Hout Vasthouden mag! Nummer 2

of 28/28
HOUTVASTHOUDEN MAG! IS HET MAGAZINE VOOR JONGEREN MET EEN HART VAN HOUT VAN ELFENBANKJE TOT WITROT, SOS SCHIMMELS -> pagina 13 SOLLICITEREN: DO’S EN DON’TS -> pagina 26 NUMMER 2
  • date post

    07-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    241
  • download

    9

Embed Size (px)

description

Hout Vasthouden mag! is het magazine voor jongeren met een hart van hout

Transcript of Hout Vasthouden mag! Nummer 2

  • 1houtvasthouden mag! is het magazine voor jongeren met een hart van hout

    van elfenbankje tot witrot, SoS SchimmelS-> pagina 13

    Solliciteren:doS endontS-> pagina 26

    nummer 2

  • 222

    04

    13

    05 06

    2117

    09

    20

    ho(u)t newSHoutsprokkels uit de houtsector

    bedrijf in de kijkerIn Belgi bollen de ballen het best

    hout Spots Agenda

    [email protected] in de Champions League van de technische beroepen

    Uit het jUiSte hoUt GeSnedenJonge productieoperatoren leven zich uit

    oPleidinG in de kijkerSe-n-Se Productie- en ProcesTechnologie (PPT) - Job gegarandeerd

    van de Schoolbank naar de werkvloerStraffe schakels in de ketting

    Schaven aan je kenniSVan elfenbankje tot witrot, SOS schimmels

  • 333

    26 27

    2423

    Uit het jUiSte hoUt GeSnedenJonge productieoperatoren leven zich uit

    aan de slag Solliciteren: dos en donts

    eco-loGiSchPEFC

    fotoreportageDag van het onderwijs tijdens de houtvakbeurs Prowood

    ho(u)t ShotEssen

    rUbriek qUiam

    Vader en zoon samen aan de negenassige schaafmachine, -> pagina 21

    Hout Vasthouden mag! is een uitgave van

    oChOpleidingsCentrum Hout vzwHof ter Vleest dreef 3, 1070 BrusselTel.: 02 558 15 51Fax: 02 558 15 [email protected]

    Verantwoordelijke uitgever: Andr DelouwConcept en realisatie: Link Inc, www.linkinc.beRedactie: Link Inc, www.linkinc.beVormgeving: Zeppo, www.zeppo.beFotografie: yelphoto.be, Joke Van Mieghemen Christophe Toffolo

  • 44

    ho(

    U)t

    newS

    ce-merkteken verplichtSinds kort moeten alle ramen en deuren die in de Europese Economische Ruimte (EER = de Europese Unie plus Noorwegen, IJsland en Liechtenstein) op de markt worden gebracht, voorzien zijn van een CE-merkteken. CE staat voor Conformit Europenne, in overeenstemming met de Europese regelgeving dus.Ramen en deuren moeten voldoen aan bepaalde prestatie-eisen zoals U-waarde, wind- en waterdicht-heid...De jongeren die uitstromen uit de houtopleiding horen de procedures in kwestie te kennen. Om die jongeren te informeren, ontving het Technisch Centrum der Houtnijverheid dit schooljaar meer dan tweehonderd leerlingen uit 15 scholen voor een interessante studiedag. Naast een theoretisch luik werd een door de leerlingen gemaakt raam op de specifieke prestatie-eisen getest.Deze opleiding werd georganiseerd door het OCH (OpleidingsCentrum Hout) en was mogelijk dankzij de ondersteuning van RTCs (Regionale Technologische Centra). Het enthousiasme en de interesse van de leerlingen waren in ieder geval geweldig.

    Wat is het Technisch Centrum der Houtnijverheid? De algemene opdracht van het Technisch Centrum der Houtnijverheid is wetenschappelijke en technische hulp bieden aan de nijverheid. meer info: www.ctib-tchn.be

    ho (U )t newS

    Is het einde van de es in zicht? In Dene-marken is alvast 90 procent van de essen aangetast door een dodelijke schimmel, de Chalara fraxinea of Hymenoscyphus pseudoalbidus. De sporen van deze schim-mel worden verspreid door de wind en kunnen tot nieuwe besmettingen leiden. Tot nog toe is er weinig bekend over de levens-cyclus van deze schimmel, de invloed van omgevingsfactoren en het infectieverloop.De ziekte is te herkennen aan donkere verkleuringen in de bast, aan het begin van de blad- en takaanzet. Als je met een mesje de schors eraf schraapt, zie je dat de bast afgestorven is. Vooral jonge takken worden aangetast. Als de ziekte zich uitbreidt rond

    de tak, bezwijkt het topje van de tak. Bij aanhoudende en zware aantasting sterft de hele boom af.De schimmel is aan een opmars bezig in Duitsland, Polen, Noorwegen, Zweden en Oostenrijk. Ook in Belgi werd in 2010 voor het eerst de Chalara fraxinea waargeno-men. Uit onderzoek bleek dat de infectie hier al sinds 2007 huishield. In 2011 waren essen in 49 gemeenten met de schimmel besmet. (bron: De Standaard) Wil je alles weten over schimmels en hout?

    Blader dan snel naar de paginas 13 tot 16.

    meer weten over de es? Blader dan snel door naar pagina 27.

    es met uitsterven bedreigd

    oproep van den oetbewerkerMet hout werken is een mooie stiel. Dat zie je op de Facebookpagina Den oetbewerker, een initiatief van een ervaren leraar uit de praktijk. Alle toekomstige vakmensen (en ouders) kun-nen zo een blik werpen op wat houtbewerkers zoal in hun mars hebben. En dat is nogal wat, als je even op deze Facebookstek surft. Vandaar deze warme oproep. Like de pagina en aarzel niet je werkstukken te delen met anderen. Maakt niet uit wat, al je creaties zijn welkom, als ze maar met onze edele grondstof hout zijn gemaakt. Spread the word (and the wood)! www.facebook.com/pages/Den-Oetbewerker/246666858702065

  • 55

    aalst pakt uit met houten piramideEen houten piramide? Met een zijde van 12 meter? Een knappe creatie van de leerlingen van het 7de BSO Bijzondere schrijnwerkconstructies van het vti aalst en Kaho sint-Lieven. De leerlingen maken deze piramide onder toezicht van dr. arch. lic. Frans De Medts en architect Alexis Verzele die voor dit project een nieuw houtskelet-bouwsysteem ontwikkelde. KAHO Sint-Lieven zal de piramide nadien inzetten als les- en instructielokaal.

    ce-merkteken verplichtSinds kort moeten alle ramen en deuren die in de Europese Economische Ruimte (EER = de Europese Unie plus Noorwegen, IJsland en Liechtenstein) op de markt worden gebracht, voorzien zijn van een CE-merkteken. CE staat voor Conformit Europenne, in overeenstemming met de Europese regelgeving dus.Ramen en deuren moeten voldoen aan bepaalde prestatie-eisen zoals U-waarde, wind- en waterdicht-heid...De jongeren die uitstromen uit de houtopleiding horen de procedures in kwestie te kennen. Om die jongeren te informeren, ontving het Technisch Centrum der Houtnijverheid dit schooljaar meer dan tweehonderd leerlingen uit 15 scholen voor een interessante studiedag. Naast een theoretisch luik werd een door de leerlingen gemaakt raam op de specifieke prestatie-eisen getest.Deze opleiding werd georganiseerd door het OCH (OpleidingsCentrum Hout) en was mogelijk dankzij de ondersteuning van RTCs (Regionale Technologische Centra). Het enthousiasme en de interesse van de leerlingen waren in ieder geval geweldig.

    Wat is het Technisch Centrum der Houtnijverheid? De algemene opdracht van het Technisch Centrum der Houtnijverheid is wetenschappelijke en technische hulp bieden aan de nijverheid. meer info: www.ctib-tchn.be

    ho(u)t SPotS

    MEI 2013

    bezoekersweken

    elektriciteitscentrale Spano

    A&S Energie organiseert in de ee

    rste helft van mei

    bezoekersweken waarin scholen

    welkom zijn. A&S

    Energie verwerkt niet-recycleerb

    aar afvalhout tot

    groene stroom. Een bezoek duu

    rt circa 2 uur en

    bestaat uit een presentatie en ee

    n rondleiding. Wie

    dit wenst, kan vooraf info krijgen

    om het bezoek

    voor te bereiden in de klas. Voor

    meer concrete

    info en om je bezoek te reserver

    en, neem je

    contact op met Jolien Roelens (0

    56/67.17.50,

    [email protected]).

    www.a-s-energie.be

    6 - 10 MEI 2013

    ligna hannoverSinds de jaren 7

    0 een begrip in de wereld van

    houtproducenten. Met exposant

    en uit tientallen

    landen.

    www.ligna.de

    13 - 16 MEI 2013

    interzum keulenEen van de groo

    tste beurzen ter wereld voor

    de houtindustrie. De beurs stelt

    3 themas

    centraal: Materiaal en Natuur,

    Functie en

    Onderdelen en Textiel en Mach

    ines.

    www.interzum.com

    13 - 20 OKTOBER 2013

    week van het bosOndertussen ee

    n klassieker in oktober

    geworden: de Week van het Bos

    . Met tal

    van activiteiten en educatief mate

    riaal.

    www.natuurenbos.be/weekvanh

    etbos

    9 - 11 NOVEMBER 2013

    hout en groen wonen 2013

    De 10de editie van de beurs Hou

    t en

    Groen Wonen. Je kan er kennism

    aken

    met de nieuwste producten en

    technieken op het vlak van ecolo

    gisch

    bouwen, houtbouw, hernieuwba

    re

    energien, passiefbouw en gezo

    nd

    wonen. Diverse spelers uit de

    ecobouwwereld en de houtbouw

    wereld

    verzamelen dan in Antwerpen.

    www.houtengroenwonen.be

  • 66

    welkom in de champions league van de technische beroepen eUroSkillS

    Strijkt neer oP het circUit van SPa-francorchamPS

    Scho

    [email protected]

    work

  • 77

    geen bruLLende F1-motoren vandaag. geen sneLLe bandenwisseLs. geen pitspoezen (jammer!). weL Kettingzagen, FreesmaChines, CnC-maChines, Computers... en een gietende regen. geen miChaeL sChumaCher, geen sebastien vetteL. weL 400 supergemotiveerde jongeren die op drie dagen een teChnisCh huzarenstuKje tot een goed einde moeten brengen. weLKom op het CirCuit van spa-FranCorChamps, diep in de ardennen. weLKom op eurosKiLLs 2012, de Champions League voor teChnisChe beroepen.

    aandacht, hier wordt gewerkt...

    Drie dagen lang (van 4 tot 6 oktober 2012) kon je je hier laten onderdompelen in de wereld van techniek en technische beroe-pen. Meer dan 43.000 bezoekers kwamen er langs. Er waren 400 actieve deelne-mers uit 23 landen. De rode draad was de competitie met technisch zeer uitdagende proeven.En de Belgen hebben het goed gedaan: 14 medailles (5 gouden, 6 zilveren, 3 bronzen) en 8 medailles voor uitmuntendheid. De Belgische technici draaien dus zeker mee aan de top, ze eindigden 3de in het landen-klassement.

    1, 2, 3... Go!De spanning is te snijden op de afdeling woodcraft technology. Normaal gezien staan hier blinkende F1-bolides. We zitten in de gebouwen van de pits. Maar de geur van motorolie heeft vandaag plaatsgemaakt voor die van houtzaagsel. De juryvoorzitter telt af: op zijn teken mogen de deelnemers aan het werk. De wedstrijd verloopt via een strak gechronometreerd schema. De jury kijkt streng maar rechtvaardig toe, want de teams mogen geen contact hebben met de bezoekers of hun coaches.Internationaler kan de sfeer niet zijn: er zijn teams (met telkens drie leden) uit Hongarije, Nederland, Spanje (de uiteinde-lijke winnaars), Litouwen, Estland, Cyprus, Estland, Sloveni, Portugal en natuurlijk... Belgi.

    eigentijds vakwerkHet Belgische team bestond uit grgoire arnould (18), Kevin ballman (17) en Florian maddens (20). Hun opdracht: een fraaie kast volgens Spaans ontwerp (in beuk en notelaar) met gefreesde onderdelen vervaardigen. Daarvoor moet je niet alleen handig zijn, je moet ook thuis zijn in cad/cam en een CNC-machine aan de praat krijgen. Hout bewerken is een eigentijds vak, zonder doeltreffend en correct gebruik van compu-tergestuurde machines sta je echt nergens. Dat werd hier nog maar eens bewezen.

    Unieke ervaringHoe kijken de deelnemers na afloop terug op EuroSkills? Grgoire Arnould heeft enkel positieve herinneringen.Mijn leerkracht in het laatste jaar houtbe-werking (aan het Institut Saint-Joseph in Saint-Hubert) heeft me aangemoedigd om me in te schrijven. Ik heb veel opgestoken tijdens de voorbereiding door de hulp van mijn coach. Tijdens de competitie zelf was ik altijd zeer geconcentreerd, ik had weinig last van de stress, ik ben van nature nogal kalm.De grootste uitdaging was de samenwer-king binnen het team. We hebben elkaar maar pas leren kennen kort voor het begin van de wedstrijd. Maar we zijn heel snel goed op elkaar ingespeeld geraakt.Wat ik vooral opgestoken heb? Het is een unieke professionele ervaring om op dit niveau met zijn drien te mogen samen-werken. En ook mijn school kijkt er enthou-siast op terug want ze hebben plannen om volgende keer opnieuw deel te nemen aan de preselecties.

  • 88

    wat heb je nodig om tijdens euroSkills in pole position te komen?Zelfvertrouwen is heel belangrijk om deze moeilijke opdrachten tot een goed einde te brengen. En zelfvertrouwen, dat krijg je vooral door een goede voorbereiding. De Belgische deelnemers waren voor de start van EuroSkills al maanden bezig met dit project.Ludovic dehy, pedagogisch medewerker

    Zoals op een echte werkvloer moet je goed met je collegas samenwerken en verschillende taken goed verdelen. Je moet niet op uwen alleen werken, want zo kunnen je collegas zich ook niet aan de planning houden. Uiteindelijk is de klant daar de dupe van.Benot tasiaux, expert

    Een goede teamgeest is cruciaal: je moet de anderen vertrouwen en elkaar niet voor de voeten lopen.antonio Cosy, pedagogisch medewerker

    [email protected]

    motivatie stressbestendigheid team spirit passie voor je werk technische vaardigheidzo behaal je medailles met de vingers in de neus (haal ze er wel op tijd ook weer uit ;-)).

    je doet professionele ervaring op je leert hoe anderen een opdracht aanpakken deelnemen is een + op je cv je zelfvertrouwen op de werkvloer

    wordt groter

    een dodelijk efficinte cocktail

    waarom meedoen aan eUroSkillS?

    quand les zosiaux

    chantent dans le bois

    !

    Terwijl de Grote Com

    petitie aan de gang w

    as, konden

    de bezoekers van Eu

    roSkills ook zelf aan

    de slag. Zo

    konden de jongste be

    zoekers zelf een nest

    kastje voor

    hun gevederde vrien

    den in elkaar timmer

    en.

    Een ideale gelegenhe

    id om hun eerste sta

    ppen te

    zetten in de houtbew

    erking. En een goede

    manier

    om iets meer te lere

    n over verschillende h

    outsoor-

    ten, over de noodzaa

    k om hout te besche

    rmen tegen

    vocht en schimmels

    en over levensnoodz

    akelijke

    veiligheidsvoorschrif

    ten als je op de werkv

    loer staat.

    Want die hamers en

    zagen kwamen soms

    gevaarlijk

    in de buurt van de jo

    nge kinderhanden...

    Als kroon op het wer

    k mochten de handig

    e harrys

    en henrittes hun ze

    lfgemaakte vogelkas

    tje meene-

    men naar huis. Nu m

    aar wachten op een v

    ruchtbare

    broedtijd...

    Zijn jullie ook een [email protected] met prachtige projecten die hun plaats in dit tijdschrift absoluut verdienen? Laat het ons zeker weten [email protected]

    afspraak in lille in 2014?

  • 99

    van de schoolbank naar de werkvloer

    twintig jaar geLeden startte pauL maeyninCKx een eenmanszaaK in KeuKendeuren. hij gooide wat beginLetters bij eLKaar en Kwam uit bij de naam Kempa. maar wanneer we vandaag het industrieterrein diKberd in herentaLs oprijden, zien we een heeL ander Kempa: het bedrijF huist in een modern gebouw met een hoogteChnoLogisCh maChineparK en teLt maar LieFst 45 medewerKers. onder wie heeL wat jong voLK!

    Straffe schakels in de ketting

    99

  • 1010

    van de Schoolbank naar de werkvloer

    Productie- verantwoordelijke eric teuwen ontvangt ons met een kop koffie en een korte rondleiding. gemotiveerde mensen hebben we nodigDe klanten van Kempa zijn hoofdzakelijk keuken- en interieur-bouwers. Het maken van keukendeuren vraagt immers een aantal specifieke machines en gereedschappen die voor kleine zelfstandigen niet haalbaar zijn. Dat is ons gat in de markt. Wij bieden een breed assortiment aan deuren, zowel in massief hout als in mdf.

    Van bij de start was naast de schrijnwerkerij ook de lakkerij een be-langrijk onderdeel van het bedrijf. Wij beschikken over verschillende spuitcabines, over een automatische mengmachine voor stabiele lak-kleuren en over een schuur- en lakstraat met UV-droging. Daardoor kunnen we tot driemaal per dag een nieuwe laag aanbrengen.

    Kempa wil kwaliteit n maatwerk bieden, en daarvoor hebben we gemotiveerde mensen nodig.

    mathieu lodeweyckx is de benjamin van de sChrijnwerKerijTot vorig jaar zat ik op de schoolban-ken, richting houttechnieken. Mijn stages liep ik bij zelfstandige schrijn-werkers, maar een job zat daar niet in. Via familie hoorde ik van een interim-plek bij Kempa. Ik ben er onmiddellijk op afgegaan en dat heb ik me nog geen seconde beklaagd. Want na een half jaar interim werk ik nu met een vast contract. Naar een job heb ik dus niet moeten zoeken!De eerste dag leidde Eric ons rond in het bedrijf en werd ik opgevangen door mijn ploegbaas. Ik mocht meteen beginnen in de schuurafdeling. Maar al snel kreeg ik een vaste werkpost aan een CNC-machine. Meestal trek ik profielen en tegenprofielen in stijlen en regels. Soms help ik elders om hout te zagen of te schuren.Aan een CNC-machine werken was wat ik altijd al wilde doen. Op school leerden we hoe zon machine werkt. Maar het verschil tussen school en Kempa is groot. Hier ben ik verant-woordelijk, hier is er werkdruk. Dat is een grote stap. Volgende maand komt er een gloednieuwe CNC-machine voor mijn werkplek. Ik kijk al uit naar deze nieuwe uitdaging!

    Naar een job heb ik niet moeten zoeken

  • 1111

    Sander helsen is de jongste aanwinst bij de orderverwerKingNa mijn middelbaar diploma hout-technieken trok ik nog drie jaar naar Gent voor de bacheloropleiding. Wat ik hier al negen maanden bij Kempa doe, ligt volledig in die lijn. Mijn job is het beheren van offertes en bestellingen. Die moet ik omzetten in concrete werk-voorbereidingen voor CNC-machines. Mochten we elke bestelling apart inge-ven, dan zouden we vaak halve platen over hebben. Allesbehalve efficint dus. Daarom bundel ik met een com-puterprogramma verschillende orders. Nesting heet dat. De opvang hier was heel goed. Mijn mentor is altijd beschikbaar om vragen te beantwoorden. Ik heb hier meteen een hele verantwoordelijkheid, maar dat schrikt me niet af. Kempa moder-niseert regelmatig zijn machines. Dat betekent meestal inwerken in nieuwe software. Dat zijn leuke uitdagingen. Binnenkort komt er bijvoorbeeld een vernieuwd platenmagazijn met een geautomatiseerd magazijnbeheer. Ik kijk er al naar uit!

    dorien cerstiaens is de jongste in de LaKKerijIk volgde een opleiding mode en verkoop maar moest noodgedwongen op zoek naar iets helemaal anders. Via een interimkantoor belandde ik bij Kempa. Het was meteen raak want ik ben hier nu anderhalf jaar. En intussen met een vast contract! Ik werk in de lakkerij. Wat ik meestal doe, is het voorschuren van de kanten vooraleer die een grondlaag krijgen. En wanneer ze terugkeren van de lak-straat moet ik ze opnieuw gladkrijgen voor een tweede en een derde laag. Regelmatig schuif ik ook door naar an-dere posten. Afwisseling genoeg dus. Tijdens mijn jaren op de schoolbank had ik nooit gedacht in een bedrijf van keukendeuren terecht te komen. Voor mij was dit een totaal nieuwe wereld. Maar ik werd goed opgevangen en kreeg veel uitleg van de ploegbaas. Altijd was er wel iemand die me verder hielp. De sfeer is hier heel goed, en dat is toch heel belangrijk.

    Er was altijd wel iemand die me verder hielp

    Verantwoordelijkheid

    schrikt me niet af

  • 1212

    van de Schoolbank naar de werkvloer

    Jongeren met een houtopleiding lopen niet in bosjes rond. Zoals iedereen in onze sector moeten we moeite doen om ze te vinden. Daarom investeren we in schoolstages. Stagairs zijn voor ons geen tijdelijke, goedkope werkkrachten. Het zijn potentile, toekomstige werknemers die een kans verdienen om zich te bewijzen. En effectief zijn er een aantal jongeren op die manier bij ons gestart. Dat is belangrijk, want het motiveert de technische scholen uit de buurt om verder met ons samen te werken.Daarnaast zoeken we vaak nieuwe mensen via interimkantoren. Soms zie je al bij de eerste rondleiding of het iets wordt. Stellen ze vragen of sloffen ze maar wat achter je aan? Al heb ik me ook al vergist. Sommigen hebben wat meer tijd nodig om te tonen wat ze in hun mars hebben.

    Nieuwkomers krijgen tijdens hun eerste werkdag een onthaalbrochure met alle nodige info. Interims krijgen een verkorte versie. Bovendien hebben al onze meester-gasten een opleiding coaching gevolgd. We werken immers met peterschappen. Elke nieuwkomer krijgt een peter toegewe-zen, die hem wegwijs moet maken in het bedrijf en bij wie hij altijd te rade kan.

    Vroeger was een houtbewerker een vak-man met een ruime stielkennis. In een mo-dern bedrijf als Kempa is dat anders. Ook al leveren wij maatwerk en geen bandwerk, bij Kempa is het maken van een keuken-deur een ketting met een hele reeks scha-kels. We hebben mensen nodig die de hele ketting kennen. Dat zijn de ervaren mensen die hier al langer werken. Maar meestal zoeken we jonge mensen om n of enkele schakels in die ketting uit te voeren. Wie

    bewijst dat hij meer aankan, krijgt dan kansen om door te groeien. Bijvoorbeeld via interne opleidingen. In de lakkerij kan je als schuurder beginnen zonder opleiding. Een opleiding pistoolspuiten kan je bij ons volgen. Wie in de schrijnwerkerij start, heeft een houtopleiding nodig, maar kan doorgroeien. Zo zien we soms dat jonge-ren snel weg zijn met computergestuurde machines.

    Het verhaal van de ketting en de schakels maakt dat we ook werkposten hebben met een lage instap. Zo zijn we bijvoorbeeld trots dat we vijf mensen in dienst hebben die hier vanuit een houtopleiding in het bijzonder onderwijs gestart zijn. Tijdens hun stage hadden ze bewezen dat ze hun plaats waard waren, dan twijfelen we niet. Voor ons is iedereen evenwaardig.

    een meestergast is bij ons een coachwe eindigen onze tour de kempa opnieuw bij eric, die ook verantwoordelijk is voor het onthaal van nieuwkomers

  • 1313

    wist je dat...we schimmels in het dagelijks leven overal tegenkomen: in Franse kaas, bijvoorbeeld in brie en blauwschimmelkaas in gist als ingredint voor brood en voor de bereiding van bier en wijn in champignons en shiitakes (eetbare Japanse paddenstoelen). Ja, zelfs voor geneesmiddelen worden sommige schimmels

    gebruikt. Bijvoorbeeld voor penicilline. Hallo, Van Dale? Penicilline =

    verzamelnaam voor een aantal chemisch verwante antibiotica, bereid

    uit verschillende soorten penseelschimmel (o.a. Penicillium notatum en

    chrysogenum), ze worden gebruikt als geneesmiddel tegen een aantal

    infectieziekten. Dat weten we dan ook weer.

    Schaven aan je kenniS

    ZwammenDe wetenschappelijke naam van schimmels is fungi. Doet dat geen belletje rinkelen? Juist, ja, zwammen. Het zijn levensvormen die uit cellen bestaan en nauw verwant zijn met zowel planten als dieren. Het woord zwam stamt af van het Germaanse swam-ma en betekent paddenstoel. Schimmel zelf komt van scimmel, wat roest betekent. Tot de schimmels behoren zowel meercellige organismen zoals pad-denstoelen maar ook eencellige organis-men zoals gisten. Aha, roest. Dus negatief? Nee, niet helemaal.

    biodiversiteitSchimmels spelen een belangrijke eco-logische rol bij de afbraak van plantaar-dig materiaal. Veel schimmels leven in symbiose met bomen en planten. Zo nemen ze bijvoorbeeld mineralen op en in ruil daarvoor krijgen ze van bomen en planten suikers terug voor hun eigen voeding. Op die manier verhogen schimmels de biodi-versiteit, omdat de boom kan overleven in moeilijkere omstandigheden.

    houtrotSchimmels komen voor bij levende bomen en bij gezaagd (bewerkt) hout. Niet alle schimmels hebben een schadelijk effect op het hout. Ze zijn pas schadelijk als ze van het hout gaan leven. Ze voeden zich dan met de bouwstoffen (cellulose en lignine) van hout. Daardoor verliest het hout zijn gewicht en sterkte. En dan spreken we inderdaad van het gevreesde houtrot.

    van elfenbankje tot witrot,

    SoS schimmels

    die oChtend ergens in een houtbedrijF. aangetast door sChimmeLs. eCht? yep, iK vrees ervoor. houtrot. en das rot natuurLijK. dan Krimpt het hart van de ware houtbewerKer ineen. maar hoe zit dat nu eigenLijK met die sChimmeLs. wat zijn ze? vanwaar Komen ze? wat veroorzaKen ze? hoe aanpaKKen? en is hun sLeChte naam weL tereCht?

    cellulose en lignineCellulose is een polysacharide

    (koolhydraat) die door nagenoeg alle

    planten wordt aangemaakt (vooral bomen).

    Katoen en watten zijn voorbeelden van

    nagenoeg zuivere cellulose.

    Lignine is een chemische stof die

    voorkomt in de celwand van verschillende

    cellen van hout. Het kan gebruikt worden

    als bindmiddel voor bijvoorbeeld karton of

    lijm.

    De sterkte van hout is een resultaat van

    de wisselwerking tussen cellulose en het

    lignine eromheen.

  • 1414

    Schaven aan je kenniS

    vochtWanneer worden schimmels echt schadelijk? Dat hangt af van een aantal concrete factoren (we sommen ze hieronder op). De belangrijkste is vochtigheid. Schim-mels groeien meestal op nat hout. Als het hout droog is, zullen de meeste schimmels zich niet verder ontwikke-len. Let wel, ze kunnen wel aanwezig blijven in het hout. Zodra het hout langdurig bevochtigd wordt, bestaat de kans dat ze opnieuw gaan groeien.

    factoren voor het ontwikkelen van schimmels voldoende voedsel: in het spinthout zitten meestal voldoende voedingstoffen om schimmels te laten ontwikkelen. Het meeste kernhout daarentegen bevat heel wat inhoudsstoffen om schimmels te weren. De hoeveelheid van deze stoffen kan sterk verschillen. Vandaar ook de verschillende duurzaamheidsklassen voor hout (I: zeer duurzaam tot V: niet duurzaam).

    voldoende vocht: houtvochtgehalte hoger dan 20% en lager dan 120%

    gunstige temperatuur: meestal rond de 25C maar soms al bij temperaturen net boven het vriespunt. Dit geldt enkel voor de schimmeldraden. De sporen doorstaan extreme koude en hitte meestal goed.

    voldoende zuurstof: schimmels hebben veel zuurstof nodig (om o.a. de cellulose om te zetten in voedingsstoffen). Onder water zal hout niet worden aangetast. Een paal in het water zal rotten op de grens tussen lucht en water.

    afwezigheid van giftige stoffen: voldoende natuurlijke giftige stoffen in hout verhogen de duurzaamheid. Bijvoorbeeld de olin in sommige cedersoorten of de looistoffen (tannine) bij eiken.

    remedies voor het voorkomen van schimmelsHet is uiteraard aangewezen om schimmelaantasting te voorkomen. Bovenstaande factoren mogen dus eigenlijk geen vrij spel krijgen. Hier een greep uit mogelijke acties: voedsel uit het hout halen: bv. wateren van het hout (beperkt gunstig effect)

    zuurstof uit het hout halen (moeilijk te realiseren) houtvochtgehalte onder de 20% brengen (Opgepast: de sporen van de schimmels overleven dit. Als het hout opnieuw nat wordt, kunnen de schimmels opnieuw uitbreken.)

    de temperatuur naar omlaag (beperkt gunstig effect) of omhoog brengen (+40C)

    giftige stoffen in het hout brengen (verduurzamen, zie verder)

    enkele gekende schimmels bij bomen

    meeldauw (witziekte) witte poederachtige vlekken komt voor op alle boomsoorten

    essenziekte (Chalara fraxinea) donkere verkleuring op de bast

    vooral bij essen (zie ook p. 27)

    een gezonde boom heeFt een natuurLijK aFweersysteem dat beginnende aantasting Kan tegengaan. de boom zaL dan antistoFFen ontwiKKeLen oF de CeLLen aFgrendeLen. het zijn de zieKe bomen die bepaaLde sChimmeLs moeten vrezen. vooraL parasitaire sChimmeLs dreigen de zieKe Knoesten de genadesLag te geven.

    Parasitaire schimmelsVeel schimmels leven van dood plantaardig materiaal. Andere schimmels teren op levend plantaardig materiaal. Daarom noemen we ze precies parasieten. Deze parasitaire schimmels kunnen bij de plant ernstige ziekten veroorzaken met een ticketje humus tot gevolg. Bomen die gevoelig zijn voor schimmelinfecties zijn bijvoor-beeld iepen of kastanjes.

    mOgelijke OOrzaken: verwondingen in de bast afbreken van een tak het afsterven van het centrale gedeelte van de wortelaanzet

    Schadelijke schimmels bij levende bomen

  • 1515

    Schaven aan je kenniS

    niet-Schadelijke schimmelsdat zijn sChimmeLs die de CeLwand van het hout niet aanvreten. ze hebben geen invLoed op de textuur van het hout, weL op het uitziCht.

    blauwschimmels zwartblauwe verkleuring tot diep in het hout

    zowel bij loof- als naaldhout (vooral in het spintgedeelte)

    voeden zich met de inhoud van de cellen

    kunnen de aantasting door andere schimmels bevorderen

    OOrzaak:

    te langzaam gedroogd vers gezaagd hout

    OplOssing:

    er bestaat geen curatief bestrijdingsmiddel

    oppervlakte-schimmels donzige laag op het hout zowel bij loof- als naaldhout voeden zich met de stoffen aanwezig op het hout

    OOrzaak: hoge vochtigheid, onvoldoende ventilatie/verwarming

    OplOssing:

    luchtvochtigheid laten dalen (ventilatie, verwarming)

    bruinrot of kubiekrot bruine tot rode verkleuring hout wordt zacht met scheuren haaks op de draadrichting (kubusvorming)

    zowel bij loof- als naaldhout breekt de cellulose af

    zWammen Die BruinrOT kunnen VerOOrzaken huiszwam kelderzwam

    witrot wit- tot geelachtig van kleur houtvezels vallen uit elkaar voornamelijk bij loofhout breekt cellulose en lignine af

    zWammen Die WiTrOT kunnen VerOOrzaken elfenbankje bruine eikenzwam

    zachtrot combinatie van wit- en bruinrot verkleurt tot zwartbruin vooral op de buitenkant van hout aanwezig hout wordt zacht breekt cellulose af

    zWam Die zaCHTrOT kan VerOOrzaken korsthoutskoolzwam

    Schadelijke schimmelsdit zijn sChimmeLs die Leven van de bouwstoFFen (Lignine, CeLLuLose, zie KaderstuKje) van hout. hierdoor raKen de CeLLen van het hout besChadigd en de textuur aangetast. gevoLg: houtrot.

    we onderscheiden 3 soorten houtrot:

    en wat met bewerkt hout?

  • 1616

    Schaven aan je kenniS

    bescherming tegen schimmels; kunstmatige verduurzaminGhet hout besChermen tegen sChimmeLs, om zo de Levensduur ervan te verLengen? dat Kan door het hout Kunstmatig te verduurzamen. gLobaaL genomen past men de twee voLgende methoden toe.

    aanbrengen van een conserverende vloeistof

    De meest toegepaste technieken hierbij zijn:

    bestrijken: het verduurzamingsmiddel wordt

    met een kwast op het hout aangebracht. Niet

    echt een nauwkeurig proced want moeilijk

    te peilen hoeveel middel in het hout terecht-

    komt.

    drenken/dompelen: men dompelt het hout

    een tijd onder in een verduurzamingsmiddel.

    Omdat dit een oppervlakkige behandeling is,

    kan het hout weer bloot komen te liggen, o.a.

    door dieptescheurtjes, waardoor de bescher-

    mingslaag wordt aangetast.

    impregneren onder druk: eerst gaat het

    hout in een horizontale cilinder (autoclaaf,

    toestel voor verhitting onder grote druk). Dan

    perst men de lucht uit de cilinder waardoor

    de houtcellen opengaan. Vervolgens wordt

    onder druk (8 10 bar) een verduurzamings-

    middel in het hout gespoten. Een techniek die

    het hout in de diepte beschermt.

    houtmodificatie Dit komt neer op het verbeteren van bepaalde eigenschappen van het hout door de moleculen te veranderen.

    Hier de meest voorkomende technieken: thermisch modificeren: door middel van warmte wordt de structuur van het hout gewijzigd. Nadeel is dat alle thermische modificatiemethoden een (beperkt) verlies van mechanische eigenschappen van het hout veroorzaken. Gekende processen zijn het bakken (bv. Stellac) en het verhitten/afkoelen van hout.

    chemisch modificeren: men brengt chemi-sche stoffen aan in het hout die vervolgens een reactie veroorzaken in de houtstruc-tuur. Een veel toegepast proces is acetyle-ren (bv. Accoya-hout).

    drenken

    autoclaaf

  • 1717

    bedrijf in de k ijker

    de ballen het beStin belGi bollen

    hun biLjarttaFeLs zijn gegeerd van Korea tot mexiCo en aLLe topspeLers maKen er reCLame voor. reden genoeg om in onze reeKs over interessante beLgisChe houtbedrijven een KijKje te nemen in het antwerpse maLLe, thuisbasis van biLjartFabrieK verhoeven.

  • 1818

    bedrijf in de k ijker

    kWaliTeiT lOOnTluC VerHOeVen, zaakVOerDer: In dit atelier, opgestart door mijn vader, worden al 40 jaar biljarttafels gebouwd. Met heel veel toewijding heeft hij zijn vakmanschap doorgegeven aan mij en mijn broer. Wij zijn trouwens uniek in Belgi met ons getuig-schrift biljartbouwer!Vroeger waren er zeker 10 fabrikanten van klassieke biljarttafels in Belgi, vandaag zijn wij alleen. De reden? Sommigen probeerden met toegevingen op vlak van kwaliteit te kunnen concurreren met goed-kope tafels Made in China. Wij niet. Wij verkopen tafels die als ze goed onder-houden worden tientallen jaren meegaan. Ons enige verkoopargument is kwaliteit, en dat loont.Ongeveer 65 procent van onze omzet komt uit export. We hebben tafels staan in Zuid-Korea, Mexico, Colombia, de Verenigde Staten, Argentini en Vietnam. In Korea is biljarten een echte volkssport. De hoofd-stad telt 30.000 zalen, met gemiddeld 8 tafels. Reken maar uit. In Belgi leveren we zowel aan cafs en biljartlokalen als aan particulieren. Daarnaast doen we ook veel onderhoud. Elk jaar vervangen we 800 tot 1000 lakens. Tot in Portugal toe.

    Wij hebben nog nooit n pagina publiciteit gemaakt. De beste Belgische biljartspelers zijn onze ambassadeurs. Als zij verklaren dat ze liefst op een tafel van Verhoeven spelen, dan is dat onze beste reclame. maaTWerkNog belangrijker is ons personeel. Zonder hen geen kwaliteit! Vergeet niet, bij ons is elke biljarttafel maatwerk. We vertrek-ken telkens van een 5 cm dikke Italiaanse leisteen. Die zijn al voorgevlakt wanneer ze hier toekomen, maar wij vlakken ze nog na met een speciale, zelf gebouwde machine. Wat vroeger een dag schuurwerk was voor vier man, doet de machine nu veel sneller. Op die manier maken we de steen waterpas tot op 18/100ste van een millimeter.Het hout voor de onderbouw of de poten en het lijstwerk kan verschillen, maar wij gebruiken meestal movin-gui. Voor de afwer-king soms ook weng, bubinga of mahonie.Heel belangrijk zijn de ban-den, de

    rubberen zijkanten waar de bal tegenaan botst. Die moeten heel nauwgezet aan het lijstwerk gemonteerd worden.

    Wat de meeste mensen niet weten, is dat er in een goede biljarttafel verwarming zit. Een koude leisteen trekt immers vocht aan,

    pHilippe VerHOeVen, zOOn Van en jOngsTe meDeWerker:

    Een houtopleiding heb ik niet, maar ik doe hier wel al heel lang vakantiewerk. Een jaar geleden ben ik in het bedrijf gestapt. We zijn een klein team, 8 toffe mensen die ik natuur-lijk al heel lang ken.Meestal ga ik mee de baan op om tafels te plaatsen en lakens te vervangen. Wanneer ik vroeg thuis ben, help ik in het atelier. Zo leer ik de stiel al doende. Maar hout bewerken is een vak apart, ik heb dus nog wel enkele jaren nodig vooraleer ik alles onder de knie heb.Of het bedrijf een toekomst heeft? Daar geloof ik zeker in, anders zou ik hier niet zitten. Behalve pool en snooker spelen jon-geren maar zelden biljart, dat klopt. Ik ook niet trouwens. Maar dankzij pool en snooker hebben ze al wel eens van de biljartsport geproefd. En zo zal er altijd wel een markt blijven voor de sport. Zeker voor biljartta-fels die veel beter zijn dan wat de Chinezen maken!

  • 1919

    waardoor het laken wolliger wordt en de bal niet meer zo goed rolt. Wij adviseren onze klanten altijd om de tafels ver van vocht en tocht te houden.Voor een biljarttafel hier buitengaat, is ze minstens twee keer gemonteerd in ons atelier, zodat we 100 procent zeker zijn dat alles perfect past.

    carambole Het basisspel van het klassieke biljarten wordt gespeeld met 2 witte en 1 rode bal. Elke speler scoort met zijn witte bal een carambole door zowel de andere witte als de rode te raken. Goede biljarters kunnen zo honderden punten op een rij maken.

    drieband Bij bandstoten moet je bal onderweg minstens 1 band raken. Bij driebanden moet je er minstens 3 raken.

    Golfbiljart Ook gekend als tapbiljart of toppenbiljart. Op de tafel staan rubberen doppen. Het doel is als eerste vijf ballen in het gat van de tegenstander te spelen.

    keu Biljarten doe je niet met een stok maar met een keu!

    kunststoten Artistiek biljart. Spelvorm waarbij de speelbal op het laken bepaalde patronen moet volgen. Met veel effect!

    pool Ook wel Amerikaanse biljart genoemd. In de hoeken en aan de zijkant van de tafel zitten grote gaten, waarin de genummerde ballen via een bepaalde volgorde terecht moeten komen. Men zegt wel eens: Poolen kan je spelen zonder dat het opvalt dat je niet kan spelen.

    pomerans Het topje van de keu. Moet regelmatig gekrijt worden om te vermijden dat je keu ketst.

    snooker Vandaag zeker het meest gekende spelletje. De gaten zijn kleiner en de tafel is veel groter dan bij het poolen, makkelijk is het dus allerminst.

    biljartwoordenboek

    belgi boven Spelers De lijst met Belgische wereldkampioen

    en in het

    biljarten is heel lang en ook vandaag zijn 6 spelers

    uit de top tien Belg.

    lakens De beste biljartlakens komen van Simo

    nis, een

    familiebedrijf uit Verviers met een traditie van meer

    dan 300 jaar.

    ballen Je raadt het al, ook de beste ballen zijn

    Belgisch.

    Saluc, een bedrijf uit Doornik, produceert elke

    dag 30.000 biljartballen. Vroeger waren die uit

    ivoor, maar dat is nu verboden. Vandaag zijn ze van

    kunststof.

    tafels Verhoeven uit Malle houdt de Belgische

    eer hoog!

  • 2020

    oPle id inG in de k ijker

    wat? PPT is een nieuwe studierichting van 1 jaar die je voorbereidt op het beroep van operator. De opleiding is heel sterk gericht op de arbeidsmarkt. De lessen worden afgewisseld met stages in verschillende bedrijven.

    PPT staat voor Productie- en ProcesTechnologie. Het is een Se-n-Se, het vroegere 7de specialisatiejaar TSO. Se-n-Se betekent Secundair na Secundair en wordt georganiseerd door secundaire scholen.

    wanneer? Genteresseerde jongeren kunnen instappen op twee momenten, op 1 september of op 1 februari.

    voor wie? Leerlingen die een diploma secundair onderwijs hebben behaald. Er is geen technische voorkennis vereist. Dus ook leerlingen uit het ASO zijn welkom.

    wat leer je bij PPt? Je krijgt geen algemene vakken meer. PPT focust op de praktijk. De nadruk ligt op werkplekleren in een technologische, industrile omgeving. De leerling/cursist wordt opgeleid volgens het profiel dat de industrie verwacht van een starter.

    Daardoor leer je op n jaar tijd alle knepen van het vak: zelfstandig en probleemoplossend denken en werken

    industrile processen beheersen en sturen (bv. een productielijn bedienen, instellen en bijregelen)

    de productie controleren kwaliteitsvolle producten maken veilig en milieubewust werken

    waar? Momenteel bieden twee scholen deze studierichting aan: KTA1 HoTech Insti-tuut in Oostende en Lyceum Paarden-markt in Antwerpen (vanaf het school-jaar 2013-2014 ook het VTI Waregem en KA Geraardsbergen).

    waarom? Door het tekort aan operatoren heb je een grote werkzekerheid. Je kan later als operator terecht in uiteenlopende sectoren, zoals de chemische nijver-heid, de houtsector, de textiel- of voedingsindustrie. Met een diploma Productie- en ProcesTechnologie heb je een grote troef om werk in je buurt te vinden.

    wat na het SecUndair?

    Se-n-Se ProdUctie- en ProceStechnoloGie

    (PPt)

    meer info:www.sense-ppt.be.Check zeker ook www.onderwijskiezer.be, een prima zoekmachine voor opleidingen en scholen.

    Job gegarandeerd

  • 2121

    Uit het jUiSte hoUt GeSneden

    je maG vooral niet SlordiG Zijn

    wat doet een produCtieoperator in de

    houtseCtor eigenLijK? hL veeL, zo Leren we bij brems in haLen. we Kauwen onze

    mensen niKs voor, ze Krijgen de verantwoordeLijKheid

    om zeLF mee te waKen over de KwaLiteit en om

    de werKmethodes te verbeteren. en uiteraard verwaChten we dat ze hun maChine(straat) grondig Kennen en zeLF Kunnen

    onderhouden.

    ProdUctieoPeratoren leven Zich Uit

    jonGe

    bij bremS doorS enbremS hoUthandel

    Brems begon meer dan een eeuw geleden als traditionele klompenmakerij, maar groeide uit tot belangrijke industrile speler in hout, deuren en parket. Bij het familiebedrijf, dat in 2010 werd overgeno-men door houtgroep Cras, werken ruim 80 mensen, onder wie een groot aantal productieoperatoren.

    erwin ruytings is productieleider van de businessunit Houthandel. Zijn ploeg telt 35 medewerkers, verdeeld over zagerij, schaverij, drenk-unit, laders en vrachtwa-genbestuurders. Er komt vooral gevier-schaald hout binnen, maar ook nog ronde stammen, waar wij dan mooie gevier-schaalde planken of balken uit verzagen. Dit hout kan rechtstreeks naar de klant, of we doen nog een bijkomende bewerking, zoals schaven om bijvoorbeeld profielen te maken, of herzagen naar andere secties. Ook het drenken van hout behoort tot de mogelijkheden. We hebben twee dompel-baden met ATG-keuring om timmerhout beter bestand te maken tegen schimmels en insecten. (ATG staat voor Algemeen Tech-nische Goedkeuring.)

    de juiste zaag of schaafIn de zaagafdeling werken vijf medewer-kers met verschillende zaagmachines. We hebben een Brenta herzaag met bandzagen van 8,50 m en een Stenner herzaag met bandzagen van 5,60 m. Voor de ronde stam-men gebruiken we een Brenta boomzaag met bandzagen van 10,80 m. Ook de dikte van de zaag speelt een rol. Stelregel: hoe zwaarder het hout, hoe dik-ker de zagen.In de schaverij zijn zes mensen aan de slag. We maken nagenoeg alles, van planchet-ten en plintjes tot terras- en vloerplanken. Profielen kunnen ook volgens model van de klant gemaakt worden. Eventueel met brandvertragende behandeling of extra af-werkingslaag. We hebben een grote schaaf voor de standaardproducten en enkele kleinere schaven voor beperkte series. Uiteraard hebben wij zowel voor bandzagen als voor schaafkoppen een eigen slijperij.

    gezocht: teamspelersDe ploeg van Erwin telt flink wat produc-tieoperatoren. Maar het is moeilijk om mensen te vinden met tegelijk verstand van hout en de feeling om met machines te werken. Je moet ook materiaalkennis heb-ben. Als je ziet dat er inkepingen of lijnen in de geschaafde kepers zitten, moet er een belletje gaan rinkelen dat er mogelijk iets niet klopt met de schaafmachine. Boven-dien moet je een teamspeler zijn, zeker in de schaverij. Daar hebben we niks aan einzelgngers. En ook al is tegenwoordig alles geautomatiseerd, als operator ben je veel meer dan een machinebediener. Gaat er iets mis, dan moet je weten wat er aan de hand is.

  • 2222

    Uit het jUiSte hoUt GeSneden

    robot aan de cnc-machine In de productiehal van Brems Doors produceren 15 vakmannen binnendeuren op maat. We maken geen enkele standaarddeur, vertelt productieleider johan beelen. Alles is op bestelling. We staan bekend voor onze strakke deuren in mdf of fineer voor het hogere marktsegment. De stroken fineerhout, die we zelf in het buitenland selecteren, worden hier aan elkaar gevoegd met draad en smeltlijm.De deurbladen van Brems bestaan uit een kern van spaanplaat met aan weerszijden een mdf-plaat. Het geheel wordt samengehouden met een massief den-nen kader. Daar kruipt veel handenarbeid in, want wij produceren niet aan de lopende band. Het frezen van de deurbladen gebeurt wel CNC-gestuurd. Bij elk deurblad zit een chip in n van de kaderlatten met alle nodige informatie. Onze robot pikt het deurblad van een stapel, houdt de chip voor een scanner en plaatst dan het deurblad op de CNC-machine, die dan alle maat-bewerkingen uitvoert, van de scharnieren tot eventuele ingefreesde figuren.

    invallen voor een collega Ook voor de afkasting van de deuren werkt Brems met een CNC-proces. Hier geen indrukwekkende robot, maar zelfstandige productieoperatoren. Johan Beelen: We kauwen onze operatoren niks voor, ze krijgen de verantwoordelijkheid om zelf mee te waken over de kwaliteit en de werkmethodes te verbeteren. Uiteraard verwachten we dat ze hun machine grondig kennen en zelf kunnen onderhouden. Maar ze moeten ook flexibel zijn, om indien nodig te kunnen invallen voor een col-lega. Ook teamwork en ruimtelijk inzicht zijn belangrijk, en niet te vergeten: veilig werken. Als productieopera-tor moet je alle richtlijnen opvolgen, veiligheidskledij dragen, de bescherming op de machines laten staan en herstellen indien nodig. En heel belangrijk: onveilige situaties onmiddellijk melden!

    Sam janssens: ik controleer elke keperVader en zoon die zij aan zij op de werkvloer staan, je komt het niet dikwijls tegen. Maar wel aan de negenassige Weinig schaafmachine van Brems Houthandel. sam janssens (20) werkt sinds anderhalf jaar bij zijn vader peter. Ik heb hout-technieken gevolgd en na mijn zevende jaar kon ik hier met-een beginnen. Ik werk nog niet alleen met de schaafmachine, maar controleer elke keper die eruitkomt. Materiaalkennis is daarvoor onontbeerlijk, want je moet goed weten hoe hout eruit moet zien. Ook technisch inzicht is handig. Je hoeft gelukkig niet alles op voorhand te kennen. Ik leer enorm veel bij van mijn vader, bijvoorbeeld hoe hij de motoren van de schaafmachine onderhoudt en herstelt.Vader Peter tipt: Het komt erop aan om het hout goed te sorteren. Van slecht hout kan je nooit mooie latten maken.Peter staat ruim twintig jaar achter de schaafmachine en kent de knepen van het vak. Het leuke hier: wij schaven nog zoals vroeger. Dat wil zeggen dat je je machine volledig moet beheersen, de schaafkoppen afstellen, de doorvoersnelheid regelen. Daarvoor moet je natuurlijk wel kennis hebben van hout.

    johan vuegen:

    machine maakt het boeiend

    johan vuegen (25) is verant

    woordelijk voor de afkasting

    van de

    deuren. Aan de hand van ee

    n picklijst haal ik alle onder

    delen uit het

    magazijn vier opgaande ho

    utstukken voor de voor- en a

    chterkan-

    ten van de deur en twee stuk

    ken voor de kop van de deur.

    Vervol-

    gens leg ik de omkastingen

    klaar voor bewerking en se

    lecteer ik het

    programma op de CNC-free

    smachine voor de juiste deu

    rmaat, het

    verstek bovenaan, de scharn

    ieren, de slotplaat en de bre

    edte van

    de inschuifbekleding. Na de

    CNC-bewerking gaan de omk

    astingen

    ofwel rechtstreeks naar de m

    ontage ofwel naar de lakafde

    ling.

    Johan produceert tot 80 omk

    astingen per dag. Ik hou de

    machine

    draaiende, doe kleine aanpa

    ssingen in het programma e

    n hou

    voortdurend de kwaliteit in d

    e gaten door met mijn schuif

    maat alle

    uitfrezingen te controleren. E

    n het komt nauw, want wij w

    erken met

    zeer scherpe toleranties. M

    ensen zien nu eenmaal graa

    g strakke,

    mooi ingewerkte deuren. Du

    s je moet hier zeer stipt wer

    ken en je

    mag vooral niet slordig zijn.

    Ook zijn machine kent Johan

    door en door. Gereedschap

    vervangen,

    de machine onderhouden en

    smeren: het behoort allema

    al tot mijn

    takenpakket. Zoiets leer je

    niet op school en precies da

    t maakt het

    boeiend. Je hebt ook materia

    alkennis nodig, bijvoorbeeld

    om de

    juiste voedingssnelheid te k

    unnen bepalen. Het mooiste

    aspect van

    mijn job? Dat ik mee kan we

    rken aan zulke mooie deure

    n, en dat ik

    veel verantwoordelijkheid k

    rijg.

  • 2323

    daG van het onderwijS

    Prowood

    op 24 oKtober 2012 organiseerde de houtvaKbeurs prowood de dag van het onderwijs voor de LeerLingen van de derde graad houtbewerKing

    KLASSE, HOE OP 24 OKTOBER MEER DAN 1500 LEERLINGEN DE PROWOOD VAKBEURS BEZOCHTEN. VOOR WIE ERAAN ZOU TWIJFELEN, DE TOEKOMST VAN DE HOUTSECTOR IS VERZEKERD! oLivier CLaessens (organisator)

    UITSTEKEND VOORBEREID DOOR HET OPLEIDINGSCENTRUM HOUT (OCH). ZEKER VOOR HERHALING VATBAAR hans maes (vti waregem)

    NIETS DAN LOF. PRIMA IDEE OM MET VOORAF OPGESTELDE VRAGENLIJSTEN EN OPDRACHTEN TE WERKEN patriCK mentens (tisp moL)

    Sta ik erop?jawel, surf na

    ar onze Facebook-

    paginas, daar vind je alle foto

    s:

    www.facebook.com/

    houtvasthoudenmag/

    photos_stream

    1551 leerlingen 187 leerkrachte

    n

    34 Vlaamse scholen

    17 Waalse scholen

    15.581 bezoekers

    205 standhouders

    een boeiende, massaal

    bijgewoonde studiedag:

  • 2424

    Pefc

    het sleutelwoord: duurzaamheidHout is en blijft een van de meest milieuvriendelij-ke materialen. Hout is immers perfect hernieuw-baar. Uitputtelijke energiebronnen zoals aardolie en steenkool zijn dat niet. Voorwaarde: het hout moet op een duurzame manier gewonnen worden.

    Dit alles gekaderd in een verantwoord bosbe-heer.

    wat houdt dat in?Duurzaam bosbeheer houdt rekening met alle aspecten van het ecosysteem: de typische fauna en flora, de bodem, de waterhuishouding Ook de sociale aspecten zijn belangrijk. Zoals de rechten van inheemse gemeen-

    schappen die in het bos wonen of hiervan afhankelijk zijn voor hun levensonderhoud.

    Nog een aandachtspunt: de veiligheid en goede arbeidsomstandigheden van bosarbeiders. Last but not least is er het economische aspect. Het beheer moet economisch rendabel zijn en eerlijk ten goede komen aan alle belanghebben-den.

    hoe is dat gegroeid?Om de garantie te kunnen bieden dat hout uit duurzaam bosbeheer stamt, is het concept van boscertificering en houtlabeling ontstaan. Via zon systeem kan de consument hout uit verant-woord beheerde bossen onderscheiden.

    Tegelijk worden boseigenaren over de hele wereld gestimuleerd in hun inspanningen voor een duur-zaam beheer.

    In 1999 zag PEFC, een internationale niet-gouver-nementele organisatie (ngo), het licht op initiatief van 12 Europese landen, waaronder Belgi. Dit programma werd al snel gesteund door de ver-schillende spelers die van ver of dichtbij betrokken waren bij het bos. Bij het PEFC-gebeuren hebben alle betrokkenen hun zeg: boseigenaars, industrie, milieuorganisaties, wetenschappers en gebruikers van het bos.

    ControleBedrijven die PEFC-producten willen verwerken en/of verhandelen, dienen in het bezit te zijn van het zogenaamde Chain Of Custody-certificaat. Een onafhankelijke auditinstelling ziet strikt toe op de naleving van de PEFC-criteria in de bedrijven en reikt het certificaat uit voor een periode van 5 jaar (maar met jaarlijkse controles).

    PEFC is ondertussen uitgegroeid tot het grootste boscertificatiesysteem ter wereld met meer dan 247 miljoen hectare gecertificeerde bosoppervlak-te. In Belgi zijn er 388 gecertificeerde bedrijven, wereldwijd meer dan 9500.

    hout is puur natuur, daar is geen speLd tussen te Krijgen. maar niet eLKe houtKap en niet eLKe houtverwerKing is eCoLogisCh verantwoord. daarom staan we hier stiL bij projeCten die oog hebben voor de toeKomst van onze pLaneet.

    eco-

    loGi

    Sch

    je hebt er ongetwijFeLd aL van g

    ehoord: peFC,

    oF programme For the endorsem

    ent oF Forest

    CertiFiCation. peFC is een LabeL d

    at de Consument

    garandeert dat het hout oF het

    papier aFKomstig

    is van duurzaam beheerde bosse

    n. peFC is

    ooK een internationaLe organis

    atie die een

    miLieuvriendeLijK, soCiaaL guns

    tig en eConomisCh

    LeeFbaar bosbeheer promoot.

    meer info:

    www.pefc.be

    www.facebook.com

    /

    mijnplekjeinhetbo

    s

  • 2525

    eco-loGiSch

    op de belgische markt zijn vooral deze 2 labels aanwezig: het FsC- en het peFC-label. FsC betekent Forest Stewardship Council.

    theuns wint balthazar award voor meest ecologische meubelOp de Internationale Meubelbeurs in Br

    ussel in november 2012

    werden voor de zesde keer de Balthazars uitgereikt. De prijzen

    zijn in de eerste plaats bedoeld als stimulans om innovatie bin-

    nen de meubelsector te stimuleren.

    meubelfabriek theuns uit essen won de Most Green Award

    voor haar inspanningen op ecologisch vlak. het bedrijf doet

    voor 70 procent van haar productie een beroep op hout

    afkomstig uit bossen met het peFC-label

    Het bedrijf behaalde in 2010 het PEFC Chain of Custody-certifi-

    caat. Theuns erkent de meerwaarde van duurzaam bosbeheer.

    We zijn overtuigd van het belang van verantwoorde houtwinning.

    Vermits wij vooral met eikenhout werken en er onder het PEFC-

    certificaat veel eikenhout beschikbaar is, was het behalen van

    een eigen certificaat een logische keuze, vertelt zaakvoerder

    Theo Theuns. Onze leveranciers werkten al met tal van zagerij-

    en die het certificaat hadden. De ontbrekende zagerijen hebben

    intussen ook hun certificaat verworven.

    De meubelfabriek viel in de prijzen met de Landeck-eetkamer.

    Het is een creatie die verwijst naar de eetkamer uit grootmoe-

    ders tijd, maar ze werd in een hedendaags jasje gestoken. Met

    schelpgreepjes in een Old Metal Look en met een vlakverdeling

    van de kastdeuren met kleine panelen of geslepen glas, besluit

    de trotse zaakvoerder.

    www.theunsmte.be

    winaars BalthazarAward

  • 2626

    aan

    de

    Sla

    G

    praktijkvoorbeeld

    Leerlingen leren sollicit

    eren

    Jobexpo organiseert dit j

    aar opnieuw

    sollicitatiebeurzen in tech

    nische

    scholen. Een drempelverl

    agend initiatief

    dat bedrijven en technisch

    geschoolde

    (bijna afgestudeerde) lee

    rlingen met

    elkaar in contact brengt.

    Er wordt in 3 stappen gew

    erkt:

    1) sollicitatietraining in de

    klas

    2) oefening cv en sollicita

    tiebrief

    3) sollicitatiebeurs

    meer info: www.jobexpo

    .be

    solliciteren

    dos en dontsKLaar om de wereLd te veroveren? je eerste Centen verdienen? eindeLijK zeLFstandigheid? tijd om te soLLiCiteren. met deze tips zetten we je een eind op weg.

    achtung... facebook scherm je Facebookprofiel af (werkgevers hebben de gewoonte sollicitanten te checken op Facebook) plaats een neutrale profielfoto als je solliciteert (Facebook, Twitter)

    dosje voorbereiding verzamel zoveel mogelijk informatie over het bedrijf waar je solliciteert

    informeer je over de aard van de job stippel je route uit en ga na hoeveel tijd je nodig hebt om op je bestemming te geraken

    bereid het gesprek voor (zie FAQ) sta even stil bij je kleding en je uiterlijk ga op tijd slapen :p

    je sollicitatiebrief (inhoud, schrijfstijl en lay-out) hou het bondig, sober en zakelijk (maximaal 1 pagina)

    zeg het in je eigen woorden beschrijf je motivatie op een positieve manier

    toon ambitie vermijd taal- en spelfouten

    je cv geef duidelijke info over jezelf lijst je studies en opleidingen op zet je vaardigheden (bv. computerkennis, leiding in een jeugdbeweging, sport ) in de verf

    vermeld je belangrijkste hobbys

    het sollicitatiegesprek kom op tijd (vertrek beter te vroeg dan te laat, denk aan files )

    let op je houding blijf rustig antwoord concreet op de vragen (vermijd zoveel mogelijk mmm, ik weet het niet of euh)

    wees eerlijk toon enthousiasme voor de job stel zelf ook vragen (bv. Zijn er mogelijkheden om me bij te scholen/door te groeien?)

    dank de werkgever voor het gesprek

    na het gesprek evalueer je sollicitatie voor jezelf neem initiatief en solliciteer verder

    donts Je GSM of smartphone laten aanstaan n beantwoorden tijdens het gesprek.

    Afstandelijk, koel of ongenteresseerd zijn of overkomen. Je bent je er misschien niet van bewust dat je zo overkomt.

    Foute kledij. Het lijkt een evidentie, maar heel wat sollicitanten zien eruit alsof ze onmiddellijk na hun gesprek nog naar het strand of de discotheek willen.

    Overdreven arrogantie. Er is een groot verschil tussen jezelf aanprijzen en jezelf de hemel in prijzen.

    Negatieve uitlatingen over de vorige werkgever en/of collegas.

    Deze tips komen uit diverse jobsites: vdab.be, jobat.be, vacature.com, regiojobs.be, careerbuilder.be, etc. Op deze en veel andere sites haal je heel wat inspiratie om succesvol te solliciteren.

    faq Vertel eens iets over jezelf? Wat zijn je loonverwachtingen? Waarom moeten we jou precies aannemen?

    Wat spreekt je aan in deze job? Waarom wil je hier werken? Ben je bereid om overuren te doen? Wat zijn je sterke/zwakke punten?

    Oefen dit even op voorhand met je lief of een goeie maat.

    frequentlyasked questions*

    *vaak gestelde vragen

  • 2727

    Essenvatenringporig gerangschiktvroeghout: meestal alleenstaand

    vatdiameter tot 350mlaathout:

    meestal in groepjes vatdiameter tot 15m thyllen aanwezig

    straLenlager dan 5mm,25-60 m breed,5-9 per mm,soms neiging tot etagebouw

    parenChymparatracheaal, vasicentrisch, confluent, marginaal parenchym.

    HO(u)T SHOTHO(u)T SHOT

    het wordt gebruiKt voor

    het Komt uit

    Bleek: wit tot geelbruin

    Kern- en spinthout zijn

    moeilijk te onderscheiden.

    Bruin (facultatieve kern)

    Facultatieve kern: kernhout dat pa

    s op latere tijd (essen

    na ca. 60 jaar) verkleurt als react

    ie van de boom tegen

    ziekteverwekkende schimmels in

    de stam.

    het is Europa Noord-Ameri

    ka

    Klein-Azi

    Japan China

    gereedschapsstelen

    ladders geraamten va

    n lichte bootjes

    fineer meubelen

    trappen parket binnenschrijn

    werk

    turntoestellen

    tennisraketten (flexibel hout!

    )

    lENGtE: tussen 2,15 m en 3,95 m

    (soms ook 4,25 m en meer)

    DIKtE: 26 tot 105 mm

    BrEEDtE: variabel, van 15,5 cm en

    meer

    (opgaand per 1 duim),

    gemiddeld 20,5 cm

    het heeFt Een gemidde

    lde volumieke massa van ongeve

    er 700kg/m

    Goed zichtbare jaarringen

    Een rechte en regelmatige dra

    ad (zonder kwasten of scheuren

    )

    Voorzichtig drogen, wegens d

    e grote lineaire krimp en de kan

    s op verkleuring

    Een hardheid van 6140N (Jan

    ka)

    Een buigsterkte van 114 N/mm

    het Laat ziCh goed

    verzagen

    versnijden

    buigen verlijmen

    schuren

    beitsen vernissen

    ... de achtergrond van dit

    magazine al opgemerkt? ;)

    2727

    het wordt aangevoerd

    Op bool gezaagde planken en

    fineer

    I : >25 jaar

    II : 15-25 jaar

    III : 10-15 jaar

    IV : 5-10 jaar

    V : < 5 jaar

    het is

    niet duurzaam voor het kern- en

    spinthout (natuurlijke duurzaam

    heidsklasse V)

  • doe mee en win

    hoeveel biljarttafels

    staan in de hoofdstad

    van korea?like onze

    Facebookpagina en stuur ons een privbericht

    met jouw antwoord. De winnaars ontvangen een leuk cadeau, dus nu als de

    bliksem naar www.facebook.com/houtvasthoudenmag.

    Het antwoord en de winnaars vind je in het septembernummer van dit magazine.

    www.facebook.com/ HoutVasthoudenmag