Klinisch beeld van ADHD

download Klinisch  beeld  van ADHD

If you can't read please download the document

  • date post

    12-Jan-2016
  • Category

    Documents

  • view

    60
  • download

    5

Embed Size (px)

description

Klinisch beeld van ADHD. DSM-IV (1). Aandachtstoornissen slaagt er vaak niet in om aandacht te schenken aan details of maakt slordige fouten in schoolwerk, werk of andere activiteiten  heeft vaak moeite om de aandacht bij taken of spel te houden - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of Klinisch beeld van ADHD

  • Klinisch beeld van ADHD

  • Aandachtstoornissen

    slaagt er vaak niet in om aandacht te schenken aan details of maakt slordige fouten in schoolwerk, werk of andere activiteiten heeft vaak moeite om de aandacht bij taken of spel te houden lijkt vaak niet te luisteren wanneer hij/zij direct aangesproken wordt volgt vaak aanwijzingen niet en slaagt er vaak niet in schoolwerk / karweitjes af te maken. heeft vaak moeite met het organiseren van taken en activiteitenvermijdt vaak, heeft vaak een afkeer van, of is onwillig zich bezig te houden met taken die een langdurige mentale inspanning vereisen (zoals schoolwerk of huiswerk) raakt vaak dingen kwijt die nodig zijn voor taken of bezigheden wordt vaak gemakkelijk afgeleid door uitwendige prikkels is vaak vergeetachtig in dagelijkse bezigheden.

    DSM-IV (1)

  • Hyperactiviteit / impulsiviteit

    beweegt vaak onrustig met handen of voeten of wriemelt op zijn zitplaats verlaat vaak zijn zitplaats in de klas of in andere situaties waar verwacht wordt dat je blijft zittenrent vaak rond of klimt overal op in situaties waarin dit ongepast iskan vaak moeilijk rustig spelen of zich bezighouden met ontspannende activiteitenis vaak "in de weer" of "draaft maar door"praat vaak aan n stuk doorgooit het antwoord er vaak uit voordat de vragen zijn afgemaaktkan vaak moeilijk zijn beurt afwachtenverstoort vaak bezigheden van anderen of dringt zich op

    DSM-IV (2)

  • voor 7 jaar

    ten minste 2 situaties (bijv. op school en thuis)

    verstoring op sociaal of schools vlak

    NIET: PDD, schizofrenie, psychotisch / mentale st.

    drie subtypes:1) ADHD gecombineerde type2) ADHD onoplettendheidstype3) ADHD hyperactief/impulsieve type DSM-IV (3)

  • ICD-10: Hyperkinetic disorders

    Overeenkomsten DSM-IV

    - aanvangsleeftijd - duur - exclusie criteria - pervasiviteit

    ICD-10

  • Verschillen DSM-IV

    Drie dimensies: Aandachtsst, hyperact., impulsiviteit Geen opdeling in subtypesStrengere pervasiviteitscriteriaStrengere exclusiecriteriaICD-10 (2)

  • Prevalentie en geslachtsratioBrede definiring: ADHDPrevalentie: 4 - 19 %Sex ratio: van 10:1 - 2,5:1

    Enge definiring: Hyperkinetic DisorderPrevalentie: iets meer dan 1% van de jongens in de lagere schoolRegionale verschillen: vb Hong-Kong - LondonSex ratio: 4:1

    Meisjes onder gediagnosticeerd?

  • PrognoseAntisociale gedragingenMatige opleidings- en beroepsstatusCognitieve verwardheidImpulsiviteitDysfore stemmingenProblemen met intieme relatiesProblemen in organisatie

  • Agressiestoornissen 30 50%ADHD Fysiek onrustigNiet opvolgen van regels t.g.v. aandachtsprobl.Geen openlijke vijandigheid t.a.v. autoriteitenGeen karakteristieken van ODD of CD

    ODD /CD Openlijke vijandigheid tijdens interviewDestructief gedragOvertreden van regels t.g.v. destructieve aardGeen problemen met concentratieFamiliedysfunctioneren chaotisch, inconsistent, Aanwezigheid gedragsstoornis ouders

    ADHD risicofactor voor ODD/CD?Comorbiditeit en differentiaaldiagnose (1)

  • Angst- en Stemmingsstoornissen 15 75%

    Minder impulsiviteitMinder storend gedragspatroonADHD symptomen als reactie op stemmingsproblemenAandachtsprobl. en hyperactiviteit meestal niet bij aanvang+ samenhangend met angstuitlokkende situatiesMeestal sociaal teruggetrokkenMeestal functionele somatische symptomenAandachtgestoord t.g.v. interne pre-occupatie en apatie ( ADHD t.g.v. problemen in gedragsinhibitie)Meer doorslaapproblemen Comorbiditeit en differentiaal diagnose (2)

  • Ticstoornissen

    - TS: tot ongeveer 50% ADHD

    -ADHD: 10-30% TS

    -Ongeveer 35% van TS-familieleden heeft ADHD

    -TS+ADHD: meer agressieComorbiditeit en differentiaal diagnose(3)

  • Mentale retardatie en PDDCf exclusie criteria

    Leerstoornissen10 92% van de kinderen met ADHD20% leerstoornis in rekenen, spelling of lezen Omschrijving van beide stoornissen

    Geen agressie en storend gedragMeestal niet voor de leeftijd van 7 jaarTaak /setting specifiekComorbiditeit en differentiaal diagnose (4)

  • Spraak- en taalstoornissen

    - ADHD Vertraging ontwikkeling taalvaardigheden van 6-18 m

    - Receptief beter dan expressief taalgebruik

    Toegenomen activiteit gevolg van onvermogen zich communicatief uit te drukken Comorbiditeit en differentiaal diagnose (5)

  • Neurologische stoornissen: hersenbeschadiging (infecties CZS, encefalitis, hoofdtrauma)

    Fysieke problemen: pre-, peri- en postnataal

    - Meestal bij aanvang geen problemen- Symptomen verlopen meer episodischComorbiditeit en differentiaal diagnose(6)

  • Psycho-sociale en omgevingsfactoren

    Verstandige kinderenGezinnen met inconsistente discipline, structuurComorbiditeit en differentiaal diagnose(7)

  • Natuurlijk aangelegd meer hyperactief kind

    Minder aandachtsmoeilijkheden, Geen interferentie met aangepast functionerenMinder woedeuitbarstingenGevoeliger voor regelsMinder kwetsuren (onvoorzichtig)Minder argumenterenMinder verstoord slaappatroon

    Fysiologisch onrijp kind

    Activiteiten t.g.v. trager ontwikkelingspatroon

    Comorbiditeit en differentiaal diagnose (8)

  • BIJKOMENDE PROBLEMEN

    Omgang met leeftijdgenotenAcademisch onderpresterenFrustratietolerantieLaag zelfbeeldProblemen in motoriekStress binnen het gezin..Comorbiditeit en differentiaal diagnose (9)

  • Etiologie

  • Genetische componentsterke genetische bijdrage (80 % erfelijkheid)

    MAAR: dit impliceert niet noodzakelijk biologisch determinisme

    poligenische bijdrage of genetische heterogeneteit

    interactie genetische en omgevingsfactoren

  • Omgevingsfactorenfoetale blootstelling aan alcohol, nicotine, benzodiazepines, .andere pre- en perinatale problemen (laag geboortegewicht)sommige hersenziektenpsychosociale problemen (o.m. institutionalisering)ideosyncratische reacties op voedingblootstelling aan toxische hoeveelheden loodkwaliteit van de relaties met ouders en school zijn behoudende of protectieve factoren

  • Uitgangspunt

    Slechte zelfregulatie, inhibitie

    Inhiberen onmiddellijke behoeftebevredigingInhiberen aan de gang zijnde actieInhiberen van initiele responsMinder afgeleid zijn door storende stimuliTijd nemen om accuraat te antwoorden.

    Psychologische verklaringsmodellen

  • Vijf onderzoekslijnen

    ConditioneringsdeficitInefficient inhibitie controleprocesDeficit in EFDysfunctie effort-activatiesysteemVerschillende motivationele attitude

    Psychologische verklaringsmodellen

  • DRIE BELONINGSSYSTEMENFight-flight systeemGedragsactiverend systeem (BAS)Gedragsinhiberend systeem (BIS)

    Een conditioneringsdeficit: Gray-Quay model(vb. Quay, 1997)

  • NEUROBIOLOGISCHE THEORIE

    ADHD ~ verminderde activiteit BIS

    Deficiente inhibitie van stimuli geassocieerd met straf

    EVIDENTIE : ADHD leert minder snel uit straf voor foutEen conditioneringsdeficit: Gray-Quay model (2)

  • RACEMODEL

    Gedragsinhibitie = race tussen twee systemen: Response executie Response inhibitie

    STOPTAAK

    Analyseert verschillende processen betrokken bij inhibitieReactietijdtaak: go-signaal soms gevolgd door stopsignaal

    Deficient inhibitie controle proces: Race model(Vb. Oosterlaan, Logan & Sergeant, 1998)

  • ONDERZOEKSEVIDENTIE

    Bevindingen niet consistentADHD trager en variabeler executie-proces en trager inhibitie-procesDeficit niet specifiek voor ADHD, ook voor CDDeficient inhibitie controle proces: Race model (2)

  • AANVANG

    InhibitiesysteemMotorisch systeem (onmiddellijke behoeftebevrediging)

    Uitstel Zelfregulatie (EF)

    Disinhibitietheorie Barkley: Deficit in EF (1)(Vb. Barkley, 1997)

  • DOEL EF Controle onmiddellijke omgeving (extern)

    Controle intern gerepresenteerde info (intern)

    Gevoel van tijd, timing

    Disinhibitietheorie Barkley: Deficit in EF (2)

  • NONVERBAAL WERKGEHEUGEN

    = representationeel geheugen

    Vasthouden sensorische informatieHerinneren hoe je iets moet doen2 subprocessen: Retrospectieve fct: herinneren verledenProspectieve fct: verwachtingen toekomst

    Disinhibitietheorie Barkley: Deficit in EF (3)

  • NONVERBAAL WERKGEHEUGEN

    ADHD problemen met:

    Imitatie nieuw, complex gedragVerwerven en toepassen info observationeel lerenRepresentatie gebeurtenissen in temporele ordeOntw. psychologisch gevoel van tijdDisinhibitietheorie Barkley: Deficit in EF (4)

  • VERBAAL WERKGEHEUGEN

    = interne spraak

    Extern naar internZelfspraak staat in voor motorische controle

    ADHDproblemen met : vertraagde internalisatie van spraakDisinhibitietheorie Barkley: Deficit in EF (5)

  • ZELFREGULATIE AFFECT, MOTIVATIE, AROUSAL

    Interne motivatieOverbruggen gedrag en toekomstige bekrachtigerArousal + contingenties = emotiesEmoties: extern --> intern

    Disinhibitietheorie Barkley: Deficit in EF (6)

  • ZELFREGULATIE AFFECT, MOTIVATIE, AROUSAL

    ADHD problemen met:

    Afhankelijk externe bekrachtigerOverbruggen uitstel niet mogelijkBeperkte mogelijkheid om emotionele reacties uit te stellenBeperkte mogelijkheid tot manipuleren uitlokkende var. Disinhibitietheorie Barkley: Deficit in EF (7)

  • RECONSTITUTIE

    Analyse en synthese intern gerepresenteerde infoAnalyse: info opdelen in unitsSynthese: hercombinatie tot nieuwe gedragssekw.

    Poort tot creativiteit en doelgerichtheid

    Extern naar internADHD probleem met analyse/synthese gedragsunitsDisinhibitietheorie Barkley: Deficit in EF (8)

  • ONGENOEGEN AANDACHTSONDERZOEK

    MODEL VAN SANDERS

    TAXONOMIE VAN TAKENIn