OHM Vani 3e kwartaal 2007

of 52 /52
I NFOBLAD OHM • P ROGRAMMA S 13e jaargang • juli/september 2007 • nr 3 • prijs 12,00 per jaar De Gita: altijd actueel Hightech hindoeïsme Bijna Dood Ervaringen

Embed Size (px)

description

13e jaargang • juli/september 2007 • nr 3 • De Gita: altijd actueel • Bijna Dood Ervaringen • Hightech hindoeïsme

Transcript of OHM Vani 3e kwartaal 2007

  • I N F O B L A D O H M P R O G R A M M A S13e jaargang juli/september 2007 nr 3 prijs 12,00 per jaar

    De Gita: altijd actueel

    Hightech hindoesme

    Bijna Dood Ervaringen

  • 2 - juli / september 2007 3 - juli / september 2007

    OHM-Vani is een uitgave van de Stichting Or-ganisatie voor Hindoe Media. OHM-Vani geeft achtergrondinformatie over de programmas van OHM en maakt melding van relevante ontwikkelingen in de hindoe-gemeenschap. Wij nodigen u uit opmerkingen of commentaar op onze programmas of op dit blad te zenden aan Stichting OHM.

    De redactie behoudt zich het recht voor om ingezonden stukken in te korten, te redigeren of niet te plaatsen. Geplaatste stukken geven niet altijd de visie van de OHM weer.

    Een jaarabonnement kost e 12,-, opzegging dient uiterlijk 1 maand voor het verstrijken van dat jaar schriftelijk plaats te vinden.

    Niets uit deze uitgave mag worden overge-nomen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Stichting OHM.

    EindredactieSavitrie Marhe Caspar Dullemond

    AuteursHelene JiwaMehdi Jiwadrs. Coen van der KroonLambrt de KwantKarel NijmanRobert Swami PersaudNico WaagmeesterPaul G. van Oyen

    Met dank aanRuud ChanderBikram LalbahadoersingChander MathuraSharda Balla

    Grafische verzorging ExLibras Adri Segaar

    Logistiek Ren van der Linden

    Druk Practicum Grafimedia Groep b.v.

    Stichting OHM (redactie OHM-Vani)Koninginneweg 81217 KX HilversumTelefoon: 035 - 6260920Fax: 035 - 6280843E-mail OHM: [email protected] OHM: www.ohmnet.nl ABN-Amro: 44.09.38.694

    COLOFON

    Deze wereld kent twee zijnsoorten, de vergankelijke en de onvergankelijke.

    Vergankelijk is al wat zichtbaar is.Onvergankelijk is de onzichtbare

    substantie van al het zichtbare

    Bhagavad Gita

  • 2 - juli / september 2007 3 - juli / september 2007

    INHOUDpagina 4

    pagina 8

    pagina 10

    pagina 16

    pagina 21

    pagina 24

    Pagina 28

    pagina 31

    pagina 36

    pagina 40

    Pagina 43

    Pagina 46

    OHM Televisie

    OHM Televisie Hindi

    Radio De Lotusvijver

    Radio Darshan

    De Bhagavad Gt en opvoeding

    De Bhagavad Gt en rouwverwerking

    Vakantie en de Bhagavad Gt

    Hightech hindoesme in India

    Essenties van religies en bijna-doodervaringen komen overeen

    Het spiritueel geheim van Suriname

    Ayurveda en de familie

    Ayurveda en uiterlijke schoonheid

  • TELEVISIE

    Let op! In september zullen wij naar een ander tijdstip verhuizen. Kijk op de website van OHM.

    4 - juli / september 2007 5 - juli / september 2007

    Zondag 1 juliBhagavad Gita deel 1: de Vertwijfeling

    Er zijn vele commentaren op de Bhagavad Gita geschreven. Maar nog nooit eerder werd een filmisch commentaar op de Gita gemaakt. De komende periode herhaalt OHM de bekende serie met Mansukh Patel over de Bhagavad Gita. Deze bekende mysticus slaat een brug tussen Oost en West. Hij put uit zijn eigen persoonlijke ervaringen en maakt de Bhagavad Gita toegankelijk voor iedereen.

    Zondag 8 juliBhagavad Gita deel 2: Krishna de aantrekkelijke

    Herhaling van de veelbesproken en hooggewaardeerde serie over de Gita.

    3e kwartaal 2007Iedere zondag

    op nederland 2

    12.30 - 13.00 uur

    Uitzendingen OHM soms wat later!Vroeger kon je de klok erop gelijk zetten. Het televisieprogramma van de OHM begon altijd op het zelfde tijdstip. Door het nieuwe uitzendschema is dat momenteel niet altijd meer het geval. We zijn in gesprek met de netcordinator om aan deze vervelende toestand zo gauw mogelijk een einde te maken. Maar voorlopig moet u er rekening mee houden dat de OHM-uitzending niet iedere zondag om 12.30 uur kan beginnen. Voor het komende kwartaal hebben we de gewijzigde uitzendtijden zo duidelijk mogelijk aangegeven.

    De programmamakers van OHM

    HerHaling zaterdag 14 juliom 10.55 uur

  • 4 - juli / september 2007 5 - juli / september 2007

    Zondag 15 juliBhagava Gita deel 3: Het juiste handelen

    Herhaling van de veelbesproken en hooggewaardeerde serie over de Gita.

    Zondag 22 juliBhagavad Gita deel 4: Wijsheid in actie

    Herhaling van de veelbesproken en hooggewaardeerde serie over de Gita.

    Zondag 29 juliChatney.nl: Puja-mysterie

    In deze Chatney.nl wordt het fenomeen puja uitgelegd. Wat is de betekenis van een puja eigenlijk? Wat gebeurt er precies? En wat en waarom offert de pandit eigenlijk zoveel dingen aan die verschillende Goddelijke vormen? Hoe kan een puja bijdragen aan mijn spirituele groei? Allemaal vragen die in deze Chatney.nl beantwoord worden.

    Zondag 5 augustusChatney.nl: Guru-mysterie

    Mensen worden steeds spiritueler. Maar wat is spiritualiteit nou eigenlijk? Kun je het meten, wegen of voelen? En is spiritualiteit niet alleen voor zwevers? Daarnaast heb je ook nog zoveel vormen van spiritualiteit, van bomen knuffelen tot yoga. In deze Chatney.nl praten we met gurus en vragen aan hen wat spiritualiteit is, ook praten we met hun volgelingen, wat vinden zij bij hun guru?

    Zondag 12 augustusAyurveda en persoonlijkheid

    In het westerse denken staat vanouds het ik centraal. In de hindoetraditie daarentegen bestaan de mens, natuur en materie in onderlinge samenhang. Het ik is deel van een

    HerHaling zaterdag 21 juli

    om 10.55 uur

    HerHaling zaterdag 28 juli

    om 10.55 uur

    HerHaling zaterdag 4 augustus

    om 10.55 uur

    HerHaling zaterdag 11 augustus

    om 10.55 uur

    HerHaling zaterdag 18 augustus

    om 10.55 uur

  • 6 - juli / september 2007 7 - juli / september 2007

    groter geheel. De belangstelling onder hulpverleners voor deze holistische visie neemt toe.

    Zondag 19 augustusRemigreren naar Suriname

    Steeds meer jonge Hindoestanen ruilen hun vaak goede baan en carrireperspectieven voor een bestaan in Suriname. Volgens onderzoeker Krishnadat is er sprake van een trend. Deze jongeren geven aan dat het hen in tegenstelling tot veel andere emigranten niet primair gaat om het warme klimaat, noch de ruimte, noch de beschikking over meer vrije tijd of de ontspannen atmosfeer. Het gaat bij hen eerder om het toegeven aan een soort onweerstaanbare magie die Suriname voor ze heeft. Wat is die magie?

    Zondag 26 augustusZomervakantie.

    Een periode waarin wereldwijd binnen Hindoegemeen-schappen bijzondere activiteiten plaatsvinden: congressen, religieuze diensten, kunstuitvoeringen in de openlucht, culturele festivals, pelgrimages etc.Wat deze activiteiten een bijzonder tintje geeft is het grote aantal jonge bezoekers uit het buitenland.Ohm bezoekt een of meer van deze activiteiten en maakt er een reportage over.

    Zondag 2 septemberOHM Magazine

    Een actueel programma, dat ingaat op sociale, culturele en religieuze ontwikkelingen binnen de Hindoe-samenleving in Nederland. In het Magazine ook aandacht voor de beleving van het Hindoesme door autochtone hindoes.

    Televisie

    HerHaling zaterdag 25 augustusom 10.55 uur

    HerHaling zaterdag 1 septemberom 10.55 uur

    HerHaling zaterdag 8 septemberom 10.55 uur

  • Televisie

    HerHaling zaterdag 22 september

    om 10.55 uur

    6 - juli / september 2007 7 - juli / september 2007

    Zondag 9 septemberUpanishads deel 1: Wie ben ik?

    Wie ben ik? Hoe kom ik aan spirituele kennis? Wat gebeurt er na de dood? In de Upanishaden vinden we uitgebreide en diepgaand filosofische verhandelingen over deze en andere vragen. OHM maakte met deze vragen als leidraad een driedelige gedramatiseerde serie over de Upanishaden. Met in deel 1 de behandeling van de vraag: Wie ben ik?

    Zondag 16 septemberUpanishads deel 2: De weg naar kennis

    Deel 2 van de gedramatiseerde serie over de Upanishaden. Ditmaal met als thema: de weg naar kennis.

    Zondag 23 september, Upanishads deel 3: Sterven.en dan?

    Derde en laatste deel van de gedramatiseerde serie over de Upanishaden. Ditmaal rond de vraag sterven en dan?

    Zondag 30 septemberChatney.nl

    Een jongerenprogramma waarin op humoristische en kritische wijze de Hindoestaanse gemeenschap een spiegel wordt voorgehouden over de gang van zaken rondom traditie, religie en cultuur.

    HerHaling zaterdag 15 september

    om 10.55 uur

    HerHaling zaterdag 29 september

    om 10.55 uur

    HerHaling zaterdag 6 oktober

    om 10.55 uur

  • Televisie Hindi

    Vert

    alin

    g d

    oo

    r: d

    r. p

    t. a

    . bie

    rd

    ja

    8 - juli / september 2007 9 - juli / september 2007

  • 8 - juli / september 2007 9 - juli / september 2007

    "DAT JE VERLEDEN

    JE ZO IN DE WEG

    KAN ZITTEN"

    REGRESSIERENCARNATIETHERAPIE

    Is een vorm van psycho/bewustzijnstherapie dat geschikt is voor werken met een breed scala aan klachten, problemen en levens- thema's, waarvoor inzicht, verandering of meer dan wel andere keuze mogelijkheden worden gezocht.

    * Totale gezichts- en lichaamsverzorging * Vergoeding zorgverzekeraar * Lid VNT

    Voor inlichtingen:Savita D. HarpalTel. 035 - 6214405Noordse Bosje 33d1211 BD [email protected]

  • 10 - juli / september 2007 11 - juli / september 2007

    Radio de lotusvijver

    Maandthema: Gezonde geest in een gezond lichaam

    In onze talloze inspanningen voor een gezond leven gaat alle aandacht uit naar de lichamelijke gezondheid en blijft het geestelijke onderbelicht. De Lotusvijver bespreekt in de maand juli verschillende facetten van de geestelijke gezondheid.

    Zondag 1 juliAlternatieve visie op ziekte en genezing

    De westerse geneeswijze ziet het lichaam als bestaande uit organen, zenuwstelsel, chemische processen en afvalstoffen. De zogenaamde alternatieve geneeswijzen bezien het lichaam en de geest als n geheel. Wat is in deze alternatieve visie ziekte en hoe wordt genezing gerealiseerd?

    Zondag 8 juliKlanken helen de ziel

    In de hindoetraditie zijn klanken van essentieel belang. Klanken dringen diep door in de geest en muziek is niet alleen amusement maar ook een manier om de ziel te beroeren. Mantras leggen zelfs een verbinding met het Goddelijke. U hoort artiesten en muziekliefhebbers over de werking van klanken op hen.

    3e kwartaal 2007

    Zondag14.15 - 15.00 UUROP RADIO 5VIA DE ETHER: 747 AMEN VIA DE KABEL:DEN HAAG 88.1 FMAMSTERDAM 96.6 FMROTTERDAM 90.0 FMOF VRAAG UW KABELEXPLOITANT NAAR DE JUISTE FREQUENTIE IN UW REGIO.

    Meer weten o

    ver

    genterviewd

    en en

    hun achtergr

    ond?

    Meld je aan

    voor de

    Lotusvijver n

    ieuwsbrief

    op www.ohm

    net.nl

  • 10 - juli / september 2007 11 - juli / september 2007

    Zondag 15 juliEnergie voor een gezond leven

    Futloze mensen kunnen om weer energie op te doen gezond eten, goed rusten, uitslapen, sporten enz. Maar je kunt ook energie krijgen door je open te stellen voor je eigen spirituele energie. In De Lotusvijver hoort u hoe.

    Zondag 22 juliMediteren geneest

    Je afsluiten voor alle grote en kleine dingen die de aandacht opeisen. Mediteren op je eigen spirituele kern brengt voor veel mensen diepgang en heling. Hoe werkt meditatie als therapie?

    Zondag 29 juliYoga voor balans

    Steeds meer mensen ontdekken yoga als middel om lichaam en geest met elkaar in harmonie te brengen. Hoe zorgt yoga, oorspronkelijk bedoeld voor spirituele groei, voor de harmonie tussen lichaam en geest?

    Maandthema: Inzichten van verspreiders van spiritualiteit

    De Lotusvijver praat deze maand achtereenvolgens met Bob Copppes, Jan Dirk Veenstra, Inez van Oort en Karina van Lieshout. Zinzoekers die hebben gezocht, gevonden en nu uitdragen.

    Zondag 5 augustusBewustzijn heeft geen lichaam nodig

    Is er leven na de dood? De fascinatie voor deze vraag resulteerde in een boek over bijna-doodervaringen en de gevolgen daarvan, van econoom en schrijver Bob Coppes. Hij kwam tot de conclusie dat deze ervaringen een plek

    Radio de lotusvijver

  • AYURVEDA: Afstemming tussen lichaam, geest en ziel

    Onder leiding van Chanderdath Makhan (4e in de generatie Ayurvedische vaidyas) worden traditionele Ayurvedischebehandelingen gegeven, afgestemd op de westerse mens. Frieda de Putter is gespecialiseerd is acupunctuur, ayurveda, levend bloed analyse en ooracupunctuur. Een team van artsen en therapeuten zorgt voor de Ayurvedische behandelingen. Alle behandelingen vinden plaats in hetcentrum met veel zorg en toewijding.

    Met een multi disciplinair team willen we iedereen die bij ons komt voor behandeling, in een zo kort mogelijke tijd helpen. Massage, shirodhara, kruidentherapie, voedings- en leefstijl training, yoga en meditatie zijn onderdeel van een behandeling.We behandelen o.a.: reuma, migraine, fybromyalgie, hoge bloeddruk, prostaatklachten, huidklachten, RSI, maag endarmklachten, diabetes, menstruatie en menopauze klachten.

    Het centrum biedt speciale programmas aan:1. Burn-out programma2. Obesitas (overgewicht) programma3. Gezond ouder worden

    Ayurvedisch coachen. Wij zijn blij dat we het volgende in n sessie kunnen genezen:Allerlei soorten allergien, neiging tot te veel alcohol drinken, roken, eten van chocolade, excessieve eetbuien, fobien enpost traumatische pijnen.

    Gratis diagnose: elke dinsdag van 10.00-12.00 uur en elke vrijdag van 09.00-11.00 is er een gratis diagnose en eenpranabehandeling.

    Voor meer informatie kunt u terecht op onze website of onsbellen. Mississippidreef 81, 3565 CE Utrecht, tel. 030 2734171,www.jade-health.nl, e: [email protected]

    Pancha karma(Ayurvedisch reinigen),Massage,AcupunctuurOntspanningHoge Ayurvedischedarmspoelingen,Levend bloed analyseAyurvedisch coachen,Voeding en leefstijl adviesOpleiding Ayurveda,Opleiding AyurvedischemassageYogaMeditatiePranayama

    12 - juli / september 2007 13 - juli / september 2007

  • 12 - juli / september 2007 13 - juli / september 2007

    Radio de lotusvijverhebben in alle religies. In de Lotusvijver een gesprek met hem. Zie ook het artikel op pagina 36.

    Zondag 12 augustusAmma, de belichaming van zuivere liefde

    Als je een keer een knuffel hebt mogen ontvangen van Amma dan maakt het niet uit in welke traditie je staat, je zult deze ervaring je leven lang bij je dragen. Jan Dirk Veenstra werd ook gegrepen door deze ervaring. Hij is woordvoerder van Amma in Nederland. Hij vertelt over zijn bijzondere ervaringen met Amma.

    Zondag 19 augustusGeen dogmas!

    Inez van Oord, hoofdredacteur van Happinez, biedt met het blad informatie over spiritualiteit aan zoekers van zingeving. Alle religies en stromingen komen aan bod, want velen zijn ontevreden in de eigen, christelijke, traditie en zoeken verder. Het magazine is een succes bij zinzoekers, maar waarnaar is Inez van Oord zelf op zoek?

    Zondag 26 augustusIn de leer bij Iyengar

    Karina van Lieshout is yogadocente in de Iyengat traditie. Zij vindt dat de Indiase cultuur en het Hindoesme van wezenlijk belang zijn om de essentie van yoge te begrijpen. Hoe komt zij tot deze overtuiging?

    Zondag 2 septemberDemonische krachten?

    Het lijkt wel een script van In de ban van de ring, wanneer sommigen vertellen over de demonische krachten die over de aarde en de mensheid willen heersen. Alle grote tradities maken melding van een strijd tussen goede en kwade krachten. Hoe kan men zich verweren tegen het kwade?

  • 14 - juli / september 2007 15 - juli / september 2007

  • 14 - juli / september 2007 15 - juli / september 2007

    Zondag 9 septemberOcculte besmetting

    Veel christenen, waaronder zelfs een hoogleraar aan de Vrije Universiteit, vinden dat het hindoesme een gevaarlijke of occulte religie is waar men zich maar beter verre van kan houden. Je kunt ook maar beter niet naar een tempel in India gaan, want je zou occult besmet kunnen raken. De Lotusvijver gaat na waar die angst vandaan komt.

    Zondag 16 septemberHulp van heiligen

    Op belangrijke of moeilijke momenten richt men zich toch vaak tot een hogere kracht of macht om bijgestaan te worden. Soms komt deze hulp van een heilige. U hoort ervaringen van mensen die hulp kregen van een heilige.

    Zondag 23 en 30 septemberHoe krijg je een spirituele ervaring?

    Mensen willen graag een bijzondere spirituele ervaring krijgen om zich dichterbij het mysterie te voelen. Daarvoor bezoeken we satsangs, mediteren veel, lezen heilige geschriften en zingen mantras. Toch krijgt de een wel een spirituele ervaring en de ander niet. Hoe komt dat?

    Radio de lotusvijver

  • 16 - juli / september 2007 17 - juli / september 2007

    Maandthema: De Indiase lms voor HindoestanenDe Indiase lms staan van oudsher sterk in de belangstelling

    bij Hindoestanen: bioscoopvoorstellingen, Bollywood

    dansen, lmmuziek, dvds en zelfs T-shirts met artiesten

    erop vinden gretig aftrek. Hoe bepaalt Bollywood de

    Hindoestaanse cultuur in Nederland?

    Maandag 2 juliDe kopie cultuur

    Hoewel Hindoestaanse musici in Nederland populair zijn, krijgen zij vaak het verwijt dat zij alles uit Indiase fi lms kopiren. Houden Indiase fi lms eigen Hindoestaanse kunst-uitingen tegen?

    3e kwartaal 2007

    Maandag22.00 - 23.00 uurOP RADIO 5VIA DE ETHER: 747 AMEN VIA DE KABEL:DEN HAAG 88.1 FMAMSTERDAM 96.6 FMROTTERDAM 90.0 FMOF VRAAG UW KABELEXPLOITANT NAAR DE JUISTE FREQUENTIE IN UW REGIO.

    Radio Darshan

    Darshan, een wekelijks programma met: berichtgeving over de laatste ontwikkelingen van de Hindoestaanse gemeenschap in Suriname, achtergrondreportages uit Suriname, nieuws uit de Hindoestaanse gemeenschap in Nederland, prachtige Hindoestaanse muziek uit India, Suriname en Nederland, en

    een onderwerp dat diepgravend wordt besproken en onderzocht.

    Blijf op de hoo

    gte van het

    laatste Hindoen

    ieuws via de

    Darshan nieuws

    brief!

    Meld je aan via

    www.ohmnet.n

    l

    Blijf op de hoo

    gte van het

  • 16 - juli / september 2007 17 - juli / september 2007

    Maandag 9 juliEen speciale betekenis

    Hindoestanen draaien van s ochtends vroeg tot s avonds laat Bollywoodliedjes. Maar een groot deel van de luisteraars begrijpt de liedteksten niet. Toch heeft men een speciaal gevoel bij deze liederen. Muziekliefhebbers vertellen over het bijzondere van Bollywood liederen.

    Maandag 16 juliTaboes doorbroken?

    Homoseksualiteit, AIDS, zelfmoord, incest, seksualiteit, vrouwenhandel etc; de Indiase fi lms willen meer dan ooit heersende taboes doorbreken. Wat voor invloed hebben deze fi lms op Nederlandse Hindoestanen?

    Maandag 23 juliMoslims en hindoes

    Tussen Indiase moslims en hindoes bestaat vooral sinds de onafhankelijkheid een liefde-haat relatie. Films spelen hierop in. Wat doet dit met de relatie tussen Hindoes en moslims in Nederland?

    Maandag 30 juliDe Devdas saree

    Nu het trouwseizoen weer in volle gang is wordt veel en vaak gekeken naar de trends uit de Indiase fi lms. Welke saree, sherwani, trouwmuziek, danspasjes en accessoires worden ontleend aan de Indiase fi lms?

    Radio Darshan

  • 18 - juli / september 2007 19 - juli / september 2007

    Maandthema: Ouders en tienercultuurHet is alom bekend dat jongeren, en dus ook Hindoestaanse

    jongeren zich vaak niet begrepen voelen door hun ouders.

    Hoe proberen Hindoestaanse ouders het beste voor hun

    kinderen te realiseren en toch aan hun eigen principes vast

    te houden? Ouders vertellen over hun ervaringen.

    Maandag 6 augustusGoede studieresultaten

    Hindoestanen vinden dat men als groep sterk gericht is op het leveren van goede studieprestaties. Dit is belangrijk voor een goedbetaalde baan, voor het vinden van een hu-welijkskandidaat , n het verhoogt het aanzien binnen de eigen gemeenschap. Wat doen Hindoestaanse ouders om hun kinderen in hun studie te stimuleren?

    Maandag 13 augustusUit je dak gaan!

    Vooral in het uitgaansleven worden de grenzen van het toelaatbare opgezocht. Veel ouders vinden het gedrag van hun kinderen niet acceptabel: laat thuiskomen,overmatig drankgebruik, uitdagende kleding enz. Maar toch durven zij niet op te treden. Waarom niet?

    Maandag 20 augustusGeen gezag?

    Hindoestaanse volwassenen hebben het natuurlijke gezag van hun eigen ouders altijd erkend en konden op een eigen manier ermee omgaan. De huidige jeugd lijkt een minder hirarchische relatie tot de oudere generatie te hebben. Hoe ervaren ouders deze democratische opstelling van hun kinderen?

    Radio Darshan

  • 18 - juli / september 2007 19 - juli / september 2007

    Radio DarshanMaandag 27 augustusFamiliecultuur

    Familiefeesten en familiebezoeken horen bij de Hindoe-staanse omgangsvormen. Soms willen jongeren niet meer mee naar dada, mama of nani. Zij zoeken liever hun eigen vriendenkring, of moeten studeren. In Darshan vertellen ouders hoe ze hun kinderen de familiecultuur proberen bij te brengen..

    Maandag 3 en 10 septemberShri Krishna in Vrindavan

    Dinsdag 4 september wordt Shri Krishna Janamashtmi gevierd, de verschijningsdag van Shri Krishna. In Darshan een tweedelige documentaire over de verschillende vormen van Krishna devotie in de omgeving van Vrindavan in India.

    Maandag 17 septemberEen jonge Hindoestaanse politica in Suriname

    Sharmila Mangal-Mansaram is een jonge Hindoestaanse vrouw in het parlement van Suriname. Kenmerkend voor haar zijn haar kritische houding, ook ten opzichte van haar eigen VHP-partijbazen, en haar recht voor zijn raap stijl van communiceren. Een veelbelovende politica?

    Maandag 24 septemberEen Vedisch pretpark

    Enkele jaren geleden werd in India Akshardham geopend. Dit is een ashram waarin de bezoeker in enkele uren door een soort hindoe Efteling gaat en daardoor kennis en erva-ring opdoet over de eigen Vedische traditie. Verrijking of vervlakking? Zie ook het artikel op pagina 31.

  • 20 - juli / september 2007 21 - juli / september 2007

  • 20 - juli / september 2007 21 - juli / september 2007

    De Bhagavad Gt is niet alleen in India en in het oosten

    populair, maar ook in het westen. Veel mensen vinden er steun

    en aanwijzingen in om hun leven rijker te leven en een spirituele

    dimensie te geven. De meeste mensen die de Bhagavad Gt

    bestuderen zijn volwassen. De vraag is of ook kinderen iets hebben

    aan de aanwijzingen die gegeven worden in dit geschrift. Ikzelf

    ben ervan overtuigd dat de Bhagavad Gt bijzonder waardevol is

    bij de opvoeding van kinderen.

    Een centraal thema in de Bhagavad Gt is dat iedereen zijn eigen plicht moet doen ofwel zijn eigen weg moet vinden en dat het beter is deze weg te volgen dan anderen te imiteren of een weg te kiezen die weliswaar gemakkelijker is, maar die tegen de eigen natuur ingaat. In hoofdstuk 3 vers 35 staat bijvoorbeeld: Het is beter om je eigen plicht (svadharma) te doen, hoe gebrekkig ook, dan de plicht van een ander uit te voeren, hoe goed men dat ook kan. Het is beter om tijdens het uitvoeren van je eigen plicht te sterven, want de plicht van een ander is vol gevaar. (vertaling Stichting Filosofie en Meditatie) Deze woorden worden gesproken tot Arjuna, een prins die op

    De Bhagavad Gt en opvoeding

    het punt staat als legeraanvoerder een grote oorlog te beginnen en die niet meer weet wat zijn plicht in het leven is.

    Wij voeden onze kinderen op om in de samenleving te passen, om bij een bepaalde groep te horen. Kinderen wordt niet zo gemakkelijk meer geleerd om authentiek, zichzelf, te zijn en dit is nou net een thema dat de Bhagavad Gt ons steeds weer voorhoudt. We zouden onze kinderen moeten helpen om in zichzelf te geloven, op hun eigen benen te staan, contact te maken met hun eigen innerlijke kern en van daaruit te leven en te werken. De Bhagavad Gt leert ook

    Hel

    ene

    jiw

    a

  • 22 - juli / september 2007 23 - juli / september 2007

    dat we werk moeten verrichten. Dat is de essentie van karma yoga. We moeten werk verrichten, maar niet omwille van het resultaat. We moeten niet het resultaat nastreven, maar we moeten het werk doen dat gedaan moet worden en dat bij ons hoort. Ook dit staat op gespannen voet met de hedendaagse opvattingen over opvoeding. Competitie is heel normaal: niet alleen bij sport, maar ook op school worden kinderen aangespoord om de beste te zijn. Dit is totaal iets anders dan kinderen stimuleren om het beste uit zichzelf te halen. Het staat er zelfs lijnrecht tegenover. Niet alleen de oudere kinderen, maar ook hele jonge kinderen moeten alle mogelijke testen doen en er is een sfeer van competitie en stress. Dat dit schadelijke gevolgen met zich meebrengt kan iedereen dagelijks om zich heen zien.

    De Bhagavad Gt leert ons dus dat we onze eigen taak en plicht moeten ontdekken en die moeten volgen en dat we handelingen moeten verrichten; niet om het resultaat, maar puur omdat ze gedaan moeten worden. We moeten als het ware van binnenuit leren handelen in plaats van dat wij handelen omwille van complimenten, prijzen etc.

    Het zou te ver voeren om alle aanwijzingen uit de Bhagavad Gt, die gebruikt kunnen worden in de opvoeding hier te vernoemen. En vers is echter wel vermeldenswaard, namelijk het eerste vers van hoofdstuk 16. In dit vers worden de eerste negen kwaliteiten gegeven die bij een sattvische, zuivere levenshouding horen. Vreesloosheid, zuiverheid van hart, de yoga van zelfkennis, volhard

    hierin; vrijgevigheid, zelfbeheersing en offervaardigheid, studie van de geschriften, discipline (tapas), oprechtheid. Deze negen kwaliteiten bieden de mens een prachtige leidraad in zijn leven. Een leidraad die uitkomt bij oprechtheid. Wat is mooier dan onze kinderen te helpen op te groeien tot oprechte, stabiele mensen?

    De eerste kwaliteit is vreesloosheid. Een mens die te bang is kan niet ten volle leven, zal niet zijn innerlijke stem durven volgen. Het is van het grootste belang dat niet de angst maar juist het vertrouwen gevoed wordt. Thuis en op school een omgeving creren waarin het kind geaccepteerd wordt zoals het is, het niet bang is om te falen, om fouten te maken, kortom een omgeving waarin het kind zich te allen tijde geliefd weet: dit zie ik als een zeer belangrijke taak voor ouders en leerkrachten.

    Krishna Art

  • 22 - juli / september 2007 23 - juli / september 2007

    Het zuiveren van het hart, de tweede kwaliteit uit vers 1 van hoofdstuk 16, is ook belangrijk. De mens met een zuiver hart is een onzelfzuchtig mens. De aanwijzing voor opvoeders is deze: stimuleer in kinderen dat gedrag dat edelmoedig genoemd kan worden, dat recht uit het hart komt en dat niet gedicteerd wordt door zelfzucht.

    Na vreesloosheid, zuiverheid van hart en zelfkennis volgens prachtige kwaliteiten als vrijgevigheid, het samen kunnen delen, maar ook zelfbeheersing en offervaardigheid, niet altijd de eerste willen zijn maar ook eens een ander voor laten gaan. Omdat ik, vanaf het moment dat ik mijn kinderen kreeg, mij bewust was van hun puurheid, een puurheid die je juist bij hele jonge kinderen ziet, heb ik me tot op de

    dag van vandaag ervoor ingespannen dat zuivere te laten bestaan. Ik heb deze deugden onder meer belicht door middel van verhalen waarin deze deugden worden belicht en die komen uit de verschillende geloofstradities, maar ook verhalen van de levens van mensen die veel voor de wereld hebben betekend of nog betekenen en die zonder uitzondering al deze prachtige deugden hebben belichaamd. Maar ook door middel van gedichten, spreuken en ook in gesprekken. Ik heb ze op het belang van discipline en het beheersen van de geest gewezen en oefeningen aangereikt. Bovenal heb ik getracht ze voor te leven en ik heb het vaste geloof dat het beoefenen van deze deugden hen zal helpen om stabiele, onzelfzuchtige en oprechte volwassenen te worden en hen zal helpen om een voldoening schenkend leven te leiden. Als ik er aan kan bijdragen dat dit geloof zich ook in hen vestigt, prijs ik mij zeer gelukkig.

    Zo bezien bevat de Bhagavad Gt veel aanwijzingen voor de opvoeding. Het is dan ook niet verwonderlijk dat binnen de Stichting Filosofie en Meditatie, waar dit geschrift al jarenlang wordt bestudeerd en wordt gebruikt voor jeugdactiviteiten, uiteindelijk de wens is ontstaan om ook een geheel nieuw onderwijssysteem te bouwen. Op dit moment wordt er hard gewerkt aan dit systeem dat Schola Nova Vitae genoemd wordt. Belangstellenden verwijs ik graag naar de website www.scholanovavitae.eu n

    Helene Jiwa is moeder en heeft een aantal jaren verschillende onderwijssystemen bestudeerd, zoals die van Rudolph Steiner, the Mother, Maria Montessori, Inayat Khan en Shankaracarya Sarasvati. Zij is verbonden aan de Stichting Filosofie en Meditatie en leidt daar verschillende groepen waaronder jeugdgroepen.

  • 24 - juli / september 2007 25 - juli / september 2007

    Dit vers is een van de kernverzen uit de Bhagavad Gt omdat het de menselijke uitdaging verwoordt om bij zichzelf te blijven en zich niet te laten meeslepen door zijn tumultueuze zinnen en door een eindeloze reeks van gehechtheden. Oppervlakkig beschouwd zijn we niet onder de indruk van dit soort verzen omdat we eenvoudig niet inzien waarom we berhaupt onze begeerten en wensen achter ons zouden laten en waarom we onze gehechtheden zouden opgeven. Juist die begeerten en onze gehechtheden vormen de kern van onze persoonlijkheid en die willen we tot volle bloei laten komen. In de maatschappelijke werkelijkheid van vandaag is juist persoonlijke ontwikkeling het hoogste goed. Wie wijs is gaat niet navelstaren of wordt een afstandelijke asceet maar zal juist heel dynamisch participeren in de

    werkelijkheid van alledag, althans dat vinden we. In zekere zin is deze visie niet onjuist. Zon visie zal uit zichzelf leiden tot een vermogen om dingen af te wegen en met elkaar te verbinden. Een compromis ligt dan altijd voor de hand en dan kan iedereen weer opgelucht verder gaan met het najagen van zijn of haar persoonlijke ontwikkeling. Er is echter een duidelijke grens gesteld aan deze opstelling: die van plezier pijn. Wie dingen gaat afwegen zal altijd te maken krijgen met vrs en tegens, dus met tegengestelden, inclusief plezier en pijn. Wie voor het ene kiest zal noodzakelijkerwijs het andere verwerpen. Dan wordt het ene juist en het andere onjuist en omgekeerd. Het is duidelijk dat dit een eindeloze wisselwerking geeft als bij een schommel. Met dit gegeven voor

    Bhagavad Gita en rouwverwerking

    pau

    l g

    . Van

    oye

    n

    Wanneer een mens zijn eigen begeerten en verlangens achter

    zich laat en over zijn gehechtheden heenstapt omdat hij

    zichzelf blijft en in zichzelf tevreden is, wordt hij sthitapraja

    genoemd, standvastig in zijn levende geweten en in wijsheid,

    O zoon van Prith.

    (Bhagavad Gita II,55)

  • 24 - juli / september 2007 25 - juli / september 2007

    ogen spoort Shr Krishna Arjuna aan om over zijn wensen heen te stappen en te onderzoeken wat de praktische betekenis en ervaring inhoudt om in jezelf tevreden te zijn en standvastig in wijsheid te worden. Het alternatief is het jojo-effect van tegengestelden en de innerlijke onzekerheid die daarmee gepaard gaat. Ondanks het feit dat zon leven op korte termijn verleidelijk lijkt, geeft het geen voldoening want je blijft steken in een eindeloze herhaling van je eigen wensen en ambities. Leven na leven.

    Rouwverwerking heeft alles te maken met dit dilemma: waar kies je voor? Wie voor de korte termijn kiest, kiest voor de vervulling van ambities en wensen en kiest voor de gehechtheden die er onvermijdelijk bij horen. Zonder gehechtheid geen wensen en zonder wensen geen gehechtheid. Dus hechten we ons aan onze vertrouwde omgeving en aan hen die ons dierbaar zijn. Let wel: wij hechten onszelf. Gehechtheid heeft met onszelf te maken en niet met een ander. Wanneer een dierbare ons ontvalt, liggen we met onszelf in

  • 26 - juli / september 2007 27 - juli / september 2007

    de knoop en met onze gehechtheid aan die belichaamde mens die ons dierbaar was. Dan lijkt het alsof onze wereld in elkaar stort en we voelen ons geheel hulpeloos. We zoeken troost en proberen te vergeten. We weten allemaal dat het levende lichaam slechts tijdelijk is en vergankelijk. Maar als het zover is, weten we er niet mee om te gaan.

    Wie over zijn gehechtheden heenstapt blijft bij zichzelf en blijft in zichzelf tevreden zegt Shr Krishna. Hoe anders en hoe stabieler is dat standpunt, dan de wiebeligheid van een aan zichzelf

    twijfelende mens die met zichzelf in de knoop ligt vanwege de intensiteit van zijn rouw! Deze vorm van rouw heeft weinig te maken met een zorg of bezorgdheid voor het zielenheil van de dierbare overledene. Gelukkig zijn er allerlei rituelen die daarvoor zorgen. Wanneer we er gebruik van maken hebben ze zeker een effect. De rouw zelf heeft alles met de nabestaanden te maken en niet met de overledene. Toch zou het andersom moeten zijn en zouden we onze blik en zorg en liefde moeten richten op het zielenheil van de overledene. Juist die ziel is een uiterst belangrijke fase van het bestaan

  • 26 - juli / september 2007 27 - juli / september 2007

    binnengegaan omdat zij al is het maar voor even de binding met een belichaming heeft losgelaten en nu in een veel vrijere ruimtelijkheid terecht is gekomen. Hoe we die ruimtelijkheid noemen is niet zo belangrijk. Dat zij er is, is veel belangrijker. Plato (in de Mythe van Er) en de geschriften houden ons voor dat de ziel meestal z schrikt van de vrijheid en van de intensiteit van het heldere licht dat zij niet weet hoe snel zij weer een belichaming moet opzoeken om terug te gaan naar de vertrouwde

    vergankelijkheid van een ondermaans bestaan. Hier ligt de werkelijke uitdaging voor de menselijke ziel en het tegenstrijdige is dat de ziel haar eigen vrijheid niet wenst en de gebondenheid van wensen en gehechtheden verkiest boven bevrijding.

    In rouwverwerking zouden we ons in de eerste plaats moeten bekommeren om dit drama en moeten bidden dat de ziel van de overledene haar reis door schepping voortzet en niet blijft hangen in een eindeloze herhaling van zetten. Het bidden van hymnen, lofzangen en heilige teksten, die de ziel herinneren aan dit perspectief, is van een oneindig groter belang dan het zelfbeklag van het verlies van een gehechtheid en het zoeken van troost om die gehechtheid te vergeten. Het gaat er juist om niet te vergeten, ter wille van het zielenheil van de overledene. n

    Paul G. van Oyen is auteur van o.a. Bhagavad Gita deel 1, vertolking met commentaar (isbn 90 76392 22 6).

    Krishna Art

    De Isha Upanishad zegt:

    17. Laat dit leven opgaan in het

    onsterfelijke leven, laat dit lichaam

    terugkeren tot stof en as. Menselijke

    geest herinner je! Breng nu het hele

    leven dat voorbij is in herinnering.

    Herinner je geest!, herinner je!

    18. Heilig vuur! Laat uw licht op de

    weg schijnen zodat we het goede dat

    we geplant hebben mogen vergaren.

    Onze daden zijn u geheel en al bekend.

    Laat niet toe dat wij in duisternis

    blijven. Wij knielen voor u neer en

    bieden u dit gebed aan.

  • 28 - juli / september 2007 29 - juli / september 2007

    ven, namelijk dat wij onze geest niet goed kunnen beheersen. Onze gedach-ten en gevoelens vliegen van hot naar her waardoor we veel energie verliezen en gemakkelijk uit balans raken. We komen alleen op kracht door rust te nemen, veelal in een andere omgeving en onder andere omstandigheden, zoals op vakantie. Als we op deze manier nadenken over vakantie en deze zien als een periode waarin we tot onszelf komen, zouden we veel vaker dan n of een paar keer per jaar een dergelijke periode moeten hebben. Natuurlijk is vakantie houden behulpzaam om ons energieniveau weer aan te vullen. Er zijn echter ook andere mogelijkhe-den. Een daarvan is dat wij dit tot rust komen meer in onszelf zoeken in plaats van buiten onszelf. We hoeven dan niet naar allerlei exotische landen te reizen

    Tijdens de vakanties trekken mensen er voor kortere of langere tijd op uit om rust te nemen aan het strand, of organiseren een sportieve of avontuur-lijke vakantie. Anderen brengen de tijd thuis door. Al deze vakanties hebben met elkaar gemeen dat mensen willen bijkomen omdat zij moe zijn geworden van een jaar hard werken.

    We verliezen gedurende ons dagelijks leven veel energie en zijn niet in staat om tijdens de nacht of in het weekend voldoende bij te komen. Hoe komt het toch dat we zo veel energie verliezen gedurende de weken van werken en dat we deze vakanties echt nodig hebben om tot onszelf te komen?

    En van de belangrijkste oorzaken wordt in de Indiase Vedanta beschre-

    Vakantie en de Bhagavad Gt

    meH

    di j

    iwa

    Veel mensen kijken waarschijnlijk weer uit naar de zomervakantie.

    Ze hebben hard gewerkt en nu wordt het hoog tijd om tot rust te

    komen. Het wordt niet langer als luxe gezien om meer dan n keer

    per jaar op vakantie te gaan en het lijkt wel of steeds meer mensen

    deze meerdere vakanties, verspreid over het jaar, echt nodig hebben

    om weer bij te tanken.

  • 28 - juli / september 2007 29 - juli / september 2007

    En van de manieren om te leren de in-nerlijke rust in onszelf te vinden is door onze geest te bestuderen. Onze geest is over het algemeen erg in beweging en het is niet gemakkelijk om de geest te beheersen en onder controle te krijgen. De Bhagavad Gt is n van de Indiase werken die tal van aanwijzingen geeft over hoe we dit toch zouden kunnen leren. De Bhagavad Gt is een geschrift waar ieder mens, niet alleen in India maar ook in het westen en dus ook in Nederland, wat aan heeft omdat het de mens leert wat werkelijk bij hem of haar hoort. Als wij werkelijk dat vinden wat bij ons past, onze eigen lijn, en we zouden deze toepassen op een wijze die helemaal bij ons hoort, volgens onze eigen natuur, dan zijn we in balans met weinig stress. Stress in een van de elementen waaraan onze samenleving geen gebrek heeft. De nadelige gevolgen voor onze gezondheid en ons functio-neren zijn duidelijk herkenbaar in het leven van alledag. De Bhagavad Gt is een geschrift dat ons helpt om onszelf te bevrijden van al deze stressvolle invloeden. In die zin kan men zeggen dat het bestuderen van de Bhagavad Gt eigenlijk al een soort vakantie is: even bijtanken, even helemaal tot rust komen, met jezelf in contact komen.

    De Bhagavad Gt beschrijft het verhaal van Prins Arjuna die op het punt staat als legeraanvoerder een grote oorlog te beginnen. Hij weet niet meer wat zijn taak is. Hij wil helemaal niet strijden. Op dit moment in zijn leven leert Sri Krishna hem wat zijn taak in het leven is en hoe hij zich moet opstellen, hoe

    of andere activiteiten te ondernemen, maar vinden de rust in onszelf. De Indi-ase yoga en Vedanta zijn erop gericht de mens dit te leren. Ieder mens kan dit leren en het zou verstandig zijn als mensen dit van kinds af aan al zouden leren, maar de ervaring leert dat dit niet het geval is. Pas als we werkelijk mer-ken dat we uit balans zijn, gaan we op zoek naar hulpmiddelen die ons kun-nen helpen, zoals yoga en meditatie. Tegenwoordig zijn de meditatietechnie-ken bijzonder populair en steeds meer mensen ervaren de heilzame werking ervan.

    K

    rish

    na A

    rt

  • 30 - juli / september 2007 31 - juli / september 2007

    zijn geest werkt, hoe hij moet hande-len en waar hij op moet letten. Deze praktische aanwijzingen kunnen wij betrekken op de Arjuna in onszelf. De Bhagavad Gt staat vol praktische aanwijzingen over hoe je in het leven moet staan en je plicht of taak moet uitvoeren, zonder dat je hierbij zelf uit balans raakt. Het is niet voor niets dat de Bhagavad Gt in Oost en West zo populair is. Het is geen werk dat uitsluitend tot de Indiase bevolking beperkt blijft, want het gaat over de taak van ieder mens. Ieder mens in Oost en West vraagt zich af wat zijn of haar taak is, hoe hij of zij moet leven, etc. Studie van de Bhagavad Gt is zeer verrijkend. Iedereen kan in de Bhaga-vad Gt aanwijzingen vinden die hij of zij in het dagelijks leven kan gebruiken en die bijdragen tot een harmonieus functioneren van de geest en minder verlies van energie.

    Het zou fantastisch zijn als we zouden leren een stukje van onze vakantie te gebruiken om fi losofi sche werken zoals de Bhagavad Gt te bestuderen. Dat zou echt vakantie zijn, echt tot rust ko-men. In de oude tradities was het niet ongebruikelijk dat er zomer- en winter-retraites werden georganiseerd waarin stukken uit de oude geschriften werden gelezen, waarin werd gemediteerd, aan yoga werd gedaan en waar de mensen weer helemaal tot zichzelf kwamen. Dit is een hele andere vorm van vakantie houden dan die we tegenwoordig veelal zien. Ik ben echter van mening dat het

    een van de beste manieren van vakantie houden is. Sommige mensen zeggen van bezoekers van dit soort retraites dat zij egostisch zijn, omdat ze zich alleen maar met zichzelf bezig houden en zich afsluiten van de dagelijkse omgeving. Toch is dit niet de waarheid. Mensen die zich een tijdje terugtrekken uit de wereld en zich weer helemaal opla-den met energie, kunnen van grotere betekenis zijn voor hun omgeving als ze weer terugkeren. Hun energie, blij-moedigheid en opgewektheid komt ten goede aan hun omgeving en daarmee is het investeren in een retraite, studie yoga of meditatie-sessie, geen egosti-sche daad, maar juist iets dat je doet voor je hele omgeving. Tenslotte heeft iedereen er iets aan.

    Het zou een groot goed zijn als we zou-den ontdekken hoe heilzaam het is om tijdens onze vakanties een paar dagen te reserveren voor studie van bijvoor-beeld de Bhagavad Gt, in een goede omgeving, bij voorkeur met een aantal mensen die daar ook belangstelling voor hebben. Deze vorm van vakantie houden zal zeker bijdragen aan een be-tere geestelijke, en zo ook lichamelijke, gezondheid van de mens en zal ten goede komen aan de gehele omgeving waarin de mens leeft en werkt. Spoedig zul je ervaren dat de werkelijke vakan-tie niet buiten jezelf te vinden is, maar diep in jezelf. n

    Mehdi Jiwa is voorzitter van de Stichting Filosofi e en Meditatie. Deze organisatie heeft een moderne Nederlandse vertaling uitgebracht van de Bhagavad Gt. Iedere vrijdagavond is er in Amstelveen gelegenheid tot het (vrijbli-

    jvend) gezamenlijk bestuderen van de Bhagavad Gt. Kijk voor meer informatie op www.cynham.nl.

  • 30 - juli / september 2007 31 - juli / september 2007

    Een opvallend verschil tussen het Hindoesme in Nederland in India is het aanpassingsvermogen. In Nederland is men minder geneigd om de tradities eens een nieuwe look te geven. Men is immers een minderheid en het kost al moeite en energie genoeg om staande te blijven in de multiculturele samenleving waar men deel van uitmaakt.

    Maar India kent de laatste vijftien jaar een spectaculaire groei en daarmee ook enorme veranderingen. Wolkenkrabbers en reusachtige winkelcentra schieten als paddenstoelen uit de grond, de grote steden zijn inmiddels voorzien van

    een hypermoderne metro, de getrouwe Ambassador maakt rap plaats voor de nieuwste automodellen uit Europa of Japan, dorpen worden voorzien van wireless internet en de salwar kameez moet plaatsmaken voor de spijkerbroek met topje. India is een modern land aan het worden. Maar hoe zit het dan met de tempels?

    Ik bezocht onlangs de Swaminarayan Akshardham tempel in New Delhi, en trad daarmee het nieuwe tijdperk van het Hindoesme binnen. Een paar begrippen die door mijn gedachten schoten tijdens mijn bezoek waren: gigantisch, overweldigend, pretpark,

    Hightech hindoesme in India

    India kent een levendige beleving van het hindoesme. De

    hindoetraditie is springlevend. Wie een examen heeft gaat eerst even

    naar de mandir om de zegening van Bhagwan te vragen. Wie erg

    gelukkig is, loopt even een willekeurig gebedshuis binnen om daar

    een woord van dank te richten tot de Almachtige. Of wie zich wil

    ontspannen of rustig wil mediteren gaat onder n van de statige

    pilaren van de tempel of in de aangrenzende tuin onder een boom

    zitten. Tempels saai? Nee, niet in India. Elke straat heeft wel een

    mandir en elke dag zijn daar mensen te vinden, jong en oud.

    kar

    el n

    ijm

    an

  • 32 - juli / september 2007 33 - juli / september 2007

    spectaculair, massaal, beeldschoon. Het kostte werkelijk even moeite om de ervaring te bevatten en te laten bezinken. Ik zal wat gegevens uit het informatieboekje opsommen: 20.000 sculpturen, 234 versierde pilaren, negen versierde marmeren plafonds, 60 hectare tuin met 25.000 bomen en de lijst gaat maar door en door. Driehonderd miljoen manuren en 11.000 vrijwilligers waren nodig om dit megacomplex in slechts vier jaar tijd op te bouwen.

    Maar wat maakt deze tempel nou zo futuristisch? Loop in gedachten even met me mee. De Akshardham ligt aan de oevers van de heilige rivier de Yamuna, vlakbij satillietstad Noida. Wie uit Delhi komt per auto kan op de brug over de rivier de eerste contouren van de tempel zien.

    Een groot deel van het tempelcomplex is omgetoverd tot een religieus cultuurhistorisch familiepretpark. Drie themahallen moeten een bezoeker in vier uur tijd de gehele Indiase Vedische historie en hindoecultuur uitleggen. Na enigszins overrompeld te zijn door de entree van de tempel, de groene tuin, de fonteinen, de ornamenten, de rust en vredigheid, loop ik een grote hal in: the Hall of Values. Het is er koel, bijna koud zelfs. Als er zich een groep bezoekers verzameld heeft, gaat de deur open.

    Eenmaal binnen tref ik een aantal zitbanken aan. Er staat een soort steen in het midden op een soort podium. Verder is er niets te zien. Dan gaat het licht uit Spots gaan aan, een animatiefi lm verschijnt en die steen blijkt ineens te bewegen. Er wordt

    Swaminarayan Akshardham tempel in Delhi NYT

  • 32 - juli / september 2007 33 - juli / september 2007

    uitgelegd wat je als mens eigenlijk bent, een ruwe steen die met behulp van een werktuig bijgeschaafd kan worden tot een prachtig beeldhouwwerk. De show is voorbij, een deur aan de zijkant gaat open en we mogen de volgende zaal in. Daar krijgen we een fi lm te zien over Swami Narayan.

    Door naar de volgende zaal. Er staan wat poppen onder een boom, met wat water, met een paar vissers in het midden. Het licht wordt gedimd en ineens komen de poppen tot leven, het zijn robots! De robot in het midden stelt zich voor als Ghanshyam en vertelt een verhaal over ahimsa, geweldloosheid. Ik kreeg het gevoel in een magische wereld te zitten, net

    als een pretpark voelt het. Na een uur stond ik weer buiten, betoverd en gefascineerd door de wondere wereld van deze Hall of Values. We kennen allemaal het Fata Morgana van de Efteling. Maar dat er een Indiase variant op bestaat zal bij niemand bekend zijn. De Sanskruti Vihar is een bootrit die je als bezoeker meeneemt langs 10.000 jaar Vedische beschaving. Langs de oever van de rivier Sarasvati en de voet van de Himalayas. De boot is voorzien van Engelstalig commentaar bij de verschillende scnes die de revue passeren. Ik voer langs de ashram van Acharya Charak, de geestelijke vader van de Ayurveda, het ziekenhuis van Acharya Shushrut, de uitvinder van de plastische chirurgie en bekende yogis,

  • 34 - juli / september 2007 35 - juli / september 2007

    wetenschappers, spirituele leiders en alle belangrijke fi guren van de rijke Indiase geschiedenis. Aan het einde van de rit blijft n boodschap hangen: Elke ziel is goddelijk, India is het land van verlichting, de hele wereld is n familie.

    De laatste hal bestaat uit een theater. Een reusachtig bioscoopscherm toont een fi lm over het leven van Neelkanth

    Varni, later bekend als Bhagwan Swaminarayan. Niet Hindi-sprekende bezoekers krijgen een draadloze hoofdtelefoon met Engelse vertaling. De fi lm neemt de bezoeker mee op de bedevaartstocht van de dan nog jonge Neelkanth. Door de Himalayas, langs de heilige rivieren in het noorden en de tempels in het zuiden van India. Het is ontroerend om te zien hoe dit kleine jongetje op zijn barre tocht de harten

  • 34 - juli / september 2007 35 - juli / september 2007

    van de mensen in de fi lm, maar ook van de bezoekers, weet te winnen.

    Eenmaal buiten dringt het weer tot me door dat ik eigenlijk hier ben om de tempel te bezoeken. Een tempel uniek in zijn soort met negen schitterende marmeren plafonds en zeer gedetailleerde marmeren bewerkte pilaren. In de tempel is het vredig. Mensen zijn bedwelmd door de pracht en praal.

    Bij het verlaten van het tempelcomplex heb ik nog een soort roes. Het was zo veel en zo betoverend, toch tegelijk zo zuiver en spiritueel. In de Aksardham tempel (www.akshardham.com) heeft de moderne techniek het

    mogelijk gemaakt om het Hindoesme en spiritualiteit te beleven door computerschermen, robots en een geautomatiseerde boottocht.

    Traditie heeft de handen ineen geslagen met het modernisme. Het Hindoesme in India is de 21e eeuw binnen getreden. n

    Karel Nijman is OHM correspondent in Dehli.

  • 36 - juli / september 2007 37 - juli / september 2007

    Bob Coppes zit met zijn opvattingen over buitenlichamelijk bewustzijn op dezelfde lijn als Pim van Lommel, die de metafoor gebruikt van radio- en tv-programmas die onafhankelijk zijn van het toestel. Hij vergelijkt de constante, onzichtbare en ogenblikkelijke kwan-tummechanische interactie tussen een onzichtbare zijnsorde en het lichaam met de moderne communicatiemid-delen. De uitzending zit niet met beeld

    en muziek in het televisietoestel, het concert zit niet in je radio, en het inter-net zit niet in je laptop. Pas als je de tv aanzet, zie en hoor je het programma, en als je het tvtoestel uitzet, zie en hoor je niets meer, maar de uitzending gaat wel gewoon door, en als je een ander toestel aanzet, ontvang je het programma weer. Ook Bob Coppes is van mening dat het bewustzijn niet eindigt wanneer het lichaam eindigt.

    Bob Coppes:

    Essenties van religies en bijna-doodervaringen

    komen overeenOns bewustzijn heeft ons lichaam niet nodig om te blijven

    voortbestaan, zoals dat blijkt uit serieus wetenschappelijk onderzoek

    naar Bijna-Dood-Ervaringen (BDEs). Reden waarom Bob Coppes,

    in zijn boek Bijna-doodervaring en de zoektocht naar het Licht

    (Aspekt, 2007) begint met een overzicht van het wetenschappelijke

    onderzoek naar BDEs; een onderzoek waaruit blijkt dat deze

    ervaringen voor mensen die ze ondergaan heel levensecht zijn. Ook

    wordt duidelijk dat er behalve positieve ervaringen ook negatieve

    ervaringen bestaan. Gebaseerd op al het onderzoek is het een heel

    kleine stap om te concluderen dat het leven na onze dood doorgaat.

    lam

    brt

    de

    kwan

    t

  • Illu

    stra

    tie

    A

    dri S

    egaa

    r

    36 - juli / september 2007 37 - juli / september 2007

    Het blijft bestaan en blijkt onderdeel te zijn van een enorm geheel dat n totale eenheid vormt. Wij zijn dus een onderdeel van een eenheidsuniversum. Wat deze tijd zo boeiend maakt is dat de kwantumfysica en de moderne natuurkunde wijzen in richtingen die wij nooit van te voren hadden bedacht. De kwantummechanica gaat er nu vanuit dat de uitkomsten van experi-menten afhankelijk zijn van degene die ze waarneemt. De werkelijkheid is dus niet objectief zoals we dat vroeger leerden, maar subjectief. De nieuwste natuurkundige theorien spreken van minstens tien dimensies, terwijl we er slechts vier kennen, waarvan tijd er n is. Dit houdt in dat plaats en tijd niet meer absoluut zijn en als je dan kijkt naar wat BDEers zeggen, komt dat tref-fend overeen, ook al zeggen ze dat op een heel andere manier.

    Volgens Bob Coppes geven alle BDEs inzicht in wat er tijdens de eerste ogen-blikken na de dood gebeurt. Hij vindt het opmerkelijk, dat mensen die een BDE hadden, antwoord lijken te krijgen op bijvoorbeeld de vraag wat nu eigen-lijk het doel is van hun leven op aarde. Waar mystici zich een leven lang over aftobden, krijgen BDEers door hun ervaring dit antwoord als het ware in de schoot geworpen. De ervaringen lijken volgens Coppes ook een boodschap te bevatten over hoe we moeten leven en wat we wel en wat we beter niet met ons leven zouden moeten doen. Met het beantwoorden van deze toch wezenlijke (zingevings)vragen komen de BDEs op het terrein van de religies, waarmee Coppes aangeeft waarom hij in zijn boek zo uitvoerig ingaat op de relatie tussen religie en BDEs.

  • Illu

    stra

    tie

    A

    dri S

    egaa

    r

    38 - juli / september 2007 39 - juli / september 2007

    Religies zeggen volgens Coppes vaak tal van spirituele vragen eveneens te kun-nen beantwoorden, maar pretenderen bovendien ook nog vaak een mono-polie op de waarheid te hebben. Of dat terecht is, onderzoekt hij voor vijf grote religies: hindoesme, boeddhisme, judasme, christendom en islam. In vijf hoofdstukken probeert hij aan te geven wat de essenties van ieder van hen is. In een reactie op het boek vraagt een lezer zich af waarom Bob Coppes voor de studie naar BDEs naar het Tibetaans Dodenboek verwijst. Coppes zegt dat dit wel degelijk zin heeft omdat dit Tibetaanse Dodenboek hoort bij het boeddhisme en daarvan een belangrijk onderdeel uitmaakt. Door veel mensen wordt naar het Tibetaanse Dodenboek gekeken als iets heel speciaals, omdat het zegt zeer nauwkeurige beschrij-vingen te geven van hoe het gaat als je aan de andere kant bent. Mijn eigen conclusie is dat het principe dat men-sen na hun dood ons nog kunnen zien en horen juist is, maar dat de gedetail-leerde beschrijvingen van bijvoorbeeld boeddhafamilies en optochten beslist niet bij BDEs kunnen worden terug-gevonden.

    Ook vraagt deze kritische lezer zich af, waarom Coppes de religies zo uitge-breid beschrijft (maar liefs 130 paginas voor hindoesme en boeddhisme). Dat is door vele anderen veel beter gedaan, vindt hij: als het gaat om het verbin-den van oosterse religies met westerse wetenschap, hebben bijvoorbeeld Peter Russell en Amit Goswami echt iets meer te zeggen over de zoektocht naar het licht (in de zin van bewustzijn en verlichting). De reden waarom BDEs met religies worden vergeleken, is echter, zo zegt Bob Coppes, dat veel BDE-ers zich dichter bij God of het Licht voelen. Ook ver na de ervaring voelen ze nog het directe contact met Hem. Om die reden hebben ze een sterke hang naar de religieuze kanten van religies, maar over het algemeen ook minder belang-stelling voor de formele kanten daar-van. Een uitspraak die vaak voorkomt, is, dat in essentie alle godsdiensten hetzelfde zijn.

    Dat heeft hem ertoe gebracht zich te concentreren op de essenties. Een voorbeeld van een parallel met de BDEs is, dat het moeilijk is om het Licht of de lichte wereld te beschrijven. Het Licht

  • 38 - juli / september 2007 39 - juli / september 2007

    is werkelijker dan alles wat we hier op aarde aantreffen. Dat klinkt ook door in wat alle religies behalve het christen-dom en het boeddhisme stellen: maak je geen voorstelling van God, want dat is toch gedoemd te mislukken. In twee religies, het hindoesme en de islam, wordt nog wel toegestaan Brahman en Allah met woorden te beschrijven. Daarvoor mogen ze alleen mooie woor-den gebruiken. Zo zijn er de negenen-negentig majestueuze en mooie namen van Allah en de vele tientallen prachtige beschrijvingen van Brahman. In het samenvattende hoofdstuk worden in Coppes boek alle gevonden parallellen met BDEs opgesomd. Sommige paral-lellen gelden alleen maar voor n of enkele religies, bijvoorbeeld dat ieder-een een stukje van God is (wij zijn alle-maal een zandkorreltje op het strand en God is het hele strand), of dat iedereen zijn eigen taak heeft. Andere parallellen gelden voor alle onderzochte religies, zoals de noodzaak om van iedereen te houden en dat alles wat we hebben gedaan tot in de kleinste details wordt geregistreerd.

    De belangrijkste conclusie in het boek Bijna-doodervaringen is dat de essenties van de religies en bijna- doodervaring wel met elkaar overeenkomen, maar dat er een groot verschil is als het gaat om de formele kant van de religies. Als je echt kijkt naar de pure essentie van de religies, vind je veel daarvan terug in wat mensen over hun bijna-dooder-varing zeggen. Zo vind je in de BDEs ook steeds het thema terug dat we allemaal onderdeel zijn van het totale, grote geheel. Daarom ben ik jou en jij mij en zijn we alle twee een aspect

    van God. Wat ook van belang is, is dat we allemaal, vanaf het moment dat we geboren zijn, het recht hebben terug te gaan naar waar we vandaan komen. Noem het de hemel of het paradijs. Het is daarom belangrijk, omdat het de religie overstijgt. Religies zeggen vaak dat je alleen onder bepaalde voorwaar-den daarheen mag gaan, maar uit de BDEs blijkt dat dit gewoon niet waar is. Iedereen heeft in principe het recht daar te komen. n

    Personalia

    Bob Coppes (www.bobcoppes.com) heeft zijn doctoraat in de economie behaald en heeft fi losofi e gestudeerd. Op het ogenblik werkt hij als senior risicomanager bij De Nederlandsche Bank. Hij is publicist en zijn meest recente boek gaat over Bijna-dood-ervaringen en religies. Pim van Lommel is cardioloog en een van de oprichters van de stichting Merkwah. Binnenkort verschijnt van hem een boek overbijna- doodervaringen. Zie verder: www.merkawah.nl

    Lambrt de Kwant is journalist en is o.a. ook werkzaam voor OHM radio.

    Bob

    Cop

    pes

    fo

    to H

    arry

    Coc

    k

  • 40 - juli / september 2007 41 - juli / september 2007

    Hij had het laatst over ontwikkelings-werkers. Zij komen met hun fondsen volgens hun zeggen ontwikkeling brengen. Steeds is er het idee dat de een de ander komt vertellen wat die moet doen, en dat dat het beste voor hem is. Maar die ene komt in feite gewoon doorgeven wat hijzelf doet en zoals hij het doet, en houdt het de ander voor als wenselijk alternatief. Hij zal de kosten ervan dragen. Er is daarbij geen sprake van een ontmoeting tussen beiden. De een komt iets brengen, waarvan hij verwacht dat de ander het overneemt. Die ontmoeting is niet bedoeld om elkaar beter te

    leren kennen, of om elkaar te helpen met de problemen waarmee men zit. Want daar zou het in onze contacten eigenlijk steeds om moeten gaan. Als ik je wil helpen, moet ik je eerst leren kennen, en goed ook. Dan is een ontmoeting altijd een verrijking. Dan is elke ontmoeting eigenlijk een bron van vernieuwing. En zo ervaar ik menig contact, benadrukt Sonny opgewekt: Ik kom er altijd veranderd van terug. Ik heb je niets willen opdringen, ik ben ook niet iets van je komen wegnemen. Ik heb gewoon belangstelling voor je getoond. En dan is de kans groot dat onze ontmoeting tot iets nieuws leidt.

    Het spiritueel geheim van Suriname

    nic

    o w

    aag

    mee

    ster

    Bij spiritueel moet ik vaak aan Sonny denken, een Marron, ressort-

    cordinator van de Pater Ahlbrinckstichting in Marowijne. We

    ontmoeten elkaar soms na lange tijd, maar bij elk onderwerp dat

    dan ter sprake komt, laat hij een dimensie zien, waarmee hij achter

    de materile kant van ons leven lijkt te kijken, achter de buitenkant

    of de zichtbare werkelijkheid zoals wij die in ons dagelijks leven

    beleven en beschrijven. En ik denk dat dat een praktische definitie van

    spiritualiteit is: de beleving van de werkelijkheid achter de zichtbare

    werkelijkheid, volgens Van Dale, de geestelijke werkelijkheid, of volgens

    Koenen: de wijze waarop wij ons geloof beleven.

  • 40 - juli / september 2007 41 - juli / september 2007

    Geen nabootsing, maar een nieuwe gedachte, waarmee wij elkaar verrijkt hebben. Wat een andere wereld zou dat opleveren.

    Sonny komt nog even terug op de ontwikkelingswerker: Hij brengt ons de ideologie van de vrije markt, waar alles te koop is. Waar vroeger geen geld verdiend werd, is er nu in overvloed. Dank zij de ontwikkeling. Maar heb je verder gekeken, naar wat de resultaten van deze ontwikkeling zijn: uitgeputte visvoorraden voor onze kust; door kwik vervuilde delen van het binnenland; kraters van uitgemijnde gebieden, waar eerst bauxiet of goud in de grond zat; bedreigde kustweringen, beroofd namelijk van de natuurlijke bescherming van mangrove- en parwa-bossen. Spiritualiteit is volgens de Upanishads de weg om

    het geluk te bereiken: anandamaya, het meest innerlijke van de mens, de oergrond die hij deelt met alles wat bestaat. Die oergrond, de situatie van innerlijke vrede en geluk, wordt in het bewustzijn van het individu afgedekt door verschillende kosha of lichamen: annamaya, het stoffelijk lichaam; prnamaya, het vitale of emotionele lichaam; manomaya, het mentale lichaam en vijnanamaya, het ideenlichaam. Elk van deze lichamen heeft de middelen om anandamaya te bereiken, maar elk van deze middelen kan tegelijkertijd een sta in de weg zijn juist daartoe. En dat zien we in de praktijk helaas maar al te vaak. Men koppelt spiritualiteit aan een eetgewoonte: annamaya bijvoorbeeld een vegetarische levenswijze, of aan yoga-oefeningen (prnamaya), of aan meditatie, e.d. Het middel is

    foto: Krishna Art

  • 42 - juli / september 2007 43 - juli / september 2007

    doel geworden, maar men mag dan niet meer spreken van spiritualiteit, want de innerlijke vrede of de vrede in de gemeenschap (vajnanamaya) is geen doel meer. Men heeft zich vergaloppeerd aan een nieuwe vorm van geconditioneerd leven.

    De Surinaamse mens hongert naar spiritualiteit. Lezingen over een spiritueel onderwerp krijgen altijd een groot gehoor. Bewegingen als Art of Living, Brahma Kumaris, Sai Baba, Focolare en bewegingen nog zonder naam maar onderdeel van religieuze organisaties, trekken veel mensen. Omdat de boodschap begrepen wordt; men leeft ervan en ernaar. Suriname wordt gekenmerkt door een grondhouding bij zijn bevolking van respect voor elkaar: we accepteren elkaar en beoordelen iedereen, ongeacht geloof, cultuur of achtergrond naar rechtvaardigheid, openheid en eerlijkheid. Niet in de eerste plaats naar geloof of huidskleur.

    Natuurlijk zijn er dagelijks uitzonderin-gen. Noem ze maar op. Maar sommige mensen nemen de moeite niet eens om ze op te sommen, omdat de andere kant een diepere werkelijkheid verte-genwoordigt. Daarom hebben we een goede naam in binnen- en buitenland: van het volk dat ondanks alle religieuze en culturele verschillen in harmonie met zichzelf leeft, waar, ten opzichte van de regio bijvoorbeeld, de crimina-liteitscijfers het laagste zijn. Maar die grondhouding is uiterst kwetsbaar. En wordt steeds weer gecoupt: in 1980 bijvoorbeeld, waar het volk eerst achter stond, 1987 toen de militairen massaal

    naar de kazernes werden terugverwe-zen. En de ontwikkelingswerkers, waaronder ook spirituele leiders, die vanuit India, Pakistan, Nederland of Amerika een exoterisch recept brengen, zonder voeding van anandamaya. Het wordt snel doorzien.

    Een prachtig voorbeeld van de harmonie en eenheid onder de bevolking van Suriname is het huidig project bij een RGD-poli (Regionale Gezondheids Dienst van het ministerie van Volksgezondheid). De arts ervan maakte contact met de IRIS, de Interreligieuze Raad in Suriname, en stelde dat tweederde van haar patinten niet ziek is! Voor die mensen is zij niet opgeleid, mensen met sociale en geestelijke problemen, waarvan de spanning zich lichamelijk uit. Hindoes, moslims, christenen en anderen houden nu ook bij toerbeurt spreekuur op de poli, waarbij gods-dienst geen onderscheidings- maar een verbindingsteken is, en waar genezing bevorderd wordt door respect, gebed en meditatie. Het is opvallend dat regeringsvertegenwoordigers van Nederland bij hun bezoek aan Suriname vaak ook overleg hebben met de IRIS, met de vraag: hoe bewaren jullie de eenheid en harmonie in dit land? Er is geen eenvoudig antwoord op, maar wel een gevoelen, dat er in de grond een beleving van gezamenlijkheid en eenheid is onder alle verdeeldheid. Een kwaliteit waarvan velen beweren dat Surinamers die meer bewust moeten uitdragen, dat dat hun bijdrage aan de wereldgemeenschap zou kunnen zijn. Een spiritueel geheim. n

  • 42 - juli / september 2007 43 - juli / september 2007

    Dr. Vasant Lad sprak over Ayurveda als een wetenschap die je niet alleen maar als iets nieuws kan aanleren: studie van Ayurveda maakt deze oude wijsheid als het ware opnieuw wakker in eenieder die zich aan deze discipline wijdt. Dat betekent niet dat alle kennis van Ayurveda zomaar aan komt waaien, op het moment dat je besluit je ermee bezig te gaan houden. Het blijft tegelijkertijd een uitgestrekt gebied van wetenschap. Als iemand ayurvedisch arts wil worden vergt dat jaren intensieve studie. Een goed voorbeeld daarvan is Dr. Lad zelf: vele jaren studie n ervaring als arts

    Ayurveda en de familied

    rs.

    co

    en V

    an d

    er k

    ro

    on

    Bijna twintig jaar geleden begon ik met mijn werk voor mijn

    afstudeerscriptie, waarin ik een vergelijking maakte tussen de

    oudgriekse geneeskunde van Hippocrates en de nog steeds actuele,

    maar eeuwenoude ayurvedische geneeskunde. Een boek waarvan ik

    daarbij dankbaar gebruik maakte, was mede geschreven door Dr.

    Vasant Lad het was het boek The Yoga of Herbs (Lad & Frawley).

    Dat boek opende mijn ogen voor ayurveda, een systeem van

    geneeskunde en gezondheid waarmee ik schijnbaar vanuit het niets

    een plostelinge, diepe verbondenheid voelde. Op mijn pad op zoek naar

    meer onderricht in ayurveda, schreef ik mij in voor een meerdaags

    seminar in Engeland met dr. Vasant Lad. Na een paar dagen met deze

    bijzondere leraar wist ik dat ik graag bij hem in de leer wilde. De

    manier waarop hij over Ayurveda sprak, zo vol begeestering en liefde

    en respect, maakte in mij een diepe herinnering wakker.

  • 44 - juli / september 2007 45 - juli / september 2007

    en ziekenhuisdirecteur hebben hem gemaakt tot de autoriteit die hij nu is. Een man ook, die tijdens zijn studie duizenden verzen uit de ayurvedische klassieke werken uit zijn hoofd heeft geleerd. Maar wat hem zo bijzonder maakt op het gebied van ayurveda, is dat hij zijn kennis laat werken vanuit zijn hart. Alleen met het hart kan iemand waarlijk observeren zonder oordeel. En dit observeren zonder oordeel vormt de kern van darshana het zo bekende Sanskriet woord dat ook in klinisch opzicht in Ayurveda wordt gebruikt voor observatie van de patint.Op een van die eerste seminars die ik volgde bij Dr. Lad, nam hij de pols van iemand een meegebrachte clint van een van de deelnemers die hartklachten had. Dr. Lad vertelde na aandachtig luisteren welke aandoeningen de man had gehad in zijn jeugd en wist zelfs enige aandoeningen van zijn ouders te achterhalen. Hij keek de man aan terwijl hij zijn pols nam en zei: U heeft veel onverwerkte emoties en ervaringen in uw hartgebied... Wat bijzonder mooi! Die laatste toevoeging haalde mij over de streep: bij deze leraar wilde ik ayurveda studeren. Juist die onbevoordeelde observatie vol liefde, en zonder waardeoordeel van deze man met hartproblemen maakte dit moment van ayurvedische darshana zo mooi en krachtig. Een deel van het

    genezingsproces lag al in deze paar woorden van Dr. Lad verscholen.

    Dr. Vasant Lad is een man van familieleven en familiewaarden. Samen met zijn vrouw Usha Lad heeft hij een mooi ayurvedisch kookboek geschreven. Op de school van Dr. Lad in Albuquerque (New Mexico, USA), waar ik twee jaar gestudeerd heb, zag ik regelmatig de gezichten van zijn zoon en zijn dochter. Dr. Lad ging in zijn lessen dan ook regelmatig in op hoe ayurveda begint in het dagelijkse leven, dus ook in en binnen het gezin. In een gezin kunnen verschillende leden van dat gezin een verschillende prakruti (basisconsitutie) hebben. Hoe kun je daar vanuit ayurvedisch perspectief mee omgaan? Goed ayurvedisch koken houdt in dat je alle zes smaken gebruikt

    en die op zon manier aanbiedt dat ieder lid van het gezin daarmee kan variren. De vata-typen in de familie kunnen dan wat meer van de smaken zoet, zuur en zout nemen. De pitta-typen kunnen prioriteit geven aan de smaken zoet, bitter en wrang. En de kapha-typen kunnen wat meer van de smaken scherp, bitter

    en wrang nemen. Zo begint ayurveda op een

    simpele manier in het gezin: bij de dagelijkse maaltijden. Maar zoals Dr. Lad ook altijd zei: bovenal dient er

    aandoeningen de man had gehad

    haalde mij over de streep:

    ayurveda studeren. Juist die onbevoordeelde observatie

    waardeoordeel van deze man met hartproblemen maakte dit

    aanbiedt dat ieder lid van het gezin daarmee kan variren. De vata-typen in de familie kunnen dan wat meer van de smaken zoet, zuur en zout nemen. De pitta-typen kunnen prioriteit geven aan de smaken zoet, bitter en wrang. En de kapha-typen kunnen

    en wrang nemen. Zo begint ayurveda op een

    simpele manier in het gezin: bij de

  • 44 - juli / september 2007 45 - juli / september 2007

    gekookt te worden met liefde. Koken met liefde brengt prana in het eten. Prana kan nog versterkt worden met een gebed: Om Pranaya Svaha, Om Apanaya Svaha, Om Vyanaya Svaha, Om Samanaya Svaha, Om Udanaya Svaha.

    Dr. Lad legde tijdens de lessen ook altijd nadruk op de waarde van het observeren binnen het gezin op het waarlijk getuige kunnen zijn. Gecombineerd met de ayurvedische kennis kan dat leiden tot meer wederzijds begrip en meer compassie naar elkaar toe. Is er iemand in het gezin met een vata prakruti, dan kunnen we wat voorzichtiger met dit familielid omgaan: Vata-typen zijn gevoelig, creatief en beweeglijk, maar soms ook wat chaotischer en ongedisciplineerd. Structuur en regelmaat, maar ook goede voeding, is voor vata-typen belangrijk. Is broer of zus, of vader of moeder meer een pitta-type, dan moeten we er rekening mee houden dat wanneer pitta wat verhoogd is dit familielid eigenwijs en zelfi ngenomen is, dat hij altijd beter weet. Zoals Dr. Lad vaak zei: De beste reactie is dan in de trend van Ja, liefje, de stier is in verwachting...!, en verder wachten totdat pitta weer wat minder geworden is. Want een pitta in evenwicht staat voor wijsheid, inzicht en daadkracht, en dat is de ware natuur van die persoon. En dan zijn er

    nog de kapha-leden van de familie. Zij hebben de kwaliteit wanneer kapha in evenwicht is om goed voor ieder te zorgen, liefdevol en voedend te zijn. Maar teveel kapha leidt tot gehechtheid, vast willen houden, en op lichamelijk gebied gewicht vast willen houden, dus tot overgewicht. De familie dient hier te helpen een kapha-familielid in beweging te houden, zodat hij of zij niet stagneert.

    Er zijn weinig mensen die op zon authentieke en liefdevolle wijze de eeuwenoude wijsheid van Ayurveda kunnen overbrengen als Dr. Lad. Opgegroeid in India en meer dan twintig jaar gewerkt hebbend in het Westen weet hij oost en west via Ayurveda met elkaar te verbinden. Ayurveda en familie hebben daarmee nog een diepere betekenis gekregen: de wereld is n grote familie en Ayurveda is als gezondheidsleer een meer dan goede vader en moeder tegelijkertijd! n

    .

    De auteur van dit artikel heeft twee jaar bij Dr. Lad gestudeerd en is momenteel de directeur van de Academy of Ayur-vedic Studies te Amsterdam.

    Dr. Lad geeft seminars in Nederland op 5, 6 en 7 oktober. De details zijn te vinden op de website van de Academy of Ayurvedic Studies: www.ayurvedicstudies.nl

  • 46 - juli / september 2007 47 - juli / september 2007

    Het is wel kenmerkend voor de mo-derne samenleving dat zij een van de meest zware vergiften, de botuline-toxi-ne, ofwel Botox, heeft omarmd om die zodanig toe te passen dat het rimpels doet verdwijnen. Echt verdwijnen doen ze echter niet; de inspuiting met de Botox zorgt voor een tijdelijke verlam-ming van de gelaatsspieren waardoor het fronsen niet meer kan en ook de rimpels wegvallen. Na een tijdje moet je de behandeling herhalen en dat net zo lang als je leeft. Dat men wel eens acties houdt voor een gratis Botox-be-handeling is dus begrijpelijk want de vrouw die daaraan meedoet wordt in de meeste gevallen toch wel een stevig

    betalende, verslaafde klant dus je hebt altijd winst.

    Omdat de ayurveda een geneeskunde is voor lichaam en geest zal zij dit soort behandelingen niet gauw propageren. Een Botox-behandeling maakt je min-der of helemaal niet meer expressief, je gelaat krijgt een geplastifi ceerd uiterlijk en je emoties worden onzichtbaar. Ten aanzien van de cosmetica en proble-men rondom de huid van het gelaat staat de ayurveda niet met lege han-den. Beroemd zijn o.a. haar middelen waarin niem zit verwerkt, afkomstig van de niemboom (Azadiracta indica), die in menig tropisch land overal

    Ayurveda en uiterlijke schoonheid

    ro

    bert

    sw

    ami p

    ersa

    ud

    Het uiterlijk van de hedendaagse vrouw is big business.

    Je moet je als vrouw haast gaan schamen om nog over

    voorhoofdsrimpels, fronsrimpels, kraaienpootjes of

    lachrimpels te beschikken. De plastisch chirurgen staan

    klaar met hun Botox en Dysport injecties om daar wel even

    veranderingen in aan te brengen. Je rimpels verdwijnen

    als sneeuw voor de zon roept menige advertentieslogan.

    Het prijskaartje is er dan ook naar. Ook de ayurveda heeft

    een mening over de uiterlijke expressie; maar de toepassing

    daarvan kost een stuk minder..

  • 46 - juli / september 2007 47 - juli / september 2007

    groeit. Om het gezicht tot op hogere leeftijd zo goed mogelijk eruit te laten zien moet je geen zeep gebruiken, dat geeft een uitdrogend effect. Gewoon lekker fris water is het beste. Omdat huidverdroging vaak het gevolg is van een hoge vata-concentratie (lucht) kun je vaak in natuurvoedingswinkels het beste crmes of lotions kopen met een vata-kalmerend effect; zou je aan verse niemblaadjes kunnen komen dan kun je daar met behulp van een vijzel en met wat water een papje van maken en je daar voor het slapen gaan een beetje mee insmeren. Overigens geeft ook de bekende sopropo-groente (ook wel bekend als keraila of bittermeloen) een soortgelijk effect. Diverse Nederlandse leveranciers leveren niemkruiden in middelen met een bijzonder aangename geur, dus daar hoef je het niet voor te

    laten. De klassieke Ayurveda heeft reeds in de oude tijden het begrip rasayana, wat letterlijk verjonging betekent, gentroduceerd. Zo heeft ze een groot aantal kruiden geselecteerd die een revitaliserend effect hebben op li-chaam en geest. Het verlammen van de gelaatsspieren om rimpels weg te halen ontraadt ze zeer, je moet je gelaats-spieren juist versterken! Een krachtig gezicht verraadt een krachtige persoon-lijkheid, een gezicht met een verlamde spiertonus geeft aan dat de persoonlijk-heid eigenlijk maar weinig interesse vertoont in werkelijke levenskwaliteit. Een van de beroemdste kruiden is de chyavanprash, maar ook de ashwagan-dha en punarnava (letterlijk: telkens weer nieuw, de Sanskrietnaam voor de bekende Boerhaavia diffusa) mogen er zijn. Het zijn allemaal kruiden die

  • 48 - juli / september 2007 49 - juli / september 2007

    de vitaliteit en de energie verhogen en daarmee ook de positieve uitstraling van het gezicht. Patinten met huidklachten vinden bij de Ayurveda ook een goed antwoord op hun problemen; in de meeste geval-len worden ook adviezen gegeven om voor een inwendige reiniging te zorgen omdat huidklachten vaak ook van bin-nenuit komen. De aard van je voeding, je levensgedrag en je geestelijke balans zijn bijzonder belangrijk om allerhande huidproblemen te behandelen.

    Het mooie van een mens is juist dat hij of zij zich kan uiten met zijn gelaat. Je uiting maakt je tot een individu, tot een unieke persoonlijkheid. De taal die jouw gezicht spreekt is vaak effectiever dan de gesproken taal. Hoe kan het toch gebeuren dat men zich laat bero-ven van deze unieke mogelijkheden? Het antwoord is niet zo moeilijk; het bedrijfsleven van de cosmetica en de plastische chirurgie hebben eerst veel moeten investeren in de tijd om bepaal-de richtlijnen aan te leggen welke jou

    vertellen hoe je eruit behoort te zien. Deze psychologie is glansrijk geslaagd en menig (vooral jonge) vrouw voelt zich tweederangs indien zij zich niet laat vermaken naar die richtlijnen. In de ayurveda legt men echter grote na-druk op je individuele expressie; je rim-pels zijn niet het gevolg van een min-derwaardige ouderdom maar van een hoogwaardige levenservaring! Niet een gezichtscorrectie, maar een correctie van je levenshouding wil de ayurveda propageren. Met andere woorden: laat je uiterlijkheid niet beoordelen door je omgeving; ook de meest gewiekste plastisch chirurg loopt op een goede dag met een vergiftigd, geplastifi ceerd gezicht rond en als hij dat niet wenst zal ook hij rijk aan rimpels zijn laatste levensdagen moeten slijten. Maar de ayurvedische kijk op het leven wil juist een appl doen aan de diepgang van je levensstaat; een mens die zich op zijn uiterlijk laat beoordelen heeft innerlijk wellicht weinig te bieden. Een innerlijk rijk mens wordt overal gewaardeerd, hoe hij er ook uitziet! n

  • ZOEKT U EEN AYURVEDISCHE BEHANDELING?

    Dat is begrijpelijk, want de Ayurveda is een bijzonder effectieve natuurgeneeskunde voor lichaam en geest. Het Ayurveda Health Center is daarom al meer dan 20 jaar vermaard om haar resultaatgerichte behandelingen zonder rompslomp. Na een meestal eenmalig en uitgebreid consult van ca. twee uren beschikt u over persoonlijke voedingsadviezen, heldere inzichten in uw constitutie en wegen naar een betere gezondheid en lifestyle. Het eenmalige tarief bedraagt slechts 135,= en wordt door de meeste zorgverzekeraars vergoed. Voor onze clinten is er een gratis helpdesk waardoor de nazorg gegarandeerd blijft!

    1. De praktijk is geopend van maandag t/m vrijdag van 10 tot 18 uur, steeds volgens afspraak.

    2. Eventuele Ayurvedische medicijnen worden door uw apotheek geleverd op ons recept.

    3. Na het consult zijn er ook behandelingen mogelijk in uw regio!

    4. Behandelingen kunnen bestaan uit: Ayurvedische massages, hoge darmspoelingen,

    Pancha Karma behandelingen, thuiskuren, reinigingsbehandelingen enz.

    5. Alle Ayurvedische therapeuten in ons netwerk zijn APB gecerti ceerd!

    Uw Ayurvedisch geneesheer is vaidya R.H. Swami Persaud, Professor Molkenboerstraat 30A, Nijmegen. Telefoon 024-641 83 98. Kijk ook naar: www.ayurveda-center.com

    48 - juli / september 2007 49 - juli / september 2007

    Boeken, cursussen en workshops voor emotionele en spirituele groei.

    Alle bijeenkomsten zijn in het Engels. Kijk voor data en tijden op www.viveki.nl

    Vanaf mei 2007 bij Viveki:

    Swamini Atmaprakashananda Leerlinge van Swami Dayananda

    Discovering joy through emotional maturity How can an individual contribute for universal peace? Workshops on mantra chanting Bhagavad Gita and Upanishad classes Pujas and Bhajans free of cost

    Archipel 42-01 8224 HT Le lystad 0320 247 245 [email protected] .n l

    Swamini Atmaprakashananda

  • Kantoren in ROTTERDAM, DEN HAAG, ALMERE

    maar ook in DELHi , BOMBAy, MAuRiTius, DuBAi N pER 1 juLi iN KuALA LuMpuR (MALEisiE)

    Dordtselaan 144 DRotterdam Tel. 010 -484 91 77

    Regentesseplein 12 A Den HaagTel. 070 - 363 95 36

    Allendestraat 115AlmereTel. 036 - 530 00 33

    lid van SGR en IATA

    Bezoek: WWW.ERCOREiZEN.NL n WWW.ERCOTRAVELs.COM n WWW.suRiNAMETOuR.NL n WWW.iNDiAspECiALisT.NL

    suRiNAME TiCKETs MET sLM , KLM Of MARTiNAiR NERGERs GOEDKOpER! ELDERs GOEDKOpER LAAT ONs WETEN ....!

    suRiNAME spECiAL 575,-- per persoon (incl. 21 daagse retourticket, luchthavenbelastingen, visumkosten en boekingskosten )

    Vertrek elke woensdag tot en met 31 mei 2007

    EXTRA ZOMERVLuCHTEN NAAR suRiNAMEVertrek: 9 juli en 23 juli 2007 Retour: 13 augustus en 20 augustus 2007

    Delhi , Bombay , Mauritius 1.070,-- per volw. inclusief visumkosten, luchthavenbelastingen en boekingskosten

    Dubai, per 1 juli in Kuala Lumpur 970,-- per kind (tot 12 jaar) 140,-- per baby(speciale groepskorting -meer dan 10 personen )

    ELDERs GOEDKOpER LAAT ONs WETEN ......!1 MAANDS TICKET MET SLM voor maar 600,-- 1 MAANDS TICKET MET KLM voor maar 620,--1 MAANDS TICKET MET MARTINAIR voor maar 630,--(tarieven inclusief visumkosten, luchthavenbelastingen en toeslagen)

    HOTELBOEKiNGEN iN suRiNAME:

    UW SPECIAL VOOR REIZEN NAAR

    INDIA , SRI LANKA, NEPAL ,MAURITIUS, DUBAI , THAILAND, MALEISIE INDONESIE

    Diverse verzorgde rondreizen, vertrek elke week

    8 Dagen reis naar DUBAI 700,-- per persoon ( All-in) 9 Dagen reis naar INDIA/DELHI 675,-- per persoon ( All-in)15 Dagen reis naar INDIA 1000,-- per persoon ( All-in)15 Dagen reis naar MAURITIUS 1100,-- per persoon ( All-in)22 Dagen reis naar INDIA 1490,-- per persoon ( All-in)22 Dagen Bihar Tour 1535,-- per persoon ( All-in)

    50 - juli / september 2007 51 - juli / september 2007

  • 50 - juli / september 2007 51 - juli / september 2007

  • 52 - juli / september 2007

    Ayurvedische behandelingen bij klachten zoals chronische vermoeidheid, stress, burnout, Candida-syndroom, parasieten, slaapstoornissen, darm-en spijsverteringsklachten, spier- en gewrichtsklachten, etc.

    Gespecialiseerd in Levend-Bloed-Analyse (geavanceerde microscopisch bloedonderzoek waarbij u meekijkt op de monitor), Pancha-Karma (ontgiften, onthaasten, verjongen en vitaliseren), Hoge darmspoeling (met Ayurvedische kruiden en olien), Mora therapie (meten van orgaan-energien en uittesten van Ayurvedische kruiden), NAET (elimineren van allergien).

    Tevens verzorgen wij erkende opleidingen op het gebied van Levend-Bloed-Analyse (diploma Bradford) en Ayurvedische massages (diploma Poona).

    Premdani Ayurveda

    Premdani-Health-Clinic, Kotterikstraat 2A, 8121 RH OlstTel. 0570-564636, [email protected], www.premdani.nl

    Ayurvedische behandelingen bij klachten zoals chronische vermoeidheid,

    Ayurveda

    Verbonden aan de universiteit van Poona. Prof. Dr. P.H. Kulkarni en Prof. Dr. Yogesh Bendale. Erkend lid BATC, NWP, LVNG, RING

    het Premdani Onthaastingskliniek te Olst

    Etienne Premdani en de Bradford microscoop Beena Premdani en een hoofdmassage

    Premdani Health Clinic en...