ik zie je - Zorgbelang Inclusief 2014. 4. 17.آ  Handreiking | Ik zie je 10 • Kijk om je...

download ik zie je - Zorgbelang Inclusief 2014. 4. 17.آ  Handreiking | Ik zie je 10 • Kijk om je heen: heb

of 21

  • date post

    25-Jan-2021
  • Category

    Documents

  • view

    0
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of ik zie je - Zorgbelang Inclusief 2014. 4. 17.آ  Handreiking | Ik zie je 10 • Kijk om je...

  • ‘ik zie je’ elkaar

    tegemoet treden

    ‘a ls

    m e

    n se

    n e

    c h

    t g

    e ïn

    t e

    r e

    ss e

    e r

    d z

    ij n

    in

    h o

    e h

    e t

    m e

    t m

    e g

    a a

    t , d

    a t

    is a

    l z

    o

    fi jn

    , d a

    n k

    a n

    ik e

    r w

    e e

    r e

    e n

    d a

    g t

    e g

    e n

    .’

  • ‘jezelf leegmaken om de ander te kunnen zien.’

  • 04Handreiking | Ik zie je

    ‘sinds mijn partner is overleden, voel ik me heel erg alleen. gelukkig komt mijn vriendin af en toe, daar kijk ik echt naar uit.’

    Met dit boekje willen we een handreiking bieden om op open wijze in contact te gaan met mensen die zich eenzaam voelen. Het is een steuntje in de rug om oog te hebben voor elkaar.

    Wat bedoelen we eigenlijk met eenzaamheid?

    Eenzaamheid is het zelf ervaren van een onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan [kwaliteit van] bepaalde sociale relaties.1 Ofwel: Het gevoel dat de aanwezige contacten niet aan iemands behoefte voldoen.

    Als intermezzo’s zijn verhalen toegevoegd van ouderen die, in het kader van een project van Zorgbelang Gelderland, met elkaar in gesprek zijn gegaan aan de hand van een aantal vragen. Deze vragen hielpen hen om op een nieuwe manier contact met elkaar te maken. Je kunt deze vragen in de middenpagina van dit boekje vinden en gebruiken als hulpmiddel voor een gesprek.

    De uitscheurbare kaarten die de kaft van deze handreiking vormen, kun je gebruiken om contact te leggen met mensen bij jou in de buurt.

    doel van de handreiking

    1 van tilburg t. & de jong gierveld, j. [red.], 2007.

    zicht op eenzaamheid: achtergronden, oorzaken en

    aanpak. assen: van gorcum.

    ‘n a

    a r

    m a

    t e

    j e

    o u

    d e

    r w

    o r

    d t

    , v

    o e

    l je

    j e

    w e

    le e

    n s

    e e

    n z

    a a

    m .’

  • 06 07Handreiking | Ik zie je Handreiking | Ik zie je

    Iemand met weinig contacten hoeft niet per se eenzaam te zijn. Terwijl iemand die veel mensen om zich heen heeft, zich toch eenzaam kan voelen. Je bent pas eenzaam als je het gemis aan relaties of contacten als negatief ervaart [www.eenzaamheid.nl].

    Eenzaamheid komt in alle leeftijdscategorieën voor en in alle lagen van de bevolking. In iedere periode van het leven kunnen mensen zich eenzaam voelen. Vaak is dit na een grote verandering, zoals een verhuizing, verlies van partner of geboorte van een kind. Je bent even niet wie je was.2

    Het is dus niet zo dat alleen een bepaalde groep mensen zich altijd eenzaam voelt. Ieder mens voelt zich wel eens eenzaam of verlaten. Eenzaamheid is een gevoel van leegte, verdriet en soms van angst. Die beleving is heel persoonlijk. Mensen die hier last van hebben, voelen zich niet verbonden met de wereld en met andere mensen om zich heen [www.eenzaamheid.nl].

    De kans hierop is echter niet voor alle groepen binnen de bevolking gelijk.3 Gehandicapten, ouderen, chronisch zieken, alleenstaanden zonder partner of andere banden, immigranten die nog niet zijn ingeburgerd, mantelzorgers die hun sociale contacten zien afnemen, werkzoekenden die zich sociaal uit­ gesloten voelen, mensen met psychische problemen en dak­ en thuislozen hebben een groter risico om eenzaam te worden.

    Ouderdom op zich is geen oorzaak van eenzaamheid. Dat een­ zaamheid vaker bij ouderen voorkomt, komt vooral door het verlies van de partner, het kleiner worden van hun netwerk en het verlies van contacten in de buurt.3

    eenzaamheid gaat om beleving

    ‘toen ik uit huis geplaatst werd en in een groep belandde, voelde ik me zo eenzaam. ik voelde me ontheemd, ondanks het feit dat ik met leeftijd­ genootjes was en met de begeleiding van de groep.’

    2. hortulanus, et al., 2005. niets doen en niemand kennen.

    de leefwereld van sociaal geïsoleerde mensen.’s-gravenhage: elsevier overheid.

    3. machielse, a., 2006. onkundig en onaangepast.

    een theoretisch perspectief op sociaal isolement. utrecht: jan van arkel.

    mensen met psychische problemen

    weduwnaars

    ouderen

    alleenstaanden

    sociale

    structurele

    dreigende

    onvrijwillige

    existentiële

    gehandicapten

    werkzoekenden

    dak­ & thuislozen

    doelbewuste

    chronisch zieken

    weduwes immigranten

    incidentele

    situationele studenten

    emotionele

    mantelzorgers jongeren

    chronische

    jonge gezinnen

  • 08Handreiking | Ik zie je

    09

    deel van een gemeenschap

    intermezzo

    Mevrouw Fagoe wordt ook wel

    ‘didi’ genoeMd, dat betekent

    ‘grote zus’ in het hindoestaans.

    voor veel Mensen op het

    dagactiviteitencentruM is ze

    als een grote zus. ze leert de

    anderen sjoelen en ruMMikub

    spelen.

    08

    ‘dat doet eenzaamheid met je, dat je gaat piekeren. daar heb ik nu geen tijd meer voor! ik voel me op het dagactiviteitencentrum helemaal thuis.’

    Mevrouw Fagoe maakt graag deel uit van een gemeenschap. Op het dagactiviteitencentrum voelt ze zich welkom. Haar kinderen hebben nu allemaal een eigen leven. Ze wonen in andere steden. Vroeger paste ze op haar kleinkinderen, dat was zo’n mooie tijd! Maar kleine kinderen worden groot. De oudste is nu al 29 jaar. Daar hoeft ze niet meer voor te zorgen.

    Mevrouw Fagoe denkt veel aan haar kinderen. Ze heeft 8 kinderen, 18 kleinkinderen en 3 achterkleinkinderen. Ze vertelt: “Het is prettig om te weten dat ze er zijn. Ook al zie ik ze niet zo vaak. Ik wens ze in gedachten het beste toe, dat ze gelukkig en gezond leven”. Mevrouw Fagoe is trots op haar kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen: “Zij zijn mijn rijkdom”.

    Mevrouw Fagoe is trots op zichzelf en op haar man. Hij woont in een bejaardentehuis. Ze bezoekt hem vaak: “Hij houdt van masala. Dat neem ik voor hem mee. Maar hij kan niet meer tegen de pepers. Hij krijgt daar alleen Hollandse kost.” Op het dagactiviteitencentrum waar mevrouw Fagoe naar toe gaat wordt regelmatig Surinaams gegeten. Onder meer dankzij mevrouw Fagoe, zij heeft een van de koks Surinaams leren koken.

    Drie dagen per week gaat mevrouw Fagoe naar het dag­ activiteitencentrum. “Ik kan thuis mijn rust niet vinden. Dat doet eenzaamheid met je, dat je gaat piekeren. Daar heb ik nu geen tijd meer voor! Ik voel me op het dagactiviteitencentrum helemaal thuis.”

    Op het dagactiviteitencentrum komen meerdere mensen uit Suriname. “Als we de kans krijgen praten we over Suriname”, zegt mevrouw Fagoe, “en zingen we liedjes en versjes in onze eigen taal.”

    eenzaam & beleving

  • 10Handreiking | Ik zie je

    • Kijk om je heen: heb oog voor mensen in je directe omgeving. • Informeer bij buurthuis, kerk of huisarts of er mensen in de

    buurt zijn die behoefte hebben aan contact. • Maak zomaar eens een praatje, in de supermarkt of in de straat

    met een buurtgenoot. Voor een ander kan deze ontmoeting heel belangrijk zijn. Mogelijk een lichtpuntje op een eenzame dag. • Niet alle gesprekken en contacten hoeven diepgaand te zijn. • Maak het niet te zwaar: bezie of iemand openstaat voor

    een praatje. Een [eerste] contact zit ‘m in kleine, dagelijkse ontmoetingen. Doe wat je hart je zegt. Luister ook naar jezelf voor en tijdens het contact. • Maak oogcontact. Met oogcontact start de ontmoeting.

    Daarna kun je een vraag stellen. • Sluit aan bij de belevingswereld van de ander,

    door bijvoorbeeld te vragen hoe de ander het maakt. • Stel jezelf open om te luisteren naar de ander.

    Luisteren is belangrijker dan praten. • Toon je interesse niet alleen met woorden. Ook je houding kan

    de ander veel ‘vertellen’. • Vul momenten van stiltes niet op met je eigen woorden of

    gevoelens. Stiltes in een gesprek zijn niet erg.

    Een aantal van bovenstaande aandachtspunten is geïnspireerd op het werk van Sensoor: www.sensoor.nl

    in contact komen en het contact aangaan

    ‘elkaar tegemoet treden gaat om ont­moeten: er zijn veel verschillende manieren om met mensen in aanraking te komen.’

  • 12 13Handreiking | Ik zie je Handreiking | Ik zie je

    13

    eenzaam & beleving

    wandeling en een goed gesprek

    intermezzo

    Mevrouw hopMans woont

    vanaF haar trouwen, nu 59 jaar

    geleden, in een dorp aan de

    waal in rivierenland. Mevrouw

    hopMans heeFt het dorp sinds

    die tijd zien veranderen.

    “vroeger kende ‘iedereen

    iedereen’ in het dorp, je bent

    Met elkaar opgegroeid. het is

    nu anders oMdat er veel andere

    Mensen zijn koMen wonen”.

    12

    ‘je kunt er zelf voor zorgen dat je een paar vaste dingen te doen hebt waarbij je mensen ontmoet.’

    Naarmate mevrouw ouder wordt, voelt zij zich vaker alleen. Soms grijpt de eenzaamheid om zich heen. “Ik moet me daar dan een beetje tegen verzetten. Dat lukt de ene keer beter dan de andere keer”.

    Het hondje Cora zorgt voor zowel beweging als contact. Mevrouw moet de hond driemaal per dag uitlaten, en zo maak je onderweg ook eens een praatje. Dan haalt zi