Klik om te openen

download Klik om te openen

of 43

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    221
  • download

    4

Embed Size (px)

Transcript of Klik om te openen

  • De opstart van Het peutercollege

    een procesevaluatie

    Marjolijn Distelbrink & trees pels

    m.m.v. Frank schalekamp en eline Kolijn

    oktober 2013

    De opstart van van Het peutercollege

    een procesevaluatie

  • 32

    Wij zijn dan ook trots dat het onderhavige rapport tot stand is gekomen. veel mensen hebben hieraan bijge-dragen. Hiervoor zijn wij hen zeer erkentelijk. Wij danken alle (oud) medewerkers die direct dan wel indirect be-trokken zijn bij het opzetten en uitvoeren van stichting Het peutercollege hartelijk voor hun inzet, geduld, open-hartigheid en tijd om zodoende het onderzoek mede mogelijk te maken. Zonder hen was het voor de onder-zoekers onmogelijk om goede research te doen. Wij dan-ken ook de directie en medewerkers van peuter & co en van de scholen, ouders van de peuters en medewerkers van de Gemeente rotterdam en alle andere organisaties die betrokken zijn bij de totstandkoming van het peuter-college voor hun inzet voor het onderzoek. ook bedankt stichting de verre Bergen de medewerkers van het verwey-Jonker instituut voor het geleverde werk, inzet en plezierige samenwerking. stichting De verre Bergen heeft voor het onderzoek een begeleidingscommissie ingesteld om de kwaliteit te waarborgen. Wij zijn de le-den van de commissie in het algemeen en de voorzitter mevrouw prof. dr. severiens in het bijzonder erkentelijk voor hun belangeloze inzet. Dit onderzoek is, waarvoor dank, mede mogelijk gemaakt met een bijdrage van de Bernard van leer Foundation.

    Deze procesevaluatie is onderdeel van meerdere onder-zoeken naar stichting Het peutercollege. er komen nog een procesevaluatie en enkele publicaties over de ef-fecten. Deze publicaties zullen een reeks gaan vormen die hopelijk kennis zal verschaffen rondom vroege en voorschoolse educatie. stichting De verre Bergen hoopt hiermee niet alleen bij te dragen aan een beter rotter-dam, maar ook organisaties van buiten de stad van deze kennis te laten profiteren.

    Roelof PrinsDirecteur stichting De verre Bergen

    Floris Noordhoff research Manager stichting De verre Bergen

    VOORWOORD

    Kinderen in achterstandswijken in rotterdam komen vaak met een ontwikkelingsachterstand op de basis-school. Deze achterstand is het gevolg van de sociaal maatschappelijke context waarin deze kinderen zijn opgegroeid: laag opgeleide ouders, grote gezinnen met weinig middelen en nederlands is niet de taal van thuis. We weten uit verschillende onderzoeken dat onderwijs op vroege leeftijd deze ontwikkelingsachterstand kan verkleinen. Het wegwerken van deze achterstand is pre-cies het doel van het peutercollege. stichting Het peuter-college is door lativa el ouali opgericht om een antwoord te kunnen geven op de vraag: welke factoren dragen bij aan een succesvolle ontwikkeling van het jonge kind in de vve. Het peutercollege onderscheidt zich van kinder-dagverblijven, peuterspeelzalen en voorscholen door een intensiever leerprogramma, de inzet van relatief hoog-opgeleid personeel en ouderbetrokkenheid.

    voor u ligt de eerste rapportage over de ontwikkeling van stichting Het peutercollege. Het peutercollege biedt op vier locaties in rotterdam een intensief voorschools programma aan voor 2- en 3-jarigen. De opstart ging niet zonder horten en stoten. Het peutercollege moest echt pionieren in de rotterdamse onderwijswereld. Dit leidde zo nu en dan tot verminderde communicatie in de driehoek peutercollege, peuter & co en de betrokken basisscholen, zoals dit onderzoek aantoont. alle betrok-ken organisaties hebben energie gestoken om de in het onderzoek gestelde knelpunten op te lossen. een vrucht-bare samenwerking is het gevolg. Wij hebben dan ook vertrouwen in het samenwerkend vermogen van de be-trokken organisaties. stichting De verre Bergen streeft naar een deugdzame verslaglegging van de ontwikkeling van programmas.

  • 54

    VRaagstelling en OnDeRzOeksOpzetDeel i Het OnDeRzOek

    InHouD

    De OpstaRt Van Het peuteRcOllege: een procesevaluatie De OpstaRt Van Het peuteRcOllege: een procesevaluatie

    Deel i Het onDerZoeK1. InleIdIng

    2. VraagstellIngenonderzoeksopzet

    2.1 Doel- en vraagstelling

    2.2 onderzoeksopzet

    Deel ii resultaten3. deopstartVanHetpeutercollege

    3.1 De opstart en bereikte aantal kinderen

    3.2 Bereik van de doelgroep

    3.3 Doelen en kernelementen van Het peutercollege

    3.4 overige elementen: randvoorwaarden

    voor goede uitvoering

    3.5 samenvatting en conclusies

    4. dekeuzeVoorHetpeutercollege

    4.1 aanknopingspunten voor werving uit de literatuur

    4.2 Huidige wervingsmethoden

    4.3 De keuze van ouders voor Het peutercollege

    4.4 redenen om niet te kiezen voor Het peutercollege

    4.5 samenvatting en conclusies

    06

    08

    09

    09

    16

    17

    19

    28

    32

    34

    36

    37

    38

    42

    44

    46

    47

    48

    56

    66

    68

    71

    74

    75

    76

    80

    82

    82

    82

    83

    5. erVarIngenmetHetpeutercollege

    5.1 ervaringen van en ontwikkelingen

    bij kinderen

    5.2 ervaringen van ouders

    5.3 ervaringen van uitvoerders

    5.4 ervaringen van directie en

    teammanager van sHpc

    5.5 ervaringen van de scholen

    5.6 samenvatting en conclusies

    Deel iii saMenvattinG en conclusies6. samenVattIngenconclusIes

    6.1 inleiding

    6.2 Beantwoording van de onderzoeksvragen

    6.3 conclusies en aanbevelingen

    Geraadpleegde literatuur

    Bijlage 1 Groei van sHpc in het pilotjaar

    Bijlage 2 overzicht workshops locatie

    Het Kasteeltje (eerste jaar)

    Bijlage 3 voorbeeld weeknieuwsvoor medewerkers

  • 76

    Deel i Het OnDeRzOek inleDing

    1. InleIDIng

    Grote aantallen kinderen in rotterdam beginnen

    op de basisschool met een ontwikkelingsachterstand.

    voor u ligt een rapportage over de opstart van een nieuw voorschools initiatief: Het peutercollege (Hpc). Dit rap-port geeft inzicht in de wijze waarop de opstart is ver-lopen en in wat Hpc is. Dit hoofdstuk bevat de inleiding.

    voor- en vroegschoolse educatie (vve) heeft in de afge-lopen tien jaar een grote vlucht genomen. Het landelijk beleid was en is nog steeds sterk gericht op kwaliteits-verbetering en het vergroten van het bereik van vve-programmas. ook de gemeente rotterdam heeft veel genvesteerd in vve. naar schatting bijna 60 procent van de twee-jarige en bijna 70 procent van de drie-jarige kinderen die tot de doelgroep behoren nemen deel aan vve in rotterdam (cos, 2012).

    in rotterdam zijn vanaf 2000 zogenaamde voorscholen ontwikkeld als samenwerkingsverbanden tussen peu-terspeelzalen en basisscholen. De reguliere peuterspeel-zaal zonder vve-programma komt niet veel meer voor; in 2008 was 90% (202) van de peuterspeelzalen een vve-locatie (inspectie van het onderwijs, 2009). in 2010 waren er in rotterdam 184 voorscholen (peuterspeelza-len vve), ongeveer 115 vve-basisscholen (vroegscholen) en 87 kinderdagverblijven met voor- en vroegschoolse educatie (Gemeente rotterdam, programma Beter pres-teren, 2011). Het aantal reguliere peuterspeelzalen is drastisch afgenomen.

    vanaf 2011 kent rotterdam ook de zogenaamde Groepen nul, een intensievere vorm van vve. Deze voorschool biedt de kinderen vijf dagdelen per week een program-ma en heeft twee pedagogisch medewerkers op de groep, waarvan minimaal n op HBo-niveau, zo is de ambitie. De Groepen nul zetten sterk in op ouderbetrok-kenheid en worden onder het pedagogisch en didac-tisch klimaat van basisscholen gebracht. rotterdam wil in 2014 200 Groepen nul in de stad hebben.

    vanaf 2012 wordt er gewerkt aan een nog intensievere vorm van vve: Het peutercollege (Hpc). Dit initiatief is opgezet door de stichting Het peutercollege (sHpc) en wordt gefinancierd door stichting De verre Bergen (sDvB) en de Bernhard van leer Foundation. voor de initiatiefnemers ligt de aanleiding voor de opzet van Hpc in het grote aantal kinderen in rotterdam dat op de basisschool begint met een ontwikkelingsachter-

    stand. Deze achterstand is vaak het gevolg van de soci-aal maatschappelijke context waarin deze kinderen zijn opgegroeid: ze zijn onderdeel van een groot gezin met beperkte middelen, de ouders zijn laagopgeleid en n of beide ouders spreekt geen nederlands. Hpc richt zich specifiek op peuters met een niet-nederlandse achter-grond in de rotterdamse aandachtswijken, waarbij de peuters een verhoogd risico hebben op achterstanden bij de entree in het basisonderwijs. ook Hpc biedt een intensief vve-programma aan, waarbij tweejarigen vijf dagdelen per week een programma wordt aangebo-den en driejarigen negen dagdelen. op de groepen met zestien peuters staan twee pedagogisch medewerkers, waarvan minimaal n op HBo-niveau. Hpc zet expliciet in op versterking van de ouder- of gezinsbetrokkenheid. De directe doelstelling van Hpc is het terugdringen van ontwikkelingsachterstand (met name op het gebied van taalontwikkeling) bij rotterdamse peuters (2-4 jarigen). Hpc is in het schooljaar 2012-2013 van start gegaan.

    stichting De verre Bergen heeft het verwey-Jonker insti-tuut opdracht gegeven de invoering van Hpc met onder-zoek en kennis te begeleiden. in het eerste uitvoerings-jaar van Hpc (2012-2013) is daar een start mee gemaakt: in een procesevaluatie is de opstart gevolgd en zijn eerste ervaringen vastgelegd. in deze rapportage doen we verslag van de bevindingen. in de jaren 2013-2014 en 2014-2015 zal de uitvoering van Hpc verder worden ge-volgd. Daarnaast zal een effectstudie plaatsvinden. Deze loopt door tot en met het schooljaar 2016-2017. De be-vindingen uit de procesevaluatie en het vervolg daarop zullen ook worden benut voor een methodiekbeschrij-ving van Hpc waarin doel, doelgroep, kernonderdelen en werkzame elementen zullen worden beschreven en on-derbouwd. Het ve