Lezing jones ku leuven_hasselt_29_maart_2017

Click here to load reader

Embed Size (px)

Transcript of Lezing jones ku leuven_hasselt_29_maart_2017

  • De transitie naar een circulaire,

    klimaatvriendelijke economie10 redenen voor optimisme, ook na Trump!

    Dr. Ir. Peter Tom Jones (IOF Onderzoeksmanager SIM KU Leuven & Voorzitter i-Cleantech Vlaanderen vzw)

    29-3-2017, HASSELT

  • 3/29/2017 TR/Jones 6

  • Climate change, the mother of all problems

    Eerst het slechte nieuws:

    Over het Rockstromdiagram en het

    klimaatprobleem

    3/29/2017 TR/Jones 7

  • Planetaire

    grenzen

    worden

    doorboord

    Verdwijnen van habitat

    Invasieve soorten

    Opwarming aarde

    Bron: WWF bewerking van J.

    Rockstrm et al., Nature, 461, 2009

    3/29/2017 TR/Jones 8

  • 3/29/2017 TR/Jones 9

  • Toename CO2 concentratie in atmosfeer lijkt

    te versnellen

    3/29/2017 TR/Jones 10

  • 3/29/2017 TR/Jones 17

  • Zonder (extra) klimaatbeleid neemt temperatuur met

    3,7 tot zelfs 4,8C toe tegen 2100

    3/29/2017 TR/Jones 19

  • Zonder (extra) klimaatbeleid neemt temperatuur met

    3,7 tot zelfs 4,8C toe tegen 2100

    Grens voor gevaarlijke

    klimaatveranderingen

    3/29/2017 TR/Jones 20

  • Weg uit het Holoceen?

    3/29/2017 TR/Jones 22

  • Business as usual is geen optie

    3/29/2017 TR/Jones 24

    Niv

    eau v

    an s

    yste

    em

    vera

    ndering

    Tijd

    BAU Major instability

  • Business as usual is geen optie

    Klimaatverandering = major threat multiplier

    3/29/2017 TR/Jones 25

  • Business as usual is geen optie

    Klimaatverandering = major threat multiplier

    3/29/2017 TR/Jones 26

    Niv

    eau v

    an s

    yste

    em

    vera

    ndering

    Tijd

    BAU Major instability

    Credits

    image:

    L.K. Bogataj,

    University of

    Ljubljana,

    Slovenia,

    2011.

  • Climate change, the mother of all problems

    Naar minder slecht nieuws:

    Transitiemanagementkader biedt hoop

    3/29/2017 TR/Jones 27

  • Terra Reversa: transities meervoudig bekeken

    3/29/2017 TR/Jones 29

  • Terra Reversa: transities meervoudig bekeken

    3/29/2017 TR/Jones 30

  • Vergelijking van 4 belangrijkste

    consumptiedomeinen

    3/29/2017 TR/Jones 31

  • Het 4E-model voor structurele verandering

    3/29/2017 TR/Jones 32

  • Climate change, the mother of all problems

    Naar het goede nieuws:

    De transitiepaden zijn gekend, realistisch en

    worden vandaag volop bewandeld

    3/29/2017 TR/Jones 35

  • Terra Reversa, 2016: tekens van hoop

    3/29/2017 TR/Jones 37

  • Transitie van de fossiele, lineaire economie naar een

    klimaatvriendelijke, circulaire, veerkrachtige economie

    Figuur: VITO

    3/29/2017 TR/Jones 38

  • Systeemtechnologische innovatie en nieuwe

    business modellen

    Energietransitie Low-

    carbon

    Energie-efficintie

    Hernieuwbare energie

    (Super)Smart Grids

    Materialentransitie -

    Circular

    Slim sluiten

    EcoDesign (LCA)

    Verbruikers gebruikers

    3/29/2017 TR/Jones 40

  • Low-carbon circular economy

    Energietransitie Low-

    carbon

    Energie-efficintie

    Hernieuwbare energie

    (Super)Smart Grids

    Materialentransitie -

    Circular

    Slim sluiten

    EcoDesign (LCA)

    Verbruikers gebruikers

    3/29/2017 TR/Jones 41

  • Low-carbon circular economy

    Energietransitie Low-

    carbon

    Energie-efficintie

    Hernieuwbare energie

    (Super)Smart Grids

    Materialentransitie -

    Circular

    Slim sluiten

    EcoDesign (LCA)

    Verbruikers gebruikers

    Schone energie vereist kritieke metalen zoals REEs, indium, germanium, etc.Hernieuwbare energie-infrastructuur vereist staal, koper, nikkel, cement

    Schone transportmodi vereisen REEs, lithium, cobalt

    3/29/2017 TR/Jones 42

  • Systeemtechnologische innovatie en nieuwe

    business modellen

    Energietransitie Low-

    carbon

    Energie-efficintie

    Hernieuwbare energie

    (Super)Smart Grids

    Materialentransitie -

    Circular

    Slim sluiten

    EcoDesign (LCA)

    Verbruikers gebruikers

    10 redenen om

    optimistisch te zijn

    3/29/2017 TR/Jones 43

  • 10 redenen om optimistisch te zijn

    1. CO2-emissies stabiliseren voor het eerst wereldwijd.

    2. China sluit haar steenkoolcentrales en goes

    cleantech.

    3. De doorbraak in het mondiale klimaatbeleid

    4. De doorbraak van de disinvestment-beweging

    5. Fossiele energiebedrijven boeren (snel) achteruit.

    6. Hernieuwbare energie breekt het ene record na het andere.

    7. Elektrificatie wagenpark komt op gang.

    8. Peer-to-peereconomie doet zijn intrede.

    9. Circulaire economie is het nieuwe Leitmotiv.

    10. Zelfs stortplaatsen leveren nieuwe grondstoffen.

    3/29/2017 TR/Jones 44

  • 1. (Energiegerelateerde) CO2 emissies stabiliseren

    voor het eerst wereldwijd (Data: IEA, 2016)1

    3/29/2017 TR/Jones 45

  • 1. (Energiegerelateerde) CO2 emissies stabiliseren

    voor het eerst wereldwijd (Data: IEA, 2016)1

    3/29/2017 TR/Jones 46

  • Cijfers 2016 bevestigen deze trend

    3/29/2017 TR/Jones 47

  • Een van de hoofdredenen? Chinese

    steenkoolconsumptie vermindert

    3/29/2017 TR/Jones 48

  • 2. Cleantech transitie in China gaat sneller

    dan vooropgesteld in eigen doelstellingen2

    3/29/2017 TR/Jones 49

  • 2. Cleantech transitie in China gaat sneller

    dan vooropgesteld in eigen doelstellingen

    Theorie:o INDC China in Parijs 2015: Piek in CO2

    emissies in 2030

    Realiteit (cijfers 2015):o Steenkoolconsumptie: - 3,7%

    o Zonne-energie: + 74%

    o Windenergie: + 33%

    o J. Legget: It looks as though total CO2emissions may have peaked in 2014,

    fully 16 years ahead of the national

    2030 target

    2

    3/29/2017 TR/Jones 50

  • 2. Cleantech transitie in China gaat sneller

    dan vooropgesteld in eigen doelstellingen2

    3/29/2017 TR/Jones 52

  • 3/29/2017 TR/Jones 53

  • 3. Klimaatbeleid dubbelsporig succes

    limit planetary warming to well below 2 C, urging nations to

    pursue an even stricter target, 1.5

    C

    Countries will assess their progress towards reducing

    emissions in 2018, and must

    revisit their climate pledges every

    five years, beginning in 2020

    The agreement creates a transparent system for measuring,

    reporting and verifying emissions

    3

    3/29/2017 TR/Jones 55

  • Naar 2,7C met huidige afspraken

    van Parijs

    Grens gevaarlijke

    klimaatveranderingen

    T-stijging indien

    akkoord Parijs wordt

    uitgevoerd

    3

    TR/Jones 56

  • Verdrag Parijs van kracht sinds 4-11-2016 =

    3 jaar vroeger dan oorspronkelijk gedacht3

    3/29/2017 TR/Jones 57

  • Verdrag Parijs van kracht sinds 4-11-2016 =

    3 jaar vroeger dan oorspronkelijk gedacht3

    Maar wat na de verkiezing van

    klimaatclown Donald Trump?

    3/29/2017 TR/Jones 58

  • 3/29/2017 TR/Jones 59

  • 3/29/2017 TR/Jones 60

  • 3/29/2017 TR/Jones 61

  • Parijs gebaseerd op aanpak bottom-up

    klimaatbeleid

    UNFCCC Proces COP(1-21) (post-)Kyoto...

    Bottom-up proces: gemeenten, steden,

    provincies, bedrijven nemen het voortouw...

    Was heel moeilijk

    tot in Parijs,

    2015...

    n

    n Hoopgevend Lokale overheden sneller pro-actief

    3

    3/29/2017 TR/Jones 62

  • Stedelijke klimaatcoalities fuseren tot Global

    Covenant of Mayors for climate and energy

    EU Covenant of Mayors

    6,635 Burgemeesters & 211 miljoen inwoners

    (status 21-4-2016)

    CO2 reducties: o > 20% reductie (tegen 2020)

    o 40% reductie (tegen 2030

    UN Compact of Mayors

    Opgestart door UN Secretary-General Ban Ki-

    moon and & Michael R.

    Bloomberg

    Aangestuurd door C40 Cities Climate Leadership

    Group, ICLEI

    3

    3/29/2017 TR/Jones 64

  • 4. Disinvestment-beweging wint heel snel aan

    invloed

    Om de opwarming te beperken tot maximum 2C moet de hoofdmoot van de fossiele

    grondstofvoorraden (steenkool, aardolie, gas) in de grond blijven

    4

    3/29/2017 TR/Jones 65

  • Meet the carbon law!

    3/29/2017 TR/Jones 67

  • Meet the carbon law !4

    3/29/2017 TR/Jones 68

    Bron: J. Rockstrm, et al.,

    Science, 2017

  • > 500 organisaties 3,400 miljard dollar

    divested (cijfers medio 2016)4

    3/29/2017 TR/Jones 69

  • Belgische universiteiten sluiten zich

    aan 4

    3/29/2017 TR/Jones 70

  • Expect a stampede at some point soon (J. Legget, June 5, 2016)

    4

    Credits image: J. Leggett, Mechelen, 2015)

    3/29/2017 TR/Jones 71

  • Update: eind 2016

    3/29/2017 TR/Jones 73

  • 5. Fossiele bedrijven boeren slecht

    Steenkoolbedrijven : o Peabody Energy, Arch Coal,

    5

    3/29/2017 TR/Jones 74

  • 5. Fossiele bedrijven boeren slecht

    Oliebedrijven in crisis (maar ook in transformatie): o Lage olieprijzen & dure ontginning

    o Klimaatbeleid & Afbouw subsidies

    5

    3/29/2017 TR/Jones 75

  • Zelfs Saudi-Arabi bereidt zich voor

    The solar revolution is coming

    fossil fuels could be facing extinction.

    (J. Leggett, 2016)