevreden zijn) en mondt uit in vairagya (loslaten, niet begeren). Het zijn twee krachtige begrippen uit de vedische levensbeschouwing waarin men zich voordurend dient te oefenen, maar zij houden geenszins in dat men fatalistisch wordt en niet meer ondernemend moet zijn. Karma (handelen) is immers het enige dat verlossing brengt. Wanneer men oog heeft voor het welzijn van een ander (parhit aanwendt), ervaart men de verrukking van het menszijn, van datgene wat de mens maakt wat hij is, namelijk een mens. Met die ervaring als kracht vaart men op in de richting van het ultieme doel van het leven, namelijk moksha, de bevrijding. Men komt niet er toe om geweld te plegen, laat staan zinloos geweld. Maar het lijkt er op dat men soms zo vastzit aan n bepaald boek of begrip dat men vergeet zich te bevrijden en dat het ene wel eens teveel wordt. n

  • 34 - oktober/december 2007 35 - oktober/december 2007

    Liefde is een primaire emotie. Dat wil zeggen: het is de eerste en de laatste emotie. In feite staan alle emoties in verband met liefde. Liefde neemt vele vormen aan. Zelfs haat is een verwrongen vorm van liefde. In de Vedas, de oudste bron van kennis die de mensheid heeft, is er een uiteenzetting over dit onderwerp liefde opgenomen. In de Brihadaranyaka Upanishad zegt de wijze Yajavalkya: Een object van liefde schijnt iets anders te zijn dan ons zelf. Maar in werkelijkheid is het alleen je eigen zelf waarvan gehouden wordt. Het zelf waarvan wordt gehouden, is niet het veeleisende, ontevreden, strijdende, tekortkomende zelf, maar het zelf dat tevreden en gelukkig is.

    Dit feit moet je heel goed beseffen, zegt Swami Dayananda in zijn boek Liefde Ontdekken: Ik hou van iets omdat het in mij een persoon opwekt die

    aanvaardbaar is, die aangenaam is en die tevreden is. Als ik tevreden ben, kan ik mezelf accepteren. Dit is een verrassende bewering. We denken altijd dat we van de dingen in de wereld houden, maar waar we eigenlijk van houden is ons zelf. Yajavalkya legt uit: Je houdt van je huis, je bezit en al het andere waar je van houdt, omdat zij jou in verschillende mate behagen en jij houdt van de tevreden persoon.

    Het is een feit dat de dingen waar we van houden, ons niet eeuwig tevreden stellen. Je kunt verliefd raken op een bepaald type auto of op een aantrekkelijke man of vrouw, maar als die liefde voor het object bestemd is, zou die dan niet net zolang moeten duren als het object bestaat? Een nieuwe auto stelt je een poosje tevreden, net als die nieuwe partner, maar na een tijdje zie je dat de buren een nog mooiere auto gekocht

    Liefde en Vedanta

    Liefde houdt iedereen bezig. We willen het krijgen, ervaren,

    controleren. We willen weten wat liefde is: het is zo vaag en

    ongrijpbaar! Pujya Swami Dayananda Saraswati, vooraanstaand

    Advaita Vedantaleraar, beschrijft in zijn nieuwste boek hoe liefde

    ontdekt kan worden. In heldere taal en aan de hand van de

    Upanishads en de Bhagavad Gita legt hij uit hoe de ontdekking van

    liefde een ontdekking van jezelf is.

    man

    on v

    an d

    ijk

  • 34 - oktober/december 2007 35 - oktober/december 2007

    hebben en blijkt je nieuwe partner niet volmaakt te zijn. Liefde en geluk zijn vaak van korte duur. Er bestaat geen object dat geluk genoemd kan worden, zegt Swami Dayananda: Noch kan geluk een kenmerk van een object zijn, zoals zoete limonade of bittere yoghurt. Als er een object zou bestaan dat elk mens tevreden zou stellen, waar iedereen spontaan van zou houden, dan zou iedereen dat object willen hebben. Zo is het niet. We hebben allemaal andere voorkeuren en antipathien. Er bestaat ook geen tijdstip of plek op de wereld waar we gelukkig van worden. We kunnen op elk moment en op elke plek gelukkig of ongelukkig zijn.

    Worden we dan soms gelukkig door het vervullen van wensen? Er zijn mensen die zeggen dat we gelukkig

    worden tussen het in vervulling gaan van de ene wens en het opkomen van de volgende. Is dat waar? Nee, zegt Swami Dayananda. Ook zonder het in vervulling gaan van een wens kunnen we gelukkig en tevreden zijn. We kunnen gelukkig zijn n een wens hebben. Bijvoorbeeld als we spontaan moeten lachen om een leuk grapje. Swami Dayananda: Als eerst al onze wensen vervuld zouden moeten worden om ons gelukkig te maken dan zouden we hopeloos verloren zijn. Het heeft niets te maken met de vervulling van een wens. Jouw geluk en jouw tevredenheid zijn niet afhankelijk van omstandigheden. Wat betekent dit? Het betekent dat geluk en tevredenheid je eigen natuur moet zijn. Jouw zelf (atma) is het enige object van liefde en iedereen die dat gelukkige zelf oproept,.

  • Het wordt een object van jouw liefde. Yajavalkya leert ons dat ons eigen zelf het object van liefde is. Met andere woorden: hij zegt dat er zelf-liefde is en dat het zelf aantrekkelijk is. Maar wat we ervaren is zelf-afkeer, zelf-kritiek en zelf-veroordeling, geen zelf-liefde! Hoe is dat mogelijk? Swami Dayananda: De Veda zegt dat onze ervaring het gevolg is van onze verwarring over ons zelf. Er bestaat verwarring over het zelf. We houden ons eigen zelf voor iemand die we eigenlijk niet zijn. Onze opvatting is dat het object van liefde buiten ons ligt en dat wij zelf ook een object van liefde voor anderen zijn. Onze opvatting is dus net tegengesteld.

    We denken dat we klein en onbetekenend zijn, maar volgens de Veda is het zelf volmaakt. De

    volmaaktheid van de mens is merkbaar in de vorm van liefde, zegt Swami Dayananda: Liefde is de basisemotie en gaat over in medeleven, sympathie, begrip, delen en geven. Dit gaat vanzelf. We zijn van nature liefdevolle mensen. We zijn liefdevol op een roekeloze en niet-eisende manier. Wat is er gebeurd met die liefdevolle persoon? Waar is hij naartoe gegaan? Waar heeft hij zich verstopt? Hij heeft zich nergens verstopt, zegt Swami Dayananda: Hij is in wantrouwen gesmoord. Swami Dayananda gaat in zijn boek in op verschillende factoren die onze liefde verstikken. Als belangrijkste noemt hij gebrek aan vertrouwen. Hij zegt: Liefde is alleen werkzaam in de vorm van vertrouwen. Als we vertrouwen, kunnen we liefhebben. Als we niet vertrouwen, dan zal de getoonde

    37 - oktober/december 200736 - oktober/december 2007

    In de aanloop naar Diwali en het nieuwe jaar 2008 maken we graag anderen blij. Schenk uw relatie, uw goede vriend of uw familielid daarom een jaarabonnement op OHM Vani. Zo blijven ze een heel jaar op de hoogte van boeiende ontwikkelingen op het gebied van fi losofi e, religie, cultuur en spiritualiteit n van alle programmas die OHM op radio en televisie uitzendt. Voor 12,- maakt u iemand een heel jaar lang blij.

    Voor meer informatie neem contact op met:

    In de aanloop naar Diwali en het nieuwe jaar 2008 maken we graag anderen blij. Schenk uw relatie, uw goede vriend

    I N F O B L A D O H M P R

    O G R A M MA S

    12e jaargang januari/ma

    art 2006 nr 1 prijs 12

    ,00 per jaar

    Vele wegen, n

    bergtop?

    Holi: geschenk

    aan een

    gespleten same

    nleving

    Trouwen en gelu

    k

    I n f o b l a d o H M P r

    o g r a M Ma s

    12e jaargang juli/septem

    ber 2006 nr 3 prijs E12,

    00 per jaar

    Themanummer:

    Familiebanden

    De filosofie van

    meditatie

    Shubh Divali

    I n f o b l a d o H M P r

    o g r a M Ma s

    12e jaargang oktober/dece

    mber 2006 nr 3 prijs E12

    ,00 per jaar

    Divali 2006

    Svadharma: wor

    den wie je bent

    Het vegetarisch

    principe

    CADE

    AU-TI

    PStichting OHM (redactie OHM-Vani)Koninginneweg 81217 KX HilversumTelefoon: 035 - 6260920E-mail OHM: [email protected]

  • liefde, de ontdekte liefde, verstikt en verminkt worden door dit gebrek aan vertrouwen. In zijn boek legt hij uit dat dit gebrek aan vertrouwen in de kindertijd ontstaat. Eerst zijn de ouders nog onfeilbaar voor het kind en is het vertrouwen absoluut, maar als het opgroeit merkt het dat niets onfeilbaar is, ook de ouders niet. Mensen groeien op met allerlei soorten complexen en we interpreteren daarmee voortdurend alles wat we zien. We interpreteren en we interpreteren altijd verkeerd, omdat we niet van onszelf houden. Dit betekent dat we door moeten gaan met groeien om van deze complexen af te komen.

    Om ons zelf te bevrijden van al deze complexen is het daarom nodig dat we liefde ontdekken als een liefdevol mens. Swami Dayananda: Er is n waarheid die je heel goed moet begrijpen: je bent liefdevol, en niet alleen als iemand jou liefheeft. De gelukkige, liefdevolle persoon komt tevoorschijn zodra

    een ander jou liefheeft en zodra je denkt dat een ander jou liefheeft. En hetzelfde gebeurt als jouw liefde zich uitstrekt naar een ander. Het hangt van jouw waarneming af of die ander wel of niet van je houdt. Als je echter liefde schenkt aan een ander, speel je op zeker. Het hangt van niemands waarneming af. Om liefde te ont-dekken is het nodig om liefdevol te zijn, zegt Swami Dayananda. Enerzijds om inzicht te krijgen in de waarheid van onszelf als een individu en anderzijds om ons die waarheid eigen te maken. Als we ons openstellen en liefde verspreiden, dan brengt dat op den duur de liefdevolle persoon in ons naar buiten. Swami Dayananda: Doe iets liefs! Doe alsof, maar doe het! Door liefde te verspreiden wordt het onvermijdelijk dat we de liefdevolle persoon in onszelf gaan ontdekken.

    Het boek Liefde Ontdekken van Swami Dayananda is te bestellen bij Uitgeverij Viveki via www.viveki.nl. n

    37 - oktober/december 200736 - oktober/december 2007

  • 38 - oktober/december 2007 39 - oktober/december 2007

    Marh (43 jaar) is geen onbekende in de Hindoestaanse gemeenschap. Haar eerste boek Tapu sjen- bedek je schande (1996) zorgde vanwege het thema incest voor de nodige beroering. Dulari is veel breder van opzet. Zes hoofdstukken zijn ieder gewijd aan een Hindoestaanse vrouw en brengen de lezer van de contracttijd naar het Hollandse hier en nu.

    Centraal in het boek staat de kracht van vrouwen. Vaak aan het oog onttrokken in de dagelijkse werkelijkheid,

    waarin een grootmoeder nijdig haar kleindochter de naam Manthorni (= zij die mijn hart heeft gebroken) geeft, alleen omdat ze een meisje en geen jongen is (Hoe leer je over jezelf denken, als je Manthorni heet?). Wie achter de faade kijkt, weet echter hoe belangrijk in de sociale geschiedenis van de Surinaamse Hindoestanen de rol van vrouwen was en is: De vrouwen houden het land gaande, vertelde hij, zij voeden kinderen met eten dat er niet is, zij reizen naar hun werk met openbaar vervoer dat niet functioneert,

    Wie

    riS

    h r

    amSo

    ekh

    Dulari, een eerbetoon aan de shakti

    Toen ik eind vorig jaar na lange tijd weer in Suriname was, stond

    hoog op mijn doe-lijstje het kopen van boeken van Surinaams-

    hindoestaanse schrijvers. Immers, in dit blad had ik al de nodige

    boeken van Indiase schrijvers (al dan niet uit de diaspora) besproken,

    maar waarom niet dichter bij het eigen culturele huis gebleven? Mijn

    zoektocht langs de paar verrassend modern uitziende boekwinkels

    van Paramaribo leverde echter weinig op. Wat kinderboeken van

    Ismne Krishnadath, een enkel boekje van Shrinivasi. Steevast kreeg

    ik bij navraag te horen: Hindoestanen schrijven nauwelijks! Reden

    te meer om zeer verheugd te zijn over de eerder dit jaar verschenen

    verhalenbundel Dulari - de weg van mijn naam van Usha Marh.

  • 38 - oktober/december 2007 39 - oktober/december 2007

    zij sturen kinderen naar school terwijl ze hun hoofd breken over het betalen van boekenhuur met monopolygeld. Marh roemt de vrouwelijke shakti. Dat in n van de verhalen deze speels gelijk gesteld wordt aan girl power zal overigens voor kenners van het hindoesme een zaak van overmatige frivoliteit zijn.

    Het wekt geen verbazing, dat de man-vrouw relatie belangrijk is in het boek. Mannen komen er vaak niet gunstig van af: alcoholisme, bekrompenheid, losse handjes en het weglopen van gezinsverantwoordelijkheid. De algehele conclusie lijkt somber en beperkt zich niet tot Hindoestaanse mannen: In die relatie was ik tot de conclusie gekomen, dat het niet uitmaakt uit wat voor cultuur een man komt: ze zijn bijna allemaal ouderwets als het om de plek van de vrouw in de maatschappij gaat in relatie tot de man. Maar alle hoop is niet verloren. De mannen uit de meer recente tijd zijn wat moderner. Vooral het laatste hoofdstuk, Shakuntela, is verrassend. Na alle man-vrouw tragiek uit de vorige hoofdstukken leest dit hoofdstuk als het niet opgeven van illusies, de klassieke droom van Surinaams-Hindoestaanse meisjes van Usha Marhs generatie: twee Hindoestanen, trouw en wederzijds begrip, samen in Suriname.

    Aangrijpend is de rol van kinderen door de verhalen heen. Zij zijn vaak het gras, dat lijdt onder de worstelende olifanten. Slachtoffers van het ongeluk van de ouders en soms zelfs kop van Jut: We misten mama en waren blij te

    horen dat ze weer thuis zou komen. We zaten te eten toen ze kwam. Weet je wat ze deed? Ze pakte een kapmes en wilde ons doodmaken. Moeders die hun kinderen perfect willen zien om eigen tegenslag in het leven te compenseren: Natuurlijk wilde mijn moeder dat ik op mijn beurt zou slagen in het leven, maar ze dacht dat het alleen op haar manier kon. Ze wilde mij en mijn broertje tot modelkinderen drillen om de schande van haar echtscheiding weg te wassen. Moeders die, ongelukkig bij hun man, hun hoop op levensvreugde projecteren op hun zonen en hen daarmee van een zware last voorzien. Vaders die vaak afwezig zijn: hij was weggegaan toen ik drie was en tot die dag van ontmoeting was hij op de achtergrond van mijn kinderleven geraakt Mijn vader is zowel van zijn vrouw als van zijn dochter gescheiden. Je vraagt je bijna af waarom de Hindoestaanse familieband, de emotionele loyaliteit, vaak toch zo hecht is. Zou het komen, doordat moeilijke tijden lotsverbondenheid benadrukken en daardoor blijvende banden smeden?

    Niet vreemd in een boek over vrouwen is de aandacht voor de relatie moeder-dochter. Mijn favoriete verhaal is Chowrie. De dochter in het verhaal wil haar eigen leven leiden (Ik kan mijn leven niet inrichten naar jouw tijdgeest). Het karakter van de moeder is complexer. Enerzijds wil ze een vriendin zijn en wil ze dat haar dochter al die dingen doet, die ze zelf niet kon doen vanwege alle sociale beperkingen in haar tijd. Door haar dochter leert ze zelfs allemaal nieuwe

  • 40 - oktober/december 2007 41 - oktober/december 2007

    En zo kan een vrouw, die zelf geleden heeft onder admi ka boli een antiheld worden.

    In de openhartige verhalen van Dulari kan de buitenvrouw niet ontbreken. De hoop op meer verzuurt ook hier steevast wat zo speels begon. En laat kinderen met de nodige bagage achter: Ik wilde ook niet eindigen als mijn

    moeder, die haar beste jaren vergooide aan een eerloze man die haar niet waard was. Hij had haar doen geloven dat ze hem nodig had, terwijl het net andersom was. Als mijn moeder haar kaarten beter had uitgespeeld, als ze meer van het leven had durven te vragen, had ze kunnen krijgen wie ze wilde. Ik wilde niet leven binnen de grenzen van haar beperkingen. Dus vond ik mijn eigen leven uit.En tenslotte is op de achtergrond steeds aanwezig

    het heimwee, dat zo kenmerkend is voor veel Surinaamse Hindoestanen met n been in Suriname en de ander in Nederland. De passie spettert van het papier als Marh schrijft over een aankomst op het Surinaamse vliegveld Zanderij: Het leek alsof er wortels uit haar voeten groeiden zodra ze het vliegtuig uit was en weer vaste grond onder haar

    dingen. Anderzijds is er de ingebakken moederangst voor ongewenste zwangerschap van haar dochter en de schande richting de gemeenschap. En haar grotere levenswijsheid, die zo moeilijk over te brengen is: Hoe moest ze haar dochter al die dingen uitleggen? Dat ze, hoe lang ze ook hier zouden blijven wonen, toch nooit als echte Nederlanders zouden worden geaccepteerd. Hoe ze hun tong ook zouden draaien, al kwamen ze altijd op tijd op afspraken, de mensen zouden ze toch altijd aanspreken op hun buitenlandse achtergrond, al had dat buitenland eeuwenlang deel uitgemaakt van het Koninkrijk der Nederlanden. Daarom was het belangrijk je wortels te koesteren, je cultuur goed te kennen en de mensen die je wel accepteerden niet al te veel tegen je in het harnas te jagen, want je had elkaar nodig om staande te blijven. Die gespletenheid leidt er toe, dat ze vaak het ene denkt, maar toch het andere doet en zegt. Zodat ondanks haar goede bedoelingen haar kinderen haar ouderwets vinden: Zowel Maya als haar broer vonden dat eigenlijk de moeders en andere vrouwen zelf van generatie op generatie de boodschap aan meisjes doorgaven dat ze minder waren dan jongens.

    jaren vergooide aan een eerloze man die haar niet waard was. Hij had haar doen geloven dat ze hem nodig had, terwijl het net andersom was. Als mijn moeder haar kaarten beter had uitgespeeld, als ze meer van het leven had durven te vragen, had ze kunnen krijgen wie ze wilde. Ik wilde niet leven binnen de grenzen van haar beperkingen. Dus vond ik mijn eigen leven uit.En tenslotte is op de achtergrond steeds aanwezig

    het heimwee, dat zo kenmerkend is voor veel Surinaamse

    zouden draaien, al kwamen ze

    Nederlanden. Daarom was het belangrijk je wortels te koesteren, je cultuur goed te kennen

    wel accepteerden niet al te veel tegen je in het harnas te jagen, want je had elkaar nodig om staande te blijven. Die gespletenheid leidt er toe, dat ze vaak het ene denkt,

  • 40 - oktober/december 2007 41 - oktober/december 2007

    een groot lezerspubliek verdient. Niet alleen verkiezen veel mensen een parkwandeling boven een jungletocht, ook is er bij nader inzien meer te vinden dan aanvankelijk lijkt. Als je maar de tijd neemt om de Hindoestaanse gezichten in het park tot je te nemen om erachter te komen dat achter elk gelaat een aangrijpend levensverhaal schuil gaat. Verhalen die nadrukkelijk overlappen met de levensverhalen van u en mij, de deur openen tot een sentimental journey naar het eigen verleden en laten nadenken over het hier en nu. En dat is nou het bijzondere van het lezen van een Nederlands-Surinaams-Hindoestaanse schrijver als Usha Marh. n

    voeten voelde, alsof die wortels dwars door het beton van het vliegveld heen contact zochten met de aarde eronder, alsof ze smachtten naar het grondwater en groeiden totdat ze het hadden gevonden, zich ermee voedden en blij keken naar de andere wortels onder de grond.

    Waar de boeken van Salman Rushdie ware trektochten door een jungle zijn en de boeken van V.S. Naipaul stevige boswandelingen, leest Dulari als een wandeling door een stadspark. Het boek is relatief dun, de verhalen zijn niet al te complex en de verhaallijnen kennen relatief weinig zijpaden en uitwijdingen. En toch is Dulari een heel mooi en ontroerend boek, dat

  • 42 - oktober/december 2007 43 - oktober/december 2007

    Als je inzicht hebt in de werking en functies van deze omhulsels dan vallen een hoop dingen in het leven beter te begrijpen. We zullen daar straks enkele voorbeelden van geven, maar eerst gaan we de koshas of omhulsels eens nader beschouwen, waarbij we ons in dit artikel beperken tot de eerste drie en wellicht in een volgend artikel met dit thema verder gaan. De eerste drie omhulsels kun je vergelijken met een soort electromagnetisch veld dat om je heen zit. Het laagste veld is vrij gasachtig en zit om iedere lichaamscel en wordt de annamaya-kosha genoemd, dit komt van het annam, dat voedsel betekent en maya dat voor sluier staat. De annamaya is dus een sluier van de fysieke stof, die van stoffelijk voedsel afhankelijk is. De tweede laag wordt de pranamaya-kosha genoemd en is uiterst functioneel in ons leven. Prana staat voor levensstroom en de pranamaya-kosha is dus de sluier van de levensstroom. De derde laag wordt de manomaya-kosha genoemd en staat

    voor de sluier van het denken. Deze drie sluiers kunnen we dus als dat zogenaamde elektromagnetische veld beschouwen.

    Hoe gaat dan nu in de praktijk van alledag? Welnu, vooral die tweede laag, de pranamaya-kosha, is een zeer plastische laag, wat betekent dat ze erg bewegelijk is, vervormbaar en constant uitwisselend met andere pranamaya-koshas die ze tegenkomt. Mensen kunnen grote hoeveelheden substanties van die pranamaya-koshas van elkaar overnemen. In de meeste gevallen gaat dat geheel onbewust, maar het kan ook bewust gebeuren. Laten we eens wat negatieve en wat positieve voorbeelden bekijken. Stel dat je je heel erg gemanipuleerd voelt door iemand. Die persoon zit constant in je nek te hijgen zoals dat weleens wordt genoemd. In de menswetenschappen van de Ayurveda wordt dan gezegd dat je heel veel van de pranamaya-koshas van die persoon hebt meegenomen en letterlijk met je

    Ayurveda en de koshasr

    obe

    rt h

    . SW

    ami p

    erSa

    ud

    De koshas vormen een opvallend mysterieus aspect van de Ayurveda;

    het is dan ook een vrij abstracte wetenschap. Toch zullen we een

    poging doen om deze op een eenvoudige manier nader te verklaren.

    Het uitgangspunt is dat de mens niet alleen over zijn grofstoffelijk

    lichaam beschikt, maar ook over een vijftal koshas of etherische

    omhulsels, die variren van gasachtig tot zeer subtiel.

  • 42 - oktober/december 2007 43 - oktober/december 2007

    meezeult. Je ervaart al die krachten als negatief want je voelt voor de bron van die krachten om persoonlijke redenen geen sympathie, integendeel. Wanneer je het je bewust bent dat JIJ het bent die de drager van die krachten is, dan kun je je daarvan losmaken. Indien je je dat niet bewust bent, ontstaat er wellicht haat naar die persoon, wat dan voortkomt uit het onbewust meezeulen van al die krachten. Je kunt je jezelf van die negatieve krachten bevrijden door in de eerste plaats te beseffen dat je er zelf de drager van bent. Je moet dan ook beseffen dat de daaruit voortspruitende haat ju in de eerste plaats vergiftigt, niet die ander! Daarom leert de Ayurveda ons dat haat een zelfziekmakende kracht is die we moeten verbannen; niet door allerlei zogenaamde spirituele trucjes toe te passen, maar verbannen

    met verstand en gevoel. Het is ook mogelijk substanties van de pranamaya-koshas uit mensen bewust weg te zuigen. Fans doen dat bij hun idolen, volgelingen bij hun goeroes, verliefden bij elkaar. Mensen die uit eigen keuze in het middelpunt van de belangstelling staan willen zon positie vaak niet graag verliezen en zullen er (bewust of onbewust) voor zorgen dat ze permanent over krachtige hoeveelheden pranamaya-koshas beschikken om niet leeggezogen te worden. Daarom hoor je vaak van volgelingen dat hun goeroe hen zo veel kracht geeft, maar dat zijn dus louter die koshas want fans hebben hetzelfde verhaal over hun idolen en als je stevig verliefd bent kun je ook de hele wereld aan. Soms kun je zo begeesterd zijn door een ideaal dat je dat heel veel pranamaya-kosha geeft van grote positieve waarde. Mensen gaan

    Illistratie: Adri Segaar

  • 44 - oktober/december 2007 45 - oktober/december 2007

    dan heel graag doen wat je vraagt en een carrire, op welk gebied dan ook, is snel gemaakt.

    Maar het kan ook dat de pranamaya-koshas zeer bewust worden afgegeven en bestuurd, ten goede of ten kwade. In de oudheid leerden artsen dat ten goede te doen, vooral in de antieke Ayurvedische boeken staat dat beschreven; we spreken dan soms over charisma, hetgeen van het Griekse gunst of genadegave komt. Charismatische mensen verstaan de kunst om op een vrij vanzelfsprekende wijze veel krachtige en positieve pranamaya-koshas af te geven aan een ieder die ze tegenkomen. Zo kun je bijvoorbeeld verklaren waarom sommige artsen praktisch nauwelijks patinten hebben; de mensen komen immers niet alleen voor de therapie, maar ervaren al of niet bewust het eventueel aanwezige charisma, de positieve pranamaya-kosha van zo iemand. Is dat nauwelijks of niet aanwezig dan ervaart de patint een lege therapie, een onbezielde en onbetrokken aanwezigheid van de arts. Als je dit extreem doortrekt dan kan de grootste kwakzalver met veel charisma een enorme drukke praktijk hebben en de kundigste arts zonder charisma staat met een lege spreekkamer. Daarom leert de Ayurveda haar medische studenten alle negativiteit en schraperigheid uit te bannen. Soberheid, eenvoud en dienstbaarheid moeten de sleutelwoorden zijn voor een ieder die een dienst verricht aan de ander. Het zijn namelijk juist die deugden, die de positieve pranamaya-kosha doen toenemen; niet wanneer

    het fake is, want je kunt met de natuur geen loopje nemen. Die deugden moeten komen uit het hart want alleen dan zijn ze herkenbaar voor de ander. De verschillende koshas hebben ook een zekere vluchtigheid. Daar komt de uitdrukking Uit het oog, uit het hart vandaan. Wanneer het contact met een mens verbroken wordt, vervluchtigt uiteindelijk ook de pranamaya-kosha die je van die mens met je meedroeg. Een nieuwe ontmoeting kan onmiddellijk een nieuwe lading geven maar soms moet het weer helemaal opnieuw opgebouwd worden.

    Voeding is heel belangrijk om de aard van je koshas te bepalen; hoe dierlijker of synthetischer je voeding is, hoe meer van hetzelfde in je koshas terechtkomt. Je zult dan als geheel vanzelfsprekend ook meer mensen aantrekken met vergelijkbare kwaliteiten in hun koshas. Voel je je dus niet thuis in een bepaald milieu van mensen, kijk dan eens goed naar je voeding! Hoe sterker je dat verandert, hoe meer ndere mensen jouw weg zullen kruisen met wie je veel liever wilt omgaan. Als je jezelf niet verandert, verandert je omgeving dus ook niet. De Ayurveda noemt in dat verband de voedingskwaliteiten van sattva, rajas en tamas. Wellicht zullen we daar een andere keer dieper op ingaan. Het vakgebied van de koshas zoals deze in de Ayurveda een rol speelt is dus erg uitgebreid, maar we hopen hiermee alvast een klein tipje van de sluier te hebben opgelicht. n

    Kijk ook naar ons programma van 18 november

  • 44 - oktober/december 2007 45 - oktober/december 2007

    ZOEKT U EEN AYURVEDISCHE BEHANDELING?

    Dat is begrijpelijk, want de Ayurveda is een bijzonder effectieve natuurgeneeskunde voor lichaam en geest. Het Ayurveda Health Center is daarom al meer dan 20 jaar vermaard om haar resultaatgerichte behandelingen zonder rompslomp. Na een meestal eenmalig en uitgebreid consult van ca. twee uren beschikt u over persoonlijke voedingsadviezen, heldere inzichten in uw constitutie en wegen naar een betere gezondheid en lifestyle. Het eenmalige tarief bedraagt slechts 135,= en wordt door de meeste zorgverzekeraars vergoed. Voor onze clinten is er een gratis helpdesk waardoor de nazorg gegarandeerd blijft!

    1. De praktijk is geopend van maandag t/m vrijdag van 10 tot 18 uur, steeds volgens afspraak.

    2. Eventuele Ayurvedische medicijnen worden door uw apotheek geleverd op ons recept.

    3. Na het consult zijn er ook behandelingen mogelijk in uw regio!

    4. Behandelingen kunnen bestaan uit: Ayurvedische massages, hoge darmspoelingen,

    Pancha Karma behandelingen, thuiskuren, reinigingsbehandelingen enz.

    5. Alle Ayurvedische therapeuten in ons netwerk zijn APB gecertifi ceerd!

    Uw Ayurvedisch geneesheer is vaidya R.H. Swami Persaud, Professor Molkenboerstraat 30A, Nijmegen. Telefoon 024-641 83 98. Kijk ook naar: www.ayurveda-center.com

    Heeft u ook de uitzending over

    gezien?

    En heeft u interesse in zijn helende en meditatieve muziek?

    Kijk dan voor meer informatie op: http://www.sgsbenelux.nl

    of bel met de

    SGS-Muziekshop: 035-6010864.

    gezien?OHM stuurt maandelijks een nieuwsbrief

    met actuele programma informatie over haar

    spirituele programmas op radio en televisie.

    U kunt zich kosteloos aanmelden voor

    deze extra service via onze website.

    Op dezelfde website kunt u overigens

    terecht voor allerhande informatie, en

    interactie mogelijkheden over spirituele

    onderwerpen.

    NIEUWSBRIEF

    verdiepend & spiritueel

    www.lotusvijver.nl

  • Kantoren in ROTTERDAM, DEN HAAG, ALMERE

    maar ook in DELHi , BOMBAy, MAuRiTius, DuBAi N pER 1 juLi iN KuALA LuMpuR (MALEisiE)

    Dordtselaan 144 DRotterdam Tel. 010 -484 91 77

    Regentesseplein 12 A Den HaagTel. 070 - 363 95 36

    Allendestraat 115AlmereTel. 036 - 530 00 33

    lid van SGR en IATA

    Bezoek: WWW.ERCOREiZEN.NL n WWW.ERCOTRAVELs.COM n WWW.suRiNAMETOuR.NL n WWW.iNDiAspECiALisT.NL

    suRiNAME TiCKETs MET sLM , KLM Of MARTiNAiR NERGERs GOEDKOpER! ELDERs GOEDKOpER LAAT ONs WETEN ....!

    suRiNAME spECiAL 575,-- per persoon (incl. 21 daagse retourticket, luchthavenbelastingen, visumkosten en boekingskosten )

    Vertrek elke woensdag tot en met 31 mei 2007

    EXTRA ZOMERVLuCHTEN NAAR suRiNAMEVertrek: 9 juli en 23 juli 2007 Retour: 13 augustus en 20 augustus 2007

    Delhi , Bombay , Mauritius 1.070,-- per volw. inclusief visumkosten, luchthavenbelastingen en boekingskosten

    Dubai, per 1 juli in Kuala Lumpur 970,-- per kind (tot 12 jaar) 140,-- per baby(speciale groepskorting -meer dan 10 personen )

    ELDERs GOEDKOpER LAAT ONs WETEN ......!1 MAANDS TICKET MET SLM voor maar 600,-- 1 MAANDS TICKET MET KLM voor maar 620,--1 MAANDS TICKET MET MARTINAIR voor maar 630,--(tarieven inclusief visumkosten, luchthavenbelastingen en toeslagen)

    HOTELBOEKiNGEN iN suRiNAME:

    UW SPECIAL VOOR REIZEN NAAR

    INDIA , SRI LANKA, NEPAL ,MAURITIUS, DUBAI , THAILAND, MALEISIE INDONESIE

    Diverse verzorgde rondreizen, vertrek elke week

    8 Dagen reis naar DUBAI 700,-- per persoon ( All-in) 9 Dagen reis naar INDIA/DELHI 675,-- per persoon ( All-in)15 Dagen reis naar INDIA 1000,-- per persoon ( All-in)15 Dagen reis naar MAURITIUS 1100,-- per persoon ( All-in)22 Dagen reis naar INDIA 1490,-- per persoon ( All-in)22 Dagen Bihar Tour 1535,-- per persoon ( All-in)

    46 - oktober/december 2007 47 - oktober/december 2007

  • 46 - oktober/december 2007 47 - oktober/december 2007

  • 48 - oktober/december 2007

    Ayurvedische behandelingen bij klachten zoals chronische vermoeidheid, stress, burnout, Candida-syndroom, parasieten, slaapstoornissen, darm-en spijsverteringsklachten, spier- en gewrichtsklachten, etc.

    Gespecialiseerd in Levend-Bloed-Analyse (geavanceerde microscopisch bloedonderzoek waarbij u meekijkt op de monitor), Pancha-Karma (ontgiften, onthaasten, verjongen en vitaliseren), Hoge darmspoeling (met Ayurvedische kruiden en olien), Mora therapie (meten van orgaan-energien en uittesten van Ayurvedische kruiden), NAET (elimineren van allergien).

    Tevens verzorgen wij erkende opleidingen op het gebied van Levend-Bloed-Analyse (diploma Bradford) en Ayurvedische massages (diploma Poona).

    Premdani Ayurveda

    Premdani-Health-Clinic, Kotterikstraat 2A, 8121 RH OlstTel. 0570-564636, [email protected], www.premdani.nl

    Ayurvedische behandelingen bij klachten zoals chronische vermoeidheid,

    Ayurveda

    Verbonden aan de universiteit van Poona. Prof. Dr. P.H. Kulkarni en Prof. Dr. Yogesh Bendale. Erkend lid BATC, NWP, LVNG, RING

    het Premdani Onthaastingskliniek te Olst

    Etienne Premdani en de Bradford microscoop Beena Premdani en een hoofdmassage

    Premdani Health Clinic en...