Lezing Blikopener

download Lezing Blikopener

of 29

  • date post

    26-Jun-2015
  • Category

    Education

  • view

    181
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Lezing Blikopener

  • 1. Roger StandaertExpeditie talent: stapstenen vooreen waardig onderwijsBlikopener 30 januari 2013

2. Opzet Confrontatie met vernieuwingen Veelheid: nood aan prioritering Zoeken naar constanten uit het verleden Combinatie met nieuwe uitdagingen Blik op de toekomst Geleidelijkheid: expeditie met stapstenen 3. Aanloop 18de eeuw: hoofdelijk onderwijs Begin 19de eeuw: klassikaal onderwijs (Herbart, Rein) Proces van 50 jaar Begin 20ste eeuw: veralgemening klassikaal onderwijs Rond 1920: Nieuwe Schoolbeweging: New Education Fellowship (1921) Allerlei initiatieven van pioniers: Winetka-Montessori- Dalton- Freinet- Jenaplan-Waldorf Schulen- Decroly- Kees Boeke- individualiseringssystemen- Jan ligthart-Summerhill 4. Selectie initiatieven: Montessori Motorische klemtonen Emanciperend: activiteit kinderen, leerkracht terughoudend Materiaal is esssentieel- Uit het dagelijks leven- Veel zelfactiviteit- Ingebouwde feedback Jaarklas doorbreken Fasen: 0-3/ 3-6/ 6-9/ 9-12 Montessorivereniging 5. Selectie: Dalton (Parkhurst) 1914: Representant van Montessori 1916: eigen systeem: takensystematiek Periodetaken: uur, dag, week, maand Types van taken - Introductietaken - Kerntaken - Herhalingstaken - Verrijkingstaken - Keuzetaken 6. Selectie: Dalton (Parkhurst) Drie niveaus Diverse groeperingen Correctie samen met kind Daltonvereniging 7. Selectie: Decroly 1907:Ecole de lErmitage Belangstellingscentra: fundamentele behoeften Globaliteitsprincipe Verwerkingsprincipe : ervaringen van kinderen Invloed Dewey (How we think) 1936: leerplan lager onderwijs (Roels-Jeunehomme) 8. Selectie: Freinet Sociaal gengageerd onderwijzer: democratische context - kringgesprek, klasvergadering - inspraak, groepsevaluatie - schoolcoperatie Ervaringen van kinderen beschrijven en verwerken - via eigen teksten van kinderen, eigen verhaaltjes - schooldrukkerij - corresponderen met andere scholen Ervaringen buiten de school: natuur, ambachten Sterke nadruk op arbeid en minder op spel - werken in de tuin, experimenteren in rekenhoek 9. Selectie: Jenaplan (Petersen) 1923: hoogleraar Jena , na Herbart en Rein 1927: Der kleine Jenaplan (NEF-congres) Leraar als opvoeder - met autoriteit - modelfiguur Belang van de gemeenschap (gezin, gemeente, land, Europa, wereld) Vier types activiteiten: gesprek, spel, werk, viering 10. Selectie: Jenaplan (Petersen) Typische groeperingen - 4-6/ 6-9/ 9-12/ 12-14/14-16 - tafelgroepen - vorderingsgroepen (vanaf 8 jaar) - keuzegroepen 11. Evolutie en sluimerende invloeden Onder meer door congressen NEF Dewey: activiteitsprincipe, learning by doing Maslow: behoeftenpiramide Bruner: scaffolding Vygotsky: Zone naaste omgeving Piaget: assimilatie en accommodatie Groei naar sociaal-constructivisme 12. Constanten begin 1960 Actieve werkvormen - diverse groeperingen - naar zelfevaluatie en zelfplanning - leerling verantwoordelijk voor eigen leerproces Leefwereld van de leerlingen als aanknoping- buiten de school Mini-maatschappij - welbevinden en betrokkenheid Krachtige leeromgeving 13. Nieuwe evoluties na 1960 Democratisering - emancipatie minderheden (arbeiders, meisjes,) - leerplicht tot 18 jaar: nieuwe trajecten - opstaan tegen zittenblijven Maatschappij - Globalisering en vrije markt - Concurrentie > coperatie - Individualisme > solidariteit - Onstuitbare technologische vooruitgang - Milieuproblematiek - Vredesproblematiek - Migraties 14. Pedagogisch-didactische evoluties Sociaal-constructivisme, krachtige leeromgeving Talentbenadering - Zoveel mogelijk trajecten op maat - Ononderbroken schoolloopbaan - Jaarklas is geen wet - Succesbeleving inbouwen - Leerling medeverantwoordelijk voor leerproces Evidence-based handelen - Waarom doe ik dit of dat? Eindtermen, leerplan Visie: schoolproject, ambitienota 15. Pedagogisch-didactische evoluties- Welke voortgang is er? Didactiek van differentiatie 16. Differentiatie: een container Geen boeman: veel variaties mogelijk Diverse varianten aanwezig bij vernieuwingsscholen Indeling: differentiatie in 1. Doelstellingen: basis en uitbreidingEvaluatie basis en uitbreidingNiveautaken 2. Tijd: meer of minder tijd plannenVrije ruimte in lessenroosterMiddagpauzeBegeleide huistakenExtra uren, gesplitste klasgroepen, niveaugroepjeVrijstellingen voor onderdelen 17. Differentiatie : een container 23. Groeperen van leerlingen en onderwijzers- Diverse groepjes binnen de klas (taken)- Groepjes over twee of drie klassen- Graadklassen- Team teaching- Afwisseling grote en kleine groepen4. Methoden- Afwisseling in methoden- Hoekenwerk- Peer-onderwijs5. Belangstelling- Keuzethemas voor WO- Eigen voorstellen activiteiten leerlingen, ouders 18. Differentiatie: een container 3 Gradaties in complexiteit Zie voorbeelden vernieuwingsscholen Stap voor stap: begin met eenvoudige modellen Overzichtelijk houden, eenvoudige ict-pogrammas Peer teaching inbouwen Groeimodel: vraagt tijd Slimme combinaties: ontelbare varianten 19. Even terug naar de reformscholen Constanten - Differentiatie in moeilijkheidsgraad Niveaus: individueel, groepjes Zelfevaluatie - Differentiatie in tijd Niveaus binnen en buiten de klas - Differentiatie in groepering Doorbreken jaarklas Cf Montessori, Jenaplan - Differentiatie in methode experimenteren eigen schrijfteksten tafelgroepjes 20. Even terug naar de reformscholen- Differentiren in belangstelling uitgaan van eigen ervaringen cf. Decroly cf. Keuzetaken ( Dalton) 21. Aanpak voor de toekomst: visie School evolueert bestendig: schoolorganisatie aanpassen Eerst werk maken van een duidelijke visie als basis Tijd voor uittrekken: het hele team staat erachter Contouren voor de visie 1. Overheid: eindtermen 2. Stad: leerplan, ambitienotaConcrete vertaling: ononderbroken schoolloopbaan en voortgangsrapport zonder cijfers 3. Eigen klemtonen: buurt, know how, ouderwerking Nadruk op: hoe kijken wij naar de leerlingen (verwachtingspatronen) 22. Visie 2: school met een gezicht Keuze voor een bepaalde vernieuwingsschool - Aansluiten bij een vereniging - Accreditering door een vereniging - Ondersteuning door vereniging (tijdschrift, studiedagen, netwerken) - Cf. Montessori, Dalton, Jenaplan, (Freinet?) - Belangrijk: engagement en goed communiceren Keuze voor eigen klemtoon - Een bijzonder aandachtspunt of klemtoon - Voorbeelden: Musica, natuurschool, sportschool,kunstschool, Europaschool, yogaschool, wijkschool - Belangrijk: engagement en goed communiceren 23. Aanpak voor de toekomst:systeemaanpak School is een complex systeem: leerlingen, onderwijzers, ouders, buurt, externe contacten, schoolklimaat Systeem bestaat uit subsystemen, die met elkaar verbondenzijn, een holistische entiteit Die subsystemen zijn op hun beurt generisch voor onderliggende subsystemen Interactie tussen subsystemen: ketting Verandering in n subsysteem benvloedt ook andere Som van de delen is groter dan het geheel Pedagogisch-didactisch subsysteem is in onze handen 24. Systeemaanpak: kies een prioriteit Pedagogsich-didactisch subsysteem Contouren voor de keuze van een prioriteit 1. Visie 2. Ononderbroken schoolloopbaan 3. Rapportering zonder cijfers Subsysteem rapportering is generisch voor andere subsystemen Subsysteem ononderbroken schoolloopbaan is generisch voor andere subsystemen 25. Werkbelasting onder controle Het hele team staat achter de keuze Begin met een haalbare, relatief eenvoudige aanpak Bespreek de voortgang regelmatig met het team Zoek medestanders in netwerk binnen of buiten de school Kies een goed schoolboek of methode Verdeel eventueel het werk: - Volgen van studiedag en rapportering - Opzoekwerk - Werkgroepje - Contact met ouders - Uitproberen in n klas 26. Voorbeeld: rapport zonder cijfers Deel het leergebied in in rubrieken Gebruik daarvoor het leerplan of een handboek bvb. Metend rekenen: m, km, cm, mm, hm, dm (dam) Verfijn eventueel na verloop van tijd de rubrieken met deelstapjes Gebruik drie categorien voor beoordeling, bvb: -in orde -wordt aan gewerkt -is nog werk aan (onvoldoende) 27. Voorbeeld: rapport zonder cijfers De aangebrachte kruisjes geven een soort profiel Voeg een geschreven commentaar toe voor de onvoldoendes- remediring, voorstel aanpak - verwijzing oefeningen op pc Rapporteer de ouders of het kind voldoende vordert om de eindtermen te halen 28. Voorbeeld: ononderbrokenschoolloopbanen Duidelijk bepalen wat het minimum is, gebaseerd op de eindtermen Zoeken naar een methode met een volgsysteem voor taal en rekenen Vertalen van het volgsysteem naar het minimum Na toetsing van het minimum: keuze voor haalbare vormen van remediring - begeleide huistaken - peer onderwijs - niveaugroepjes met meer tijd - zoeken naar apps voor individueel inoefenen Einde lagere school: basofiche voor schakel B-klas 29. Bij wijze van slot Vernieuwen kan binnen een normale werkweek Niet iedere vernieuwing is een verbetering Vraag je steeds af: waartoe dient dit eigenlijk? Belang van een duidelijke en uitgesproken visie Belang van zelfde visie in het team Afstappen van activisme, bepaal prioriteiten (systeemvisie) Werk stap voor stap, maar wel in de richting van de schoolvisie Taakverdeling en samenwerking nodig: onderwijs is ploegwerk Het belangrijkste: we willen het beste voor ieder kind.