Link naar bachelorproef

download Link naar bachelorproef

of 73

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    212
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Link naar bachelorproef

  • Bachelorproef

    Professionele Opleidingen

    Studiegebied Sociaal-Agogisch Werk

    Academiejaar 2014-2015

    Uit de schoot van mijn moederland vertrokken

    De impact van echtscheiding op de ontwikkeling van het kind uit

    een migratiehuwelijk.

    Bachelorproef aangeboden door

    Fatima Iba

    tot het behalen van de graad van

    Bachelor in de Gezinswetenschappen

    Interne begeleider: Patrick Meurs

  • Bachelorproef

    Professionele Opleidingen

    Studiegebied Sociaal-Agogisch Werk

    Academiejaar 2014-2015

    Uit de schoot van mijn moederland vertrokken

    De impact van echtscheiding op de ontwikkeling van het kind uit een

    migratiehuwelijk.

    Bachelorproef aangeboden door

    Fatima Iba

    tot het behalen van de graad van

    Bachelor in de Gezinswetenschappen

    Interne begeleider: Patrick Meurs

  • ABSTRACT BACHELORPROEF 2014-2015

    Opleiding: Bachelorproef in de Gezinswetenschappen

    Voornaam Naam

    Student: Fatima Iba

    Interne Promotor:

    bachelorproefbegeleider

    Patrick Meurs

    Titel bachelorproef

    Uit de schoot van mijn moederland vertrokken.

    De impact van echtscheiding op de ontwikkeling van het kind uit

    een migratiehuwelijk

    Abstract publiceren

    Ja

    Kern- / trefwoorden bachelorproef:

    Migratiehuwelijk, echtscheiding, opvoedingsondersteuning, armoede, communicatie

    Korte samenvatting bachelorproef:

    Het thema dat ik behandel is momenteel zeer aan de orde, omwille van verschillende redenen. Ten

    eerste komen echtscheidingen in onze samenleving relatief vaak voor. Omtrent de kinderen die

    eventueel betrokken zijn in de echtscheidingssituatie, weten we geleidelijk beter welke risicos ze

    lopen. Ten tweede komen ook de om redenen van migratie gesloten huwelijken steeds meer onder

    druk te staan. Ook daar doen zich meer echtscheidingen voor, nadat dit in de

    migratiegemeenschappen tot nog toe taboe was. Ook hierin zijn vaak kinderen betrokken die niet

    zelden een gecombineerd risico lopen: een gezin door echtscheiding zien uit elkaar vallen n een

    kwetsbare positie innemen als migratiejongere of kind in deze samenleving.

    Ik heb gekozen om de huwelijksmigratie in mijn eindwerk te bekijken vanuit Marokko als herkomstland

    aangezien ik als Marokkaanse Vlaamse vrouw toch nieuwsgierig ben naar deze thematiek n omdat ik

    in mijn omgeving al heel wat huwelijken heb zien sneuvelen waarbij men de partner uit ander land van

    herkomst van de eigen (groot)ouders haalde.

    In mijn eindproef definieer ik onder meer de huwelijksmigratie. Bij huwelijksmigratie gaat het over

    allochtone jongeren (hier geboren en getogen) die trouwen met een partner uit het herkomstland en

    die partner migreert na het huwelijk naar Belgi. Gedurende jaren bleven de moeilijkheden van deze

    huwelijken verborgen, nu komen ze meer aan de oppervlakte. Wanneer het tot een scheiding komt, is

    de rol en de verdere omgang van de ouders met elkaar omtrent de kinderen van het grootste belang.

  • Ik focus in dit eindwerk vooral op de kinderpositie in dergelijke gezinnen na een echtscheiding. Mijn

    onderzoeksvraag is dan ook:

    Wat is de impact van een echtscheiding op de ontwikkeling van kinderen uit een

    migratiehuwelijk?

    Vanuit de socio-culturele invalshoek heb ik geprobeerd om de kwetsbaarheid van mensen die een

    migratiehuwelijk aangaan, toe te lichten. Zo blijkt dat er binnen dit type huwelijken hoge

    echtscheidingscijfers zijn. Toch zijn er ook inhibirende factoren die een scheiding minder waarschijnlijk

    maken. Zo staat de partner die uit het land van herkomst komt vaak in een ondergeschikte/minder

    zelfstandige positie tegenover de persoon die hier al gevestigd is, en dit niet alleen op sociaal vlak,

    maar evengoed op financieel gebied. Verder hebben huwelijksmigranten vaak een laag

    onderwijsniveau, wat hen economisch kwetsbaar maakt. Als er zich dan huwelijksproblemen

    voordoen en men wenst over te gaan tot een scheiding dan is deze sterke afhankelijkheid een

    remmende factor. Daarom is een sterk ontwikkeld netwerk een zeer belangrijke voorwaarde

    mogelijks de meest protectieve factor - bij scheiding. De financile en sociale afhankelijkheid van de

    nieuwkomer in de beginjaren van het migratiehuwelijk wordt nog meer versterkt door het wettelijke

    kader waarin ze zitten: het wettelijk kader van hun verblijfsstatuut. De huwelijksmigrant ontleent

    immers in de eerste periode zijn verblijfsrecht aan de huwelijkspartner die hem heeft overgebracht,

    met inbegrip van zijn sociale rechten, zoals het recht om te mogen werken. Deze periode van

    controle werd ingevoerd om schijnhuwelijken tegen te gaan, doch hebben ze ook een dwingend

    karakter binnen het huwelijk.

    Zelfs indien er sprake is van een slechte verstandhouding, geweld of machtsmisbruik blijft er weinig

    keuze dan in het huwelijk te blijven omdat men met de angst zit teruggestuurd te worden. Om de

    eventuele misbruiken van de afhankelijkheidspositie in te tomen en de rechten van het gezin te

    waarborgen werd sinds 1993 de termijn om een onafhankelijk verblijfsrecht te verwerven ingekort tot

    15 maanden. Verder stelt de dienst Vreemdelingenzaken dat verblijfsrecht niet wordt ingetrokken

    indien het familielid de echtelijke woonst heeft verlaten vanwege huiselijk geweld en de betrokkene

    hulp en bescherming nodig heeft (vb. vluchthuis).

    Vervolgens heb ik me verdiept in de aard van de echtpaarrelatie, vanuit een psychologische

    invalshoek. De beide partners zijn jongvolwassen, onervaren, laaggeschoold. Binnen de Marokkaanse

    cultuur leeft er nog steeds een taboe om over bepaalde thematieken zoals relaties, partnerkeuze,

    intimiteit, etc. te spreken met anderen. De leden uit het gezin van mijn casus waren beiden nog vrij

    jong toen ze elkaar leerden kennen. Ze zitten in de vroege volwassenheid, waarvoor

    ontwikkelingspsycholoog Erikson de taak van het komen tot intieme banden naar voor schoof. Er

    wordt echter weinig verteld over verliefdheid en liefdesrelaties binnen Marokkaanse gezinnen, wat ook

    in de door mij gebruikte literatuur naar voor gekomen is (zie o.a. Naamane- Guessous). Dit taboe is

    ook af te leiden uit de casus. Indien deze themas besproken worden is dat vaak met de vrouwen des

    huizes (van herkomst) of met andere vrouwelijke familieleden. Men heeft er niet leren over

    communiceren en dat kan ernstig parten spelen om een huwelijk vorm te geven in een

    migratiesituatie. Het blijkt nu dat bij de analyse van gesprekken met gescheiden huwelijksmigrantes

    het relevant is om rekening te houden met de dubbele achterstelling van allochtone vrouwen: als

    vrouw in een cultuur waar het patriarchale heerst en als vrouw geconfronteerd met nieuwe

    persoonsrollen in het gezin.

    Het is algemeen geweten dat de gezinscontext waarin kinderen opgroeien erg belangrijk zijn voor hun

    welvaart en welbevinden. In Belgi leeft n op vijf van alle kinderen in een huishouden waarvan het

  • inkomen lager is dan de armoedegrens. Deze armoedegrens wordt ook in gezinnen van

    huwelijksmigratie frequenter bereikt na scheiding.

    Tot slot trachtte ik er via de pedagogische invalshoek achter te komen hoe deze kinderen opgevoed

    worden. In mijn casus wordt duidelijk dat de gescheiden huwelijksmigrante Badia een andere

    opvoeding genoten heeft. De culturele verschillen met Moussa - haar ex-man - die in Belgi geboren

    en getogen is, zijn groot en zorgen voor een zeer diverse opvoedingsstijl. In hun casus kan men

    bijvoorbeeld de fricties lezen tussen zich aan de groep aanpassen, conformiteit versus autonomie,

    voor zichzelf opkomen en kiezen. Kinderen opvoeden binnen de migratiecontext brengt dus extra

    problemen en twijfels met zich mee. Het kinderen opvoeden in een niet-moslim land kan voor

    moslim ouders als een zware taak ervaren worden.

    Deze gezinnen blijken na scheiding voordien vaak al meervoudige problemen ervaren te hebben,

    waarbij de problemen binnen de opvoeding onderbelicht blijven, naast bijvoorbeeld de financile

    zorgen. We beschrijven in deze invalshoek ook de moeilijkheden rondom vaderschap in de eerste,

    tweede en derde generatie Marokkaanse migranten. In de groep zeiden deze vaders: Dat laat ik mijn

    vrouw oplossen, laat mij er maar buiten. Tegelijk treden ze binnenhuis soms zeer streng op. De

    kwetsbaarheden van hun vaders (nu grootvaders) herhalen zich bij de tweede generatie. Zij hebben

    gezien dat hun vader het destijds moeilijk vond om hun kinderen te begeleiden en een weg te tonen in

    de westerse samenleving. Nu ervaren zij hetzelfde.

    Uit de literatuur heb ik kunnen concluderen dat de bestaande begeleiding op de goede weg is. Het

    laagdrempelig aanbod van opvoedingsondersteuning voor gezinnen met kinderen en adolescenten

    kan niet voorbij gaan aan de diversiteit van de doelgroepen. Het is daarom ook een uitdaging om aan

    deze gezinnen een kwaliteitsvol aanbod te bieden. Instanties kunnen hier werk van maken door het

    doormaken van een interculturaliseringsproces, een veranderingsproces binnen de organisatie dat

    leidt tot een structurele verandering van de organisatiestructuur zelf, haar medewerkers, het clinteel,

    en door het aanbod af te stemmen op de multiculturaliteit in de samenleving.

    Referentielijst:

    Demuynck,K. (2012). Scheiden in een vreemd land maakt d