Interpretatie november 2012

download Interpretatie november 2012

of 7

  • date post

    14-Feb-2016
  • Category

    Documents

  • view

    213
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Een inkijkexemplaar

Transcript of Interpretatie november 2012

  • Je bnt jefamilie

    De beweeglijke kerkTwee gezichten van God

    jaargang 20-6 | november 2012 | 12,-

  • Voor haar serie Baghdad Todaywon Marieke van der Velden ditjaar de prestigieuze PANL Award(Photographers Association of the Ne-therlands Award). De serie werd vervol-gens genomineerd voor de Dutch DocAward en is gepubliceerd op Lens Blogvan The New York Times. Daarmee nestelde Van der Velden zich in de in-ternationale top van de documentairefotografie.Met deze serie wilde de fotografe latenzien dat Bagdad ook een heel anderekant heeft dan die van de onmenselijkeellende zoals we die doorgaans via demedia voorgeschoteld krijgen. Ze heeftvoor deze serie gefotografeerd in sport-scholen, kapsalons, zwembaden enpretparken. In dit nummer van Inter-pretatie zijn een aantal fotos uit dezeserie te zien. Daarnaast staan er in hetblad ook verschillende fotos uit andereseries van haar.

    Vanuit de persoonlijke behoefte zich tefocussen op sociaal-politieke themasreisde Marieke van der Velden in 2002af naar Sarajevo. Deze reis vormde destart van haar ontwikkeling tot eenzeer betrokken en gengageerde foto-grafe. Daarna volgden diverse interna-tionale fotoseries.

    www.mariekevandervelden.com

    Herman Heijn

    Op de voorpagina: Asielzoeksters in Neder-land

    2 I N T E R P R E T A T I E | november 2012

    Marieke van der Velden begon ophaar vijftiende met fotograferen,toen ze van een oom zijn oude foto-uitrusting kreeg. Na een opleidingaan de Pabo startte zij haar pro-fessionele carrire met het vast-leggen van plaatselijkeevenementen voor verschillendekranten. Ook assisteerde ze bijcommercile fotoshoots. Laterging zij zich meer richten op sociaal-politieke onderwerpen.Haar omvangrijke oeuvre bevatportretten, landschappen en com-binaties van beide. Voor verschil-lende ngos heeft zij projecten encampagnes vastgelegd, vooral inAfrika, Zuid-Amerika en het Midden-Oosten. Haar fotos zijnte zien in diverse gerenommeerdetijdschriften in binnen- en buiten-land.

    Zwembad bij chique hotel, uit Baghdad TodayFotograaf

    Marieke van der Velden

  • I N T E R P R E T A T I E | november 2012 3

    4 Van je familie moet je t hebbenPiet van Midden

    8 Vrijheid en verbindingEen bijbelse basisbewegingPiet van Veldhuizen

    12 Bijbels grondwoord: De heide-nen en het heilige volkMarcel Poorthuis

    14 Opbreken en de tent weer op-slaan De Schrift en hedendaagse nieuwe kerk-vormenHenk de Roest

    20 Tien boeken vol gesprokenwoordBij de verschijning van het laatste cahiervan de Bijbelse Theologie van FransBreukelman Rinse Reeling Brouwer

    26 Lachen met de Bijbel (of niet)Frank Bosman

    28 Bijbelse theologie: Bijbelse vak-ken studeren in BrusselDorothea Erbele-Kster

    30 Kroniek: Hallo, hoort u mij?Elsbeth Gruteke

    33 Siwa Lima, de eenheid vanpolen bij de MolukkersAbraham als voorouder Verry Patty en Jan Post Hospers

    37 Leesrooster: Profeet en koningin parallellie in Lucas 1-2Nico Riemersma

    40 El en EloahEen verkenning in JobEvert van den Berg

    En verder2 Over de fotograaf11 Signalement19 Cultuur

    De weg naar Van Eyck24 Over het beeld44 Recensies47 Colofon en vooruitblik48 Debat

    Het wereldeinde is in zicht

    Va n d e r e d a c t i e

    De feesten van de decembermaand staan traditioneelin het teken van verbondenheid en huiselijk geluk.Juist daardoor accentueren ze ook de situaties waarindit geluk ontbreekt: aan eenzaamheid wordt rond defeestdagen meer geleden dan anders, en de schervenvan gebroken geluk dringen dieper in de huid.

    In dit winternummer van Interpretatie hebben we hetbegrip verbinding gethematiseerd. Het begint al meteen stuk dat laat zien hoezeer bijbelse familievormenkunnen afwijken van het huidige westerse ideaal vanhet kerngezin. Het tweede artikel maakt helder dat inde Bijbel verbinding als positief begrip steeds volgtop losmaking of bevrijding uit vanzelfsprekende ver-banden. Als bijbels grondwoord wordt het begrip ambesproken, dat vaak met volk wordt vertaald. Hetgrote artikel in dit nummer gaat over de kerk als ge-meenschap, en er is ook een verhaal over de manierwaarop verbondenheid wordt ervaren in de Moluksegemeenschap.

    Zonder de geestdrift en de bijbels-theologische in-zichten van de in 1993 overleden exegeet Frans Breu-kelman zou Interpretatie er nooit gekomen zijn. Wezijn daarom blij dat Rinse Reeling Brouwer in een be-schouwing stilstaat bij de publicatie van Breukelmanstheologisch werk, die onlangs werd voltooid.Voor de adventstijd kunnen predikers profijt hebbenvan het artikel van Nico Riemersma over de eerstehoofdstukken van Lucas. En er is meer, maar daarvoorkunt u de inhoudsopgave raadple-gen, of wat mede vanwegede bijzondere fotos meervoor de hand ligt: ge-woon gaan bladeren.

    I n d i t n umm e r

  • In de omgeving waarin ik woon en deels werk, wordt ineen aantal kerken tijdens een huwelijksinzegening eenformulier gebruikt dat er niet om liegt: overmits Hij Adam zijne huisvrouw geschapen, zelf toe-gebracht en hem tot eene huisvrouw gegeven heeft; daar-mee betuigende dat Hij heden ten dage aan een iegelijkzijne huisvrouw als met zijne hand toebrengt

    God heeft het huwelijk en het gezin uitgevonden. Dat is met-een duidelijk en de blozende bruid lijkt er niet aan te twijfe-len. Maar als er iets niet een-op-een over te brengen is vantoen en daar naar nu en hier, dan zijn dat wel de samenle-vingsvormen. Hoe zagen die eruit? Ik geef een wat schema-tisch en zeer onvolledig overzicht.

    Het vaderhuisLaten we klein beginnen, bij de nuclear family, het gezin vanvader, moeder en kinderen. In het algemeen, in het bijzonderop het platteland, is dat geen aparte unit: het is een onderdeelvan de zogeheten beet aav, het vaderhuis, de extended family.Dat is een samenlevingsvorm van drie of soms vier genera-ties, die alle voor elkaar verantwoordelijk zijn, zij het in ver-schillende mate en op onderscheiden terreinen. Ieder lid vande beet aav heeft een eigen taak, en die is niet vrijblijvend. Jedraagt verplicht aan de beet aav bij. Daar staat tegenover dat jeook rechten aan de beet aav kunt ontlenen: je mag er altijd te-rugkeren. Een mooi voorbeeld daarvan vind je in Genesis 38,waar Tamar door Juda het huis uit gegooid wordt en ze weerin haar vaderhuis gaat wonen (Gen. 38:11), hoewel ze als we-duwe tot de familie van Juda behoort. Je moet beet aav vooralals technische term opvatten en niet te gauw als huis van (je)vader vertalen. Huis van je vader is juridisch te vrijblijvend,vaderhuis niet. Zie de gelijkenis van de verloren zoon: hij

    laat de beet aav zitten, onttrekt er vermogen aan in plaats vaneen bijdrage te leveren, maar als hij honger heeft, denkt hijaan zijn rechten en keert hij terug. Wel rechten, geen plichtendus voor deze in de oren van Jezus hoorders minkukel(Luc. 15:11-32). Denk ook aan Johannes 14:1-3, de beroemdewoorden van Jezus over het vaderhuis met de vele woningen.Jezus zegt dat hij zijn leerlingen tot leden van de familie vanGod maakt. Ze mogen kind aan huis zijn in Jezus beet aav.De relatie binnen deze extended family is zo nauw dat er geensprake is van individualiteit in onze zin van het woord. Jebent in de Bijbel doorgaans niet een ik maar een wij. Er issprake van corporate personality, persoonlijkheid als onderdeelvan de gemeenschap. Als de familie iets overkomt, raakt datjou. Broederschap is een hoge waarde. Jij bent je vader, jij bentje broeder. Lees even mee in het parallellisme van Psalm 72:Geef, Heer, de koning uw recht, de zoon van de koning uwgerechtigheid. Dat is uiteraard een literaire manier van spre-ken, maar gebaseerd op de vanzelfsprekende corporate persona-lity. Die zoon van de koning is geen andere persoonlijkheiddan de koning zelf. Het gegeven dat je binnen het vaderhuisniet los verkrijgbaar bent, kun je ook aan de Decaloog ontle-nen: JHWH zal de zonden van de vaderen bezoeken (dus nietdirect straffen maar controleren) bij de derde en vierde ge-neratie van hen die JHWH op het tweede plan zetten (Ex.20:5). Er worden daarbinnen geen individuele keuzes voor oftegen de JHWH-cultus verwacht.

    Hoe groot moet je een basisgezin schatten? Dat hangt hele-maal af van de plaats waar men woonde. Bij opgravingen inBerseba is gebleken dat als men in het centrum van de stadwoonde, men beperkte ruimte had in een driekamerhuis. Debewoners aan de muur zaten ruimer in hun vierkante me-ters. Ze hadden vierkamerwoningen, die naast de woonfunc-tie ook werden benut voor zakelijke activiteiten, zoals eenpottenbakkerij. Op het platteland waren de woningen veel groter dan in destad: in de steden van 55 m2 tot 90 m2, in dorpen en gehuch-ten van 110 m2 tot 170 m2. In de stadswoningen konden vijftot acht personen worden gehuisvest, in de plattelandswo-ningen tweemaal zoveel.1

    De misjpocheWe gaan een stapje verder in (een deel van) de bijbelse maat-schappij: een aantal van die vaderhuizen samen vormen eenfamilie, een misjpacha. Misjpoche in goed Amsterdams. Gott-wald spreekt in zijn bekend geworden studie The Tribes of

    4 I N T E R P R E T A T I E | november 2012

    Van je familie moet je t hebben

    Het gezin is de hoeksteen van de samenleving.Met die slagzin profileerden christelijke partijenzich in het nog recente verleden. Kritiek en hoonwaren hun deel. De samenleving ziet er immersniet meer uit als in de jaren vijftig, toen geluknog heel gewoon was: vader, moeder en eenaantal kinderen onder n dak. Allerlei anderesamenlevingsvormen vonden hun weg. Hoe zitdat eigenlijk in de Bijbel?

    Piet van Midden

  • I N T E R P R E T A T I E | november 2012 5

    XXXXX

  • JHWH2 van een protective association of families. Binnen diemisjpacha is sprake van bloedverwantschap, maar niet zo sterkdat erbinnen geen huwelijken geregeld kunnen worden. Jetrouwt met een partner uit de misjpacha. Bovendien is het eeneconomische eenheid: er is sprake van (bescheiden) onder-

    linge handel. B