Lokale 2010. 12. 22.آ  LokaLe netwerken na 2010 Inge Van de Walle ... vraag van Momenten in een...

download Lokale 2010. 12. 22.آ  LokaLe netwerken na 2010 Inge Van de Walle ... vraag van Momenten in een gehuchtje

of 99

  • date post

    28-Jan-2021
  • Category

    Documents

  • view

    0
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Lokale 2010. 12. 22.آ  LokaLe netwerken na 2010 Inge Van de Walle ... vraag van Momenten in een...

  • Lokale Netwerken momenten met focus op vrijetijdsparticipatie van mensen in armoede

    AN DE BISSCHOP

    LIESELOT VANDUYNSLAGER

    BART HOLLEVOET

    JOKE STEENHOUDT

    JASMINA BUYDENS EN JORIS COPPENS

    JAN LECONTE

    CHRIS STOOP

    TATJANA VAN DRIESSCHE

    BART ROGÉ

    BÉRÉNICE STORMS

    MARJA HERMANS

    NATHALIE DEBAST

    INGE VAN DE WALLE

    Momenten is een periodieke publicatie van Dēmos vzw, kenniscentrum voor partici- patie en democratie. Dēmos stelt zich als doel om de maatschappelijke participatie aan cultuur, jeugdwerk en sport te verhogen, verbreden, vernieuwen en verdiepen. Dēmos vertrekt daarbij van een groot geloof in solidariteit, interculturaliteit, gelijkwaardigheid, empowerment en rechtvaardigheid. Het kenniscentrum neemt bij al haar acties steeds het leefwereldperspectief van kansengroepen mee en streeft actief naar samenwerking.

    Momenten verzamelt visies die, telkens vanuit een eigen benadering, het maatschappelijk debat rond participatie en democratie willen voeden. Deelnemen en deelhebben aan cul- tuur, jeugdwerk en sport omvat een veelvoud aan contexten. Begrippen krijgen er meer- dere betekenissen, roepen om dialoog of stranden in complexiteit.

    Momenten wil verschillende meningen belichten en polsen naar de consequenties ervan. Reageren kan via e-mail naar redactie@demos.be of www.demos.be

    w w w.demos.be

    2010 nr.7 | w w w.demos.be

    http://www.demos.be mailto:redactie@demos.be http://www.demos.be http://www.demos.be

  • Lokale Netwerken Momenten met focus op vrijetijdsparticipatie van mensen in armoede

    6  LokaLe netwerken in perspectief. BeLangrijke tendensen in de historiek van armoedeBestrijding An De bisschop

    14   vrijetijdsparticipatie van mensen in armoede op de agenda van LokaLe netwerken. een kwaLitatief praktijkonderzoek naar de werking en Betekenis van de structureLe samenwerkingsverBanden Lieselot Vanduynslager

    22  de harmonie van een samenspeL. tweerichtingsverkeer tussen aanBieders en cuLtuurgenieters Momenten sprak met Bart Hollevoet, OCMW Brugge

    28   vierdewereLdgroep mensen voor mensen zet de BoeL in gang Momenten sprak met Joke Steenhoudt, Vierdewereldgroep Aalst

    35   de vrijetijdspas van erpe-mere gaat regionaaL Momenten sprak met Joris Coppens, OCMW en Jasmina Buydens, Dienst Vrije Tijd Erpe-Mere

    41   netwerken in terminus ronse Momenten sprak met Jan Leconte, cultuurbeleidcoördinator Ronse

    48   kansenBeLeid richting vrijetijdsparticipatie Momenten sprak met Chris Stoop, kansenwerker Sint-Niklaas

    53   start to participate! sportdiensten mee aan de startLijn Tatjana Van Driessche 53  de groeimarge in het armoedeBeLeid: gekLeurde armoede Bart Rogé 69   samen werken aan een integraaL, incLusief en participatief LokaaL

    armoedeBestrijdingBeLeid. groeten uit BaLen Bérénice Storms 77   pLatteLandsarmoede en vrijetijdsparticipatie Marja Hermans 85  ocmw’s sLaan de Brug Momenten sprak met Nathalie Debast, stafmedewerker VVSG 92   epiLoog. LokaLe netwerken na 2010 Inge Van de Walle

    2010 nr.7 | w w w.demos.be

  • [momenten_ 2

    lokale netwerken

    “Een menselijke samenleving,” schreef Jaco Van Dormael op www.armoedebestrijding.be, “mag alleen trots zijn als ze geen armoede kent, niet omdat ze rijk is.” Anderen zeggen dat armoede ingebakken zit in de structuren van onze samenleving. En dat het een logisch gevolg is van een samenleving die zo is georganiseerd dat ze met armoede leerde omgaan. Eén op de 7 Belgen – ongeveer 1,6 miljoen mensen – loopt vandaag het risico onder de armoedegrens te belanden. Als dat straks effectief een realiteit wordt, hoe kan een samenleving zich daarop organiseren? Hoeveel rek zit er dan nog op onze solidariteit? Hoe sterk is ons sociaal vang- net? Wie of wat is dan verantwoordelijk?

    Armoede uitbannen lijkt inderdaad zo’n grote opdracht dat je er moedeloos van wordt. Maar met woede en aanklacht alleen komen we niet vooruit. Om armoede te kenteren, moeten we anders gaan denken en handelen, om juist de structuren van onze samenleving te verande- ren. Als strategie voor deze omslag stellen we drie breekpunten centraal.

    Het vrijwaren van ‘de stem van mensen in armoede’ in het armoedebestrijdingbeleid is het eer- ste breekpunt. Armoede uitbannen doe je niet alleen in de torens van Brussel. Het vergt daad- werkelijk contact met mensen in armoede, kennis van hun leefwereld, en dus ‘nabijheid’ van beleid. “De eerste stappen naar een gecoördineerd armoedebeleid,” schreef Daniëlle Dierckx, “gaan samen met een sterke nadruk op de rol van de lokale overheid.” Een tweede breekpunt is de erkenning van ‘niet-materiële aspecten van welzijn’. Het Algemeen Verslag van de Armoede stelde dat sociaal isolement als erger wordt ervaren dan de materiële en financiële aspec- ten van armoede. Eenzaamheid en uitsluiting breken de veerkracht van mensen in armoede. Daarom wordt in armoedebestrijding ook ingezet op het vergroten van de maatschappelijke participatie van mensen in armoede. “Maar meer nog dan mensen in armoede stimuleren om meer te participeren,” zo schrijft an de bisschop, “betekent participatie van mensen in armoe- de ook dat het draagvlak bij vrijetijdsactoren en beleidsinstanties moet groeien om het recht op cultuur en maatschappelijke ontplooiing als een inherent onderdeel van hun maatschappelijke opdracht te gaan beschouwen.” Daarmee formuleren we het derde breekpunt: armoedebestrij- ding belangt iedereen aan, ook de sectoren cultuur, jeugdwerk en sport.

    De Lokale Netwerken Vrijetijdsparticipatie voor mensen in armoede is een beleidsmaatregel die bovenstaande breekpunten in zich draagt. Het gaat om een lokaal samenwerkingsver-

    intro

  • [momenten_ 3

    intro

    band tussen bestuurlijke actoren (gemeentelijke cultuurdiensten, sportdiensten en jeugd- diensten), het OCMW én verenigingen met mensen in armoede als doelgroep. De dialoog tus- sen deze drie partners brengt een draagvlak voor vrijetijdsparticipatie van mensen in armoe- de tot stand, dat vorm geeft aan een lokaal beleid. Momenteel zijn er Lokale Netwerken in 53 Vlaamse steden en gemeenten en in de Vlaamse Gemeenschapscommissie. Demos voerde er een kwalitatief praktijkonderzoek naar. Lieselot vanduynslager synthetiseerde voor Momenten haar onderzoeksresultaten. Je leest ook alle details over deze subsidieregeling.

    De cultuurdienst van Brugge werkt al 8 jaar aan cultuurparticipatie van mensen in armoede. Bart hollevoet, medewerker van het OCMW, is ondertussen het gezicht geworden van het gevoerde beleid. Momenten sprak met hem en polste naar de impact van de nieuwe regeling rond Lokale Netwerken. Ook in Aalst kent vrijetijdsparticipatie van mensen in armoede een lange voorgeschiedenis. De Vierdewereldgroep Mensen Voor Mensen bouwt er al 15 jaar aan de weg. We spraken met joke steenhoudt, over de lokale dynamiek die ook regionaal heel wat aan het bewegen bracht. In Erpe-Mere bijvoorbeeld: daar vonden we joris coppens, OCMW medewerker en jasmina Buydens, van de dienst Vrije Tijd. In navolging van Aalst werkten ze de ‘kansenpas’ uit, eerst een actie uit het lokaal sociaal beleid, die nu de sporen trekt voor een regionale samenwerking. Net zoals in Aalst wordt er stevig samengewerkt met de scholen.

    In Ronse was de nieuwe beleidsmaatregel het startschot van een intense samenwerking tussen de vrijetijdsdiensten en het OCMW. Ook de lokale armenvereniging, het integratie- centrum en samenlevingsopbouw schoven mee aan tafel. jan Leconte, de cultuurcoördinator van deze landelijke gelegen faciliteitenstad doet zijn verhaal aan Momenten. chris stoop is kansenwerker in Sint-Niklaas, misschien wel een unieke functie in Vlaanderen. Met hem hadden we het over de coördinatie van een kansenbeleid gericht op vrijetijdsparticipatie van mensen in armoede. Met Coupe Cultuur ontwikkelde hij een gesmaakt format. Maar Sint- Niklaas blijft vernieuwen, en zet momenteel in op sociaal-artistieke werkvormen.

    Met de Lokale Netwerken en de afsprakennota komt ook sport in het vizier. De sportsector ontwikkelde reeds heel wat expertise over het betrekken van kansengroepen, maar het blijkt geen sinecure om deze kennis ook op lokaal niveau te vertalen. Sport wordt in het rijtje van het vrijetijdsaanbod vaak als een zeer laagdrempelige vrijetijdsbesteding aanzien. Maar niets is minder waar. tatjana vandriessche neemt je mee doorheen het traject dat Demos opzette samen met het Vlaams Instituut voor sportbeheer en recreatiebeleid en het Vlaams Netwerk voor Verenigingen waar armen het woord nemen. Negen sportdiensten stapten mee in een intervisietraject dat strookt met de idee achter de lokale netwerken: multidisciplinaire part- ners gaan in dialoog omtrent armoede, vormen een gemeenschappelijke visie, zetten samen een lokaal initiatief op vanuit een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid en gedragenheid.

    Drijvende kracht in heel wat Lokale Netwerken zijn de Verenigingen waar armen het woord nemen. Naast een laagdrempelig verenigingsleven zijn de verenigingen vooral een plek waar

  • [momenten_ 4

    lokale netwerken

    mensen in armoede in alle vertrouwen en respect ervaringen kunnen delen en krachten bun- delen om verschillende niveaus van het beleid aan te spreken. “Maar de toenemende hete- rogeniteit in hun doelgroep,” schrijft Bart rogé, “maakt dat hun boodschap niet langer alle aspecten van de armoederealiteit bestrijkt.” Hij stelt de problematiek van ‘gekleurde armoede’ aan de kaak. Ook het armoedebeleid moet interculturalise