Notities SZR Thomas

of 33 /33
Geen makkelijke definitie. Wat is vereist? Element van solidariteit. Gericht op het garanderen van een bepaalde minimale levensstandaard of het handhaven van de levensstandaard die men heeft. Hoe? Uitkeringen in de plaats van een inkomen uit arbeid Bv. Arbeidsongeschiktheid, ouderdom, werkloosheid (//arbeidsongeschiktheid, maar de oorzaak is anders!), gezondheidszorg, gezinslast (kinderbijslag), overleving (bv kostwinner overlijdt. Weduwe blijft achter)… Waarom hoort onderwijs er niet bij? In de SZ gaat het om prestaties die een geïndividualiseerd karakter hebben. Onderwijs wordt aangeboden als een publieke dienst (=collectieve voorziening). Arbeidsongeschiktheid: 1) ongevallen 2) zwangerschap 3) … => verschillende regeling! Uitkeringen die kosten opvangen waarmee men geconfronteerd wordt. (sociale risico's) Tot nu toe ging het steeds om sociale verzekering. De sociale zekerheid kent echter twee onderdelen: Sociale verzekering (u hebt recht als u voldoet aan de voorwaarden, ongeacht of u ze nodig hebt.) 1. Sociale bijstand (u hebt recht op een bepaalde prestatie, omdat u ze nodig hebt. U zal een inkomenstoets voorbij moeten.) 2. In België: professioneel opgebouwd sociaal verzekeringsstelsel . U bent verzekerd niet omdat u een mens bent die hier woont, wel omdat u werknemer bent, zelfstandige, ambtenaar, of iemand die ten laste is van WN, zelfstandige of ambtenaar. => door uw werk sluit u aan bij de SZ. De indeling: Werknem ers Worden voor alles verzekerd. Zelfstandi gen Worden voor veel minder verzekerd. Bv niet voor werkloosheid. Er bestaat wel een faillissementsverzekering. Overlevingspensioen. Ouderdomspensioen. Geen arbeidsongevallen- en beroepsziekteverzekering. Zwangerschapsverzekering. Wel dekking gezondheidszorg. Wel dekking gezinsbijslag. Ambtenar en Ouderdomspensioen. Overlevingspensioen. Bijzondere arbeidsongevallenverzekering. Regeling bij arbeidsongeschiktheid. Moederschap. Werkloosheid niet (een ambtenaar wordt voor het leven benoemd. Wanneer ambtenaar op straat staat, wordt hij het stelsel van WN binnengeloodsd). Gezinsbijslag. Gezondheidszorg. Professionele sociale verzekering => er bestaat een restcategorie! Deze valt onder de sociale bijstandsregelingen. Binnen deze sociale bijstand: voor alle +65-jarigen: inkomensgarantie voor ouderen. Niets voor arbeidsongeschiktheid: mensen die niet werken krijgen geen uitkering, want ze werken niet (professioneel stelsel!). Er is wel een regeling voor gehandicapten, maar dat is iets anders. Werkloosheid: nee. Gezondheidszorg: er bestaat een regeling, maar geen aparte. De ziekteverzekering wordt uitgebreid tot personen die dan nog niet gedekt zijn. De dekking van niet -beschermde personen gaat over heel weinig mensen (verzekering dekt de werkenden en zij die afhankelijk van hen zijn!). Het gaat om illegalen. En theoretisch: de renteniers: mensen die nog nooit gewerkt hebben. Gezinsbijslagen: in de bijstand vertaald door de gewaarborgde gezinsbijslag: uitgevoerd naar analogie van de gezinsbijslag voor werknemers. Tegemoetkoming personen met een handicap: 1) inkomensvervangende 2)… Eén regeling is een rare eend in de bijt: de zorgverzekering. Voorziet in een uitkering wanneer mensen niet meer voor zichzelf kunnen instaan. Gedeeltelijke tegemoetkoming in de kosten. Waarom is ze speciaal? 1) Sociale verzekering, maar op basis van universele dekking (>< professionele dekking). 2) In VL verplicht, in BXL optioneel, in W niet bestaand. Het gaat tot nu vooral om inkomensvervangende regelingen. De tegemoetkoming van de kosten voor het hebben van kinderen bv, dat zijn kostencompenserende regelingen. Bovenwettelijke, aanvullende regelingen: Er zijn verzekeringen bovenop de sociale verzekeringen. Bv hospitalisatieverzekering, een aanvullende ziektekostenverzekering. Waarom? De ziekteverzekering dekt niet alles. In de sociale verzekeringen zit altijd een element van solidariteit. We hebben het niet gehad over jaarlijkse vakantie. Dat is een regeling van arbeidsrecht. Om historische redenen gaat u de jaarlijkse vakantie van arbeiders toch opgesomd zien als één van de regelingen van SZ. Internationaal gezien heeft dat geen zin. Het is een regeling tussen WG en WN. Waarom dan als SZ beschouwd? Er is een tussenkomst van een publiek orgaan om die gelden uit te betalen. Voor de noties bestaan in verschillende contexten, verschillende betekenissen. Id context van de Belgische bevoegdheidsverdeling: SZ = professionele sociale verzekering. Als ons GH over SZ spreekt, gaat het daarover. SZ is een federale bevoegdheid, toch is er een Vlaamse zorgverzekering. Hoe kan dit? GH ziet het niet als SZ, want het is universeel! Id Europese context, nl. Regeling dat WN naar een ander land van de EU kan gaan, zonder SZ te betalen: in die context betekent SZ: sociale verzekering (ook zorgverzekering) + sommige bijstandsregelingen Geschiedenis van de SZ Het gaat om het bieden van zekerheid. Het heeft altijd bestaan. Mensen probeerden zichzelf en elkaar steeds te beschermen. Id Grieks-Romeinse tijd zien we zeer schuchtere voorlopers van de SZ waarbij de clan op één of andere manier een bescherming probeert uit te bouwen voor de leden van de clan die ziek vallen. Id Middeleeuwen: gilden legden wat geld samen voor wanneer één van de vennoten ziek viel. Ook om de begrafenissen te financieren werd geld opzij gelegd. Marx: er werd een scheiding ingesteld tussen werk en inkomen. 19e E: wat is de remedie tegen de grote risico's van het leven? NB: in D hoort studiebijslag wel tot de SZ! Er kan een evolutie zijn: er kan bijkomen, er kan wegvallen In andere landen zijn er universele sociale verzekeringen. Bv. NL: Algemene Ouderdomswet. Iedereen die 65 is en in NL gewoond heeft, krijgt de uitkering. NB: inkomenstoets = middelentoets (p. 80 van SZ begrijpen) Wat is sociale zekerheid? woensdag 25 maart 2009 11:16 Sociale zekerheidsrecht Pagina 1

Embed Size (px)

Transcript of Notities SZR Thomas

Wat is sociale zekerheid?woensdag 25 maart 2009 11:16

Geen makkelijke definitie. Wat is vereist? Element van solidariteit. Gericht op het garanderen van een bepaalde minimale levensstandaard of het handhaven van de levensstandaard die men heeft. Hoe? Uitkeringen in de plaats van een inkomen uit arbeid Uitkeringen die kosten opvangen waarmee men geconfronteerd wordt. (sociale risico's) Bv. Arbeidsongeschiktheid, ouderdom, werkloosheid (//arbeidsongeschiktheid, maar de oorzaak is anders!), gezondheidszorg, gezinslast (kinderbijslag), overleving (bv kostwinner overlijdt. Weduwe blijft achter) Waarom hoort onderwijs er niet bij? In de SZ gaat het om prestaties die een gendividualiseerd karakter hebben. Onderwijs wordt aangeboden als een publieke dienst (=collectieve voorziening). Arbeidsongeschiktheid: 1) ongevallen 2) zwangerschap 3) => verschillende regeling! Tot nu toe ging het steeds om sociale verzekering. De sociale zekerheid kent echter twee onderdelen: 1. Sociale verzekering (u hebt recht als u voldoet aan de voorwaarden, ongeacht of u ze nodig hebt.) 2. Sociale bijstand (u hebt recht op een bepaalde prestatie, omdat u ze nodig hebt. U zal een inkomenstoets voorbij moeten.) In Belgi: professioneel opgebouwd sociaal verzekeringsstelsel . U bent verzekerd niet omdat u een mens bent die hier woont, wel omdat u werknemer bent, zelfstandige, ambtenaar, of iemand die ten laste is van WN, zelfstandige of ambtenaar. => door uw werk sluit u aan bij de SZ. De indeling: Werknem Worden voor alles verzekerd. ers Zelfstandi Worden voor veel minder verzekerd. Bv niet voor werkloosheid. Er bestaat wel een gen faillissementsverzekering. Overlevingspensioen. Ouderdomspensioen. Geen arbeidsongevallen- en beroepsziekteverzekering. Zwangerschapsverzekering. Wel dekking gezondheidszorg. Wel dekking gezinsbijslag. Ambtenar Ouderdomspensioen. Overlevingspensioen. Bijzondere arbeidsongevallenverzekering. en Regeling bij arbeidsongeschiktheid. Moederschap. Werkloosheid niet (een ambtenaar wordt voor het leven benoemd. Wanneer ambtenaar op straat staat, wordt hij het stelsel van WN binnengeloodsd). Gezinsbijslag. Gezondheidszorg. Professionele sociale verzekering => er bestaat een restcategorie! Deze valt onder de sociale bijstandsregelingen. Binnen deze sociale bijstand: voor alle +65-jarigen: inkomensgarantie voor ouderen. Niets voor arbeidsongeschiktheid: mensen die niet werken krijgen geen uitkering, want ze werken niet (professioneel stelsel!). Er is wel een regeling voor gehandicapten, maar dat is iets anders. Werkloosheid: nee. Gezondheidszorg: er bestaat een regeling, maar geen aparte. De ziekteverzekering wordt uitgebreid tot personen die dan nog niet gedekt zijn. De dekking van niet -beschermde personen gaat over heel weinig mensen (verzekering dekt de werkenden en zij die afhankelijk van hen zijn!). Het gaat om illegalen. En theoretisch: de renteniers: mensen die nog nooit gewerkt hebben. Gezinsbijslagen: in de bijstand vertaald door de gewaarborgde gezinsbijslag: uitgevoerd naar analogie van de gezinsbijslag voor werknemers. Tegemoetkoming personen met een handicap: 1) inkomensvervangende 2) En regeling is een rare eend in de bijt: de zorgverzekering. Voorziet in een uitkering wanneer mensen niet meer voor zichzelf kunnen instaan. Gedeeltelijke tegemoetkoming in de kosten. Waarom is ze speciaal? 1) Sociale verzekering, maar op basis van universele dekking (>< professionele dekking). 2) In VL verplicht, in BXL optioneel, in W niet bestaand.Het gaat tot nu vooral om inkomensvervangende regelingen. De tegemoetkoming van de kosten voor het hebben van kinderen bv, dat zijn kostencompenserende regelingen. Bovenwettelijke, aanvullende regelingen: Er zijn verzekeringen bovenop de sociale verzekeringen. Bv hospitalisatieverzekering, een aanvullende ziektekostenverzekering. Waarom? De ziekteverzekering dekt niet alles. In de sociale verzekeringen zit altijd een element van solidariteit.

NB: in D hoort studiebijslag wel tot de SZ! Er kan een evolutie zijn: er kan bijkomen, er kan wegvallen

NB: inkomenstoets = middelentoets (p. 80 van SZ begrijpen) In andere landen zijn er universele sociale verzekeringen. Bv. NL: Algemene Ouderdomswet. Iedereen die 65 is en in NL gewoond heeft, krijgt de uitkering.

We hebben het niet gehad over jaarlijkse vakantie. Dat is een regeling van arbeidsrecht. Om historische redenen gaat u de jaarlijkse vakantie van arbeiders toch opgesomd zien als n van de regelingen van SZ. Internationaal gezien heeft dat geen zin. Het is een regeling tussen WG en WN. Waarom dan als SZ beschouwd? Er is een tussenkomst van een publiek orgaan om die gelden uit te betalen.Voor de noties bestaan in verschillende contexten, verschillende betekenissen. Id context van de Belgische bevoegdheidsverdeling: SZ = professionele sociale verzekering. Als ons GH over SZ spreekt, gaat het daarover. SZ is een federale bevoegdheid, toch is er een Vlaamse zorgverzekering. Hoe kan dit? GH ziet het niet als SZ, want het is universeel! Id Europese context, nl. Regeling dat WN naar een ander land van de EU kan gaan, zonder SZ te betalen: in die context betekent SZ: sociale verzekering (ook zorgverzekering) + sommige bijstandsregelingen

Geschiedenis van de SZ Het gaat om het bieden van zekerheid. Het heeft altijd bestaan. Mensen probeerden zichzelf en elkaar steeds te beschermen. Id Grieks-Romeinse tijd zien we zeer schuchtere voorlopers van de SZ waarbij de clan op n of andere manier een bescherming probeert uit te bouwen voor de leden van de clan die ziek vallen.Id Middeleeuwen: gilden legden wat geld samen voor wanneer n van de vennoten ziek viel. Ook om de begrafenissen te financieren werd geld opzij gelegd.

Marx: er werd een scheiding ingesteld tussen werk en inkomen.19e E: wat is de remedie tegen de grote risico's van het leven?

Sociale zekerheidsrecht Pagina 1

De familiale opvang (werkt niet goed wanneer mensen naar de fabrieken trekken) Spaarzaamheid (je moet sparen voor wanneer het slecht gaat!) Probleem: wat als je inkomen amper genoeg is om te overleven? Hoe kan je dan sparen?En van de eerste sociale wetten in B: het oprichten van de Algemene Spaar - en Lijfrentekas. Deze ASLK liet toe heel kleine bedragen te sparen.

Geleidelijk aan: werknemers die zich samensluiten en een klein beetje van het loon dat ze overhouden in een gemeenschappelijke pot stoppen = onderlinge bijstandsmaatschappijen ( les mutualits). Dat mutualisme groeit. Id 20e E gaat de overheid het ondersteunen: subsidies. Tegelijkertijd zie je dat de overheid een beetje sociale verantwoordelijkheid opneemt: ze ondersteunt vrijwillige initiatieven (bv vrijwillig overlevingspensioen)Onze huidige SZ stamt van na WO II: de vrijwillige initiatieven en het mutualisme worden overgenomen door de overheid. Ze worden verplicht gemaakt voor alle WN en zelstandigen. = sociale verzekeringen zoals we ze nu kennen.

Vandaag: in Europese context: Bismarck: tweede helft 19e E: zeer verontrust door de opkomende arbeidersbeweging. Hij wil het gevaar van het socialisme indijken. Hij wil daarom iets doen aan de ergste gevolgen van het kapitalisme, zoals het bestond in de fabrieken. = schrik voor revolutie. => de eerste sociale verzekering, bedoeld voor arbeiders in de fabrieken (=de gevaarlijkste groep). Sociale verzekering hangt samen met het professioneel actief zijn. Bismarck wil niet de sociaal-economische orde herschikken. Vandaar dat hij opteert voor een systeem waarvan de prestaties en de bijdragen loongerelateerd zijn. Bismarck laat niet de staat de SZ-fondsen beheren, maar de WN en de WG samen. Hoe wordt dat aanvaardbaar gemaakt? Door een verschil tussen WN -bijdragen en WG-bijdragen in te stellen. Dat is fictie! Er zijn niet twee soorten bijdragen = CONTINENTALE BENADERING (D, B) Beveridge: schrijft voor WOII: gans ander concept, te linken met het programma van de geallierden, dat heel sterk de nadruk legde op de mensenrechten. Beveridge zegt: SZ is niet een werk van de werkenden, maar een recht van de mens! => een SZ op universele basis! Logisch gevolg: de uitkeringen voor iedereen gelijk (forfaitair). Het beheer zal in handen van de overheid zijn. De fondsen worden door de overheid verschaft. = ATLANTISCHE BENADERING (Scandinavi, VK) Let op: de meeste landen zijn niet zuiver. Bismarckiaanse en Beveridgiaanse elemten worden gecombineerd. Bv B: Bismarckiaans systeem, maar de zorgverzekering is Beveridgiaans. Bronnen van SZ-recht Op het niveau van de GW: art. 23: recht op menswaardig bestaan, dat zich uit in Recht op bijstand Recht op SZ Recht op Betekenis? Waarschijnlijk niet meer dan een programmatische bepaling. Als het niet nader is uitgewerkt, ben je er niets mee! Bevoegdheidsverdelende bepalingen in de GW: SZ = federaal Maar ook bevoegdheden aan gem/gew. Toegekend: bijstand aan personen en gezinnen. Alleen: zoveel uitzonderingen die uitdrukkelijk van de bevoegdheid van gem/gew uitgesloten zijn. => holt de inhoud uit! Arbeidsbemiddeling = gew/gem (raar samenspel: als iemand job weigert, gaan de gewestelijke instellingen dat zien, maar een sanctie moet door RVA genomen worden). => chaosFormele wetgeving: ja, maar sommige domeinen van de SZ worden zeer weinig bestreken door formele wetten. Veel genummerde KB's (volmachtsbesluiten), KBs en MBs. De ganse werkloosheidsuitkeringen berust op n artikel uit een besluitwet van '46. Waarom zoveel besluiten? Zeer technische materie. Er moet een evenwicht in de wetgeving behouden blijven. Sommige instituten hebben zelfstandige normerende bevoegdheid! Niet -verkozen lichamen, geen verantwoording verschuldigd! Ze mogen technische regelingen uitwerken: RIZIV -verorderningen, RVAverordeningen. Staat in hirarchie der normen lager dan KBs. Algemene beginselenwet SZ: weet dat die wet dateert uit jaren '70, maar de bepalingen over de sociale rechten zijn nog altijd niet van kracht (=versiering). Ze is gemaakt voor de technische bepalingen in de laatste bepalingen.

Scandinavi: zij hadden zulk een benadering al voor Beveridge zijn werken geschreven had!

Sociale zekerheidsrecht Pagina 2

Administratie SZdonderdag 26 maart 2009 16:10

Men denkt eerst aan de structuur, dan pas aan de inhoud. Vandaar dat we eerst de administratie bespreken.

1) Algemeen patroon 2) Toegepast op de Belgische SZ Wat houdt het in? zorgen dat het geld bijeen komt en behoorlijk beheerd wordt (contributieve kant) ervoor zorgen dat de mensen die recht hebben op een prestatie, die ook daadwerkelijk uitbetaald krijgen (distributieve kant) NB: heel vaak lopen ze dooreen in de administratie 1) Algemeen patroon Aan de top zijn er altijd politieke verantwoordelijken (minister). In de meeste Europese landen zijn er meerdere ministers verantwoordelijk, afhankelijk van de organisatie van de SZ. Hoe meer beleidsmensen met verantwoordelijkheid, des te moeilijker wordt de afstemming (geen doorstroming van info van het ene hokje naar het andere). Taak: beleid uitstippelen, toezicht houden, NIET het werk uitvoeren. Dat wordt toevertrouwd aan zelfstandige organen: functioneel-gedecentraliseerde organen. Hun eigen kenmerk: doorgaans echt publiekrechtelijke instellingen, soms semi-publiekrechtelijke instellingen (in ons land), soms private instellingen (pro profit of non profit). In een aantal landen (waaronder B) ga je tussen de sociale verzekerde en de instellingen van SZ nog een tussenschot vinden: de ziekenfondsen (=medewerkende organismen). Wat doen die? Bemiddelende rol. Er zijn ook adviserende organen (bv nationale arbeidsraad). 2) Toegepast op de Belgische SZ Eerst WN, dan ambtenaren, dan zelfstandigen.Werknemers Sinds de Copernicus-hervormingen zijn er geen ministeries meer die de ministers volgen. Er is n FOD SZ. De verdeling van de bevoegdheden van de ministers ligt niet vast.

In Finland: pensioenen toevertrouwd aan particuliere verzekeringsmaatschappijen

Lager niveau: openbare instellingen van sociale zekerheid (parastatalen). Daar gebeurt de eigenlijke regeling. Ze hebben doorgaans een paritair bestuur. In elke instelling is er per minister een regeringscommissaris. Ze houden toezicht op de wettelijkheid en opportuniteit van de daar genomen beslissingen (=administratief toezicht).En uitzondering op deze structuur: de arbeidsongevallen: Fonds voor arbeidsongevallen. Rol fundamenteel verschillend: arbeidsongevallenverzekering weliswaar een wettelijke sociale verzekering, maar de uitvoering gebeurt voor het grootste deel door particuliere verzekeraars. Fonds voor arbeidsongevallen houdt toezicht. Het is eerder een verzekering van de WG ten gunste van de WNs.

Een overzichtje: RSZ (zorgen voor inning bijdragen en beheren de vss fondsen, en verdelen over andere parastatalen) Ziekte- en invaliditeitsverzekering (arbeidsongeschiktheid en gezondheidszorg): RIZIV Werkloosheidsverzekering: RVA Pensioenen: Rijksdienst Pensioenen Fonds beroepsziekten Rijksdienst kinderbijslagen voor de werknemers Autonomie: mooi in gedachten. Bismarckiaans: WG en WN de bevoegdheid geven beslissingen te nemen. Ja er zijn vertegenwoordigers in de beheerscomits, maar ze hebben eigenlijk niet zoveel te vertellen. De belangrijke beslissingen worden politiek genomen, dmv regelgeving. Boutade: ze beslissen enkel over de kleur van het gebouw In sommige parastatalen zijn er ook andere vertegenwoordigers: van het RIZIV, van de artsenverenigingWaarom al die vertegenwoordigers? Vermenging wie controleert en wie gecontroleerd wordt Meewerkende organismen: ziekenfondsen. Ons contact met de SZ verloopt via de ziekenfondsen. Waarom??

Hulpkas. Vijf ziekenfondsen, daarnast een zesde concurrende entiteit, onderafdeling RIZIV, die wel functioneert als ware het een ziekenfonds. Mensen kunnen dus kiezen: ziekenfonds of hulpkas. Waarom? Men moet zich verplicht verzekeren. Als men niet bij een ziekenfonds aansluit, valt men terug op hulpkas. Elke vakbond heeft een werkloosheidskas. Maar als mensen geen lid worden, dan vallen ze terug op hulpkas.Laatste niveau: advies: NAR.

Zelfstandigen Minister van middenstand (Laruelle). Administratie toevertrouwd aan RIZIV (=orgaan dat gecreerd is voor werknemers!) Rijksinstituut voor de sociale verzekering van de zelfstandigen (RSVZ). Bevoegd voor de pensioenen. Maar de uitbetaling toevertrouwd aan de Rijksdienst Pensioenen (=ook opgericht voor werknemers!).

Sociale zekerheidsrecht Pagina 3

opgericht voor werknemers!). Betaling van bijdragen door de zelfstandigen: meewerkende organismen. Sociale verzekeringsfondsen, ingericht door de zuil, door VOKANiveau advisering: Raad voor het bedrijfsleven, Hoge raad voor de middenstand. Ambtenaren

Minister van ambtenarenzaken (Vanackere). RSZ-PPO (provinciale en plaatselijke overheden). Koloniale SZ (irrelevant)

De vlaamse zorgverzekering.

Toepassingsgebied ratione personae Algemene opmerkingen sociale verzekering: Nationaleit is irrelevant. Er is geen band tussen bijdragen betalen en recht hebben op uitkeringen Er zijn direct sociaal verzekerden en indirect sociaal verzekerdenAlgemene opmerkingen sociale bijstand: Onderscheid: algemene bijstand (je vraagt niet naar bijzondere reden van behoeftigheid) en categoriale bijstand (gemaakt voor welbepaalde groep mensen, zoals tegemoetkomingen aan personen met een handicap).

NB: in sommige landen heel wat categoriale bijstand, en amper algemene. Vandaag meestal beiden voorzien.

Intra-generationele solidariteit: solidair zijn met mensen van de eigen generatie. Inter-generationele solidariteit: solidair zijn met mensen van andere generaties. Denk aan de pensioenproblematiek. "Gaat men later nog bereid zijn om mijn pensioen te betalen?" Meer en meer discussie. Let op: belast de jongste generatie niet teveel om de bescherming van de ouderen te garanderen. Dat is problemen zoeken. Bv Itali: enorm veel rechten voor +50-jarigen. Stelsel hervormd, strenger gemaakt, maar niet voor de ouderen. Nu moeten de jongeren met minder tevreden zijn, en tegelijkertijd betalen voor de ouderen. => spanning. Enorme catastrofe op handen. Problematiek van de transfers: de niet verklaarbare transfers vormen het probleem. Wie is "werknemer" voor de SZ: 1. Iemand die werkt in B 2. Voor een Belgische werkgever Maar de uitzonderingen zijn bijna de regel geworden. Je kan vaak ook in het buitenland werken (=detachering).Er zijn uitbreidingen en beperkingen. Thuisarbeiders: zijn nu onder het arbeidsrecht gebracht. Vroeger waren er geen speciale normen. Waren ze nu werknemers of niet? Voor de SZ was het niet mogelijk te wachten. In het arbeidsrecht kan je de situatie op zijn beloop laten. Op het einde van de arbeidsOVK komt het arbeidsrecht pas in het spel. In het SZ-recht is er nood aan klaarheid. Vandaar dat er een ganse opsomming is van mensen die voor de SZ als werknemers beschouwd worden (ongeacht de kwalificatie in het arbeidsrecht).

Er zijn ook groepen die voor de SZ wel werknemer zijn, maar niet voor het arbeidsrecht. Bv. 1) truckchauffeurs. Zodra de vrachtwagen waarmee ze rijden niet van hen is, of wel gekocht maar de aankoop gefinancierd is door diegene voor wie ze transport verrichten, worden ze als werknemers beschouwd door de SZ. Waarom? Omdat ze uitdrukkelijk vermeld worden in de regelgeving. 2) taxichauffeurs die geen licensie op hun naam hebben. => kijk in de regelgeving naar de groepen die uitdrukkelijk onder het werknemersstatuut gebracht zijn. Voor een aantal groepen is er een gedeeltelijke onderwerping aan het statuut van de werknemers. Bv. 1) lesgevend personeel van het vrij onderwijs. 2) beroepswielrenners = verwarrend en niet altijd logisch. Beperkingen: sommige groepen worden in het arbeidsrecht wel als werknemer beschouwd, maar door de SZ niet. 1. mensen die werken voor de huishouding en niet meer dan 8u daarvoor aan de slag zijn (bij n of meerdere WGs) + mensen die lichamelijke arbeid verrichten, maar niet meer dan 4u bij dezelfde werkgever en in totaal niet meer dan 24u. (="poetsmensen"). Waarom? Als men ze onderwerpt aan de sociale verzekering, zullen ze zwart werken. Het is dus een bizarre manier van zwart werk bestrijden. 2 Studenten die niet meer dan 23 dagen werken tijdens de zomermaanden en in totaal 23d buiten de vakantie en nooit op ogenblikken die samenvallen met het onderwijs. Een WG kan niet weten of de student de grenzen al dan niet overschreden heeft. De WG zal de werknemersbijdragen wel innen, en achteraf (als ze de grenzen niet overschreden hebben), terugstorten aan de student.

Sociale zekerheidsrecht Pagina 4

Toepassingsgebied van de verschillende sociale verzekeringenmaandag 30 maart 2009 9:09

NB: gaat verder op "toepassingsgebied ratione personae"

1. werknemers (zie vorige les) 2. ambtenaren Probleem: er is niet n sociaal zekerheidsstatuut. Naargelang welke overheid, is er een ander statuut. Rode draad: onderscheid arbeidsovereenkomst (=>werknemersstelsel)- aanstelling (=> ambtenarenstatuut) Aanstelling is een eenzijdige rechtshandeling. 3. zelfstandigen Wie is er zelfstandige? Iedere natuurlijke persoon die een professionele bezigheid uitoefent op ons grondgebied en die geen werknemer is en ook geen ambtenaar. Dat is een negatieve definitie die zeer breed is. In dat opzicht is ons Belgisch SZ-recht bijzonder: n enkel statuut voor de heel brede categorie van de zelfstandigen. Professioneel actief zijn =/= winst maken. Ook als u verlies maakt, blijft u zelfstandige.Er is iets eigenaardigs geslopen in het statuut van de zelfstandige: de figuur van de helper. Een helper is iemand die de zelfstandige bijstaat of vervangt in zijn werk, zonder dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst. Wat is er logisch niet ok? Eigenlijk zou de categorie van de helpers ook tot de categorie van de zelfstandigen moeten behoren (ze vallen ook onder de definitie van zelfstandigen). Waarom dan deze categorie? Historisch: men wilde n bepaalde categorie helpers weer uit het statuut van de zelfstandigen halen: de echtgenoot-helpers. Waarover gaat het in de praktijk? Bv beenhouwerij. De man is beenhouwer. De vrouw staat in de beenhouwerij. Wie is de zelfstandige? Vroeger zouden we zeggen: de beenhouwer. De vrouw helpt de beenhouwer en is dus de echtgenoot-helpster. De echtgenoot-helper werd uitgesloten uit het statuut van de zelfstandigen? Waarom? Om de kosten te drukken: niet twee keer bijdragen betalen. Toen kreeg echtgenoot-helper een bescherming afgeleid uit het zelfstandigenstatuut van de beenhouwer. Nu: echtgenoot-helper wordt ook als zelfstandige beschouwd: de dekking is gelijk. Hoe ging het vroeger: beenhouwer arbeidsongeschikt. Zaak lag stil. Omgekeerd lag zaak niet stil. = nu hebben we de grootste groep helpers in het statuut van de zelfstandigen gebracht en is de nood aan het statuut helper veel kleiner.

Er zijn inperkingen op het statuut van de zelfstandigen: een aantal mensen die uitdrukkelijk uitgesloten worden van het sociaal statuut van de zelfstandige. Daar is telkens een reden voor. Is deze voldoende? Mensen die een ander hoofdberoep hebben. (kwatongen beweren dat er nogal wat mensen zijn met het statuut van werknemer of zelfstandige, die boeken schrijven en het privilege verkregen hebben dat als ze een boek schrijven ze niet vallen onder het statuut van de zelfstandigen: auteursrecht =/=> statuut zelfstandigen.) Ongehuwde helpers beneden de 20j: het gaat om huisgenoten, kinderen of andere familieleden die in de winkel helpen. Het rare is dat dat ongehuwde er nog altijd instaat. Dat zal de toets met 10 GW niet doorstaan Occasionele helpers: ze helpen zelfstandigen, maar niet op een stabiele manier. De wetgever zegt niet meer dan 90 dagen per jaar. Echtgenoten van bedrijfsleiders en echtgenoten die via een andere beroepsactiviteit of via een uitkering eigen rechten openen (de medewerkende echtgenoten in bijberoep).Dat neemt niet weg dat er wat problemen zijn om uit te maken of een activiteit een zelfstandige of een werknemersactiviteit is. Het grote verschil tussen arbeidsrecht en SZ-recht is: in het SZ-recht weten we best vanaf het begin of iemand zelfstandige of werknemer is. De sociale bescherming verschilt immers. Bij het arbeidsrecht wordt het pas van belang op het einde van de overeenkomst. Bv iemand werkt voor een advocaat, en is zelf jurist. Hij heeft overeenkomst getekend waar in grote letters opstaat: "dit is geen arbeidsovereenkomst". Arbeidsrechtelijk: wanneer speelt de vraag is dit een werknemer of een zelfstandige? Wanneer de overeenkomst beindigd wordt. De jurist zal recht op opzeggingsvergoeding eisen. Bij SZ-recht moeten vanaf de eerste dag bijdragen betaald worden. Probleem: schijnzelfstandigen en schijnwerknemers. Een schijnzelfstandige is iemand die in werkelijkheid een werknemer is, maar zich voordoet als zelfstandige. Waarom zou men dit doen? Om in totaal minder bijdragen te betalen. Werkgevers-en werknemersbijdragen zijn een stuk hoger dan de bijdragen voor zelfstandigen. Wat is een schijnwerknemer? Iemand die in de feiten een zelfstandige activiteit heeft, maar zich voordoet als werknemer. Waarom zou men dit doen? Iemand die een bedrijfje heeft en zichzelf een iets of wat treffelijke sociale bescherming wil hebben en zich dan werknemer maakt van zijn eigen bedrijf. De werknemers- en werkgeversbijdragen kunnen als kosten ingebracht worden. Het vervelende: tegenstelling tussen RSZ en de RSVZ: ze hadden voor dezelfde feiten andere appreciaties. De ene vond dit of dat een activiteit voor zelfstandigen, de andere een activiteit voor werknemers.

NB Je bent zeer snel zelfstandige. Als je regelmatig motoren koopt en verkoopt, ben je al meteen zelfstandig. Pas op. Je studentenstatuut verhindert de kwalificatie niet.

In 2006: in een programmawet: een hoofdstuk dat men achteraf de Wet op de arbeidsrelaties is gaan noemen. Men had een poging gedaan criteria aan te reiken om duidelijk te maken wat een activiteit is voor zelfstandigen en wat n voor werknemers. Wat zijn de criteria? De wil van de partijen bij het sluiten van de overeenkomst (=/= de termen die men in de overeenkomst neerschrijft. Je moet achterhalen wat de partijen hebben gewild. De woorden zijn niet zaligmakend). De vrijheid uw werk al dan niet zelf te organiseren De vrijheid uw arbeidstijd zelf bepalen De mogelijkheid van hirarchische contrle Aan de definities is als dusdanig niets veranderd! Lijst van zaken die er niet toe doen:

Sociale zekerheidsrecht Pagina 5

Lijst van zaken die er niet toe doen: Of u zichzelf al geregistreerd hebt als zelfstandige bij de RSVZ. Het hebben van een BTW-nummer Regels die eigen zijn aan het beroep dat u uitoefent, geven ook geen indicatie (bv (1) lange tijd: arts in ziekenhuis kan enkel zelfstandige zijn. Een specialist-arts kan uiteraard in wat hij doet, geen leiding krijgen van een ander. Dat is niet aanvaard. Als de arts zich te houden heeft aan bepaalde uren, als er een toezicht bestaat op zijn functioneren binnen het ziekenhuis, kan hij heel goed als werknemer gekwalificeerd worden. (2) stagiaire-advocaat: rechtspraak tot nu toe altijd gezegd dat het geen werknemer kon zijn. Dat zou strijdig zijn met de beroepsregels van de advocatuur. Poging geweest hem als helper-zelfstandige te kwalificeren: afgeketst! Voorlopig wordt nog altijd aanvaard dat het geen werknemer is. Volgens Pieters gaat dat vallen: de wet van 2006 gaat daarvoor zorgen.) Er is ook een commissie die bindende uitspraken kan doen over de kwalificatie.Algemene elementen over de professionele status. Eerste zaak: het is perfect mogelijk om tegelijkertijd in het sociaal statuut voor zelfstandigen te zitten, n dat van werknemers n dat van ambtenaren => ze zijn cumuleerbaar! Wat gaat dat betekenen? Dat u gaat bijdragen betalen in de drie.

Dit zou een kringredenering zijn: gevolg met oorzaak verwarren. Cf. van orshoven

4. De Vlaamse zorgverzekering Een universele verzekering. Iedereen die in het Vlaams gewest woont en 25j oud is, is verplicht aan te sluiten bij een zorgkas. Wie in BXL woont, heeft die mogelijkheid. Als u in BXL woont en die optie niet gebruikt, zal u later ook geen uitkering krijgen. Per jaar dat u niet betaald hebt, zal u vier maanden wachttijd hebben. => hoe later u begint te betalen, hoe verder u in de rij zal staan. (anders zou iedereen op het ogenblik dat hij zorgbehoevend werd, pas aansluiten). Het Europees SZ-recht zegt dat je in principe onderworpen bent aan het SZ-recht van het land waar je werkt. Er kunnen mensen zijn die in VL werken, maar daar niet wonen, maar volgens het Europees recht wel Belgisch sociaal verzekerd zijn. In een eerste stap was het zorgdecreet zo opgesteld dat mensen (niet-Belgen) die in VL werken maar er niet wonen, ook verplicht moesten aansluiten. Vervolgens: probleem: mensen die in W wonen, in VL werken. Wat doe je daarmee? Wrijvingsvlak tussen Belgisch constitutioneel recht en Europees cordinatiewerk. De logica zou zijn dat deze mensen ook onder de Vl zorgverzekering zouden vallen. Anderzijds is het zo dat de gemeenschappen geen bevoegdheid hebben om een zorgverzekering te maken voor mensen die buiten VL wonen. => HvJ EG: uitspraak. => GH 21 januari 2009. Waar komt het nu op neer? De zorgverzekering blijft toepasselijk op de vermelde groepen, maar aan toegevoegd: mensen die in W wonen, in VL werken en die gebruik gemaakt hebben van het vrij verkeer van werknemers van de EG, mogen niet van de zorgverzekering uitgesloten worden! Dus de Italiaan die in W woont, in VL werkt, zal niet van de zorgverzekering uitgesloten worden. Wat met een Belg die in W woont en in VL werkt??? GH: die kan je verder blijven uitsluiten. Dat is logisch want in ons Belgisch bestel zou er een zorgverzekering id Franse Gemeenschap moeten bestaan. Behalve: wanneer de Belg die in W woont en in VL werkt ooit gebruik gemaakt heeft van zijn vrij verkeer , dan mag ook hij niet uitgesloten worden. Dus: de Waal die ooit in NL heeft gewerkt, maar nu in VL, mag ook aansluiten! Oplossing zou zijn: wie in VL woont: verplicht. Wie niet in VL woont: optioneel. Maar dat zal men waarschijnlijk niet doen. Waarom? Als men het verplicht maakt voor mensen die niet in VL wonen, hoe kan men dat dan controleren? Je hebt geen grip op mensen die niet in VL wonen!

Hoe gek is dit???

BijstandsregelingenGeldt telkens een voorwaarde van hier wonen. Wie niet in B woont, komt niet in aanmerking voor een bijstandsregeling. Wat betekent hier wonen? Betekent dat hier mogen wonen? Moet je hier legaal zijn? In het algemeen: ja, je moet hier ook legaal wonen. Je moet ook in het land zijn.

Tweede voorwaarde: de nationaliteit. Traditioneel werd bijstand gereserveerd aan de eigen onderdanen. Dat is nu niet meer zo. Toch worden er nog eisen gesteld. Het gemakkelijkst: U hebt de Belgische nationaliteit of een hiermee gelijk gestelde nationaliteit (nationaliteit van een EG- of EER-land). Ook gelijkgesteld zijn: de staatlozen, de erkende politieke vluchtelingen. En dan (en hier variren de bijkomende vereisten): Voor de tegemoetkomingen aan personen met een handicap: die moesten een verhoogde kinderbijslag krijgen als gehandicapt kind. Bedoeling: verhinderen dat alle gehandicapte kinderen van de wereld naar Belgi afzakten om een tegemoetkoming te ontvangen. Deze bepaling is ongrondwettelijk verklaard. Nu geldt: wie hier in de bevolkingsregisters is ingeschreven (=duurzame band met het land). In dat geval komt u in aanmerking voor een tegemoetkoming. Bijstandsregeling voor ouderen: in B wonen, verblijven, of dat u ten laste van Belgen een rustpensioen geniet. Mensen die geen Belg zijn, niet gelijkgeschakeld zijn en geen recht hebben op een Belgisch pensioen, komen niet in aanmerking voor de inkomensgarantie voor oudern. Om wie gaat het? De grootouder die krachtens een gezinshereniging van Marokko naar Belgi gebracht wordt. De maatschappelijke integratie: betekent: tewerkgesteld worden of leefloon krijgen. Wie komt daarvoor in aanmerking: Belgen of gelijkgestelden + mensen die in het bevolkingsregister zijn ingeschreven (=duurzame band met het land). Gewaarborgde gezinsbijslag: het kind moet hier verblijven, moet ten laste zijn van een B of een gelijkgeschakelde, of ten laste van iemand die ten minste vijf jaar in B verblijft. Je kan niet zomaar een hele familie laten overkomen en dan gezinsbijslag incasseren. Iedereen komt in aanmerking voor sociale dienstverlening, maar NIET illegalen (tenzij het gaat om kinderen). Waarom vallen illegalen er niet onder? Omdat we niet willen dat het recht langs de ene kant zegt: je mag hier niet verblijven, en aan de andere kant rechten zij toekennen. Maar die redenering gaat niet op voor kinderen, want kinderen beslissen niet waar ze gaan of staan. Het weigeren van maatschappelijke dienstverlening heeft hier geen valabele reden. Nu wordt die maatschappelijke dienstverlening aan kinderen aangeboden in de opvangcentra (=vermijden dat het geld in handen van de illegalen zelf komt).

= redenering GH

= enorm complex probleem! Simplistische benaderingen helpen niet: "Ze hebben geen recht om hier te zijn, dus ze moeten weg!" vs "het zijn mensen dus hebben ze ook recht op bijstand!"

Sociale zekerheidsrecht Pagina 6

(=vermijden dat het geld in handen van de illegalen zelf komt). => nieuw probleem: de illegalen bieden zich aan aan de opvangcentra. =>het geeft de indruk dat er iets opgelost is, maar het is eigenlijk maar heel gedeeltelijk het geval!

Dan gaan we nu over naar een "containergedeelte" van de cursus. Moeilijk in het geheel in te passen. Sociale risico's Het al dan niet aanvaarden van een gebeuren als een sociaal risico, is eigenlijk een beslissing van een samenleving. Maw: een gebeuren wordt een sociaal risico omdat we op een gegeven ogenblik met zen allen van oordeel zijn dat we -uit solidariteit- een stuk van de last moeten meedragen. Bv: het kunnen studeren: een aantal jaren kunnen overleven zonder dat u geld verdient, wordt niet beschouwd als een sociaal risico. De sociale risico's liggen niet vast. Cumul van verschillende sociale risico's: 1. Je kan niet werken en niet werken tegelijk 2. Iemand heeft arbeidsongeval => arbeidsongeschikt => arbeidsongevallenverzekering. Tegelijk kennen we een ziekte- en invaliditeitsverzekering, die voor alle gevallen van geneeskundige verzorging staat. Welnu: daarvoor bestaan speciale regels. Arbeidsongeschiktheiduitkering, als het een arbeidsongeval is: zal de ziekteverzekering de uitkering betalen en het hogere wordt betaald door de arbeidsongevallenverzekering. Bij ziekte: hier zal de beroepsziekteverzekering alles betalen. => eenzelfde gebeuren kan aanleiding geven tot het kwalificeren van twee regelingen! => anticumulregelingen noodzakelijk. Je kan ook het voorwerp zijn van twee regelingen, met twee gebeuren als oorzaak. En dan is er nog de burgerrechtelijke aansprakelijkheid.Sociale prestaties Tot voor kort gingen we uit van een rele loonsgroei. Het rele inkomen steeg meer dan de kosten. Als je spreekt van het welvaartsvast maken van de uitkeringen, koppel je ze niet aan de stijgende kosten, maar aan de stijgende rele inkomens. De welvaartsvastheid wordt vandaag nagestreefd voor de laagste uitkeringen. De Koning moet elk jaar een stijgingspercentage vastleggen. Verder worden alle uitkeringen automatisch gendexeerd, maar dat loopt niet gelijk met de rele inkomsten die stijgen (enkel met de stijgende kosten). Voor de pensioenen spreken we van een gezinsuitkering. Toch is het een uitkering die toekomt aan n persoon. Sociale zekerheidsuitkeringen zijn individuele rechten. Enkele jaren terug is onze wetgever met een wetgeving op het statuut van de vrijwilliger gekomen. Weet daarvan dat dat eigenlijk niet zoveel regelt. Het statuut zorgt er alleen voor dat mensen die een uitkering ontvangen, dat die toch vrijwilligerswerk kunnen doen. Er mag een kleine onkostenvergoeding aan beantwoorden.

Handvest van de sociale verzekeringen: Wat staat erin? Een aantal principes over hoe de SZ in zijn relatie is met de sociaal verzekerde. SZ wordt hier breed beschouwd (incl sociale bijstand). Er worden een aantal verplichtingen in opgenomen van de SZ-instellingen (oa: ze moeten spontaan en op vraag inlichtingen verschaffen aan de sociaal verzekerde. Ze moeten compleet zijn en binnen 45d verstrekt worden). Er staat ook dat de SZ-instellingen u van advies moeten voorzien. U hebt het recht om hen te vragen: ik wil dat doen, wat raadt u mij aan? Dat is mooi. Maar heel moeilijk realiseerbaar (geen sancties voorzien!). Het raadgeven is sowieso iets dat de Belgische administratie moeilijk doet. Men moet de sociaal verzekerde op de hoogte brengen van beslissingen die hem of haar betreffen. Een ander deel van de wet: hoe prestaties worden toegekend. Uitgangspunt: een SZ-prestatie moet aangevraagd worden. Automatische toekenning blijft de uitzondering op de regel. Waarom is dat van belang? Als de prestatie moet aangevraagd worden, zullen er steeds mensen zijn die wel recht hebben, maar het niet aanvragen. Soms weet men niet of het bestaat, of hoe men het moet aanvragen => non take up van SZ-prestaties. =spiegelbeeld van misbruik van uitkeringen. Dat is vooral een probleem voor de bijstandsuitkeringen: de uitkeringen die naar de laagste geledingen van de samenleving gaan. =>men wil daarom het aantal uitkeringen die men moet aanvragen verminderen. Bv. Uitkeringen wegens arbeidsongevallen moeten niet aangevraagd worden door het slachtoffer omdat ze verplicht door de werkgever gemeld moeten worden Bv. Geld voor de pensioenen: mensen die de pensioengerechtigde leeftijd bereiken, kriijgen automatisch de uitkering. Over een aanvraag moet beslist worden binnen de 4 m, maar kan nog eens verlengd worden met 4 m. Als u nalaat stukken over te zenden of een buitenlandse instantie nalaat stukken over te zenden, mag het nog langer zijn. => iemand die de pensioensleeftijd bereikt, kan zijn eerste uitkeringen soms pas krijgen als hij al 2 jaar op pensioen is. => regeling van voorschotten. Beslissingen moeten gemotiveerd zijn in een begrijpelijke taal. Begrijpelijke taal leidt meestal tot complicaties, want het moet ook juridisch correct zijn. SIS-kaart. De kaart duidt aan dat men sociaal verzekerd is. Met de kaart kan men tonen dat men sociaal verzekerd is als men werkt. De werkgever mag ze opvragen. Op het ogenblik dat men niet werkt, wordt ze ingetrokken. Het is een makkelijke manier om te controleren of u wel sociaal verzekerd ben. Wordt ook gebruikt om prestaties te krijgen. Voorlopig enkel het geval voor farmaceutische producten. U krijgt geneesmiddel voorgeschreven. Apotheek steekt het in machientje waarop hij kan zien dat u enkel het remgeld moet betalen. SIS-kaart vermeldt zichtbaar naam, geboortedatum en geslacht, maar onzichtbaar zitten er nog meer gegevens in. Maar nog veel minder dan mogelijk: privacyregeling! Er zou een geheel medisch dossier in kunnen zitten.

Sociale zekerheidsrecht Pagina 7

Arbeidsongevallenverzekering en de beroepsziekteverzekeringwoensdag 1 april 2009 11:12

We werken per risico. Nu onderzoeken we twee verzekeringen die verschillende risico's dekken. De arbeidsongevallenverzekering Als we kijken naar de wet dan zegt de wet: een arbeidsongeval is een plotse gebeurtenis dat een letsel veroorzaakt en die de werknemer tijdens en door het feit van de de uitoefening van zijn arbeidsovereenkomst.

Vroeger kon men niet zomaar vergoeding bemachtigen voor een arbeidsongeval. De werkgever zou de werknemer gewoon ontslaan. Oplossing: arbeidsongevallenverzekering Functie: stuk burgerrechtelijke aansprakelijkheid van de werkgever objectiveren Aansprakelijkheid werkgever beperken => De bijdragen voor de arbeidsongevallenverzekering zijn volledig werkgeversbijdragen.Arbeidsongeval is een ongeval dat tijdens en door de uitoefening van de arbeidsovereenkomst geschied. De wetgever heeft vergemakkelijkingen voor het slachtoffer ingebouwd om te bewijzen dat hij het slachtoffer is van een arbeidsongeval: "Tijdens de arbeidsovereenkomst" wordt gelijkgesteld met "door de arbeidsovereenkomst" (weerlegbaar vermoeden. Bewijslast bij de werkgever.) bv. Iemand werkt als kelner aan zee. Op een zeker ogenblik komt haar ex-vriend het restaurant binnen en schiet haar neer. =plotse gebeurtenis die letsel veroorzaakt tijdens de arbeidsovereenkomst. Arbeidsrechtbank heeft gezegd dat het wel tijdens is, maar niets te maken heeft met de uitvoering van de overeenkomst. Vb. (en dit is geen aprilgrap) werkgever organiseert een carnavalsparty voor het personeel. Thema: far west. Iemand komt als cowboy. Iemand komt als squaw. Cowboy schiet squaw neer. Is dat een arbeidsongeval? Arbeidsongeval heeft geoordeeld: er was morele druk op de werknemers om naar de party te komen en dus is het een arbeidsongeval. Er is heel wat casustiek. De laatste jaren is de arbeidsrechtbank restrictiever geworden. Wanneer er een plotse gebeurtenis is dat een letsel veroorzaakt, wordt er een oorzakelijk verband vermoed tussen het letsel en de plotselinge gebeurtenis. Dat betekent dat bv een hartinfarct ten gevolge van het verslepen van zware gewichten (ongeacht hartconditie vooraf) toch als een arbeidsongeval beschouwd zal worden. Niet gemakkelijk om te weerleggen: je hebt een negatief bewijs nodig. Bv. Iemand die de trap beklimt en een hartaanval krijgt: gebrek aan plotse gebeurtenis => geen oorzakelijk verband => geen arbeidsongeval. In ons stelsel gaan we niet alleen arbeidsongevallen vergoeden, maar ook ongevallen op de weg naar huis of naar het werk. In een aantal andere landen is dat niet het geval. Ook hier heel wat rechtspraak en betwisting. Bv. Wat is dat, de weg van thuis naar het werk? Cassatie heeft een gradatie uitgewerkt: Geringe omweg Grote omweg Geen reden nodig Enkel wegens overmacht

Weinig belangrijke omweg Wettige reden nodig

Als de omweg gering is, dan neemt zo'n omweg niet het karakter van weg naar woonst of werk weg. Een voorbeeldje van een geringe omweg: de weg volgen die niet de kortste is, maar wel de gemakkelijkste. We moeten geval per geval kijken wat een geringe omweg is. Bij een weinig belangrijke omweg heb je een wettige reden nodig. Maar wat is een wettige reden? Bv. Iemand rijdt wat om, om een collega op te pikken. Is dat dan een wettige reden? Belang van de onderverdeling: het al dan niet kwalificeren als arbeidsongeval => recht op vergoeding. Mensen cheaten soms. Ze doen een ongeval nog eens over op het werk. Dat is niet verbazingwekkend. Het onderscheid is immers artificieel. Je kan je de vraag stellen of het zin heeft om een onderscheid te maken naargelang de tijd wanneer het ongeval zich voordoet. De beroepsziekteverzekering Beroepsziekte: ziekte die op een determinerende en rechtstreekse wijze het gevolg is van de beroepsuitoefening. Al bij al weinig belangrijk in de praktijk. Het verband is moeilijk te bewijzen. Bv. U werkt met eterniet tot uw veertig jaar. Op uw 60j krijgt u longkanker. Bewijs maar eens!

We gaan aanvaarden dat er een beroepsziekte aanwezig is, wanneer u een ziekte krijgt en er een blootstelling is geweest aan een gevaarlijke substantie die daarmee correspondeert. Bv. Asbest. Je bewijst ziekte en je bewijst blootstelling aan asbest. Als je dat bewijst, geldt er een onweerlegbaar vermoeden dat de ziekte veroorzaakt is door de blootstelling. Er is dan geen sprake van "ja, maar die persoon heeft wel drie pakjes sigaretten gerookt sinds zijn 20j"Het is echter niet makkelijk om de blootstelling te bewijzen. Soms bestaat de werkgever niet meer. Soms is er meer dan 20j verstreken. Daarom zijn er ook weerlegbare vermoedens ingevoerd. Hoe werkt dat? We lijsten een aantal bedrijven en bedrijfstakken op, waar er een blootstelling aan deze gevaarlijke stof kan zijn. Dat zal de zaak al wat vergemakkelijken. Als je kan bewijzen dat je in de eternietfabriek gewerkt hebt, geldt er reeds een weerlegbaar vermoeden dat er een blootstelling is geweest. De werkgever of het beroepsziektefonds zal moeten bewijzen dat je -hoewel je in het bedrijf gewerkt hebt- toch nooit bent blootgesteld aan de gevaarlijke stoffen. Hoe kan dat? Je hebt mss wel in het bedrijf gewerkt, maar als

Sociale zekerheidsrecht Pagina 8

boekhouder! Je kan dan niet blootgesteld zijn. => In de regel zal het volstaan dat u een aantal jaren ergens gewerkt hebt en u een ziekte hebt die als beroepsziekte is erkend. Het lijstensysteem zal de meeste gevallen dekken. Er zijn echter ook uitzonderlijke situaties waarin je toch nog kan terugvallen op de definitie. Dat is meestal te wijten aan het feit dat de reglementering niet bijtijds is. Vb. Toch een beroep op definitie: HIV-virus. Een aantal verpleegkundigen die door het manipuleren van bloed, HIV hebben opgedaan. = zeer duidelijk beroepsziekte. Maar HIV stond in den beginne nog niet op de lijst. Toch hebben deze mensen uitkering kunnen krijgen, door te bewijzen dat hun ziekte rechtstreeks en op determinerende wijze te wijten was aan de uitoefening van hun beroep. Vb. Builenpest op een vliegtuig. Builenpest staat uiteraard niet op de lijst van beroepsziekten van vliegend personeel. Maar deze mensen hebben dmv de definitie toch de beroepsziekte kunnen aantonen. Of het nu gaat om arbeidsongevallen- of beroepsziekteuitkering: de dekking zal staan voor alle lichamelijke schade. Stoffelijke schade valt er niet onder => aparte vordering. Financiering van de SZ NB de lijst beroepsziekte is zeer breed. Burnout en zenuwinzinking is een beroepsziekte voor lesgevers.

Algemeen (niet toegespitst op Belgi): Tweedeling Bismarck - Beveridge Bij de professionele verzekeringen zullen de sociale verzekeringen gefinancierd worden uit bijdragen. Onderscheid: werknemersbijdragen - werkgeversbijdragen. Zelfstandigen: bijdragen van de zelfstandigen. Bij de universele systemen: bijdragen gefinancierd uit de begroting (gefinancierd uit de algemene middelen).De bijdragen: de werkgevers- en werknemersbijdragen = artificieel onderscheid. In werkelijkheid bestaat wat de tewerkstelling van de ondernemer kost aan de werkgever en wat uiteindelijk de werknemer krijgt.

Wat kost het aan de werkgever om iemand tewerk te stellen. = nominaal loon + werkgeversbijdragenWat houdt de werknemer uiteindelijk over. De wig tussen beiden is de kost van de SZ. Waarom voerde Bismarck het onderscheid in: om te verantwoorden dat de administratie in handen van beide groepen was. Maar economisch gezien maakt het niet uit wat de werkgeversbijdragen zijn en wat de werknemersbijdragen zijn. Bv. Litouwen. Daar had je 30% werkgeversbijdragen en 1% werknemersbijdragen. Wat betekent dat? Als men werkgevers of werknemers apart laat betalen: om iemand tewerk te stellen kost het de werkgever 13O. De werknemer houdt 99 over. Effect: het nominaal loon wordt anders gedefinierd. Het zal rond de 116 schommelen. Duitsland: 16 % tegen 16 %. Het resultaat zal hetzelfde zijn, enkel het nominaal loon zal verschillen. => het heeft geen zin alleen de werknemersbijdragen of alleen de werkgeversbijdragen te vergelijken. Waarom geen zin? Het nominaal loon is enkel de vertaling van de verdeling tussen beiden. Dat wil niet zeggen dat eenmaal er een verhouding is vastgesteld en men dan aanpast (terwijl de lonen constant blijven), er niets verandert. => Je kan de bijdragen niet los zien van de lonen! We moeten ook even stilstaan bij de zelfstandigen. Daar is geen onderscheid tussen werknemers- en werkgeversbijdragen. Probleem: het bedrag waarover je bijdragen moet betalen (het arbeidsinkomen) is veel moeilijker vast te stellen. Er zijn tegengestelde belangen mbt de betaling van het loon. De werkgever heeft er baat bij zo hoog mogelijke lonen uit te betalen (lonen = kost die je mag inbrengen). De werknemer heeft er baat bij zo'n laag mogelijk loon te krijgen (hoe lager, hoe minder bijdragen). Ondanks de tegengestelde belangen, is er veel minder een probleem van het bepalen van de basis waarop de bijdragen berekend moeten worden. Bij de zelfstandigen heeft de zelfstandige er altijd baat bij een zo laag mogelijk inkomen uit arbeid op te geven. Hoe los je dat op? Je zou kunnen zeggen: als het gaat om inkomensvervanging: als we die echt mooi proportioneel maken, dan bedriegt de zelfstandige zichzelf als hij zijn inkomen uit arbeid minimaliseert. Er worden mechanismen uitgewerkt om op de n of andere manier greep te krijgen op de bijdragen voor zelfstandigen. Minimumbijdragen: je vraagt een minimum bedrag (=de belgische optie) In andere landen heeft men gelinkt aan een aantal objectieve kenmerken. Nog andere landen: als zelfstandige geen of een te laag inkomen heeft uit arbeid, valt hij buiten de SZ en is het gewoon zijn probleem als hij ziek valt of op pensioen gaat. Als een zelfstandige altijd zo weinig mogelijk heeft willen betalen, kan hij als hij dan op pensioen gaat, ook niet klagen dat zijn pensioen lager is dan het leefloon. Naast de bijdragen spelen de overheidssubsidies een belangrijke rol (onder andere om tekorten toe te dekken). In B komt vandaag ca. Een derde van de financiering voort uit de algemene middelen. Naarmate uitgaven SZ stijgen, wordt arbeid duurder. => je creert meer werkloosheid. Vandaar: we moeten lasten op arbeid misschien reduceren. Maar weet wel: alleen de lasten voor de SZ reduceren kan niet. Je moet ook de uitgaven dan reduceren Men heeft getracht alternatieven te vinden. Een financiering vd SZ die tewerkstellingsvriendelijk zou zijn. Bv. Sociale BTW: opbrengt BTW aan de SZ toekennen. Bv. Laat de machines ook bijdragen betalen, want zij nemen het werk af van de mensen. Beide opties zijn nooit doorgevoerd. Nog een vb: geaffecteerde heffingen. U rijdt met een auto rond. Een deel van de belastingen gaat rechtstreeks naar de ziekte-en invaliditeitsverzekering (wie risico's veroorzaakt, moet bijdragen). = nominaal loon - werknemersbijdragen

Sociale zekerheidsrecht Pagina 9

Onderscheid tussen een financieringsmechanisme (vooral van pensioenen) op basis van omslag of repartitie vs. Op basis van kapitalisatie (fondsen). Doorgaans wordt het onderscheid gedefinieerd: In een repartitiestelsel betaal je vandaag voor de mensen die vandaag recht hebben op een uitkering. In een kapitalisatiestelsel betaal je vandaag voor je eigen pensioen later. In het begin betekent dat dat in een repartitiestelsel je meteen kan beginnen uitkeren. In een kapitalisatiestelsel moet je minstens 20 jaar wachten vooraleer er uitkeringen kunnen uitgekeerd worden. Maar eens het stelsel op kruissnelheid is, zal het onderscheid tussen repartitiestelsel en kapitalisatiestelsel minder duidelijk worden. Het geld dat binnenkomt zal meteen gebruikt worden. Wat is dan het fundamentele onderscheid? Welke zekerheid streef je na? Bij een repartitiesysteem vertrouw je erop dat de evolutie van de lonen zo zal zijn, dat later bijdragen kunnen gend worden om je pensioen betaalbaar te houden. Je koppelt je verwachting aan de ontwikkeling van de binnenlandse lonen. Als het systeem instort heb je pech gehad Bij een kapitalisatiesysteem koppel je je verwachting aan de evolutie van de financile markten. Deze evolutie is meestal globaal. Wat voor effec t zou dit allemaal hebben? Stel dat je een evolutie hebt over de tijd waarbij je inkomen uit arbeid reel wel stijgt, maar de financile markten het heel slecht doen. Dat is de situatie in B na WO II. Het omgekeerde is ook denkbaar: positieve evolutie financile markten, maar nationaal groot probleem op de arbeidsmarkt. Dat was de situatie in een aantal landen tot voor 2, 3 jaar. Dat onderscheid tussen kapitalisatie en omslag is belangrijk, maar uiteindelijk zal het maar belangrijk zijn in de mate dat het niet belangrijk is Op het ogenblik dat de evolutie tussen arbeidsmarkt en financile markten zou leiden tot zeer grote verschillen. Maw: mensen met zeer laag pensioen vergeleken met mensen die een heel laag pensioentje hebben. Of omgekeerd: hoog pensioen, lage lonen. => op dat moment zal de politiek tussenbeide komen! (daar zal vaak geen rekening mee gehouden worden in de economische analyses). Na WO II: zeer lage op kapitalisatie gebaseerde pensioentjes. Dan heeft men een repartitiestelsel ingevoerd om ook deze mensen een hoog pensioen te garanderen. Omgekeerd: de pensioenen zijn zeer hoog en de arbeidsmarkt doet het niet goed: in eerste stadium: zeer hoge pensioeen in vergelijking met inkomsten uit arbeid => politiek zal tussenkomen. Men zal de hoge pensioenen verlagen door een stuk weg te belasten, om de arbeidsmarkt te steunen. => repartitiestelsel vs. Kapitalisatiestelsel: vooral het verschil: waaraan je je verwachtingen koppelt. Het onderscheid is reel, maar op het ogenblik dat het resultaat in de stelsels teveel verschilt, zal de politiek tussenkomen.

Laat je dus niet vangen: je pensioen is nooit gegarandeerd. Ofwel hangt het af van de evolutie in de lonen, ofwel hangt het af van de evolutie op de financile markten.Beste oplossing: spreiding tussen repartitie en kapitalisatie.

Sociale zekerheidsrecht Pagina 10

Financieringmaandag 20 april 2009 9:11

WerknemersbijdragenComplex. In principe: iedereen draagt bij: WN en WG. Maar: WN merkt dat niet: WG stort alles door.

Systemen van bijdragevermindering: zeer complex. Algemene bijdragevermindering per werknemer. Groter naarmate het loon lager is. Groepsverminderingen. Maar: vandaag zitten er nogal zeer veel mensen in n van die groepen. Dat wil zeggen: wanneer die groep mensen tewerk gesteld wordt, moet niet de volle pot aan RSZ betaald worden.Al die verminderingen leiden ertoe dat het moeilijk wordt om te bepalen hoe groot nu precies de bijdrageplicht is => Demotte: plan om de RSZ-bijdragen met 1/3 te verminderen. Waar kwam dat op neer: afschaffen van al de verminderingen en de algemene bijdrageplicht met een derde te verminderen. Vooral de grote bedrijven profiteren van de verschillende verminderingsmogelijkheden. Iets anders dat er wel op lijkt: de bijzondere bijdrage voor de SZ. Een bijzonder percentage van uw inkomen wordt voor de SZ gebruikt. Zijn dit SZ-bijdragen of is dit belasting? Waarom heet het zo? De opbrengst ervan gaat niet via het algemeen budget, maar wordt direct aan de SZ doorgestort. Qua andere kenmerken lijkt het verdacht veel op een belasting Waarom bestaat het wrsch? Het is politiek makkelijker de SZ-bijdragen te verhogen dan de belastingen.

Jobstudenten zijn uitgesloten van de SZ voor werknemers indien ze minder dan 23 d per vakantie of 23 d doorheen het jaar werken. Maar: ze moeten wel een solidariteitsbijdrage betalen. Ratio legis: het competitief voordeel voor de studenten niet te groot maken WG betaalt 5% van uw loon als bijdragen, en u als WN 2,5% in de zomervakantie. Andere maanden: 8 en 4,5%. Reden onbekend!

Kunstenaars: worden beschouwd als WN. Kwam er op neer dat ze bijna geen bijdragen betaalden. Hun werknemer was occasioneel de organisator van een evenement ofzo. Nu: speciaal statuut kunstenaar. Officieel was dit een enorme vooruitgang. De facto was dat voor hen niet interessant. Bijdragevermindering (vast bedrag dat wordt afgetrokken), maar ze worden wel verondersteld bijdragen te betalen minstens op het minimumloon. Probleem: kunstenaar krijgt niet elke dag geld voor zijn werk. Oplossing: men laat toe het inkomen dat de kunstenaar verwerft te spreiden over meer weken, maanden, op voorwaarde dat per dag, maand het corresponderende minimumloon verdiend wordt. Dit is een interessante zaak. Kunstenaars mogen forfaitair kosten aftrekken: 100 per dag, met een maximum van 2000 per jaar. Dit is duidelijk voor de kleine kunstenaars ontworpen.

Vandaag worden bijdragen gend op het loon. Ze zouden ook gend moeten worden op de SZ-uitkeringen. Maar dan in je bijdragen op iets dat je uitkeert.

Vandaag wordt de pot gespijsd door: Bijdragen Solidariteitsbijdragen Bijzondere bijdragen Geoorzaakte belasingen: heffingen die veel kenmerken van belastingen vertonen, maar hun opbrengst gaat meteen naar SZ (sigarettentax, autotax) En ook: u betaalt een extra bijdrage op een hospitalisatieverzekering.

Twee bemerkingen: Er komt binnen en er gaat buiten. Ze hebben geprobeerd vast te stellen hoeveel er eigenlijk doorstroomt. Dat is niet gelukt. Waarom niet? Je krijgt nooit een zicht op het totaalbedrag. De financiering is zo complex, ondoorzichtig dat je geen overzicht kan krijgen van al de gelden die binnenkomen. Het is makkelijker te zeggen wat er buiten gaat: al de uitkeringen. Dat is voor een stuk ook gewild: het is solidariteit. Pieters heeft er moeite mee Zaken die aan het systeem zijn toegevoegd: Responsabilisering. Twee technieken in welbepaalde delen van de SZ: Wat uitgegeven wordt in de ziekteverzekering. Door ziekenfondsen. U krijgt uw uitkeringen utibetaald door de ziekenfondsen. De ziekenfondsen krijgen hun geld van het RIZIV. Het probleem: n van de ziekenfondsen ging nogal gul om met het uitkeren. Andere ziekenfondsen protesteerden: dat is Sinterklaas spelen met het geld van iedereen! Oplossing: vooraf berekenen wat een ziekenfonds in de loop van het jaar waarschijnlijk aan uitkeringen zal uitbetalen. Hoe? Ahv het profiel van de aangeslotenen (Bv. X % jongeren, Y % aan ouderen). Als een ziekenfonds de facto minder uitgeeft dan gepland, dan zal ze een stuk van het verschil niet moeten terugstorten aan het RIZIV, maar kan ze het gebruiken om een reserve uit te bouwen. Omgekeerd: als een ziekenfonds mr uitgeeft, dan zal ze een stuk van het verschil zelf moeten bijpassen. Waaruit? Uit haar reserves, en (in een extreem geval), door lidmaatschapsgelden van het ziekenfonds te verhogen.

Sociale zekerheidsrecht Pagina 11

geval), door lidmaatschapsgelden van het ziekenfonds te verhogen. Dit werkt. Het rare is dat intussen er geen verschil kan vastgesteld worden tussen de verschlilende ziekenfondsen. Dus: het probleem van misbruik lijkt weggewerkt. Kwatongen beweren dat de parameters waarmee rekening wordt gehouden slim gekozen zijn, zodanig dat men het resultaat vooraf kon legitimeren. Meer werklozen, meer uitkeringen Preventiecontributie: systeem waarbij aantal arbeidsongevallen gedrukt zou kunnen worden via financile incentives. Men vraagt hogere bijdragen van werkgevers die in vergelijking met gelijkaardige werkgevers, tien keer mr risico op arbeidongevallen hebben. Dan wordt een extra bijdrage gend in functie van aantal werknemers: tussen 3000 en 50 000 euro. Twijfelachtig of dit volstaat. De bijdrage wordt gend door de priv-verzekeringsmaatschappijen. Met die middelen moeten de maatschappijen preventieinitiatieven financieel ondersteunen in de bijdragen. De maatschappijen zijn hier niet bijzonder geschikt voor...

Zelfstandigenbijdragen.Drie grote categorien van bijdragen voor zelfstandigen: Bijdragen voor zelfstandigen in hoofdberoep Bijdragen voor zelfstandigen in nevenberoep/bijberoep Er is een minimumbedrag en een maximumbedrag.

Herinner u: je bent sneller zelfstandige dan je denkt!

Bijdragen voor zelfstandigen in hoofdberoep: Je betaalt sowieso 22% op 12 000 = minimumbedrag. Inkomen van 30 000: 14% Inkomen van 60 000: 22% op 53 000 en de overige 7 000: 14% Inkomen van 100 000: Een probleem voor zelfstandigen: zelfstandigen die een wedde krijgen van vennootschap.Bv. U hebt een beenhouwerij die het goed doet. U vormt haar om tot vennootschap. Dan kunt u als vennoten de winst in de venn houden: dan betaalt u gn belasting op de winst n gn RSZ-bijdragen. Interssant SZ is meer en meer geconfronteerd met de vennootschappelijking. Gedifferentierd bijdragebedrag.

Minimumdrempel (12 000): alles onder deze drempel: 22% Middendrempel (53 000): alles boven minimumdrempel tot maximumdrempel: 14% Maximumdrempel (75 000): 0% => degressief systeem!

Overheidspersoneel

Verschillende bijdragen: Algemene bijdragen Specifieke bijdragen: Fonds overlevingspensioenen ambtenaren Buiten deze specifieke bijdragen wordt alles door de staat betaald.

Bijstand

Tegemoetkoming aan personen met een handicap + leefloon: gefinancierd door het Rijk. Maar mbt leefloon: de helft gefinancierd door het OCMW. Waarom? Om te vermijden dat ze Sinterklaas spelen met het centen van het Rijk.

PensioenenEerste pijler: verplichte sociale verzekering Tweede pijler: collectieve (per bedrijfstak, per bedrijf), aanvullende sociale verzekering Derde pijler: uw priv-regelingen voor uw oude dag Over aanvullende pensioenen hebben we donderdag een gastcollege!Pijlerverhaal wordt vaak geassocieerd met de discussie kapitalisatie - repartitie.

Pensioensbedragen: hoe die bepaald worden. Een aantal factoren zijn van belang: Leeftijd: de pensioensgerechtigde leeftijd. Die kan vast zijn of die kan geflexibiliseerd zijn. Tot voor kort was er een consensus in Europa: 65 j. Vroeger was er ook onderscheid man/vrouw. Nu meestal afgeschaft. In een aantal landen heeft men de pensioensgerechtigde leeftijd moeten verhogen: bv NL: 67 jaar. Heeft dat zin voor Belgi? Nee. Bij ons stoppen de mensen al veel eerder! Van de actieve 50-plussers is er meer dan 50% gestopt met werken! Het verhogen van de feitelijke pensioensleeftijd is bij ons veel belangrijker. Als wij er in zouden slagen de mensen te laten werken tot hun pensioensgerechtigde leeftijd, dan zijn onze problemen opgelost! Laten we dus niet over het verhogen van onze pensioensgerechtigde leeftijd zitten zeverenWaarom was het 65 j? We gaan terug naar Bismarck. Die wilde een regeling uitwerken voor mensen die echt niet meer konden werken. Uit een soort economische overweging besloot men dat: wanneer arbeiders al zo oud zijn dat ze normaal gestorven zouden moeten zijn, dan gaan we er van uit dat ze niet meer kunnen werken => men gaf ze een pensioen. Als we vandaag die redenering zouden herhalen, dan eindigen we nu ergens eind in de zeventig. Het merkwaardige is dat men erin is geslaagd deze leeftijd van 65 te handhaven.

Pensioensgerechtigde mensen die mensen ten laste hebben krijgen meer. Levensverwachting: als de levensverwachting hoger is, moet men langer pensioen uitbetalen en daalt

Sociale zekerheidsrecht Pagina 12

Levensverwachting: als de levensverwachting hoger is, moet men langer pensioen uitbetalen en daalt het bedrag. Wij kijken er niet naar of men het pensioen nodig heeft. Bij de inkomensgarantie voor ouderen (=bijstand) gebeurt dat wel. Problematiek: bijverdienen als je gepensioneerd bent. Gaat in tegen ratio legis pensioen. Oplossing: deeltijds pensioen. Kennen wij niet, maar onrechtstreeks (via tijdskrediet etc.) komen we wel in de buurt. Maar het is belangrijk dat we tot een systeem komen waarbij de overgang werken => pensioen minder bruusk is. Overlevingspensioenen. Belangrijk om stil te staan bij de kern van de zaak. Om recht te hebben op overlevingspensioen: minstens 40j, ofwel kinderen ten laste, ofwel arbeidsongeschikt zijn. We stellen ons daar niet al te veel vragen bij, maar eigenlijk houdt dit de vrouwen thuis. (overblijfsel van discriminatie). Als beiden gaan werken, is er geen sprake van een overlevingspensioen.

Sociale zekerheidsrecht Pagina 13

Pensioenwoensdag 22 april 2009 11:18

Pensioenbonus. Zeggen dat na 62 j werken een bonus verdient, is nogal cru als je weet dat de wettelijke pensioensleeftijd 65 j is. Dat wordt politiek makkelijker verkocht.

Ambtenarenpensioen.M en V op 65 j. Mensen met een brugpensioen: kunnen pas op rustpensioen op hun 65e. Nooit vervroegd rustpensioen. Wij keren pensioen uit op basis van leeftijd en aantal jaren gewerkt. Let op: de aantal jaren werk kunnen zijn: Reel gewerkte jaren Gelijkgestelde jaren Deze vormen een heel groot probleem. Waarom? Van de pensioenen die vandaag uitbetaald worden, is 1/3 gebaseerd op gelijkgestelde periodes. In de mate dat je meer en meer periodes gelijkschakelt, en daar geen bijdrage aan koppelt, creer je een enorme last voor de toekomst.

Theoretisch bestaat bij ons de mogelijkheid om een halftijds pensioen te trekken. Men doet het in de praktijk niet, omdat het teveel zou kosten. Vanuit gezondheidsoogpunt (geleidelijke overgang van werk naar pensioen) zou het goed zijn.Hoe wordt een pensioen berekend? Werknemers: 75% van het gemiddeld loon over heel de carrire. Maar er is een plafond. Het wordt ook gendexeerd.

Zelfstandigen: Voor de jaren voor '84: wordt een zeer laag forfait in rekening gebracht. Er wordt dus geen rekening gehouden met wat men echt verdiend heeft. Vandaar dat er een groot probleem is voor de zelfstandigen met veel jaren voor '84: zeer lage pensioenen. Voor de jaren na '84: men houdt rekening met het rele inkomen, maar men neemt er slechts de helft van in rekening! Verklaring: bijdragepercentages voor de pensioenen (de oude bijdragen, voordat ze samengevoegd werden in een globale bijdrage). Elke euro die een werknemer betaalt en elke euro die een zelfstandige betaalt, moet eenzelfde pensioen opbrengen. Als je dat consequent doortrekt: voor elke euro die werknemer bijdraagt, draagt ook de werkgever een euro bij. Voor de zelfstandige is de werkgever er niet. => er wordt slechts dehelft bijgedragen. Ambtenaren: worden ook na hun pensioen nog als ambtenaar beschouwd, en worden dus verder uitbetaald. Hoe berekenen? We kijken naar de functie in de vijf laatste activiteitsjaren. Van dat loon nemen we een derde. = opmerkelijk! De inkomsten gedurende de laatste vijf jaar liggen het hoogst! Bovendien heeft men in de ambtenarij de gewoonte gecreerd om vijf jaar voor pensionering een hogere functie.Let wel: er wordt rekening gehouden met de wedde die verbonden is aan de functie, niet de wedde die effectief werd uitbetaald aan de ambtenaar in kwestie. Gevolg: als enkele jaren na pensionering de lonen van de actieve ambtenaren stijgen, stijgen ook de pensioenen!! = peraequatie. = groot probleem voor de overheid! Als de lonen verhoogd worden, moeten al die pensioenen ook mee volgen! Waarom schaffen ze dat niet af? Het is een heilig huisje voor de ambtenarenvakbonden.

Mag ik werken terwijl ik pensioen ontvang? Dat is nu gelukkig eenvormig geregeld. Verdient u meer dan wat toegestaan is, dan wordt dat in mindering gebracht op het pensioen.Minimum- en maximumpensioen Overlevingspensioenen (voor weduwen/weduwnaars)

Verschilt tussen de drie categorien. Werknemer Het overlevingspensioen bedraagt 80 % van het rustpensioen, of 80 % van het bedrag dat de man gekregen zou hebben mocht hij een rustpensioen gehad hebben.Voorwaarden: 45 j oud zijn Geldt niet indien de overlevende een kind ten laste heeft uit het huwelijk Geldt niet indien Er moet een huwelijk geweest zijn Het huwelijk moet minstens n jaar geduurd hebben GH zegt dat het ook OK is indien periode van wettelijk samenwonen en periode van het huwelijk samen een jaar bedragen. Voorwaarde geldt niet indien het overlijden accidenteel is. Rl: vermijden dat men trouwt omwille van het overlevingspensioen Geen inkomen uit arbeid. De regels van toegelaten arbeid gelden ook voor het overlevingspensioen In de praktijk: weduwe/weduwnaar staat voor de keuze: stop ik met werken en krijg ik het overlevingspensioen? Of werk ik verder en krijg ik niets? => dit is een zeer ongezonde toestand! = desactiverende regelgeving! Weduwe/weduwnaar trouwt niet opnieuw Een nieuw huwelijk doet het recht op overlevingspensioen teniet. Het kan opnieuw herleven als de nieuwe partner ook sterft.

Probleem van de pseudo-weduwen/weduwnaars. A (de man) studeert voor arts.

Opnieuw trouwen doet het overlevingspensioen teniet. Dit schept soms gewetensproblemen. Religieuzen willen trouwen om aan hun liefde uiting te geven. Het is niet gepast dat mensen niet kunnen trouwen omdat ze hun uitkering kunnen verliezen. => geheime religieuze huwelijken zonder burgerlijk huwelijk (=verboden)

Sociale zekerheidsrecht Pagina 14

A (de man) studeert voor arts. a (de vrouw) studeert voor verpleegster. A studeert tot zijn 30e en heeft dus geen inkomen. a verdient de kost voor het gezin. Op zijn 30e gaat A aan de slag: hij wordt directeur in een farmaceutisch bedrijf. a krijgt haar eerste kind op het moment dat A begint te werken en stopt zelf met werken. a blijft thuis. A leert b kennen, zijn secretaresse. A scheidt van a en treedt met b in het huwelijk. A geniet van de nieuwe situatie. b ook. Na n jaar overlijdt A. Vraag: wie is weduwe?? Er kan er maar n zijn. Alleen b komt in aanmerking voor het overlevingspensioen. A was wel wat alimentatie verschuldigd aan a. Op het ogenblik van het overlijden stopt die alimentatie uiteraard. a blijft dus achter, op de leeftijd van 51, heeft al 20 jaar niet meer gewerkt en heeft ook geen alimentatie. De vraag is: wat doen we daarmee? Verschillende oplossingen in verschillende landen. In B: alleen aan b een overlevingspensioen, maar voor a worden rechten gecreerd in het rustpensioen => wanneer a de pensioensleeftijd bereikt, wordt 62 % van het loon van overleden A in aanmerking genomen voor een rustpensioen, tenzij ze zelf een inkomen had uit arbeid dat hoger lag. = rare oplossing! a moet in de periode voor haar pensioen haar plan trekken, maar zoveel jaar later krijgt ze dan meer pensioen. = ad hoc-oplossing.Zelfstandigen Gelijkaardig systeem als voor de werknemers. Ambtenaren Fonds voor overlevingspensioen. 60 % x gemiddelde vijf laatste jaren x (aantal jaren sinds zijn 20e/aantal jaren dat de persoon ambtenaar geweest is).

ArbeidsongeschiktheidLijkt eenvoudiger dan het in werkelijkheid is. Risico verzekeren dat de gevolgen van de schade aan de mens je verdiencapaciteit zou verminderen. = vergelijking tussen wat de persoon na het ongeval kan verdienen en wat hij voordien verdiende.De moeilijkheid ligt in de lichtjes andere definities in de verschillende wetgevingen n dat de regeling zelf gevolgen heeft op de bepaling van de arbeidsfunctie. Vb. Enkele jaren terug in de krant: "50% van de taxichauffeurs in Palermo zijn blind". Bij nader inzien was dat een bijzonder interessant verhaal: de Italiaanse regelgeving zei op dat ogenblik: werkloosheid vergoeden we maar 10% van uw loon. Bij arbeidsongeschiktheid kreeg je veel meer, maar je moet wel 100% arbeidsongeschikt zijn. In Palermo zeer veel werkloosheid. => enorme druk om als invalide erkend te worden. Wat doet de dokter als hij met zo iemand geconfronteerd? Hij stelt zich de vraag: kan ik van die man verwachten dat hij gezien zijn handicap/ongeval in de huidige werkloosheidssituatie nog een inkomen kan verwerven? => dokters gaan mensen als 100% arbeidsongeschikt erkennen! Wat leren we hieruit: het zijn op het eind van de rit de dokters die beslissen wie arbeidsongeschikt is en wie niet. In streken met hoge werkloosheid zien we dat er meer arbeidsongeschikten zijn. Ook in B. Bijna alle landen maken een onderscheid tussen de primaire arbeidsongeschiktheid (meestal een periode van een jaar) en de invaliditeit (die permanent kan zijn).

Evaluatie van de arbeidsongeschiktheid gebeurt abstract. Of dat een persoon cht zo'n job kan is irrelevant. Waarom abstract? Als je dat niet doet zal telkens de arbeidsmarkt verandert, de arbeidsongeschiktheid ook veranderen.De praktijk van de artsen blijft overal even belangrijk. Theoretisch is er een driestapsevaluatie. Wat doet een medicus in de praktijk? Er is in B geen enkele arts die zo cynisch is iemand te evalueren op 65% arbeidsongeschiktheid (want 66 % is de grens). => de arts zal zijn evaluatie stellen in functie van wat het resultaat zal zijn voor de SZ. Men zal slechts op een bepaald percentage gevalueerd worden als daar een bepaald gevolg aan verbonden is. => de percentages in de verschillende landen lopen niet gelijk met de werkelijke graad van arbeidsongeschiktheid. De regelgeving doet alsof er wel degelijk een objectieve maatstaaf is om arbeidsongeschiktheid vast te stellen.

Sociale zekerheidsrecht Pagina 15

Gastcollege professor Stevens: aanvullende sociale verzekeringendonderdag 23 april 2009 16:07

Inhoud Begrip Redenen waarom zij bestaan Ze staan op een juridisch kruispunt Sociale verzekeringstechniek en recht gecombineerd Kritische bedenkingen

Begrip Aanvullende sociale verzekeringen dekken sociale risico's, aanvullend aan de wettelijke SZ. Hoe? Door de verzekeringstechniek te volgen. Drie componenten: Aanvulling Sociaal VerzekeringVoorbeeld: Als je op reis gaat sluit je meestal een reisbijstandsverzekering. Is dat een aanvullende sociale verzekering? Nee, want reisbijstand is niet aanvullend aan een risico dat gedekt is in de SZ. Het moet dus gaan om erkende sociale risico's van de SZ die aanvullend gedekt worden.

Gezondheidszorg wordt gedekt door de SZ. Er kan een aanvullende verzekering op genomen worden: de hospitalisatieverzekering. Het is aanvullend op wat u krijgt van de SZ.Er zijn twee basismodellen: 1. Aanvullende pensioenen 2. Gezondheidszorg

Onze klassieke sociale zekerheid dekt slechts een eenpersoonskamer. Als je bevalt en je wil in een eenpersoonskamer liggen, zal onze SZ dat niet volledig terugbetalen. Het ziekenhuis rekent een supplement aan voor een eenpersoonskamer: dat gaat tot het dubbele! Bevalling kost 2500 euro. Het dubbel: 5000 euro! Mensen nemen daarvoor een aanvullende verzekering. WN arbeidsovereenkomst met WG. Bovenop dat loon kan de WG aan WN een aanvullend pensioen geven. Hij kan dat op twee manieren: a. Via verzekeraar i. Bv. Je werkt bij een krant als journalist. Zij krijgen bovenop het wettelijk pensioen een aanvullend pensioen door de WG. Wie verzekert dat? Een verzekeraar. b. WG richt zelf een pensioenfonds op. Dat gebeurt meestal in grote bedrijven. i. Bv. Coca-Cola heeft een pensioenfonds. ii. Let op: er is een onderscheid! Pensioenfonds gebonden aan werkgever vs. Pensioenfonds verbonden aan bank of verzekeraar waar persoon zelf heen stapt. iii. We horen dat de pensioenfondsen het slecht doen. Over welke gaat dat dan? De financile pensioenfondsen! Die bij de banken en verzekeraars. Die zijn gemiddeld 40 % in waarde gezakt. Die bij de bedrijven slechts 18%. Waarom bestaan ze? Waarom zou een WN een aanvullende sociale verzekering willen? 1. Soms is de SZ niet afdoende. 2. Bij de pensioenen is er een loonplafond. Gemiddeld verdient de Belg gemiddeld per jaar bruto 27 500. Daar zitten zowel deeltijdsen als voltijdsen onder. Het pensioen wordt berekend op basis van het gemiddelde loon. Het pensioen wordt maar berekend tot op een bepaald plafond: in 2009 46 500 euro. Iemand die mr verdient,heeft pech. Die zal zich aanvullend verzekeren om te vermijden dat zijn inkomen drastisch zou terugvallen na pensionering. Deze redering toont aan dat aanvullend pensioen eigenlijk een vorm van loon is. Het is een employee benefit en komt daarbij in concurrentie met andere voordelen.Een voltijds assistent in zijn eerste jaar verdient 1706 euro netto per maand. Maar: zij krijgen daarbij gn aanvullend pensioen, geen hospitalisatie, geen laptop, geen bedrijfswagen, etc. Enkel en alleen het loon. Als u begint te werken bij een consultancybureau zal u mr verdienen n daarbij nog andere sociale voordelen genieten. Waarom geeft een WG aanvullende sociale voordelen? 1. Omdat hij zich wil positioneren op de arbeidsmarkt. Waarom worden eerstejaars advocaat -stagiairs zo slecht betaald? Omdat er geen positionering is van de WG. Bij de consultancybureaus is die positionering er wel. = aantrekken en behouden van WNs. particulier

Pensioenfonds WG WN

verzekeraar

Financieel pensioenfonds

De loonsmatigingswet. Gemiddelde van de drie (welke drie??) en de lonen mogen niet meer stijgen dan dat. Waarvoor dient dit systeem? Als de lonen te fel stijgen, willen bedrijven niet meer investeren in Belgi. Maar: een deel van de aanvullende pensioenen ontsnappen aan die loonsmatiging!2. De belangrijkste reden is het fiscaal rendement. Bij gewoon loon: werkgeversbijdrage van 24,8%. Voor de werknemer gaat er nog eens 37% af. De werknemer houdt van 100 euro loon na RSZ 86 over. Maar dan komt de persoonsbelasting: 40% => hij houdt 52 euro over. => WG betaalt 124,87 euro, WN houdt maar 52,15 euro over.

=> heel veel mensen gaan op zoek naar een anderssoortig rendement. Waar vinden ze dat? In aanvullende pensioenen. Bv. 124 euro. We turnen ze om in een aanvullend pensioen. Daar gaat verzekeringstax af (4%) en dan nog eens 8,86 %. Er blijft 108,56 euro over! => heel veel WNs verkiezen dus het aanvullend pensioen! MAAR: je moet wel kunnen wachten! Loon krijg je meteen. Pensioen krijg je pas binnen zoveel jaar! Vandaar: vooral zij die voldoende loon hebben vragen een aanvullend pensioen!

Sociale zekerheidsrecht Pagina 16

Vandaar: vooral zij die voldoende loon hebben vragen een aanvullend pensioen!In Knokke zijn de gemeentelijke opcentiemen 0%. Waarom hebben zoveel mensen daar een appartement? Om vlak voor hun pensioen hun domicilie daar te zetten en zo de opcentiemen te vermijden.

EN OOK: het loon en de bijdragen aan uw pensioen zijn ook niet geactualiseerd. Er is een inflatieeffect. Sociale verzekeringen zijn klassieke loonsvormen die omgevormd worden in een verzekering, om tot fiscale loonsoptimalisatie te komen = fiscal driven effect. Waarom doet men dat? Omdat de WG bespaart en de WN er uiteindelijk meer aan overhoudt! => WN en WG komen overeen! =collusie. = twee partijen spelen samen om het fiscaal minimum te behalen en de overheid uiteindelijk gezien is. Collusie speelt enkel en alleen bij werkgeversbijdragen. Zowel WG als WN kunnen bijdragen storten in een aanvullend pensioensplan. Maar enkel voor de WG bijdragen is er een echte optimalisatie. Zij hebben een apart fiscaal statuut = beroepskost. De bijdragen van de WN zijn steeds gewoon loon. Aanvullende sociale verzekeringen betaald door werkgeversbijdragen zijn een Voordeel van alle aard (VAA). Dat is fiscaal zeer voordelig! WG kan het fiscaal aftrekken, als het tenminste gestort aan een pensioeninstelling in de EER. De WG moet wel de 80%-grens respecteren. De WG die een aanvullend pensioen geeft via werkgeversbijdragen, zou op een bepaald ogenblik kunnen zeggen: "ik ga in de plaats van loon uit te betalen, slechts een klein beetje loon uitbetalen en zeer veel aanvullend pensioen". WGs zouden hiertoe geneigd kunnen zijn. Vandaar dat men de 80% heeft ingevoerd: om sjoemelen te vermijden, bepaalt men wettelijk pensioen sowieso op laatste loon, en de aanvullende pensioensverzekering mag maximaal naar 80% van het loon gaan. Als een WG mr geeft dan 80%, dan gaat het overschot dat hij geeft, niet aftrekbaar meer zijn. Dat wordt aanzien als een verworpen uitgave. WGs zullen de 80%grens dus zeker respecteren.3. Een derde reden voor het bestaan van aanvullende verzekeringen: de overheid zelf. Zij stimuleert het aangaan van aanvullende verzekeringen, zodat de mensen zelf meer gaan sparen en zij zelf minder geld opzij moet zetten voor de wettelijke pensioenen => de druk op het repartitiestelsel neemt af. => veel jongeren zijn veel meer geneigd in aanvullende pensioenen te geloven dan ouderen. Juridisch kruispunt Aanvullende sociale verzekeringen situeren zich op een kruispunt van rechtstakken. Behoefte Sociale bescherming Uitgesteld loon Fiscale optimalisatie Begrotingsmarge van de overheid Arbeidsrecht SZ-recht Verzekeringsrecht Fiscaal recht Aanvullende sociale verzekeringen zijn in juridisch opzicht bijzonder boeiend. Je moet verschillende rechtstakken kennen.

Sociale verzekeringstechniek en recht gecombineerd Je moet ook wat economisch aangelegd zijn. De aanvullende sociale verzekeringen zijn gent op de verzekeringstechniek.Je kan het pensioen intern of extern opbouwen. verzekeraar

Pensioenfonds WG WN

Intern: de WG bouwt het pensioen van zijn WNs op op zijn eigen spaarboekske. = provisie aanleggen op de eigen balans. Is nu verboden in Belgi! Waarom? Wat kan er gebeuren? Als de WG failliet gaat is het geld weg. Vandaar dat het niet meer toegelaten is voor WNs. Maar zelfstandigen mogen het nog wel! Waarom wel? Eigen schuld, dikke bult! Is dat wel sociaal rechtvaardig? Je kan je balans ook herverzekeren. Een aantal zelfstandigen doen dat ook.Intern aanleggen = book reserves. In Duitsland heeft men het altijd zo gedaan. Het Duitse Wirtschaftswunder. Toen de Duitsers voor de tweede keer uit Belgi wegtrokken, was er eigenlijk van de Duitse economie niet veel meer over. 20 jaar later reden wij rond met BMW, kochten wij Bauknecht, Bosch, Siemens, Bayer De Duitse economie ging pijlsnel omhoog. Oorzaak: door de pensioenen. In Duitsland was het toegelaten de pensioenen uit te betalen via de eigen spaarboekjes. De Duitsers hebben met die gelden nooit gespeculeerd. => Duitse bedrijven hadden heel veel geld in hun eigen bedrijf zitten. Ze investeerden in de eigen economie. Die gelden trokken de economie omhoog.

IBP

In Belgi moet je altijd extern gaan, tenzij je zelfstandig bent.

Defined contributionDe bijdrage verhoogt het uiteindelijk uit te keren pensioen.

Dit wordt uiteindelijk uitbetaald.De maandelijkse bijdrage

De beurskoers (de pensioensgelden worden belegd). Wat als je net na de crash op pensioen moet? Dan heeft de WN pech! De verbintenis van de WG is louter en alleen het betalen van de bijdrage! Niet het betalen van het pensioen!

Sociale zekerheidsrecht Pagina 17

Defined contribution

De bijdrage verhoogt het uiteindelijk uit te keren pensioen.

Dit wordt uiteindelijk uitbetaald.

De maandelijkse bijdrageDe beurskoers (de pensioensgelden worden belegd). Wat als je net na de crash op pensioen moet? Dan heeft de WN pech! De verbintenis van de WG is louter en alleen het betalen van de bijdrage! Niet het betalen van het pensioen!

Defined benefit WG belooft pensioen aan WN. Hoe betaalt hij dat? Ipv trimesterieel blokjes te betalen, gaat hij, naarmate de werknemer ouder wordt, er meer geld insteken. Twee opmerkingen: Stel dat WN na drie jaar weggaat bij zijn WG. Hij krijgt dan zeer weinig mee. = veel beloven en weinig geven doet de zotten in vreugde leven. In het andere stelsel krijgt de WN tenminste al iets. De beurs.

Wat nu na de beurscrash? De WG moet serieus slikken! Hij moet het gedeelte tussen beurskoers en pensioensrecht bijbetalen! Hier moet de WG het pensioen uitbetalen en niet louter de bijdragen!

Conclusie: beursshock komt voor de WG veel harder aan bij defined benefit dan bij defined contribution. Vandaar dat veel WGs het nu dumpen (ondanks de voordelen voor de WG als er gn crash is: bij ontslag WN).

Er zijn drie soorten van aanvullende pensioenen. 1. IPT 2. Pensioenstelsel 3. VoortzettingDe drie hebben een inrichter (WG of paritair comit). Bv. Paritair comit van de bouw. Elke bouwvakker in B krijgt een aanvullend pensioen vanuit het paritair comit. Elk jaar krijgt elke bouwvakker een afschrift van zijn aanvullend pensioen.

Een WG kan ook een stelsel geven. Een stelsel is een aanvullend pensioen voor alle werknemers behorende tot dezelfde categorie van WNs.Een pensioenstelsel is een aanvullend pensioen gegeven aan alle WNs behorende tot dezelfde categorie van WNs. Bv. Alle arbeiders, alle bedienden, alle kaderleden, etc. Binnen de categorie mag er niet gediscrimineerd worden.

Iets anders is de individuele pensioenstoezegging. Dat mag niet via paritair comit.Dan is er nog de individuele voortzetting: je hebt ooit gewerkt bij een WG met een stelsel en je gaat nadien werken bij een WG zonder stelsel, dan kan die WN eisen van zijn nieuwe WG: "ik wens mijn plan verder te zetten".

Bij de pensioensverzekeringen zijn er twee takken: 1. Commercile verzekeraars 2. Niet-commercile verzekeraars a. De federale verzekeringen b. Dat is een OVV (onderliggende verzekeringsvereniging)Een andere techniciteit: de aansluiting op het pensioensstelsel is gebaseerd op categorie. Een WG is nooit verplicht een aanvullend pensioen te geven. Wie beslist er initieel over het al dan niet inrichten van een aanvullend pensioen? De WG. MAAR: als een WG beslist er n te geven, dan moet hij de categorien respecteren. Iedereen binnen dezelfde categorie moet gelijk behandeld worden. Alles hangt af van hoe de categorien omschreven zijn. Je mag zoveel categorien maken als je wil, zolang ze maar objectief gerechtvaardigd zijn. Hier wordt heel veel litigation over gevoerd. Als n bediende het wil en hij krijgt het, moet iedereen in de categorie het krijgen => gaat om enorme bedragen!

Kleine zelfstandige. Schrijft doodzieke vrouw snel in in zijn bedrijf met een overlijdenspensioen, zodanig dat hij niet alleen zijn eigen stuk krijgt, maar ook dat van zijn echtgenote. Dat is illegaal, maar is schering en inslag.Wie moet er aangesloten worden: iedereen die tot dezelfde categorie behoort, moet onmiddelijk gebeuren. Ten laatste op de leeftijd van 25j. Er zijn verworven rechten na een jaar.

De tweede pijler wordt aanzien als de grand luxe. Het gaat vaak om tamelijk veel geld. Te selectief voor sociale bescherming

Sociale zekerheidsrecht Pagina 18

Te selectief voor sociale bescherming Beperkt aantal aangeslotenen. Wie geniet er het meest van: het dominant referentietype: blanke mannen, kaderlid in een grote onderneming. Zij zullen het meeste kans hebben om later een aanvullende sociale verzekering te krijgen. Sociale verzekeringen zijn dus puur discriminatoir. Tot voor kort lag niemand daarvan wakker. Als u niet kan betalen voor een aparte kamer in het ziekenhuis, dan is dat pech. Nu verandert dat. Waarom? Omdat er zeer veel normen zijn bijgekomen over gelijke behandeling in de sociale verzekeringen. Er wordt zeer veel geprocedeerd: op basis van GW, richtlijnen => de aanvullende sociale verzekeringen zijn aan het democratiseren. Dat is nodig, want aanvullende sociale verzekeringen zijn zeer individualistisch. En dat is vaak ten onrechte. Daar spelen grote Matteuseffecten: ze geven meer geld aan zij die al veel geld hebben en geven minder geld aan zij die minder geld hebben. Vandaar: "bovenbouw van de SZ", weinig solidariteit. Toch doet de overheid er lustig aan mee, omdat het voor hen ook een besparing is op de begroting. Men spreekt soms over de privatisering van de SZ.Clue van de les: Er is nu twee uur lang gesproken over hoe onze SZ stilletjesaan geprivatiseerd wordt!

Sociale zekerheidsrecht Pagina 19

Arbeidsongeschiktheidmaandag 27 april 2009 9:12

Voorwaarden voor een uitkering: Je moet jonger zijn dan de pensioensgerechtigde leeftijd.

Om een uitkering te krijgen, moet je een wachttijd doorlopen van 6 m. (je moet dus minimum 6m verzekerd zijn). Dit is voor een groot stuk theoretisch geworden: zeer veel uitzonderingen. Je heb alle arbeid onderbroken waardoor je vermogen vergroot wordt. Dit is letterlijk te nemen. Bv. Het opschilderen van je eigen huis is ook arbeid. Ten gevolge van een ongeval of ziekte. Wanneer je zit met mensen die al ongeschikt waren wegens een andere reden, vallen onder een andere regeling. Je verdienvermogen is tot 2/3 teruggebracht. Toen je gezond was, verdiende je 1000. Nadien slechts 666,66.... De vraag is: in welke hoedanigheid. Het wordt in abstracto berekend. Dat laatste betekent dat er bij ons mensen zijn die door ziekte of ongeval de facto niet meer werken, maar wel een arbeidsgeschiktheid behouden van 55% en dus geen compensatie krijgen (want geen 2/3).Voor beroepsziektes is er een veel gunstigere regeling. Het percentage is er veel lager.

Opzet sluit uitkering uit. Bv je breekt je eigen arm. Opzet = willen in aanmerkinge komen voor de uitkering. De uitkeringen. Onderscheid: Primaire Gedurende het arbeidsongesc eerste jaar hiktheid De uitkering gaat tot 60% van het begrensd voorverdiend loon voor wie gezinslast heeft, of alleenstaand is. Mensen die samenwonen die zelf een inkomen uit arbeid heeft of die zelf een uitkering is, die krijgen maar 55% van het begrensd voorverdiend loon. Let op: cursus niet up to date!

invaliditeitsper De periode nadien, De mensen met gezinslast zien hun uitkering met 5% stijgen: 65% iode die van onbepaalde van het begrensd voorverdiend loon. Mensen die alleenstaand zijn, zien hun uitkering zakken tot 53%. duur is. Samenwonenden zakken tot 40%.

U wordt als arbeidsongeschikt aangeduid. U mag toch werk aannemen zolang uw inkomen uit arbeid niet hoger is dan de helft van wat u voordien verdiende. = incenctive om terug te gaan werken. Zodra u de helft verdient, verliest u de uitkering.Moederschapsverzekering voor de werknemers

Arbeidsrechtelijk: minimumperiode prenataal zwangerschapsverlof 1 week. Vroeger was het zo dat 1 maand van het zwangerschapsverlof viel onder het gewaarborgd maandloon. De werkgever moest dus betalen. De rest van de tijd was ten laste van de ziekteverzekering.Wat was het probleem? Voor werkgevers was het een extra last dat de vrouw periodes niet werkte en dat ze toch betaald diende te worden. Deze ongelijke behandeling mannen/vrouwen kon natuurlijk niet weggewerkt worden. Wat men wel kon doen is de werkgever niet meer te laten betalen, maar het zwangerschapsverlof volledig door de ziekteverzekering te laten betalen = socialiseren. Nu we dat allemaal weten:

Uitkering bedraagt in principe over de ganse periode moederschapsverlof: 75% van het begrensd voorheen verdiende loon.Voor en na de periode vallen we gewoon onder de algemene arbeidsongeschiktheid.

En de maand die vroeger door de werkgever betaald werd: voor werknemers die tijdens hun zwangerschap actief zijn, krijgen ze 82% van het Onbegrensde loon (=het echte loon dat ze vroeger kregen) tijdens die ene maand. Deze 82% komt overeen met loondoorbetaling. Waarom? Op het loon worden afhoudingen gedaan. Willen we hetzelfde resultaat krijgen als loondoorbetaling, moet je minder uitkeren. Diezelfde maand zal voor werkneemsters die niet aan het werk waren tijdens hun zwangerschap, die werden in die ene maand betaald: 79% van het begrensde loon.Na de geboorte: als de moeder sterft, of ze blijft gehospitaliseerd: dan mag de vader de rest van het moederschapsverlof opnemen = het opnemen van het moederschapsverlof door de vader.

Criterium van onderscheid: was de vrouw tijdens de rest van haar zwangerschap actief of niet?

Voor werklozen: 79% wordt berekend op hun vroeger loon, niet op de uitkering

Daarnaast hebben we nog - en los daarvan - 10 d vaderschapsverlof ingesteld. Bij adoptie bestaan er gelijkaardige prestaties. Zelfstandigen: arbeidsongeschikt Gelijkaardige leeftijd qua leeftijd en wachttijd.Maar: andere vereiste

= verwarrend allemaal. Let op in de cursus.

Als een boer ernstig ziek wordt, kan het zijn dat de boerderij blijft functioneren. Zijn inkomen kan zelfs constant blijven. Wat vereist is, is dat zijn bijdrage tot het product van de boerderij, wegvalt. Arbeidsongeschiktheidpercentage: 100% (vgl met werknemers).

Sociale zekerheidsrecht Pagina 20

Arbeidsongeschiktheidpercentage: 100% (vgl met werknemers).Hogere uitkering aan landbouwer die zijn bedrijf stopt, dan aan landbouwer wiens bedrijf blijft bestaan. Ratio legis: als het bedrijf blijft bestaan,z al hij er ook nog inkomen uit behalen!

Uiteraard is er ook een moederschapsregeling voor zelfstandigen. Geen 15 weken, maar 8 weken. Ze moet minstens 1 weken voor en 2 weken na haar activiteit stopzetten.Buiten die acht weken, kan de vrouw (flexibilisering) spreiden in groepjes van zeven dagen per week over de 21 weken voor de geboorte.

Waarom is dat anders geregeld voor de zelfstandigen? Voor een zelfstandige is het niet evident om zomaar te stoppen! Recht op moederschapshulp. Dit is om het verschil te compenseren tussen de 8 en 15 weken.

Als vrouwelijke advocaat mag u tijdens de week voor de zwangerschap absoluut geen activiteit ondernemen. Stuur dus geen conclusies op of ze zijn nietig.

De ambtenaren

Fundamenteel andere regeling! Bij een ambtenaar is de gedachte dat je elk jaar een aantal dagen mg ziek zijn. = een vorm van minimumkrediet: 21 d. Kan je sparen.Voor de eerste drie jaar: een minimum va