LOSLATEN EN - Budget- en schuldhulpverlening September 2009. Het project â€کLoslaten en...

download LOSLATEN EN - Budget- en schuldhulpverlening September 2009. Het project â€کLoslaten en Vasthouden’

of 78

  • date post

    09-Aug-2020
  • Category

    Documents

  • view

    1
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of LOSLATEN EN - Budget- en schuldhulpverlening September 2009. Het project â€کLoslaten en...

  • LOSLATEN EN VASTHOUDEN

    Uitstroom budgethulpverlening: zoektocht naar een methodiek

    die werkt

    Project in kader van het provinciaal subsidiereglement

    voor projecten kansenbeleid Provincie Limburg 2009

    Sociaal Huis Overpelt

  • De Twijfelaar

    Telkens als het ons voorkwam dat we het antwoord op een vraag hadden gevonden, trok een van ons aan de muur het touwtje los van de oude opgerolde Chinese prent, zodat ze omlaag kwam en zichtbaar werd de man op de bank die zo erg twijfelde. Ik, zegde hij ons, ben de twijfelaar. Ik twijfel eraan of het werk geslaagd is dat jullie dagen opgeslokt heeft. Of wat jullie gezegd hebben, ook slechter gezegd, nog voor iemand iets waard zou zijn. Of jullie het goed gezegd hebben en niet misschien de waarheid vertrouwd hebben van wat jullie gezegd hebben. Of het niet meer-duidig is, van iedere denkbare fout dragen jullie de schuld. Het kan ook te eenduidig zijn en de tegenspraak uit de dingen bannen: is het te eenduidig? Dan is wat jullie zeggen onbruikbaar. Jullie ding is levenloos dan. Staan jullie echt in de stroom der gebeurtenissen? In eenklank met alles wat in wording is? Zijn jullie nog in wording? Wie zijn jullie? Tegen wie spreken jullie? Wie heeft baat bij wat jullie zeggen? En tussen haakjes: Blijf je er ook nuchter bij? Kun je het ‘s ochtends lezen? Hangt het ook samen met iets wat er al is? Werden de zinnen die voor jullie gezegd werden, gebruikt, op zijn minst weerlegd? Is alles bewijsbaar? Door ervaring? Door welke? Maar bovenal altijd opnieuw boven al de rest : hoe wordt gehandeld als geloofd wordt wat jullie zeggen? Bovenal: hoe wordt gehandeld? We rolden weer omhoog de twijfelende blauwe man op de prent, bekeken elkaar en begonnen van voren af aan.

    Bertolt Brecht

    Vertaling : Geert Van Istendaal Uit : De Mooiste van Brecht – Lannoo/Atlas

  • Wat vooraf ging… 4

    Hoofdstuk 1: Visiebepaling 5

    Hoofdstuk 2: Basishouding 11

    Hoofdstuk 3: Praktische hulpmiddelen 18 3.1 Genogram en ecogram 18 3.2 Life-eventlijn 21 3.3 Gezamenlijk en persoonlijk budgetplan 23 3.4 Hulpverlening met een vaststaand open einde 24 3.5 Motivatie uitklaren 26 3.6 Eigen krachten aanspreken 29 3.7 Huisbezoeken 31 3.8 Op zoek naar haalbare doelstellingen en succeservaringen 32 via de wondervraag, eenvoudige doe-opdrachten, complimenteren en schaalvragen

    Hoofdstuk 4: Zoeken naar verbindingen 37

    Hoofdstuk 5: Inschakelen ervaringsdeskundigen 41

    Hoofdstuk 6: Groepswerking als aanvulling structureel ingebed 47

    Hoofdstuk 7: Reflecties 51 Fanny Van Goethem, ervaringsdeskundige TAO Limburg Colette Claessens, coördinator centrum voor Basiseducatie LiMiNo Koen Van Sevenant, supervisor Gerard Agten, secretaris OCMW Overpelt

    Besluit 58

    Nabeschouwing 60

    Bijlagen 62

    Bronnenlijst 74

    INHOUD

  • 6

    Door een verhoogde instroom en een te beperkte uitstroom van cliënten staat de kwaliteit binnen de budgethulpverlening onder druk. Hierdoor dreigt het maatschap- pelijk werk op de sociale dienst steeds vaker herleid te worden tot een instrumentele, materiële aanpak, waarbij er te weinig aandacht geschonken kan worden aan de inte- grale, emancipatorische begeleiding van de persoon in zijn omgeving. Dit maakt dat het voor maatschappelijk werkers steeds zwaarder en meer frustrerend wordt en dat de cliënt op lange termijn allesbehalve opbouwend geholpen is. Bovendien komen we op het Sociaal Huis van Overpelt tot de vaststelling dat er in de afgelopen vijf jaar, van alle stopzettingen budgetbeheer, slechts 25% op een positieve manier afgerond werd, zijnde in onderling overleg. Liefst 41% werd stopgezet op vraag van het Sociaal Huis omwille van gebrek aan medewerking of op dringende vraag van de cliënt, waarbij de maatschappelijk werker nog niet had kunnen werken aan afbouw en er twijfel was over de capaciteiten. Het resterend aantal werd stopgezet omwille van verhuis of overlijden. Verder bleek uit een rondvraag bij de maatschappelijk werkers dat het grootste knelpunt bij afbouw het gebrek aan tijd was, om intensief te werken. Verder werd opgemerkt dat afbouw van het traject er vaak te veel aan is voor cliënten of dat men geen intensieve begeleiding wil of toelaat. De cliënten zelf gaven aan dat het vooral omwille van een onstabiele financiële situatie was dat ze geen afbouw wilden. Maar een aanzienlijk aantal (44%) vond het ook gewoon gemakkelijk. Hoog tijd dus om aan verandering te werken.

    Vandaar onze aanvraag binnen de projecten kansenbeleid van de Provincie Limburg om op zoek te gaan naar een efficiënte en effectieve uitstroommethodiek. We startten op één september 2009 voor een project van een jaar. In deze inspiratiegids willen we een overzicht geven van onze belangrijkste bevindingen en hopen we inspiratie te bieden aan alle welzijnswerkers die hun budgethulpverlening willen optimaliseren.

    De titel van het project werd ‘Loslaten en Vasthouden’. Dit heeft voor ons een tweeledige betekenis. Enerzijds willen we hiermee het loslaten van onze cliënten verduidelijken, zowel voor ons als maatschappelijk werker als voor de cliënt. Vaak houden wij cliënten nodeloos lang in begeleiding, omdat we niet geloven in de eigen bekwaamheid. Maar ook voor cliënten is het een hele stap om ons los te laten en terug op eigen benen te staan. Anderzijds staat het vasthouden voor de vaardigheden en ervaringen die cliënten opgedaan hebben tijdens de begeleiding en die ze zich eigen gemaakt hebben. Maar ook staat het vasthouden voor de terugvalbasis die ze bij ons kunnen vinden; dat ze weten dat ze nog beroep kunnen doen op onze dienst en dat we op die manier toch vasthouden aan elkaar.

    WAT VOORAF GING

  • 7

    September 2009. Het project ‘Loslaten en Vasthouden’ gaat van start. We gaan op zoek naar een uitstroommethodiek die werkt. We waren er ons van bewust dat dit een verandering in onze manier van werken teweeg zou brengen. Daarom wilden we, voorafgaand aan de werkelijke start, onze visie op de aangeboden hulpverlening onder de loep nemen. Bovendien moest de methodiek gedragen worden door alle medewerkers, om ze achteraf in te bedden in de organisatie.

    We vertrokken vanuit het lokaal sociaal beleidsplan, waarin volgende missieomschrij- ving opgenomen is:

    Het lokale bestuur, met als componenten het gemeentebestuur en het OCMW, wil, binnen de haar toegewezen en subsidiaire bevoegdheden, een sociaal beleid voeren dat voor de Overpeltenaren de mogelijkheden schept om hun leven op een harmonieuze manier in te richten met inbegrip van alle aspecten die nodig zijn voor een waardig materieel bestaan en een kwalitatieve persoonlijke invulling van het leven in een betrokken lokale samenleving. Zij doet dit bij voorkeur en waar mogelijk in sa- menspraak met de bevolking en met de samenwerkende derden.

    Voor de burgers die omwille van persoonlijke of maatschappelijke redenen geen aansluiting vinden met de samenleving en op één of meerdere aspecten van het sociaal spectrum zijn achtergesteld of uitge- sloten, organiseert het lokale bestuur een effectieve hulpverlening die er op gericht is om de aansluiting bij het sociale netwerk te herstellen en die gestuurd wordt vanuit een gezamenlijke bezorgdheid van beide lokale besturen. Het organiseren van deze hulpverlening kan door middel van de eigen diensten, de medewerking van andere gespecialiseerde partners op het werkveld en door een actieve coördinatie van de hulpverlening vanuit de algemene principes die ten grondslag liggen aan het “lokaal cliëntenoverleg” (sociaal huis).

    Een missie geeft aan wat de identiteit en de bestaansreden van een organisatie is. Een visie is een verklaring van de beleidsverantwoordelijken die aangeeft wat een organisatie idea- liter wenst te bereiken, welke rol zij wil spelen en welke waarden en principes zij volgt bij het nastreven van dit ideaal. In het Lokaal Sociaal Beleidsplan worden de missie en de visie van het lokale bestuur omschreven, waarbij alle aspecten van het sociale beleid aan bod komen voor zover men er plaatselijk enigermate sturing aan kan geven. Dit vormt de basis voor het bepalen van de strategische en operationele doelstellingen van de besturen.

    VISIEBEPALING 1

  • 8

    Daaraan willen we onze dagelijkse praktijk kunnen toetsen. Het is van essentieel be- lang om binnen de sociale dienst de individuele steunverleningdossiers te behandelen op een gelijkaardige wijze, die strookt met de algemene zienswijze van het bestuur. Dit zorgt voor continuïteit en geeft houvast aan de medewerkers.

    Bovendien zijn we ervan overtuigd dat een duidelijk gedragen visie nodig is ter ondersteu- ning van de ‘empowermentgedachte’. Dat is een conditio sine qua non om een project, dat empowerment als finaliteit heeft, effectief geïmplementeerd te krijgen. Een visie mag daarbij niet alleen bestaan uit mooie woorden, maar moet werkelijk de intentie van een dienst in zich dragen en moet zijn vertaling vinden in de manier waarop we werken.

    Zoals ook vanuit Bind-Kracht aangenomen wordt 5, geloven wij sterk dat de visie die we als hulpverlener hebben op armoede en armoedebestrijding, onze houding en handelen bepaalt. Onze (bewuste of onbewuste) zienswijze bepaalt onze manier van kijken en denken over hulpvragers en hun hulpvragen, over hun houding en leefwereld, over de organisatie waarin we werken en over de mogelijke hulpverleningsinterven- ties. H