Nederland kantelt, kantelt de wegenbouw mee?: Jan Rotmans

of 107/107
twitter.com/janrotmans Nederland Kantelt: kantelt de wegenbouw mee? Amersfoort, 08 December 2015
  • date post

    31-Dec-2016
  • Category

    Documents

  • view

    215
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Nederland kantelt, kantelt de wegenbouw mee?: Jan Rotmans

  • twitter.com/janrotmans

    Nederland Kantelt: kantelt de wegenbouw mee?

    Amersfoort, 08 December 2015

  • We leven niet in tijdperk van verandering

    maar in een verandering van tijdperken

  • Meervoudige Crisis

    1. economische crisis

    2. ecologische crisis

    3. institutionele crisis

    4. vertrouwenscrisis

  • Economische Crisis

    economie is verspillend, vervuilend en ziekmakend

    groeien ten kosten van

    geld als doel i.p.v. middel

    geven geld uit dat er niet is

  • Ecologische Crisis

    vernietigen meer ecologisch dan financieel kapitaal

    produceren ten koste van aarde

    lenen grondstoffen maar betalen niet terug

    klimaatverandering als ecologische onbalans

  • Institutionele Crisis

    maatschappelijke stelsels zijn vastgelopen

    verstarring, bureaucratisering, vervreemding

    zorg, welzijn, onderwijs

  • Ik besteed de helft van mijn tijd aan administratie

    en protocollen en procedures. Ik kom daardoor teweinig toe aan tijd voor mijn zorgclinten

    thuiszorgconsulent

  • Vertrouwens Crisis

    Systeemwereld Leefwereld

    doelmatigheid aandacht / tijd

    efficiency vertrouwen

    controle, beheersing ruimte

    regelzucht keuzevrijheid

    kosten / baten kwaliteit

  • het oude werkt niet meerhet nieuwe biedt zich aan

  • Wat is Kantelen?

    radicaal anders denken, doen, organiseren

    niet minder slecht maar goed

    niet minder vuil maar schoon

    niet efficinter maar menselijk

    niet grootschalig maar kleinschalig

  • Industrile revolutie

    Modernisering samenleving

    Machtswisseling

    Laatste Kantelperiode

  • 19de Eeuw vs 21ste Eeuw

    industrile revolutie digitale revolutie

    angst voor machines angst voor robots

    langdurige onrust steeds meer onrust

    sociale ongelijkheid sociale ongelijkheid

    Marx Piketty

  • Verschillen

    snelheid, omvang, impact, complexiteit is een

    paar duizend keer groter dan in de 19de eeuw

  • Verandering van Tijdperk

    1. samenleving krijgt andere ordening

    2. economie krijgt nieuw fundament

    3. nieuwe macht ontstaat

  • Samenleving 3.0

  • DoorontwikkelingsfaseVoorontwikkelingsfase

    Horizontaal

    Decentraal

    Bottom-up

    Verticaal

    Centraal

    Top-down

    Tijd

    Opbouw van

    Samenleving 3.0

    We zitten hier

    Kantelperiode

    Kanteling naar Samenleving 3.0

  • centraal decentraal

    top-down bottom-up

    grote organisaties slimme, platte organisaties

    systemen & structuren mensen & initiatieven

    vast & star vloeibaar & flexibel

    overheid regisseert overheid faciliteert

    Oude Samenleving Nieuwe Samenleving

  • Efficiency Samenleving

    rationeel, bureaucratisch, anoniem, complex, afstandelijk

    koude kille afrekenwaarden als rendement en efficiency

    alles moet worden gemeten en gecontroleerd

    gebaseerd op gestold wantrouwen

    mensen zijn vervreemd van deze koude, kille efficiencysamenleving

    on(t)menselijke samenleving

  • BurgerInitiatieven

  • Broodfondsen

  • Lokale energiemaatschappijen

  • Lokale zorg coperaties

  • Explosieve Groei van Coperaties

  • disruptieve burger komt onstuitbaar dichterbij en richt zijn leefomgeving zelf in

  • kantelperiode = chaos

  • Economie 3.0

  • banken financile coperaties

    energiebedrijven google, tesla, van de bron

    taxibedrijven Uber

    hotelketens Airbnb

    boekenwinkels Bol.com

    platenmaatschappij Spotify

    Oude Economie vs Nieuwe Economie

  • Uber geeft de klant

    keuzevrijheid

    transparantie

    betere prijs

    en verspilt minder middelen

    Disruptief Bedrijf Uber

  • Uber geeft de klant

    keuzevrijheid

    transparantie

    betere prijs

    en verspilt minder middelen

    Disruptief Bedrijf Uber

  • Uber rush [supersnelle koeriersdienst]

    Uber eats [versproducten & maaltijden]

    Uber essentials [vervoer medicijnen]

    Uber cargo [vervoer bedrijfsleven]

    Uber mover [verhuizingen]

    Uber verandert vervoersketen

  • Uber verbindt chauffeurs aan passagiers

    Uber Digitaal Platform

  • binnen 5 jaar is er een uber voor de bouw

  • Economische Kanteling

    - robotisering en automatisering

    - digitalisering van productieproces

    - ontbundeling & ontvlechting

    - circulaire & bio-economie

  • 3D-Printer Verandert Bouwwereld

    van massaproductie naar productie door de massa

    voorraadbeheer, distributie, productie op locatie

    open source co-creatie ontwerpomgeving

    unieke nieuwe bouwproducten op maat

  • nieuwe industrile revolutie

    digitale revolutie in de maakindustrie

    fundamentele verandering van:

    hoe wij dingen maken en vooral wie het maakt

    lles kan op een pc worden gemaakt!

    iedereen wordt producent

    Nieuwe Maakindustrie

  • Economie 3.0

    deeleconomie digitale economie

    circulaire economie

    maker-economie robot-economie

    bio- en groene economie

  • Consumens 3.0autonoom pro-actief

    prosument fabricent energieleverancier

    ontwikkelaar bouwer ontwerper

    hotelier filmer

  • Energie van centraal, fossiel naar decentraal duurzaam

    Welzijn van zorgen voor naar zorgen dat

    Zorg van doelmatig & efficint naar mensgericht

    Onderwijs van organisatie centraal naar leerling centraal

    Bouw van aanbod & product naar vraag & dienst

    Traditionele Sectoren in Transitie

  • elk verdienmodel

    in elke sector

    van elk bedrijf

    staat onder druk

  • Energie Bedrijf 3.0

    verdient niet zozeer geld met energie

    maar met het faciliteren van de klant

    energiebesparing

    smart grids

    wijk/buurt niveau

  • Zorg Bedrijf 3.0

    verdient niet zozeer geld met zorg

    maar met het faciliteren van de klant

    van 100% naar 20% zorg

    helpen met netwerk ontwikkelen

    helpen met scholing & baan zoeken

  • Bouw Bedrijf 3.0

    verdient niet zozeer geld met bouwen

    maar met het faciliteren van de klant

    decentrale energie

    telecommunicatie

    interieurinrichting

  • 3 van 5 bedrijven sneuvelenin kantelfase van transitie

  • Survival of the Fittest

    niet de grootste bedrijven overleven,

    ook niet de slimste bedrijven, maar

    de meest wendbare bedrijven

  • Wat betekent dit voor

    de Bouwsector?

  • Waar staat de bouw nu?

    bouw is volop aan het vernieuwen

    veel innovatie op projectniveau

    toch blijft innovatie achter bij andere sectoren

    vernieuwing nog te kleinschalig met weinig partijen

    Crisis dwingt tot radicale vernieuwing

  • we bouwen wel goed, maar niet de goede dingen

    we bouwen vooral ten koste van leefomgeving

    we bouwen niet wat de gebruiker wil

  • Transitie Bouwsector

    transitie van de vastgoedsector is noodzakelijk

    van naar

    aanbod vraag

    product dienst

    economisch maatschappelijk

  • Transitie

    van Bob de Bouwer

    naar Victor de Verbouwer

  • Transitie Fasen binnen BouwBedrijf

    Kantelpunt

    strategie / missie

    Versnelling

    DNA

    Voorontwikkeling

    bewustwording

    Stabilisatie

    uitvoering

    tijd

    Bouwbedrijf 3.0

  • Visie op Duurzame Bouw in 2035

  • 100.000 m groene daken in Rotterdam

    na 8 jaar!

  • 1 biobased woning in regio

    na 5 jaar!

  • 250 NOM-woningen

    na 5 jaar!

  • Lessons

  • Lessons

  • enige tientallen roterende toepassingen

    na 4 jaar!

  • Dutch Research Institute For

    Transitions

  • n drijvende toepassing

    na 6 jaar!

  • Bio-Asfalt

    lignine i.p.v. bitumen

    lignine onuitputtelijke grondstof

    100 meter lang proefvak in Zeeland

    radicale innovatie?

  • Circulaire & Biobased Weg

    watervasthoudend

    luchtzuiverend

    hergebruik beton & materialen

    energieleverend

  • Hoe lang duurt het voordat we

    dit op grote schaal toepassen?

  • Hoe kunnen we sneller Kantelen?

  • Rol van Overheid

    consistent innovatiebeleid

    betrouwbare partner

    faciliterende rol

  • Faciliterende Rol voor Overheid

    richting geven

    &

    innovatieruimte bieden

  • Richting Geven

    richting geven

    duidelijke, ambitieuze kaders stellen

    opstellen van heldere spelregels

    afstemmen van ontwikkelingen in samenhang

  • Hollands Kroon

    heeft 80% van de regels afgeschaft

    vergunningen, wildplassen, hondenpoep, bedelen

    burgers spreken elkaar aan op wangedrag

    alleen dingen verbieden die gevaarlijk zijn

    experiment van 2 jaar, daarna evaluatie

  • Ruimte Bieden

    innovatieruimte bieden

    mentale ruimte, juridische ruimte, organisatorische ruimte

    belemmeringen wegnemen

    ongedachte coalities stimuleren

  • Niet alles zelf organiseren maar mogelijk maken dat anderen

    het kunnen organiseren

  • 69 wetten en regels die in de weg staan

    operationele, structurele, fundamentele & conflicterende

    23 operationele barrires zijn opgelost

    37 structurele & fundamentele barrires staan nog open

    9 conflicterende barrires kunnen niet worden opgelost

    Barrires voor Bio-Economie

  • Rol van Bedrijfsleven

    pro-actief

    investeren in radicale innovatie

    maatschappelijke waarde

  • Permanente Commissie Duurzaamheid in de keten

    Permanente Commissie Technische regelgeving en Europa

    Taakgroep

    Taakgroep

    Bestuur

    Taakgroep

    Permanente Commissie Communicatie

    Taakgroep

    Taakgroep

    Taakgroep

  • Organiseren 3.0

    plat, horizontaal

    zelfsturing

    slim, adaptief

  • Hoe krijgen we het georganiseerd?

  • Kunnen we in 15 jaar het Nederlandse wegennet

    verduurzamen?

  • Iedereen zei dat het onmogelijk

    was, totdat er iemand langs

    kwam die dat niet wist