Newtopia: de staat van de mensenrechten

download Newtopia: de staat van de mensenrechten

of 13

  • date post

    30-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    218
  • download

    3

Embed Size (px)

description

Wegwijs in Newtopia: tentoonstelling beeldende kunst en mensenrechten, vanaf 1 september 2012 in Mechelen

Transcript of Newtopia: de staat van de mensenrechten

  • de staat van de mensenrechten01.09 -10.12.2012

    www.newtopia.be

  • 01kunst en mensenrechten

    Newtopia: de staat van de mensenrechten is een grote, internationale tentoonstelling van hedendaagse kunst, gewijd aan de mensenrechten. De tentoonstelling vindt plaats in zes culturele instellingen en in de publieke ruimte op een parcours in de Mechelse binnenstad, vanaf 1 september tot 10 december 2012.

    Newtopia: de staat van de mensenrechten bevat gevarieerd werk van meer dan 70 kunstenaars van verschillende generaties van over de hele wereld. Ze toont hun artistieke positie tegenover de basisprincipes van de mensen- rechten. Veel van deze kunstenaars komen uit landen en regios waar de mensenrechten een bijzonder omstreden onderwerp waren of nog steeds zijn, zoals de Arabische wereld, China, Latijns-Amerika en de voormalige Sovjet-republieken; de helft van de kunstenaars komt uit niet-westerse landen.

    De tentoonstelling, samengesteld door curator Katerina Gregos (geboren in Athene, 1967), brengt in vier hoofdstukken en vier soloprojecten de naoorlogse evolutie van de mensenrechten en het discours er rond in kaart. Ze wil de vele facetten van het onderwerp verkennen en gaat dieper in op enkele veelzijdige, soms complexe, vraagstukken die de mensenrechten omringen.

    Een gebald en gengageerd randprogramma met film, literatuur, theater, kunstenaarsgesprekken en muziek in het najaar vormt een gepaste om- kadering in een stad die geworteld is in de humanistische traditie van Erasmus en Thomas More maar die ook de zwarte bladzijden uit haar geschiedenis niet schuwt.

    Newtopia verankert de internationale thematiek rond mensenrechten in het Mechelen van vandaag en gaat vooraf aan de opening van de Kazerne Dossin. Memoriaal, Museum en Documentatiecentrum over Holocaust en Mensenrechten

    Newtopia gaat, letterlijk en figuurlijk, nog een stapje verder en wijdt een satelliettentoonstelling aan de erkende en gerespecteerde Chileense kunste- naar Alfredo Jaar, vanaf 10 oktober tot 10 december 2012 in het hart van Brussel, op het Koningsplein in het ING-Cultuurcentrum.

    Amnesty International en Human Rights Watch zijn, samen met MO* magazine, gewaardeerde partners in dit verhaal.

    Of het nu het recht Op leven, vrijheid, veiligheid en Onderwijs is, Of

    het recht Op vrij denken, een vrij geweten en vrije meningsuiting,

    Of nOg, het recht niet gemarteld, niet Onmenselijk Of Op een

    vernederende manier behandeld te wOrden zij het in syri, china

    Of nOOrd-kOrea er is nauwelijks een ander Onderwerp dat zOn

    sterke en blijvende invlOed heeft Op het publieke debat als de

    mensenrechten. meer dan zestig jaar na de universele verklaring

    van de rechten van de mens wint de kwestie van de mensenrechten

    nOg vOOrtdurend aan belang.

    01 kunst en mensenrechten

    02 4 hoofdstukken, 70 kunstenaars,

    1 verhaal

    04 curator Katerina Gregos

    06 kunstenaars in Newtopia

    10 Newtopia feest

    11 literatuur / artist talks / muziek / film

    12 Newtopia inspireert: partneractiviteiten

    13 Mechelen en de mensenrechten

    14 Alfredo Jaar. Satelliet-expoin Brussel

    16 bezoek Newtopia

    17 partners en sponsors

  • 03Newtopia

    70 kunstenaarsCurator Katerina Gregos brengt inter- nationaal gerenommeerde kunstenaars van over de hele wereld samen zoals Yael Bartana (Isral), David Goldblatt (Zuid-Afrika), Mona Hatoum (Libanon/Groot-Brittanni), Hans Haacke (Duits-land/VS), Alfredo Jaar (Chili), Taryn Simon (VS), maar ook nieuwe stemmen als Kader Attia (Frankrijk/Algerije), Ziyah Gafi (Bosni/Herzegovina), Diango Hernandez (Cuba), Hayv Kahraman (Irak), MadeIn (China) en Boniface Mwangi (Kenia).

    Ook kunstenaars wiens betrokkenheid bij de mensenrechten, in werk en in leven, aanzienlijke media-aandacht heeft ge- kregen, komen aan bod. Voorbeelden hiervan zijn de Syrische cartoonist Ali Ferzat, een fervent criticus van het Assadregime, de Palestijnse kunstenaar Khaled Jarrar en de Wit-Russische kunste- naar-activiste Marina Naprushkina. Kunstenaars wiens positie belangrijk is op kunsthistorisch vlak, zoals bijvoor-beeld Cengiz ekil (Turkije), Eduardo Gil El Siluetazo (Argentini), Lynn Hershman Leeson (VS), en Jan vankmajer (Tsjechi) worden eveneens opgenomen.

    Er zijn bovendien vier soloprojecten waaronder de nieuwe creatie van de inter- nationaal gerenommeerde Poolse video- kunstenaar Krzysztof Wodiczko, gekend voor zijn grootschalige video- en dia- projecties op gevels en monumenten. Hij maakt voor Newtopia een werk op maat van de gevel van het Mechelse stadhuis en werkt hiervoor samen met allochtone nieuwkomers in de stad. De tweede creatie is die van de Egyptische kunstenaar Ganzeer, wiens street art de Egyptische revolutie visueel heeft aangewakkerd. De Ier Nevan Lahart bouwt een installatie in de Academie voor Beeldende Kunsten en in het

    Scheppers instituut kan je het eerbe- toon van de Indir Amar Kanwar aan de strijders voor de democratie in Burma bekijken.

    Kunstenaar Kendell Geers, afkomstig uit Zuid-Afrika en gevestigd in Brussel, besloot zijn solo-invitatie voor Newtopia open te stellen en cureert zo een tentoon- stelling binnen de tentoonstelling. Hij nodigt vrienden en gasten uit om hun persoonlijke visie op de complexe materie van de mensenrechten te delen. Zijn selectie bestaat uit gevestigde artiesten zoals Barbara Kruger, Marina Abramovi, Ai Weiwei, Ilya Kabakov en Nedko Solakov, net als opkomende kunstenaars. Een van de hoogtepunten van Geers project is ongetwijfeld het werk van de Zuid-Afrikaanse cartoonist Zapiro (Jonathan Shapiro), misschien wel Afrikas beroemdste politieke cartoonist.

    Daarnaast wil de tentoonstelling een paar belangrijke maar ten onrechte gemar- ginaliseerde figuren herwaarderen, zoals de Belgische kunstenaar Wilchar (1910- 2005), een van de meest originele, onverbloemd politieke en compromis-loze kunstenaars van zijn generatie.

    Tot slot tonen twee belangrijke instellingen in het kader van Newtopia een aantal werken uit hun collectie. Het Amsterdamse IISG, het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, is een van s werelds grootste documentatie- en onderzoekscentra op het gebied van sociale en economische geschiedenis. Haar Belgische zusterorganisatie, AMSAB- Instituut voor Sociale Geschiedenis, met hoofdzetel in Gent, documenteert en archiveert sociaal, humanitair en eco- logisch gengageerde bewegingen, van begin 19e eeuw tot vandaag.

    02

    Met Newtopia ontdek je in vier thematische hoofdstukken en vier solo- projecten de ontwikkeling van de mensenrechten, en hun sterke opkomst vanaf de jaren 1970: van burgerlijke en politieke rechten over sociale, economische en culturele rechten, tot het recht op duurzame ontwikkeling, vrede en een gezond milieu. Daarbij ligt de nadruk op het feit dat alle rechten ondeelbaar, onderling verbonden en onderling afhankelijk zijn.

    Newtopia

    hOOfdstuk 1Het eerste hoofdstuk, in het Cultuurcen-trum Mechelen, toont kunstwerken die de eerste generatie mensenrechten illustreren, met onderwerpen als vrijheid, het recht op betogingen, op een eerlijk proces en stemrecht. Burgerlijke en poli- tieke rechten beschermen ieder individu tegen misbruik door de staat en verzekeren democratische procedures.

    hOOfdstuk 2Het tweede hoofdstuk, in de Oude Mechelse Vleeshalle, verkent de zo- genaamde tweede generatie mensen-rechten die sociaal, economisch en cultureel van aard zijn. Ze zijn nauw verbonden aan de oprichting van de welvaartsstaat en de sociale zekerheid, die momenteel zo vaak onder druk staat en die een gelijke behandeling van alle burgers vereist. De kunstwerken be- handelen themas zoals werk, huisvesting en onderwijs.

    hOOfdstuk 3 & 4Het derde en het vierde hoofdstuk, in respectievelijk het nieuwe museum Hof Van Busleyden en het Congres- en Erfgoedcentrum LAMOT, gaan over de huidige staat van de mensenrechten en over het debat rond rechten die ontstaan zijn in de naoorlogse context: dekolonisatie, globalisering, multicul- turalisme en het wereldwijde kapitalisme. De kunstwerken dekken een hele lading aan onderwerpen zoals rechten van minderheden en migranten, asielzoekers, rechten van holebis en transseksuelen, het recht op economische ontwikkeling, het recht op vrede, het recht op een gezond leefmilieu en duurzaamheid. Aan het slot van de tentoonstelling er- vaar je dat je idee over mensenrechten zeker niet altijd zwaar beladen of negatief hoeft te zijn.

    4 hOOfdstukken, 70 kunstenaars, 1 verhaal

  • 05

    Katerina Gregos is Griekse maar woont en werkt in Brussel. Ze studeerde kunstgeschiedenis, literatuur en museologie. Als curator voor hedendaagse kunst was en is zij betrokken bij verschillende internationale binnales en tentoonstellingen. Zo was ze recent curator van het Deens paviljoen op de 54ste Binnale van Veneti (Itali, juni 2011) met Speech Matters, een tentoonstelling over de vrijheid van meningsuiting. Samen met Solvej Ovesen bracht ze op het 4e Foto- festival Mannheim-Ludwigshafen-Heidelberg (Duits-land, september 2011) The Eye is a Lonely Hunter. In Mechelen stelde zij drie jaar geleden Contour 2009, de 4e Binnale voor Bewegend Beeld, samen. Ze is als gastdocent verbonden aan HISK in Gent en is frequent te gast op internationale conferenties en symposia in binnen- en buitenland. Zo vertegenwoor-digde ze Newtopia op het nieuwe platform voor heden- daagse kunst, Visual Arts Flanders 2012, naast Beaufort 04 (Belgische Kust), Track (Gent), Middelheim 2012 (Antwerpen) en de 9e editie van Manifesta 9 (Genk) die ze bovendien co-cureerde. Ze publiceert regel- matig in kunsttijdschriften, boeken en tentoonstel-lingscatalogi.

    Bij de tentoonstelling verschijnt een catalogus, uitge- geven door Ludion, met teksten van: Ariella Azoulay, Katerina Gregos, Lina Khatib, Samuel Moyn,