Hoogtelijn 4-2014

Click here to load reader

  • date post

    03-Apr-2016
  • Category

    Documents

  • view

    253
  • download

    10

Embed Size (px)

description

In deze vierde editie van 2014 is er extra aandacht voor duurzaamheid en de dilemma’s die daarmee gepaard gaan. Worden de Alpen een speeltuin? En wat doet dat met onze ontwikkeling? Kan regenkleding milieuvriendelijker en hoe dragen buitensporters bij aan natuurbehoud? Wat gebeurt er met de gletsjers in Oostenrijk? Verder een verrassend kijkje in het tweede leven van klimspullen, een vergelijking tussen de werking van dons en synthetisch materiaal, en advies over het gebruik van de nieuwe generatie touwen die steeds dunner worden. We wandelen in de Ardennen en langs de Engelse kust, klimmen in Kalymnos en Dibona en volgen een bijzonder Nederlands gezin in de Indiase Himalaya. De nazomer is aangebroken en maken ons op voor de sneeuw in Hoogtelijn 5.

Transcript of Hoogtelijn 4-2014

  • WWW.NKBV.NL | SEPTEMBER 2014 | NR 4

    BE RGSPORTMAGAZINE VAN DE KONINKLIJKE NEDE RL ANDSE KLIM- E N BE RGSPORT VE RE NIGINGBE RGSPORTMAGAZINE VAN DE KONINKLIJKE NEDE RL ANDSE KLIM- E N BE RGSPORT VE RE NIGING

    D rz mheidWankel evenwicht

    GLETSJERIJSMetingen in Oostenrijk

    PRETPARK ALPEN Willen we hoger, verder en sneller?

    ARDE ENIn het land van tripel en trappist

    r01-HL0414-cover.indd 1 26-08-14 08:45

  • Naamloos-5 2 21-05-14 11:48

  • Naamloos-5 3 21-05-14 11:48

  • Duurzaam

    ^^^ inhoud ^^^ ^^^ hoogtelijn 4 2014 ^^^ ^^^ hoogtelijn 4 2014 ^^^ ^^^ redactioneel ^^^

    4 | HOOGTELIJN 4-2014 HOOGTELIJN 4-2014 | 5

    Actueel 7 Column Frans Demmers 8 Pensionados10 Op de Hoogte34 Expeditie Academie42 Ardennen, winnaar NKBV- bergsportaward 201449 SACs voor studenten68 NKBV voor jou79 Gespot82 Vooruitblik/Colofon

    Accent18-33 Duurzaamheid

    Bergwandelen29 Mijn bergsportcarrire: Arno de Jong62 Indiase Himalaya74 Gemarkeerd: South West Coast Path in Engeland

    Sportklimmen54 En Route: Dibona56 Toppers in Kalymnos76 Feest bij Monte Cervino

    Alpinisme36 Interview: Stephan Wijnkamp, advocaat in bergzaken53 Mijn bergsportcarrire: Anton Zuidervliet

    Uitrusting46 Markt en materiaal50 Dons of synthetisch: voors en tegens67 Beveraanbiedingen voor NKBV-leden Techniek & Veiligheid16 Dempende vloeren66 Medisch: suikerziekte70 Dunne touwen

    Kijk voor meer informatie op:

    www.nkbv.nl

    www.hoogtelijn.nl

    www.twitter.com/nkbv

    Facebook: http://facebook/de.nkbv

    DUURZAAM DILEMMAOntwikkeling en milieu staan niet los van elkaar. Worden de Alpen een speeltuin? Kan regenkleding milieuvriendelijker? Wat dragen bergsporters bij aan natuurbehoud? Duurzame dilemmas.

    70BERGTOUW

    Steeds dunner en lichter

    56KLIMFEEST OP KALYMNOSToppers op een Grieks eiland

    741000 KILOMETER KUSTPAD

    Wandelen in Zuidwest-Engeland

    18

    r02-HL0414_inhoud.indd 4 26-08-14 08:47

  • ^^^ inhoud ^^^ ^^^ hoogtelijn 4 2014 ^^^ ^^^ hoogtelijn 4 2014 ^^^ ^^^ redactioneel ^^^

    WWW.NKBV.NL | SEPTEMBER 2014 | NR 4

    BE RGSPORTMAGAZINE VAN DE KONINKLIJKE NEDE RL ANDSE KLIM- E N BE RGSPORT VE RE NIGINGBE RGSPORTMAGAZINE VAN DE KONINKLIJKE NEDE RL ANDSE KLIM- E N BE RGSPORT VE RE NIGING

    D rz mheidWankel evenwicht

    GLETSJERIJSMetingen in Oostenrijk

    PRETPARK ALPENWillen we hoger, verder en sneller?

    ARDE ENIn het land van tripel en trappist

    r01-HL0414-cover.indd 1 22-08-14 09:58

    4 | HOOGTELIJN 4-2014 HOOGTELIJN 4-2014 | 5

    MuseumweerRegenweer = Museumweer. Deze zomer bezocht ik het Alpines Museum in Innsbruck in de statige Ho urg waar eens vorsten als Maximilian I en Maria Theresia leefden. Daar vind je een verras-send museum met een vaste expositie die alle aspecten van de bergsport laat zien.

    In Bern is de aanpak van het Alpines Museum anders. Wisselende exposities maken daar elk jaar een bezoek de moeite waard, NKBV-leden krijgen er zelfs korting. Tot en met juli 2015 kun je er Himalaya Report 1902-2015 bekijken over de Zwitserse expedities in de Himalaya. De Everest hebben ze net gemist, wel stonden ze als eerste op de Lhotse. De ondertitel van de expositie is: Alpinisme in het mediatijdperk. Met een bijzonder goede bijdrage van Reinhold Messner die in tien minuten zijn visie op het alpinisme vroeger en nu gee . Hij was rebels en tegendraads en is milder geworden, maar hee een duidelijke mening over het massaklimmen in de Himalaya.

    Dat zijn geen bergbeklimmers maar toeristen, aldus Messner. Hij gunt ze hun activiteit, maar echte klimmers zoeken volgens hem de een-zaamheid zonder infrastructuur en hulpmiddelen. Hij hee bewondering voor klimmers die de grenzen van het alpinisme verleggen, zoals Ueli Steck en David Lama.In september beslist de politiek in het kanton Bern over verdere nanciering, maar feitelijk over het voortbestaan van het Zwitserse Alpines Museum. Volgens directeur Beat Hchler ziet het er goed uit. Zelfs zo goed dat ze denken aan uitbreiding met een permanent overzicht van de enorme materiaal- en fotocollectie van dit Zwitsers erfgoed.Reden genoeg om dit museum te bezoeken. Niet alleen als het regent.

    Peter Daalder,[email protected]

    Dragosh Mobach klimt op de Flbrgachter de Konkordiahtte (Zwitserland).

    Foto: ByRyan Photography

    34EXPEDITIE ACADEMIE

    De eerste lichting

    36STEPHAN WIJNKAMP

    Advocaat en bergredder

    70BERGTOUW

    Steeds dunner en lichter

    62FOSSIELEN IN INDIA

    Zeedieren op 4000 meter in de Spitivallei

    r02-HL0414_inhoud.indd 5 26-08-14 08:47

  • lotto.nl

    voor de sport!n natuurlijk voor de Jackpot.

    Speel Lottovoor de sport!

    n natuurlijk voor de Jackpot.

    Met Lotto maakt u elke zaterdag kans om de Jackpot te winnen. Maar wist u dat u ook automatisch de Nederlandse sport steunt? Dankzij de jaarlijkse miljoenenbijdrage van Lotto aan de sport wordt de Koninklijke Nederlandse Klim- en Bergsport Vereniging en de top- en breedtesport ondersteund, wordt talent ontwikkeld en worden lokale trainingsfaciliteiten verbeterd. Dus als u van klim- en bergsport houdt, speelt u Lotto!Ga naar lotto.nl of speel mee in de winkel.

    14174_LOTTO_Klimbond_adv 230x297 HR.indd 1 30-04-14 11:30

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 7

    column nkbv ^^^ column nkbv ^^^ column nkbv ^^^

    D RZ M NKBVDe NKBV stree naar een duurzame relatie met leden en alle partijen in het veld. Duur-zaamheid is ook een kernwaarde als het gaat om natuur, milieu en sociale waarden. We brengen dit zo goed mogelijk tot uitdrukking in een duurzame inkoop en bedrijfsvoering. Hoogtelijn en onze reis- en cursusgidsen drukken we op FSC-papier: papier uit duurzaam beheerde bossen (een keurmerk met goedkeuring van het Wereld Natuur Fonds). Voor onze corresponden tie gebruiken we 100% recycled papier. De nieuwe ledenpasjes zijn gemaakt van 100% a reekbaar pvc. We schenken duurzame ko e (van Peeze), hebben een CO2-neutrale postbezorging en dataopslag, en promoten het reizen per openbaar vervoer naar bergbestemmingen.

    Word NKBV-lid!NKBV-leden pro teren van voordelenen kortingen en ontvangen vijf keer per jaar Hoogtelijn. Met je lidmaat-schap draag je bij aan het onderhoud van hutten en paden in de Alpen en het behoud van klimgebieden. Tip je vrienden om ook NKBV-lid te worden. Ze kunnen zich aanmelden op nkbv.nl en zien daar welke voordelen het lidmaatschap hen nog meer biedt.

    OpzeggenHet NKBV-lidmaatschap loopt per kalenderjaar. Wil je je lidmaatschap voor volgend jaar beindigen? Doe dat dan vr 1 november op www.mijnnkbv.nl. Na deze datum wordt je lidmaatschap automatisch verlengd voor het volgende kalender-jaar. Je ontvangt per e-mail een bevestiging van je opzegging. Wil je meer weten over het lidmaatschap? Kijk op www.nkbv.nl.

    BETER DE BERGEN IN MET HET NKBV-LIDM TSCHAP

    Deze zomer niet in de Alpen, voor het eerst sinds mijn jeugd. Gelukkig eind juni nog wel een weekend in de Ardennen.

    Fijn om weer eens in de Tukhut te zijn. Het blijft een unieke plek. Wel valt het weer tegen. Na een mountainbiketocht komen we doornat en rillend van de kou terug in de hut.

    Overal hangen druipende kleren. Het is een beeld dat velen zullen herkennen. Vrijwel de hele zomer had het hele

    Alpengebied te maken met enorm instabiel weer; het ontbrak vrijwel overal aan een langere periode met mooi weer.

    De grote hoeveelheden neerslag zorgden in de Alpen voor veel problemen. Niet alleen voor toeristen, maar er waren aardverschuivingen,

    overstromingen en een groot aantal lawines, waarbij helaas ook een aantal dodelijke slachto ers viel. De NKBV hee hartje zomer zelfs nog een waarschuwing gegeven voor lawinegevaar in het Wallis en het Mont Blancgebied. Tot een paar keer viel er tot op de Alpenweiden sneeuw. De 0-gradengrens daalde op een gegeven moment zelfs tot onder de 2000 meter.

    De uitdaging is om onder die omstandigheden er toch het beste uit te halen. Wij wonen nu eenmaal niet in de Alpen en plannen een vakantieperiode, vaak met reserveringen in hutten en begeleiding van gidsen. Het is zuur als op zon moment door slecht weer de geplande tochten niet kunnen doorgaan. Maar sterk wisselende omstandigheden en improviseren horen bij de bergsport. De natuur laat zich niet dwingen. Het is mooi om te zien hoe je er binnen de beperkingen toch het maximale uithaalt. Dat is de uitdaging n de charme van onze sport.

    Ook in het Zomerprogramma van de NKBV werden tochten en activiteiten aangepast, maar uiteindelijk

    is de voldoening er niet minder door. Er is toch niets mooiers dan heerlijk buiten zijn in een prachtig berglandschap. s Avonds in de geborgenheid van een berghut zijn de ontberingen, de gemiste top, de onverwacht grote hoeveelheid sneeuw en de doornatte sokken gauw vergeten. En het mooie is: de bergen zijn er volgend jaar ook nog.

    Inmiddels zijn veel mensen bezig met de voorbereiding van de eerste wintereditie van de Bergsportdag. Die wordt gehouden op zondag 16 november in Zoetermeer. Er is een groeiende belangstelling voor veel van onze winteractiviteiten, voor het winterbergsportkamp, toerskin, sneeuwschoenwandelen, freeriden, maar ook voor cursussen over lawinekunde, winterkamperen en overlevingstochten in bar koud Scandinavi. Daarop hebben we besloten het volledige aanbod aan cursussen, workshops en reizen, gecombineerd met voordrachten en (materiaal)presentaties op n plaats samen te brengen. Het is een mooi moment om weer te dromen over de Alpen, ditmaal niet in een winterse zomer maar in een chte stevige winter.

    Frans Demmers, voorzitter NKBV

    BIJZONDERE ZOMER

    r04-HL0414_column.indd 7 26-08-14 08:51

  • 8 | HOOGTELIJN 4-2014 | ONDER REDACTIE VAN FEMKE WELVAART

    2e leven bergsportmateriaal

    PENSIONADOSSoms kom je op de gekste plaatsen klimtouw, haken of karabiners tegen. Voor ons een reden om in een oproep op Twitter en LinkedIn te vragen naar meer toepassingen van gebruikt bergsportmateriaal. Op de Hoogtelijnredactie stroomden de reacties van NKBV-MacGyvers binnen. Zo kregen we een verrassend zicht op de oude dag van buitensportspullen.

    Wat een leuk thema, maar where to begin. We gebruiken onze oude buitensportspullen graag nogmaals: oud klimtouw als vliegengordijn, oud touw met karabiners als sleepkabel. Met oud klimtouw, karabiners en rotshaken hebben we de lijsten met a eeldingen van onze favoriete buitensportgebieden in de Alpen opgehangen. Verder maakten we een HANGWIEG voor de geboorte van ons zoontje en hingen deze op met het klimtouw van ons laatste avontuur (half jaar sabbatical in onder meer de Alpen) en oude karabiners. [Patrick Kuik]

    In mijn KAPSTOK heb ik enkele oude ijsschroeven gemonteerd. En die doen het

    beter dan de o cile kleerhaken, waarvan er inmiddels een gebroken is. Het mechaniek

    van een ruitenwisser vanmijn oude Volvo340 heb ik ooit tijdens een vakantie gerepareerd met een reserveonderdeel van een stijgijzer.

    Terug in Nederland vond zelfs de Wegenwacht het een vakkundige reparatie. [Ron Bloksma]

    Door de kern en mantel van oud klim- of prusiktouw te scheiden, kun je een paar leuke dingen doen. Ik schuif de mantel over een elektrische

    kabel en werk hem aan beide kanten weg met isolatietape of krimp-kous. Zo heb je een fleurige kabel, zoals die van een strijkijzer. Met een

    stekker en een lamp tting maak ik er een leuke LAMP van.En de kern gaat niet verloren, die gebruikt mijn moeder in de tuin voor het

    opbinden van planten of ik pak er cadeautjes mee in. [Tom Phillips]

    Wij hebben van ons oude materiaal door Wilma Marijnissen, een bevriend beeldend kunstenaar uit Den Haag, een KUNSTWERK laten maken. Zo krijgen de ijsboren, mephaken, nutjes, acht, kaartkompassetjes en de hms een geheel nieuwe uitstraling. Het hee zelfs wat van een abstracte klimwand. [Rob Lith]

    Niet zo origineel, maar dit is al vele jaren mijn KAPSTOK. Volgens mij zit er zelfs nog een schlinge en/of karabiner bij die ik mee had bij de eerste Nederlandse vrouwen-expeditie in 1988. [Myra de Rooy]

    HOOGTELIJN 4-2014 | 9

    r05-HL0414-tabletop.indd 8 26-08-14 08:53

  • 8 | HOOGTELIJN 4-2014 | ONDER REDACTIE VAN FEMKE WELVAART

    Al mijn materiaal is nog in gebruik, hoezo een tweede leven? Rob van Wijk | Je kunt van een stoelframe en oud touw een mooie klimstoel maken. Job van de Noort | Van oude skis of snowboards kun je boeken-planken maken maar ook tuinmeubels zoals bankjes en stoeltjes. Valentijn Mees | Van oude schlinges en een karabiner kun je een toiletrolhouder maken. Anita Bos | Pit Schubert zei Das Seil kan nie Reissen, dus ik gebruik oude bergtouwen om beroepsmatig bomen te snoeien. Niet om me te zekeren, maar om takken af te vangen en te laten zakken. Thomas Rijniers | Schuif de mantel van een dik prusik- of enkel-touw over het slangetje van de camelbag.Dat isoleert een beetje waardoor je eerste slok water s zomers niet zo warm is. Of snijd oud touw in stukken , net zo lang als je deuropening, uiteinden tussen twee latjes klemmen en deze aan elkaar schroeven. Doet super goed dienst als vliegengordijn. Nog mooier als je verschillende kleuren touw gebruikt. Sjors Verbrugge

    Ik heb een DEURMAT van oud klimtouw. [Karen van Starrenburg]

    Mijn pickel ligt al jarenlang (gelukkig werkloos) onder mijn bed. Mocht er ooit een inbreker/insluiper in mijn huis komen. Verder gebruiken we elke zomer PRUSIKTOUW als waslijn op de camping en laatst heb ik nog gedacht het gras te beluchten middels mijn stijgijzers. Maar dat vond ik wel een tikkeltje te ver gaan. [Geke Timmerman]

    Ik zet ons paard vast aan een BANDSCHLINGE met karabiner. Oud touw gebruik ik bij het snoeien van bomen. [Henri Spaans]

    Naast het vastleggen van de boot en de takel naar de zolder gebruiken we oud touw in het calamiteitenplan op school, als geleidetouw voor kleutergroepen.Wanneer er rookontwikkeling is en kleuters kunnen kwijtraken, moeten ze allemaal het touw pakken en geleidt de leerkracht ze naar buiten.Bij ons thuis doet het oude touw dienst als BOOMSTAMSCHOMMEL en TOUWLADDER.Ook als leidsel bij de paarden doet het touw het goed. [Germa Zeldenthuis]

    Ok, het is geen materiaal maar KLEDING. Wel duidelijk met een tweede leven... [Bram Munnichs]

    Nog m r schlinges, karabiners en klimtouw

    HOOGTELIJN 4-2014 | 9

    r05-HL0414-tabletop.indd 9 26-08-14 08:53

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 1110 | HOOGTELIJN 4-2014 | ONDER REDACTIE VAN ERNST ARBOUW

    ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^

    Jubileum Robert SteenmeijerHet is op 9 september precies 25 jaar geleden dat de Nederlander Robert Steenmeijer als eerste buitenlander Oostenrijks berg- en skigids werd. Een mijlpaal! Als zeventienjarige werd Steenmeijer hulpgids en negen jaar later behaalde hij zijn gidsendiploma. Inmiddels kijk ik met plezier en trots terug op een lange carrire zonder ongelukken en met meer dan dertig expedities over de hele wereld, eerstbeklimmingen, kaderopleidingen, zes boeken, en lange en zware routes in de Alpen, aldus de jubilaris.

    Bergdorp te koopWat koop je nou nog voor tweenhalve ton in de wereld van onroerend goed? Een halve bezemkast in de hoofdstad of een aardbevingsgevalletje op het Groningse platteland. Maar ook een compleet Italiaans bergdorp! Inwoners van het dorpje Calsazio, twee kilometer ten zuidoosten van het nationaal park Gran Paradiso, plaatsten hun dorpje begin juli op veilingsite eBay voor het opmerkelijk betaalbare bedrag van 245.000 euro. Snelle beslissers krijgen voor dat geld niet alleen het veertien huizen (vij ig kamers) tellende dorpje, maar ook landbouwgrond en een aantal weides en het bos op de omliggende hellingen. Een kleine waarschuwing is wel op zn plaats: volgens de verkoopbrochure is het dorp toe aan een functionele opknapbeurt. Makelaarstaal voor de boel staat op instorten.

    Betere GSM-ontvangst in Engelse nationaal parkenNationaal parken in Engeland krijgen op korte termijn verbeterde GSM-ontvangst. National Parks England en vier grote Britse telecombedrijven gaan de komende tijd samen-werken bij het oplossen van mobiele notspots, plaatsen waar het landschap, de bebouwing of simpelweg de afwezigheid van antennemasten de telefoonontvangst hinderen. De maatschappijen hebben toegezegd dat ze de impact van eventuele nieuwe masten zo laag mogelijk houden. Berg-reddingsdiensten in het Verenigd Koninkrijk juichen het plan voor het verbeteren van de mobiele ontvangst uiteraard toe. Het overgrote deel van alarmmeldingen gaat namelijk tegenwoordig via mobiele telefoons. Een woordvoerder van Mountain Rescue England and Wales waarschuwt wel dat een mobiele telefoon gn vervanging is voor kaart en kompas, en dat mobiele telefoons batterijen hebben die leeg kunnen raken.

    Nederlandse wandelaars van berg geredTwee Nederlandse bergwandelaars zijn eind juni door de Oostenrijkse reddingsdienst van de berg gehaald. De wandelaars, allebei 47 jaar oud, hadden zich bij een wandeling in de buurt van St. Lorenzen (Karinthi) vergist in de route, waarna ze in onherbergzaam terrein terecht kwamen. Het tweetal werd door een politiehelikopter in veiligheid gebracht.

    ^^^ ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ ^^^ ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ ^^^ ^^^ ^^^ Heb je nieu

    ws voor Op de Hoogte,

    mail het naar hoogtel

    [email protected]

    Meer bergnieuws vind

    je op www.nkbv.nl,

    of volg ons op Faceboo

    k en Twitter.

    Nederlandse vertaling van hoogtehandboekHoe herken je hoogteziekte, hoe voorkom je sneeuwblindheid en wat moet je doen bij een noodgeval in het hooggebergte? Antwoord op die en andere vragen staat in de kersverse gids Reizen op grote hoogte van de Britse organisatie Medex en internationale bergsportkoepel UIAA. Het boekje is een vertaling van het eerder verschenen Travel at High Altitude en is gericht op reizigers die waar ook ter wereld onderweg te maken kunnen krijgen met speci eke hoogteproblemen. De Nederlandse vertaling, die is verzorgd door leden van de Medische Commissie van de NKBV, is te vinden in het Kenniscentrum op www.nkbv.nl, te downloaden via de site van Medex (medex.org.uk) en verkrijgbaar bij de UIAA via bit.ly/1wtVaZi.

    Burgemeester is ad hoc alpinisten zatBurgemeester Jean-Marc Peillex van het Franse St. Gervais les Bains haalde in de media hard uit naar wat hij noemt ad hoc alpinisten met grootstedelijk consumptiegedrag op Mont Blanc. De burgemeester van het plaatsje aan de voet van Mont Blanc, de toegangs-weg voor beklimmingen via de Goterhut, deed zijn uitspraak nadat een Poolse klimmer die geen zin had om af te dalen, had geprobeerd zich door de bergredding te laten evacueren. De Franse reddingsdienst PGHM weigerde de man op te pikken omdat hij niet gewond en niet in problemen was. Volgens een PGHM-woordvoerder bood een in de Goterhut aanwezige gids de man aan om hem naar beneden te begeleiden. De Pool zou dat hebben geweigerd omdat hij per se door een helikopter opgehaald wilde worden. Toen een reddingshelikopter uitbleef, probeerde hij een privhelikopter te charteren, maar daar stak burgemeester Peillex een stokje voor: voor een helikoptervlucht boven het grondgebied van St. Gervais is toestemming van de plaatselijke autoriteiten nodig. De Poolse klimmer verschanste zich daarop in de hut, waar hij na 48 uur mokken besloot

    alsnog te betalen voor een gids voor de afdaling. Een paar dagen eerder kwamen twee eveneens Poolse klimmers door slechte weersomstandigheden in problemen tussen de Goterhut en de Vallothut. De PGHM weigerde uit te rukken vanwege het slechte weer. We hebben ze geadviseerd om hun weg naar een van de hutten te vinden en daar af te wachten. Ze begrepen niet dat we ze niet konden ophalen, aldus een woordvoerder. Volgens burgemeester Peillex trekt Mont Blanc veel slecht voorbereide klimmers die eigenlijk niet op de berg thuishoren. Mensen eisen volledige veiligheid en service, maar de beklimming van Mont Blanc is een zaak voor serieuze alpinisten in een natuurlijke omgeving die hoge eisen stelt. Het is geen pretpark. Het is niet de eerste keer dat Peillex van leer trekt tegen zogenaamde ad hoc alpinisten. In 2006 suggereerde hij invoering van een vergunningstelsel voor de beklimming van Mont Blanc.

    r06-HL0414_opdehoogte.indd 10 26-08-14 08:59

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 1110 | HOOGTELIJN 4-2014 | ONDER REDACTIE VAN ERNST ARBOUW

    ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^

    FujiEen collega van me somde op waar ze op haar roadtrip door Japan was geweest. De eindeloze lijst van steden staat in schril contrast met het korte lijstje wat wij tot nu toe kunnen overleggen. Ik geef toe, het schiet niet op bij ons. We zitten nog steeds in Kansai, het hart van Japan. Een weekje Kyoto en dan naar Tokio, dat is het plan. Dat we het rustig aan doen, is misschien maar goed ook; je kunt je tot Kyoto beperken en toch in Japan zijn geweest, die stad is een beetje wat Japan ooit was en misschien ook nog wel is: een heilig mozaek van tuinen en tempels, onevenredig beladen met alles wat erfgoed heet.Die andere heilige plaats staat ook op onze korte lijst: Mount Fuji, het ijkpunt van onze vakantie. Een beklimming van 3776 meter hoogte die elk jaar door enkele honderd-duizenden mensen wordt ondernomen in de twee zomermaanden dat dat kan en mag. Waarom is de Fuji een heilige berg? De vraag stellen, is vragen naar de bekende weg, maar tegelijkertijd blijf ik een afdoende antwoord schuldig. Ja, het is een huis van de goden, en ja, de Fuji speelt een rol in het shintosme en het boeddhisme aan verhalen geen gebrek. Dat bevredigt niet helemaal. Wat opvalt is de iconografi sche kracht van de Fuji, de perfecte vorm als drager voor betekenis. Heilig is de vorm in zichzelf. Mijn collega zei: Fuji heb ik alleen kunnen zien tijdens een wolkeloos moment vanuit het vliegtuig, vlak voor de landing. Misschien is dat wel hoe het moet. Afblijven van perfectie is geen slechte regel.

    Ivar Schute

    Oostenrijkers waarschuwen tegen varkensstaartjesDe Oostenrijkse alpenvereniging OeAV waarschuwt tegen het abseilen via zogeheten varkensstaartjes: speciale topropehaken die worden gebruikt in sportklimgebieden. Door de vorm van de haken kan het touw zich tijdens het abseilen loswerken uit de haak. De Oostenrijkse waarschuwing volgt op een ernstig ongeluk op de Martinswand, ten noordwesten van Innsbruck. De varkensstaartjes zijn ontworpen als omlooppunt in routes van n touwlengte. Volgens de OeAV zijn de haken, mits correct gebruikt, voor dat doel wel veilig.

    column

    Tibetanen hoogtebestendig door oer-DNAWaarom zijn Tibetanen zo goed bestand tegen leven op grote hoogte? Een van de mogelijke oorzaken is een zeldzame genetische variant uit een wel heel zeldzame bron. Volgens een internationale groep wetenschappers zou een groot aantal Tibetanen beschikken over een speciale variant van het zogeheten EPAS1-gen waardoor ze beter zijn opgewassen tegen de zuurstofarme lucht op de Tibetaanse hoogvlakte, op gemiddeld 4500 meter boven zeeniveau. De speciale variant is vrijwel identiek aan het EPAS1-gen dat is teruggevonden in fossiele resten van de zogeheten homo denisova, oermensen van wie 41.000 jaar oude overblijfselen zijn teruggevonden in een grot in Siberi. Resultaten van het onderzoek werden in juli gepubliceerd door het vooraanstaande wetenschappelijk tijdschri Nature. Het lijkt erop dat de uitwisseling van erfelijk materiaal tussen verschil-lende oersoorten belangrijker is geweest voor humane evolutie dan we tot dusverre dachten, aldus een van de onderzoekers tegen persbureau Reuters. Volgens de wetenschappers beschikt bijna negentig procent van de Tibetanen en een klein deel van de Han Chinezen over de bijzondere variant van het EPAS1-gen. Het gen reguleert de aanmaak van hemoglobine, dat zorgt voor het transport van zuurstof in het bloed.

    Foto

    Kat

    ja S

    taar

    tjes

    r06-HL0414_opdehoogte.indd 11 26-08-14 08:59

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 1312 | HOOGTELIJN 4-2014

    ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte op de hoogte op de hoogte ^^^^^^^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte op de hoogte ^^^ op de hoogte op de hoogte ^^^ op de hoogte op de hoogte op de hoogte op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^^^^ op de hoogte ^^^^^^ op de hoogte ^^^

    HOOGTELIJN 3-2014 | 2120 | HOOGTELIJN 3-2014 | TEKST ANNELIES DE PAGTER | FOTOS JEROEN VAN DIJK

    is een vraag die we deze week vaak horen. Onze pauzes zijn, als het weer het toelaat, lang en vaak bij het water of op plekken waar losse stenen liggen. Dit jaar bouwt Sem elke dag twee tot zes steenmannen. We dragen deze week mooi bij aan de zicht-baarheid van de routes in de mist.Als we de eerste dag Apfelstrudel mit Sahne eten, s avonds gevolgd door Kaiserschmarrn, is het Oostenrijkgevoel compleet.

    Wennen aan de hoogteDe acclimatisatietocht de volgende dag blijkt reuze pittig, en niet alleen voor de jongens. Gelukkig hebben we dagpakketjes bij ons: de inhoud verschilt per dag en ze doen dienst als energievoer, als stimulans en als beloning naast de boterhammen. Zo krijgen de jongens rozijntjes, Sultanas, chocola of een speelgoedautootje.

    Het dal is prachtig en heel rustig. Mannen harken op een schuine helling het hooi bijeen terwijl bij ons het zweet van onze gezichten loopt. Op 2800 meter lassen we een lange pauze in op een glooiend plateau met gras, stroompjes en grote rotsblokken. Sem bouwt zijn reuzensteenman terwijl Sybe in de armen van zijn moeder slaapt. Een glas Schiwasser doet ons goed na zon lange dag.

    Nog meer steenmannenDe derde nacht slapen we op 2750 meter in de Bonn Matreier Htte. Vlak bij de hut staat een mooi rotskapelletje en zien we een brede graat naar een top. We klauteren een stukje eerste-graads blokkenterrein omhoog, improviseren gordeltjes met bandschlinges en binden dan de jongens aan kort touw. Toch wordt het voor de jongste te veel, dus besluiten we terug te gaan. Plezier en veiligheid staan tenslotte voorop. Met het prachtige weer kunnen we nog lang buiten genieten, vlak bij de hut naast een oude steenlawine. Hier wordt weer driftig gebouwd en het moet gezegd: de steenmannen worden met de dag steviger. Sem krijgt zowaar inzicht in goede bouw: grote platte stenen onderop en de kleine vullen alle gaatjes om het bouwwerk te verstevigen.

    Afl eiding helptDe oversteek naar de Eisseehtte is mooi maar lang. Met eindeloze raad- en rijmspelletjes loodsen we Sybe ontspannen mee. Zijn favoriet zijn de raadseltjes. Leeft het? Heeft het vier poten? Is het kleiner dan..? Alles is mogelijk en zo komen wolken, dinos, rotsen of vlinders voorbij.

    Sem en Sybe genieten van de natuur.

    20_HL0314_r32_accent_virgental.indd 21 26-05-14 10:27

    HOOGTELIJN 3-2014 | 2120 | HOOGTELIJN 3-2014 | TEKST ANNELIES DE PAGTER | FOTOS JEROEN VAN DIJK

    Huttentocht in het Virgental

    Tien, negen, acht drie, twee, n Verwachtingsvolle gezichten achter de autoruit: we rijden Oostenrijk binnen. Het land van de bergen. En van de sneeuw in de zomer. Dit jaar gaan we een gletsjer van dichtbij zien. Weet je nog, vorig jaar? Toen zagen we gemzen, een arend en alpenmarmotten: Murmeltiere! Weet je nog wat voor geluid die maken? De kinderen willen ze allemaal weer zien dit jaar.

    Vorig jaar gingen we voor het eerst met de twee oudsten naar de bergen. Ze waren toen vierenhalf en acht jaar oud. We namen een rugdrager mee waarin de jongste, Sybe,

    soms een half uur zat. Die drager laten we dit jaar thuis. Jeroen en ik gaan met onze jongens naar het Virgental, ten zuiden van de Gross Venediger. Een gebied zonder liften, met kindvriendelijke paden en mooie dagafstanden van hut naar hut.

    VAN STEENMAN TOT GLETSJER

    Opperbeste stemmingNa een nacht slapen op 1900 meter starten we onze huttentocht. Het is even wennen aan de smalle, schuin tegen de helling gelegen paden vol stenen. De kinderen zien op een rots hun eerste alpenmarmot en wijzen naar de vogels in de lucht. We horen krekels zingen en vlinders vliegen met ons mee. De stemming zit er al snel in. Wanneer hebben we pauze? Het

    20_HL0314_r32_accent_virgental.indd 20 26-05-14 10:26

    VoorbeeldfunctieIn ons enthousiasme voor mooie fotos en verhalen zijn we soms iets minder scherp op onze voorbeeldfunctie. Zo maakte mevrouw Michielse ons erop attent dat de bloemen op de vingers van het jongetje op pagina 21 zijn geplukt en dat dit niet getuigt van respect voor de natuur. Wij zagen een lief plaatje van een kind dat met plezier in de bergen is en hebben het ons niet gerealiseerd.

    Ook Jop Cornelissen wees ons op zon voorbeeld: In het artikel Bikkelen op de naald van de duivel beschrijven de auteurs doodleuk dat ze tegen de regels in vuur maken, wildkamperen en alcohol nuttigen. Vooral het vuur maken (niet eens op een brander) kan naar mijn mening echt niet, die regels zijn er zelden zonder reden.

    ExpeditienieuwsEerste vrouwenexpeditie op K2In Hoogtelijn 3 stipten we al even aan dat Maya Sherpa, vrouw van Arnold Coster (pag. 15) dit jaar de eerste Nepalese vrouw op de top van de K2 hoopte te worden. Eind juli bereikten zelfs drie Nepalese vrouwen dit doel. Naast Maya Sherpa stonden ook Dawa Sherpa die afgelopen jaar nog een lezing gaf op de NKBV-Bergsportdag en Pasang Lhamu Sherpa op de top. Met de beklimming van deze een-na-hoogste top van Pakistan vestigden ze een record. Na een tocht van drie weken bereikten zij als eerste expeditieteam dat uitsluitend uit vrouwen bestond, de top.

    Lezers reageren

    Denali Pro Pins voor Dennis en MarianneNa een zware beklimming van Mount Hunter in Alaska (lees het verslag op nkbv.nl), zagen Dennis Hoek en Marianne van der Steen kans om veel klimafval van de berg mee naar beneden te nemen. Ze verzamelden oude pitons, cams en touwtjes die nog van eerdere beklimmingen rondslingerden op de berg en gaven het afval aan een Park Ranger. Die vond dit op zijn beurt zo bijzonder dat de twee een onderscheiding kregen, de Denali Pro Pin. Een hele eer want per jaar worden er maar zon twintig uitgereikt, bijvoorbeeld wanneer een klimmer meehelpt met bergreddingen of andere bijzondere taken uitvoert in het Denali National Park.

    Rene Bergsma bedwingt MakaluRene Bergsma beklom eind mei de Makalu (8463 meter), de vier na hoogste berg van de wereld. Bergsma (links op foto) bedwong de berg met Sherpa Chungba (rechts). Na de beklimming van zeven uur, waarvan ongeveer duizend meter in de nacht, stond het duo op de top van deze achtduizender op de grens van Nepal en Tibet. Eerder beklom de vijfenvij ig jarige klimmer de Seven Summits, met in mei 2011 de Mount Everest als kers op de taart.

    r06-HL0414_opdehoogte.indd 12 26-08-14 09:00

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 1312 | HOOGTELIJN 4-2014

    ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^

    Mountain Network logo op grijs-blauwe achtergrond

    grijs-blauw CMYK: 35 / 15 / 0 / 35RGB: 135 / 148 / 169web: #8794a9

    TopsportpartnersNaast MONK en Neoliet ondersteunt nu ook Mountain Network Amsterdam het Nederlands Team door haar klimwanden beschikbaar te stellen voor trainingen. Mountain Network won onlangs nog een OutDoor Award 2014 tijdens de Outdoor Show in Friedrichshafen voor haar innovatieve driehoekklimwanden. Ook boulderhallen Sterk en Del s Bleau stellen hun boulders beschikbaar voor trainingen van Oranje. Daarnaast ondersteunt Lotto het Nederlands Team. In 2013 schonk ze de NKBV bijna 367 duizend euro, een zeer belangrijke bijdrage waarmee de vereniging de klim- en bergsport dichterbij haar leden kan brengen.

    sportklimnieuws

    Livestream Lotto NK LeadNa het succes van de livestreamverbinding bij het Lotto NK Boulder, wordt ook het Lotto NK Lead op zaterdag 22 november uitgezonden via livestream. De klimtop van Nederland strijdt in de Amsterdamse Klimmuur Centraal om de titel Nederlandse kampioen Leadklimmen. Prolongeert zesvoudig kampioen Nikki van Bergen haar titel? En wie volgt de onverslaanbare Jorg Verhoeven op, die dit jaar verantwoordelijk is voor de routes op het NK? Het NK Lead beloo een spectaculaire wedstrijd te worden. Volg alle vorderingen binnenkort via www.nklead.nl.

    Nieuwe boulderlocatiesBoulderen in Amsterdam Osdorp kan al sinds begin dit jaar op het terrein van de regio Amsterdam. Om het honk en om de materiaal-container is een constructie gebouwd met een aantal routes waarop je goed kunt boulderen. Het honk wordt op zaterdag 6 september o cieel geopend in aanwezigheid van de Amsterdamse wethouder Sport en de NKBV. Het honk is gezamenlijk ge nancierd door de Gemeente Amsterdam, de NKBV en de NKBV-regio Amsterdam. Kijk voor meer informatie op amsterdam.nkbv.nl.

    Ook in Amersfoort wordt hard gewerkt aan een nieuwe boulderlocatie. Joost Hofman, tot voor kort communicatiemedewerker van de NKBV, (ver)bouwt samen met routebouwer Sven Verhoeven hun Kei Boulderhal. Ze hopen de hal in november te kunnen openen. Volg de ontwikkelingen via www.facebook.com/keiboulderhal.

    Schoolklimcompetitie weer van startMidden september gaat de grootste klimcompetitie van Nederland weer van start. Duizenden groep 8-ers binden met elkaar de strijd aan om de titel Beste schoolklimmers 2014 en de hoofdprijs: een negen meter hoge mobiele klimwand voor n dag op het schoolplein. Tijdens een kennismakingsles worden er per school acht leerlingen geselecteerd die doorgaan voor de stads-, regio-, en misschien wel landelijke nale op 14 december. Houd www.schoolklimmen.nl in de gaten voor het laatste nieuws.

    Partners van het Nederlands Team Sportklimmen Partners nationale wedstrijden

    r06-HL0414_opdehoogte.indd 13 26-08-14 09:00

  • 14_HL0414.indd 14 25-08-14 15:46

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 15

    ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^ op de hoogte ^^^

    En dat is vierEn, twee, drie, vier keer is scheepsrecht tenminste, dat mag je hopen. Rotterdammer Eric Arnold (34) vertrekt in het voorjaar van 2015 opnieuw richting Mount Everest. Het is de vierde keer dat hij zich voorbereidt op een expeditie naar de hoogste top ter wereld. Het is vooral vastberadenheid, met een klein randje obsessiviteit.

    Komend voorjaar vertrek je voor de vierde keer richting Mount Everest. VertelMount Everest is een jeugddroom en ondanks alle tegenslagen van de afgelopen jaren is het een jeugddroom die nog steeds volop lee .

    Even recapituleren, wat gebeurde er bij de vorige drie pogingen?In 2012 ben ik 250 meter onder de top omgekeerd. Het waaide zo hard dat ik letterlijk van mn voeten werd geblazen. Ik had bovendien bevriezing aan mn vingers en ik had op een bepaald moment mn skibril afgedaan, waardoor ik een beschadiging had aan n oog, waarmee ik dus niks meer zag. Een jaar later zou ik opnieuw op expeditie gaan, maar ben ik vijf weken voor vertrek aangereden op de ijsbaan in Utrecht, waarbij mn achillespees is doorgesneden. Dit voorjaar kwam ik niet verder dan het basiskamp. Na het grote lawineongeluk, waarbij zestien sherpas omkwamen, zijn alle expedities aan de Nepalese kant van de berg afgeblazen.

    Waar haalt een mens na drie mislukte expedities de kracht vandaan om een vierde keer te gaan?Als ik tachtig ben, en ergens in een leunstoel zit, wil ik terug kunnen kijken met het idee: dat heb ik gedaan, dat is gelukt. Ik zou het juist moeilijk vinden om nu mijn droom helemaal los te laten. Ik heb er de afgelopen jaren heel veel tijd en moeite in gestopt, nu wil ik het ook afmaken. Het is een boek dat af moet; dat laatste hoofdstuk moet geschreven worden.

    Dezelfde vraag, maar nu iets anders geformuleerd: waarom gaat het dit keer wel lukken?Ik weet niet of het deze keer wel lukt. Mensen denken misschien dat je op Mount Everest een ticket naar boven koopt, maar zo is het niet. Je bent altijd overgeleverd aan de elementen, als je daar niet tegen kunt, moet je gaan zaalvoetballen.

    Vr g & Antw rd

    Waar plaats je jezelf op de denkbeeldige schaal tussen vastberaden en geobsedeerd?Wat een gewetensvraag. Moeilijk hoor Na de afgebroken expeditie van dit voorjaar kon ik me direct opgeven voor een nieuwe poging. Dat heb ik bewust niet gedaan. Ik dacht: eerst maar even een paar maanden wachten, even kijken of ik het echt wil. Het is beslist niet zo dat ik verblind ben door mijn droom om op die berg te staan. Het is vooral vastberadenheid, met een klein randje obsessiviteit, denk ik.

    Ik kan me voorstellen dat er mensen zijn die denken: zou je niet eens wat anders proberen?Dat soort mensen heb ik in mn omgeving volop. Ik ben ook al hard aan het nadenken over andere doelen. Misschien ga ik in 2016 naar Kanchenjunga, maar ik wil eerst dit afronden. Eerst Everest, de rest komt daarna.

    Eric Arnold opnieuw naar Everest

    r06-HL0414_opdehoogte.indd 15 26-08-14 09:00

  • 16 | HOOGTELIJN 4-2014 | TEKST FLORIAN VAN OLDEN EN HARALD SWEN | FOTO NEOLIET HOOGTELIJN 4-2014 | 17

    Veiliger vallen in Eindhoven

    De vraag naar speci eke oplossingen voor inrichting, veilig-heid en comfort groeit. Daarom adviseert de Duitse Alpen-vereniging (DAV) in eigen land al enige tijd om bij de bouw

    van klimhallen valdempende vloeren aan te leggen. Buitenlandse aanbieders maken twee typen vloeren. Het ene type is ongeveer vij ig centimeter dik en gemaakt van kartonnen dozen. Deze vloer is lastig in te passen in bestaande hallen en de belasting met

    DE IDEALE VLOERDe indoor klimsport groeit wereldwijd. Steeds meer mensen zien het als een tnessonderdeel dat losstaat van het buiten klimmen. Wel is het nog steeds een sport waarin een grote mate van eigen verantwoordelijkheid en zelfstandigheid nodig is. Een fout kan lelijk a open. Alle maatregelen ten spijt kan iemand een keer naar beneden vallen, dus is de vraag hoe we de impact van een val kunnen minimaliseren. Met valdempende vloeren bijvoorbeeld.

    rolsteigers is problematisch, maar hij kan wel een val van vij ien meter(!) hoogte opvangen. Daarnaast zijn er schuimrubberen vloeren op de markt met een dikte van ongeveer tien centimeter, die de schade van lage tot middelhoge vallen flink kunnen beperken.

    Fontys en NeolietSinds kort worden ook in Nederland valdempende vloeren gemaakt. Bij het ontwerp van de in 2012 geopende klimhal van Fontys op de Genneper Parken in Eindhoven, nam de sport-hogeschool op advies van de NKBV een dempende vloer in het plan op. Neolietdirecteur Erik Jacobs was al bezig met dempende vloeren toen Neoliet het beheer van deze hal overnam. Samen met een student van de TU Eindhoven ging hij op zoek naar de ideale vloer om letselschade bij een val te minimaliseren. De vloer mocht niet te dik worden zodat hij in bestaande hallen kon worden ingepast en de kosten moesten beperkt blijven. Om de vloer te testen, bootsten ze diverse situaties na en gebruikten ze verschillende materialen. Na diverse tests met verschillende vloercon guraties en materialen was het resultaat een tien centimeter dikke, brandveilige en waterbestendige vloer die bestaat uit verschillende lagen materiaal. Vergeleken met een niet-dempende vloer halveert deze vloer de impact bij een val van twaalf meter hoogte. In december 2013 had de hal van Neoliet in Eindhoven Noord de primeur met de vloer. De ervaringen van bezoekers zijn positief en bijkomend voordeel zijn schonere grepen en minder stof in de hal. De vloer deint wel iets als je er overheen loopt. Dat komt mede door de bijzondere toplaag van, jawel, kunstgras.

    Uniek in NederlandDe beide hallen in Eindhoven zijn op dit moment de enige in Nederland waar een speciaal voor de klimsport ontwikkelde dempende vloer ligt. Veel klimhallen hebben een vloer die niet dempt, zoals een betonvloer. Kleine vallen of uitglijders van langs de wand traverserende boulderaars kunnen snel ernstig letsel veroorzaken, zoals verbrijzelde hielen. Helaas is het retro tten van een bestaande hal met een tien centimeter dikke vloer een hele operatie. Niet alleen vanwege de kosten, maar ook vanwege de hoogte van de nieuwe vloer. Die hee consequenties voor bestaande deuren en de vereiste minimale hoogte van balustrades. Een dempende gymzaalvloer of een vloer van dunne matjes biedt weliswaar niet de veiligheid van een volwaardige dempende vloer, maar is beter dan niks.

    Valdempende vloeren Meer informatie over de valdempende vloer van Neoliet vind je op www.neoliet.nl. In Fontys/Neoliet ligt een vloer van Berleburger/BSW. Het is een hele URL, maar op

    www.berleburger.com/de/sportboeden/kletterhallenboeden/kletterhallenboden-bouldermatten.php vind je meer informatie over deze vloer.

    Een Amerikaans systeem dat vergelijkbaar is met Berleburger/Neoliet, is Eldowalls: www.eldowalls.com/equipment/climbing-wall-flooring.

    Enkele Belgische klimhallen zijn voorzien van de dozenvloer van Sol oSafe (www.solosafe.info). Het One more Life systeem van Walltopia is hiermee vergelijkbaar. - Meer informatie hierover vind je via de lange link www.aap-climbing.nl/ leadmin/editor_ les/documents/One_More_Life.pdf.

    r46-HL0414-gedemptevloeren.indd 16 26-08-14 09:06

  • 16 | HOOGTELIJN 4-2014 | TEKST FLORIAN VAN OLDEN EN HARALD SWEN | FOTO NEOLIET HOOGTELIJN 4-2014 | 17

    r46-HL0414-gedemptevloeren.indd 17 26-08-14 09:06

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 19

    De uiterste consequentie van duurzaam sporten is ermee ophouden, zeker in onze stiel: de bergsport, zegt redacteur Ivar Schute over ons thema, duurzaamheid. Op de flanken van die kwetsbare bergen, met hun bijzondere en onvervangbare ecosysteem, gaan we sporten. Voor ons plezier. Een overpeinzing.

    18 | HOOGTELIJN 4-2014 | TEKST IVAR SCHUTE | FOTO FEMKE WELVAART

    WANKELEVENWICHT

    r30-HL0414-accent-opening.indd 18 26-08-14 09:08

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 19

    Van Dale beschrij het bijvoeglijk naamwoord duurzaam als: Lang durend, weinig aan slijtage of bederf onderhevig, het milieu weinig belastend. Wikipedia zegt: Duurzaamheid gaat over deschaarste

    van de hulpbronnen waarmee welvaart wordt voortgebracht, zowel nu als in de toekomst. De oppervlakte van de aarde is eindig;grondsto enkunnen opraken; en de opnamecapaciteit van deatmosfeeren onze natuurlijke omgeving kent haar grenzen. Mijn vriendin hee ook een opvatting over duurzaamheid. De Mount Everest beklimmen en dan daar je zooi achter-laten? Niet eens genieten, maar domweg de natuur overwinnen, dat is het, zegt ze. De uitdrukking de berg bedwingen, zegt het al, gaat ze verder. Een masculiene uitdrukking trouwens; feminiene culturen zorgen voor, die zouden dat niet zeggen. Duurzaamheid het is zon uitgekauwd begrip; zijn we daar niet allemaal een beetje moe van? Het komt door de machteloosheid die we daarbij ervaren, van mij mag er meer dwang zijn. Ons dagelijkse waterverbruik op rantsoen, bijvoorbeeld. Juist...Lang douchen is er bij ons vanaf vandaag niet meer bij. En de NKBV () stree naar een duurzame relatie met leden en alle partijen in het veld. Duurzaamheid is ook een kern-waarde als het gaat om natuur, milieu en sociale waarden. Wij brengen dit tot uitdrukking in een duurzame inkoop en bedrijfsvoering. Dat dit een wankel

    evenwicht is, wordt duidelijk als je leest dat de vereniging expedities naar de Himalaya sponsort. Gro Harlem Brundtland werd op 20 april 1939 vlakbij Oslo geboren en ontsnapte in 2011 op het nippertje aan de dood op Utya de naam zegt genoeg. Opgeleid als arts was ze de eerste vrouwelijke minister-president van Noorwegen. Ook leidde ze de VN-commissie die in 1987 een rapport publiceerde dat het fundament legde onder een nieuwe weg: denken over duurzaamheid op een mondiaal niveau. Brundtland zei dat ontwikkeling en milieu niet los van elkaar kunnen worden gezien. De eerste vindt plaats in de tweede, zij zijn onafscheidelijk. Een duurzame ontwikkeling bereiken, is alleen haalbaar met de hulp van iedereen; van regeringen, van ondernemingen en van het individu.

    But rst and foremost our message is directed towards people, whose well being is the ultimate goal of all environment and development policies, aldus het Brundtlandrapport. U doet er dus toe. En wat u doet aan het milieu, hee e ect. Toch, de dag dat we naar de bergen gaan en het milieu niet meer belasten, moet nog aanbreken. Ziedaar ons duurzaam dilemma.Fokke en Sukke zeggen dat ze de energie die het kost erheen te vliegen, compen-seren met helemaal niets doen. Ook dat is een optie. Word je wel dik van.

    18 | HOOGTELIJN 4-2014 | TEKST IVAR SCHUTE | FOTO FEMKE WELVAART

    evenwicht is, wordt duidelijk als je leest dat de vereniging expedities naar de

    Duurzaam

    r30-HL0414-accent-opening.indd 19 26-08-14 09:09

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 21

    PRETPARK ALPEN

    Gewenst of gevaar?

    De bergen lijken langzaam te veranderen in een pretpark, waarschuwt alpinist Gerard van Sprang, die zich zorgen maakt over de impact op het milieu en onze beleving van de alpiene omgeving. We willen steeds hoger, verder, sneller en zijn voortdurend op zoek naar een nieuwe adrenalinekick. Vluchtig vermaak als compensatie voor authentieke prikkels die mensen in het dagelijks leven missen, aldus Olivier Bello, secretaris en penningmeester van Mountain Wilderness Nederland. Komen het milieu en de diepere beleving inderdaad in het gedrang of kunnen thrill-seeking, bezinning en behoud van natuur prima naast elkaar bestaan? Een dilemma.

    Alpinist Gerard van Sprang (links) en Olivier Bello, secretaris en penningmeester van Mountain Wilderness Nederland.

    20 | HOOGTELIJN 4-2014 | TEKST FEMKE WELVAART

    r31-HL0414-accent-pretparkalpen.indd 20 26-08-14 09:12

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 21

    Foto

    Bun

    gy A

    dven

    ture

    w

    ww

    .bun

    gy.a

    t

    20 | HOOGTELIJN 4-2014 | TEKST FEMKE WELVAART

    r31-HL0414-accent-pretparkalpen.indd 21 26-08-14 09:12

  • 22 | HOOGTELIJN 4-2014 HOOGTELIJN 4-2014 | 23

    Moet de mens vermaakt worden? Zijn we niet meer in staat om te genieten van een simpele

    wandeling of beklimming zonder daar-voor bomen te hoeven kappen voor bungeejumpplatformen of downhill mountainbikepaden? Mensen zoeken niet zozeer naar meer spanning, legt Olivier Bello uit, maar ze leven met een voortdurend gevoel van tijdgebrek. We krijgen zo veel prikkels per minuut, dat dit psychisch doorwerkt in de manier waarop we ons gelukkig voelen. Mensen zoeken niet iets spannends, maar willen spanning; veel prikkels die elkaar in rap tempo opvolgen. In plaats van even in stilte niets te doen en de evenementen te laten doordringen, zoeken ze hun rust in de drukte, in ludieke en snelle spanning. Om zich maar niet te hoeven vervelen, terwijl ik

    van mening ben dat je voor een spannend avontuur juist de tijd moet nemen. Ik pleit voor inspanning, voor je langdurig ergens voor inzetten, iets intens beleven en dat vervolgens laten bezinken.

    VercommercialiseerdGerard van Sprang ziet in de afgelopen vijftien jaar steeds meer activiteiten in de bergen. Ik noem het een verregaande vercommercialisering van de alpiene omgeving. Deze outdooractiviteiten en -attracties vormen een breed scala aan mo-gelijkheden, van rafting, canyoning, hydrospeed, rodelbanen, acroparken en downhill mountainbiken tot onnodige hangbruggen en gekunstelde uitzicht- punten in wanden en op toppen. Voor het avontuur dat mensen vroeger naar de bergen trok, het bergwandelen en

    Als je de tijd neemt, bouw je spanning door inspanning op

    klimmen, wordt al niet eens meer expliciet geadverteerd. Gerard noemt twee aspecten die volgens hem aan de basis van deze ontwikkeling staan. Enerzijds de mens in de huidige maatschappij: thrill-seeking is de norm en attracties moeten met het jaar spannender en gewaagder worden. Anderzijds is er de klimaatverandering met kortere winters waardoor de toeristische industrie noodzakelijkerwijs uitwijkt naar zomertoerisme.

    Kortstondige kicksBeide heren pleiten overigens niet voor het compleet tegengaan van ontwikkelingen in de bergen en de daarbij horende infra-structuur. Gerard: Dan zouden we een onomkeerbare tendens ontkennen. Nee, ik denk dat het de kunst is om nieuwe plannen te monitoren en te sturen, en dat

    r31-HL0414-accent-pretparkalpen.indd 22 26-08-14 09:13

  • 22 | HOOGTELIJN 4-2014 HOOGTELIJN 4-2014 | 23

    is dat geduld er denk ik veel minder. Het kan niet spannend genoeg zijn; gedegen opleiden is voor angsthazen en tijd is commercieel gezien oninteressant. Maar hoe ver willen we het laten komen? Willen we oversteken via een aangelegde brug of vinden we het helemaal niet erg om een stuk af te dalen en daarna weer te stijgen?

    EvenwichtOok Olivier is niet per definitie tegen nieuwe activiteiten en man-made-landschappen, maar ook hij pleit voor meer tijd. Ik ben geen activist die alleen de wildernis in stand wil houden, maar zoek het evenwicht tussen de zogenoemde landschaps-driepoot wildernis, cultureel landschap en de kunstmatige natuur. Deze soorten landschap zijn namelijk alle drie belangrijk voor de menselijke ontwikkeling: de eenzaamheid die je in de wildernis aantreft, helpt de introspectieve ontwikkeling, de zelf-beschouwing, maar dan mis je wel het sociale aspect. Daar heb je het culturele landschap voor nodig, waar normen en waarden worden uitgewisseld en gemeenschappelijke projecten tot uiting komen. En vervolgens kun je bergactiviteiten beoefenen in de beveiligde omgeving, het ingerichte avontuur, van het man-made-landschap. Mountain Wilderness is ervan overtuigd dat de ongerepte natuur de beste template is voor de menselijke ontwikkeling. De natuur houdt ons een spiegel voor en prikkelt onze fantasie en ons aanpassings- en reactievermogen. Zeker voor een kind dat de wereld ontdekt en zijn eigen persoonlijkheid in die wereld probeert te plaatsen, is de natuur van onschatbare waarde. Wat de mens bedenkt en bouwt, is nooit zo complex en rijk aan diversiteit als wat de natuur al in zich draagt. Wat overigens niet wegneemt dat ook kortstondige kicks belangrijk zijn. Want mensen, en zeker pubers, moeten nu eenmaal hun energie kwijt. Dan helpt zon kortstondig avontuur.

    NagloeienWel waarschuwt Olivier voor de vluchtigheid van de adrenalinekick. Om de authentieke prikkels die mensen missen in het dagelijks leven te compenseren, gaan ze voor nep-prikkels. Maar die duren minder lang voort dan een langzaam opgebouwde beleving. Het is als een lucifer: die brandt ook heel even, heel fel, maar dan? Het vuur dooft snel en het houtje is op. Zo zoekt de thrill-seeker na de korte, hevige kick snel weer iets nieuws om weer die rush te voelen. Terwijl de diepe beleving die je opbouwt tijdens je activiteit veel

    langer aanhoudt dan de kick. Als je de tijd neemt om naar een bepaald doel te lopen of klimmen, bouw je spanning door inspanning op. Boven op de top wordt het harde werken beloond; je geniet van het uitzicht en bent misschien zelfs trots op jezelf. Daarna moet je nog helemaal naar beneden. In die periode heb je de tijd om alles wat je in de afgelopen uren voelde en beleefde, te verwerken. Zo strekt je spanningscurve zich uit en suddert het voldane gevoel nog lange tijd door. Geen lucifer dus, maar een gloeiend haardblok.

    MonnikenwerkOp dit moment is de landschapsdriepoot volgens Olivier uit balans omdat er te weinig wildernis is. En dan heb ik het niet over te weinig gebieden met een hoge biodiversiteit, maar over een tekort aan moeilijk toegankelijke gebieden. Als je in de bergen een been breekt, hangt er binnen een kwartier een helikopter boven je hoofd om je naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis te brengen. Hoe denkt Moun-tain Wilderness dit evenwicht te herstellen? Olivier: Het begint bij bewustwording, bij de houding van de gebruikers. En dat keer je niet zo een-twee-drie om. Het duurt nog generaties om de behoeften van de mensen en de natuur in evenwicht te krijgen.

    we verenigingen en instanties moeten ondersteunen die conform die beleidslijn intens betrokken zijn bij de bergwereld en het alpiene milieu. Bij het wandelen en klimmen in de bergen gaat het bij mij om het beleven van de natuur, het samen op pad zijn met al zijn intermenselijke dimensies, de ontspanning van de fysieke inspanning en de uitdaging om de wand, route of pas-sage binnen acceptabele veiligheidsmarges te beklimmen. Dat daarbij een hut of hore-cagelegenheid en bijvoorbeeld een kabel-baan een zeer welkome infrastructurele hulp is, is duidelijk. Kenmerkend is denk ik, dat ik vroeger niet op dag n al het uiterste wilde ervaren. Ik bouwde mijn ervaring en beleving op, gedurende een langere periode. En die opbouw, met bijvoorbeeld cursussen en langzaam zelfstandig tochten maken, was onderdeel van het avontuur. Tegenwoordig

    Foto

    Sw

    itze

    rlan

    d To

    uris

    m

    Foto

    Sw

    itze

    rlan

    d To

    uris

    m

    Groen NKBVBen je genteresseerd in groene vraagstukken? De NKBV Duurzaamheidscommissie zoekt vrijwilligers die willen meedenken op het gebied van beleid en duurzaamheid. Kijk voor meer informatie op www.nkbv.nl/de-nkbv/organisatie/vacatures en meld je aan!

    r31-HL0414-accent-pretparkalpen.indd 23 26-08-14 09:13

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 25

    Duurzaamheid van

    waterdichte kleding

    EEN JAS ZONDER SCHULDGEVOEL

    Hoe duurzaam is buitensportkleding eigenlijk? Waterdichte, ademende regenkleding lijkt

    regelmatig schadelijke stoffen te bevatten. Aan de andere kant zeggen producenten juist dat ze

    gevaarlijke materialen in de ban doen. Ernst Arbouw hard toe aan een nieuwe regenjas ging

    op zoek naar een antwoord.

    Ik heb een jne, knaloranje jas. Sinds het najaar van 2005 heb ik die jne jas vrijwel elke dag gedragen; zomer en

    winter, weer en wind, hoog in de bergen en op de ets in de Groninger Ommelanden. Na negen jaar is mn jas opgebruikt en moet ik op zoek naar een vervanger. Probleem: waterdichte, ademende regen-kleding lijkt nogal eens schadelijke sto en te bevatten. De Duitse tak van milieu-organisatie Greenpeace deed in 2012 en 2013 onderzoek naar gi ige sto en in buitensportkleding en constateerde dat bij een aantal producten de hoeveelheid schadelijke chemicalin boven, soms ver boven, de norm lag.

    Hoeveelheid PFCsOnderzoekers keken in opdracht van Greenpeace naar de hoeveelheid zogeheten PFCs (perfluorinated- en polyfluorinated compounds) in een kleine steekproef (n=14) van waterdichte jassen en hand-schoenen. In alle onderzochte kleding werden PFCs gevonden; in vijf gevallen ging het daarbij om zogeheten perflu-orooctanoic acid (PFOA) en zes kleding-stukken bevatten hoge concentraties fluorotelomer alcohol (FTOH), sto en die worden gebruikt bij de productie van ademende, waterdichte membranen en bij het impregneren van textiel.Het is lastig te achterhalen hoe gevaarlijk al die verschillenden sto en precies zijn, maar er zijn aanwijzingen dat in elk geval

    een aantal soorten PFCs de hormoon-huishouding van mensen en dieren verstoort en mogelijk kankerverwekkend is. Een bijkomend probleem is dat PFCs zeer stabiele verbindingen zijn die niet zomaar in de natuur worden afgebroken. Als ze eenmaal in het milieu terechtkomen, blijven ze daar voor altijd aanwezig. PFCs zijn onder meer teruggevonden in het bloed van ijsberen op de Noordpool en in pingunpoep op Vuurland.

    Wake-up callHet onderzoek van Greenpeace is geen productvergelijking waarmee je als consument naar de winkel kunt, daarvoor is de steekproef te klein en zijn binnen die kleine steekproef te uiteenlopende producten getest. Volgens de milieu-organisatie is het rapport eerder bedoeld als een wake-up call voor zowel consumenten als producenten. De afgelopen jaren zijn verschillende fabrikanten inderdaad wakker geworden. Een rondje langs de websites van een aantal grote merken (The North Face, Mammut, Fjllraven, Arcteryx, Haglfs, Patagonia, Vaude, Gore-Tex) laat zien dat de meeste bedrijven werken aan het terugdringen van de hoeveelheid gebruikte PFCs of dat ze de komende jaren overstappen op impregneer-middelen met andere, minder schadelijke varianten PFC. Verschillende bedrijven hebben aangegeven dat hun kleding vanaf 2015 in elk geval helemaal vrij is van PFOA.

    Buiten het zicht van de consumentEen vraag nog: is mijn jas een chemische sluipmoordenaar? Het antwoord is Nee, met voorzichtigheidshalve een hl klein beetje Ja erbij. Als gebruiker loop je geen gevaar door de chemicalin die zijn gebruikt in je jas. Het gevaar voor milieu- en gezondheidsschade ligt aan de productie-zijde, ver buiten het zicht van de consument. Volgens experts is de hoeveelheid schade-lijke sto en die daar vrijkomt in de lucht en wegspoelt in het oppervlaktewater vele malen groter dan de microgrammen die achterblijven in je regenjas. Daar komt bij dat het overgrote deel van de PFCs niet wordt gebruikt bij de productie van buiten-sportmateriaal maar bij onder meer het impregneren van hout, het maken van tapijt en de productie van teflon chemisch gezien hetzelfde materiaal als Gore-Tex.

    Wat kun je doen? Let op het gebruikte materiaal; bestudeer

    de labels, bezoek de website van de fabrikant, vraag het de verkoper. Veel buitensportfabrikanten proberen het gebruik van schadelijke PFCs terug te dringen of zelfs helemaal te stoppen. Wat staat er in de productinformatie? Wat schrij de fabrikant op zn website? Waarschijnlijk hee de verkoper niet n, twee, drie paraat welke chemische sto en wel of niet zijn gebruikt, maar als genoeg mensen het vragen, dringt het

    24 | HOOGTELIJN 4-2014 | TEKST ERNST ARBOUW

    r33-HL0414-accent-kleding.indd 24 26-08-14 09:14

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 25

    PFC, DWR, PFOA, FTOH, PTFE PFC is een verzamelnaam voor zogeheten perfluorinated en polyfluorinated compounds, een groep chemische sto en met als voornaamste bestanddelen fluor en koolstof. PFCs worden in de buitensportindustrie op twee manieren gebruikt: als bestanddeel van zogeheten DWRs (Durable Water Repellents of simpelweg impregneermiddelen) en bij de productie van Gore-Tex (eigenlijk polytetrafluorethyleen of PTFE, hetzelfde materiaal als teflon). Bij onderzoek van Greenpeace in 2012 en 2013 zijn kleine hoeveelheden PFCs teruggevonden in consumentenproducten. Daarbij ging het onder meer om PFOA (perfluorooctanoic acid) en FTOH (fluorotelomer alcohol). Hoewel het daarbij in de meeste gevallen ging om enkele microgrammen (dat wil zeggen: een miljoenste deel van een gram) per vierkante meter textiel, werd bij een aantal geteste kledingstukken de wettelijke norm overschreden. Er zijn veel verschillende soorten PFC en de mogelijke schadelijkheid verschilt per soort. Er zijn volgens het rapport duidelijke aanwijzingen dat PFOA en FTOH de hormoonhuishouding verstoren en kankerverwekkend zijn.

    Een jas die tw k r zo lang m g t, is half zo schadelijk

    vanzelf tot de buitensportwinkel door, en via hen tot de fabrikanten, dat het een belangrijk onderwerp is.

    Staar je niet blind op chemische sto en. De kwaliteit van je jas de afwerking van de naden, de ritsen, klittenbandjes en elastiekjes, en de slijtvastheid is net zo belangrijk, of misschien nog wel belangrijker voor het milieu.

    Een jas die twee keer zo lang meegaat, is half zo schadelijk.

    Koop een kringloopjas. Verschillende merken voeren modellen die zijn ge-maakt van hergebruikt materiaal of bieden (omgekeerd) de mogelijkheid om gebruikte buitensportkleding in te leveren voor hergebruik.

    Was groen. Na een drieweekse tocht door

    de wildernis mag de wasmachine natuur-lijk wel even ronken, maar synthetische buitensportspulletjes kunnen toch echt meestal op lage temperatuur (30 graden) in een (extreem) kort programma. Draai geen halfvolle machine. Overigens niet alleen goed voor het milieu en de levens-duur van je spulletjes, het is ook nog eens jn voor je bankrekening.

    Foto

    Fra

    nk H

    ussl

    age

    Foto

    Aar

    t Mar

    kies

    24 | HOOGTELIJN 4-2014 | TEKST ERNST ARBOUW

    r33-HL0414-accent-kleding.indd 25 26-08-14 09:14

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 27

    Toiletetiquette

    WHEN NATURE CALLSIedere bergsporter voelt weleens het drukkende gevoel in de darmen, net nadat hij is vertrokken voor die prachtige overschrijding of mooie wandeling. Soms ben je op tijd en kun je nog terug naar het wc-tje bij de hut terwijl je tochtgenoten ongeduldig op je wachten. Maar wat doe je als er geen wc in de buurt is, als zich om je heen niets anders dan een ijzige vlakte uitstrekt?

    Als je langs het pad roze papiertjes ziet liggen denk je wellicht: ze poepen hier kennelijk allemaal langs het

    pad. Je loopt wat verder het bos in en gaat hurken. Nog even een platte steen erop leggen, en niemand heeft er last van. Helaas is de steen al bezet. Eronder ligt een grote drol van iemand anders. Je zucht even en schuift wat bladeren over de hoop.De ervaring leert dat de mens een kudde-dier is: hoe meer wc-papier er ligt, hoe lager de drempel voor anderen om er eigen uitwerpselen en wc-papier, dan wel ander afval bij te leggen. Bovendien zijn er ziektes die door met poep besmet water van mens op mens kunnen worden over-gedragen. In de eerste plaats rust hier een taak voor de officile instanties. Zo zijn nationale bergsportverenigingen vaak verantwoordelijk voor de ontsluiting van een gebied door het maken van hutten en bivaks. Dan buigen ze zich ook over sanitaire voorzieningen.

    Geurend ItaliEen verschil in aanpak van poepoverlast wordt duidelijk tijdens een tocht op het grensgebied van Zwitserland en Itali. De overschrijding van de Mont Dolent via de Galletgraat, hoort tot een van de vele mooie en afgelegen tochten op deze grens. Elk

    jaar overschrijden vele klimmers de landsgrens zonder het berhaupt op te merken; nergens is een douanepost te bekennen. Maar ook al zie je geen grens, je kunt hem wel ruiken... Een groter contrast tussen het Zwitserse Dolent- en het Italiaanse Fiori-bivak is er haast niet. Waar in Zwitserland door een wc-tje het wildpoepen wordt tegengegaan, geurt het Italiaanse bivak je al op afstand tegemoet. Het is een mooi gelegen bivakhutje, maar er is geen wc. Er is geen steen rondom de hut zonder minimaal n drol eronder. Overal waar je kijkt, zie je poep en wc-papier. Ondanks het late middaguur zal menig klimmer besluiten verder af te dalen

    in de hoop een schonere slaapgelegenheid te bereiken. Terwijl hij afdaalt, komt hij nog vele roze en witte papiertjes in verschillende staten van ontbinding tegen.

    DoeltreffendAan de andere kant van de oceaan gaan ze nog verder dan het aanleggen van een wc bij een hut of bivak. In Alaska krijg je een tonnetje mee dat je gevuld met ontlasting weer mee terug dient te nemen. In Canada zetten ze elk seizoen met een helikopter op afgelegen (maar drukbezochte) berg-passen plastic poeptonnen neer. Het uitzicht terwijl je daar op de ton zit, is

    26 | HOOGTELIJN 4-2014 | TEKST FLORIAN VAN OLDEN | ILLUSTRATIE TOON HEZEMANS

    r32-HL0414-accent-poepen.indd 26 26-08-14 09:21

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 27

    spectaculair. In de nationale parken van Australi en de VS zijn de zogenaamde poop tubes in zwang: pvc-buizen met zelfgefabriceerd hang-en-sluitwerk: goedkoop en doeltre end.

    EtiquetteGeorganiseerde poep- en plasfaciliteiten bij hutjes of langs routes helpen om de bergen schoon te houden. En omdat je niet overal wcs kunt neerzetten, moeten klimmers en wandelaars worden doordrongen van een toiletetiquette in de bergen.

    Je behoe e doen in de bergen kan nogal een project zijn. Voor mannen is plassen vrij gemakkelijk: zoek een goeie boom, niet te dicht bij het pad, zoek een gletsjerspleet of plas het dal in. Pas wel op voor de afgrond! Bij vrouwen moet de broek naar beneden.

    Poepend is ieder mens gelijk. Allemaal moeten we bij gebrek aan een wc door de knien. Makkelijk zat zou je denken, maar het tegendeel is waar. Verantwoord poepen in de natuur, waarbij je de sporen van je behoe en niet tentoonspreidt aan anderen, is bij de meeste bergsporters geen vanzelfsprekendheid.

    Wat kan er mis gaan?Zelfs als je wel nadenkt voor je uiteindelijk je broek laat zakken, ligt het gevaar op de loer. Een greep van wat er zoal mis kan gaan: je poept in of bij een beek waaruit anderen drinken; die anderen worden daar ziek van. Of je verbrandt het wc-papier en veroorzaakt een bosbrand. In droge gebieden zoals de Calanques kunnen vele hectaren land op die manier in een mum van tijd a randen.

    Je kunt ook jezelf in gevaar brengen: het is meer dan eens voorgekomen dat een klimmer zijn balans verloor toen hij zijn broek liet zakken. Zo viel mijn broer eens in een ondiepe gletsjerspleet toen hij zenuwachtig op zoek was naar een goede plek.

    Een voorbeeld van collectief falen: een prachtige alpiene omgeving krijgt het karakter van een openbare latrine bij een festivalterrein. Ooit was het er schoon, tot op een dag rommel en poep bleef liggen en de bezoekers onverschillig werden. Een neerwaartse spiraal.

    Hoe wel? Er zijn verschillende mogelijkheden om tevreden en milieuvriendelijk je behoe e te doen: Ga voordat je op pad gaat, naar de wc.

    Ook als je denkt dat je (nog) niet hoe . Kies een plek met een vaste bodem,

    waar geen water langs loopt. Poep in een kuil, die je later weer dicht-

    gooit. Neem een schepje mee en blijf uit

    de buurt van beekjes. Neem het wc-papier in een afgesloten zakje weer mee naar het dal.

    Neem alles mee. Je poept in een zak, die doe je in een waterdichte zak, ton of poop tube en die neem je weer mee naar het dal. Daar lever je het spul in bij een depot voor chemische toiletten.

    Gebruik geen wc-papier maar de natuur voor het afvegen: mos, zachte stenen, bladeren, sneeuw of een combinatie van bovenstaande. Zorg voor voldoende voorraad, want het is minder e cint dan wc-papier.

    Poep en plas niet in de buurt van de instap van een klimroute. Ik heb een klimmer wel eens gedachteloos zien plassen tegen de naam van de klimroute, alsof het zon nepvlieg in een urinoir was. Zo te ruiken was hij niet de eerste.

    Je bent niet a ankelijk van lokale faciliteiten om verantwoord naar de wc te gaan. Het is ook niet overdreven om voorbereid op stap te gaan, neem om te beginnen eens een afsluitbaar zakje mee, en eventueel een schepje. Niemand hoe meteen de puur-heid van de natuur te bezingen en onder-wijl zijn billen af te vegen met brandnetels. Het vergt n extra handeling of een beetje voorbereiding, wellicht genspireerd door sommige tips. Dat scheelt al een hoop.

    Hel s is de st n al bezet. Eronder ligt n drol van iemand anders

    26 | HOOGTELIJN 4-2014 | TEKST FLORIAN VAN OLDEN | ILLUSTRATIE TOON HEZEMANS

    r32-HL0414-accent-poepen.indd 27 26-08-14 09:22

  • X ULTRA GTX Technische wandelschoen met stabiel chassis, extra bescherming en GORE-TEX, ideaal voor fast & light hiking. De X Ultra is ook verkrijgbaar in een non GORE-TEX variant en in zowel een laag als een mid-hoog model. Alle dames en heren modellen zijn te bekijken op www.salomon.com.

    BESCHERMINGDe rubberen toe cap beschermt je voeten tegen het stoten aan stenen, rotsen en overige obstakels die je tijdens je hike tegen kunt komen.

    GORE-TEX PERFORMANCE COMFORTWaterdicht en voorzien van een hoog ademend vermogen.

    PASVORMHet Quicklace vetersysteem zorgt voor een comfortabele pasvorm gedurende je hele hike. Sensifit zorgt ervoor dat de schoen zich heel precies om de voet heen sluit.

    STABILITEIT Het Advanced chassis zorgt voor stabiliteit en weerstand op oneffen ondergrond.

    GRIPContagrip biedt ultieme grip en is duurzaam dankzij de mix van verschillende materialen.

    RUBBEREN TOE CAP

    SENSIFIT

    WWW.SALOMON.COM

    230x297_Hoogtelijn4-2014_X-Ultra.indd 1 8/18/2014 9:00:08 PM

  • Op mijn snowboard zag ik de bergen als n grote speeltuin. Toen ik later in de zomer terugkwam, zag ik vooral het authentieke karakter van de bergen. Arno de Jong volgde

    zijn hart en vertrok in 2007 met zijn vrouw Jessica naar de Franse bergen. We organiseerden al jaren wintersporttrips naar Flaine. In de zomer van 2006 ontdekten we Samons, dat niet alleen een leuk skidorp maar ook een geweldige zomerbestemming bleek te zijn. We besloten hierheen te verhuizen en zo werd Samons het basecamp voor onze reisorganisatie AlpAdventures. Inmiddels zijn we zeven jaar verder en laten we onze gasten onvergetelijke Alpenavonturen beleven op skis, snowboard, wandelend of op de mountainbike. In juni van dit jaar behaalde Arno zijn diploma Accompagnateur en Montagne. Zijn scriptie schreef hij over duur-zaam toerisme in de Alpen; een uitdaging voor de bergwandelgids. Samen met de locals moeten we een evenwicht proberen te vinden tussen toerisme en duurzaamheid. In 2008 startten we met Respect The Mountains de EnviroTrek. Als gemporteerde bergbewoner kon ik met dit clean-up event samen met de lokale community en toeristen iets terugdoen voor de natuur. Inmiddels is het uitgegroeid tot een

    jaarlijks evenement waar veel meer partijen bij betrokken zijn.

    Tijdens de wandelingen vertelt Arno zijn gasten over het leven in de bergen en alles wat ze tegenkomen, vanaf het dal tot de top. Uiteraard is duur-zaamheid ontzettend belangrijk voor me. Ik ben geen purist, ik rijd

    DE BERGEN ZIJN MIJN KANTOOR

    Mijn bergsportcarrire

    TEKST FEMKE WELVAART | HOOGTELIJN 4-2014 | 29

    2014

    NKBV-ledenpas

    Naam: Arno de JongLee ijd: 37 jaarWoonplaats: Samons

    NKBV-lid sinds: 2013Beroep: Directeur AlpAdventuresEerste bergsportervaring: Snowboardavontuur in Les Deux Alpes (1997)Drijfveer: De Alchemist van Paulo Coelho inspireerde me om mijn hart te volgen en naar Frankrijk te verhuizenTe zien in: TROS Ik vertrek (2007)

    ook gewoon auto, maar ik kan mijn groepen wel de schoonheid van het berglandschap laten zien en een goed voorbeeld geven. Het zijn de kleine dingen. Als de mensen in mijn groep bijvoorbeeld hun lunchpakket uit de tas halen, wijs ik hen op de hoeveelheid verpakkingsplastic en laat ik hen zien hoe makkelijk het ook anders kan. In een lunchbox bijvoorbeeld. En ik heb altijd een afvalzakje bij me. Om mijn eigen afval in mee terug te nemen en het zwerfvuil dat ik onderweg tegenkom.

    Arno is trots op zijn nieuwe leven en zijn Franse diploma. Voor mij als urban laaglander was het een hele kluif; alles ging in het Frans, ook mijn afstudeerscriptie. Aan de andere kant heb ik dankzij mijn stadse achtergrond wel een commerciler inslag die goed van pas komt bij het runnen van ons bedrijf. Het mooiste vind ik dat ik mijn passie kan delen met mijn gasten. De bergen zijn mijn kantoor.

    r14-HL0414-mijncarriere-1-arno.indd 29 26-08-14 09:24

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 31

    Gletsjers te groot

    voor het huidige klimaat

    OOSTENRIJKS IJS Elk najaar lopen vrijwilligers van de Oostenrijkse gletsjermeetdienst omhoog naar de uiteindes van het ijs. Elk jaar moeten ze verder lopen. Soms een paar meter, soms dertig,

    veertig of zelfs meer dan honderd meter.

    30 | HOOGTELIJN 4-2014 | TEKST ERNST ARBOUW

    Vrijwilligers van de gletsjermeetdienst van de Oostenrijkse bergsportvereniging OeAV zijn aan het werk in het Rofental (tztalgebied).

    Foto

    OeA

    V/N

    orbe

    rt S

    pan

    r34-HL0414-accent-gletsjercijfers.indd 30 26-08-14 09:25

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 31

    Ruim 173 meter ijs raakte de Schalf-ferner in 2013 kwijt. Het jaar ervoor was de schade iets minder groot:

    iets meer dan 30 meter. Blader terug in de jaarlijkse rapporten van de Gletschermess-dienst van de Oostenrijkse Alpenvereniging (OeAV) en er ontstaat een ontluisterend en enigszins verontrustend beeld: in de afgelopen zeven jaar is de gletsjer 404,5 meter gekrompen. Sinds 1992 ging hij 809,3 meter achteruit. De Schalfferner, in het tztal iets ten zuiden van Obergurgl, is bij lange na niet de enige Oostenrijkse gletsjer die gestaag verder wegsmelt. Afgelopen jaar groeiden alleen de Kalser Brenkopfkees in de Granatspitzgruppe (2,5 meter) en de Krimmlerkees in het Venediger (80 centimeter). De Kalser Brenkopfkees groeide in 2010 ook al een stukje, destijds ongeveer 40 centimeter. Verder gaat het ijs in heel Oostenrijk al jarenlang alleen maar achteruit. Dat is niet altijd zo geweest, vertelt Dr. Andrea Fischer. Als hoofd van de OeAV Gletscher-messdienst geeft zij leiding aan de onge-veer twintig vrijwilligers (Ehrenamtliche mittarbeiter) die elk najaar met gps- apparatuur de gletsjer nalopen.

    GletsjermetingenFischer zorgt ook voor de wetenschappelijke interpretatie van de meetgegevens, werk dat haar in 2013 de titel Oostenrijker van het Jaar (categorie Wetenschap) opleverde. De gletsjermetingen begonnen in 1891, op een moment dat een aantal gletsjers juist groeide. Destijds bestond de angst dat het oprukkende ijs een bedreiging was voor dorpen en landbouwgrond. Een vooraanstaand lid van de Alpenvereniging wilde weten of het een lokaal probleem was of dat er misschien een nieuwe ijstijd aankwam. In het ledenblad verscheen een oproep voor gletsjermeters en sindsdien is er, met uitzondering van de laatste jaren van de Tweede Wereldoorlog, elk jaar een gletsjermeting gedaan. Het is een van de langstlopende metingen in de wereld en daarmee een belangrijke bron voor het bestuderen van de relatie tussen gletsjers en het klimaat. Dat is niet alleen belangrijk om te begrijpen hoe gletsjers reageren op de huidige klimaatverandering, het helpt ook bij het interpreteren van oude morenes uit het holoceen of pre-holoceen, aldus Fischer.

    Een van de opvallendste dingen in de gletsjermetingen is de enorme variatie in de getallen, zowel van jaar tot jaar voor individuele gletsjers als van gletsjer tot gletsjer binnen n jaar. Hoe zit dat?De relatie tussen gletsjerafname en klimaatverandering is, zoals dat heet, in hoge mate non-lineair. Dat komt doordat gletsjers geen uniforme ijsdikte en hellingshoek hebben. Op steile hellingen is het ijs bijvoorbeeld dunner en dan kan het op een bepaald moment gebeuren dat de gletsjer daar zo dun wordt dat het resterende ijs in n zomer wegsmelt. Veranderingen in de lengte en dikte van gletsjers zijn dus niet alleen het gevolg van veranderingen in het klimaat, maar

    ook van de individuele eigenschappen van de gletsjer. Doordat we een groot aantal gletsjers onderzoeken, krijgen we een adequaat beeld van de gevolgen van klimaatverandering. Dat zou nooit kunnen als we naar de cijfers voor n enkele gletsjer keken.

    Een van de meest opvallende uitkomsten van 2013 is de enorme teruggang van de Schalfferner in het tztal 173,3 meter in

    30 | HOOGTELIJN 4-2014 | TEKST ERNST ARBOUW

    De Schalfferner in het tztal. In 2013 slonk de gletsjer met 173,3 meter.

    twaalf maanden terwijl de gletsjer in 2012 maar 30,4 meter achteruit ging.In de afgelopen tien jaar is de tong van de Schalfferner steeds dunner geworden; in 2013 is hij helemaal uiteengevallen. Overigens zie je in dit soort gevallen meestal dat in de volgende jaren de afname van de gletsjer een stuk minder is.

    Is het mogelijk om de voorspellen of en hoe de gletsjers afnemen, zowel van jaar tot jaar als op de lange termijn?Als ik dat kon, dan opende ik een gletsjer-wed-en-win-caf. Je kunt wel een aantal algemene dingen zeggen. De gletsjers zijn te groot voor het huidige klimaat, dus je zult zien dat ze afnemen tot er een nieuw

    evenwicht is. Waar dat evenwicht precies ligt, dus hoe ver de gletsjers afnemen, is moeilijk te zeggen. Voor het lopende jaar hangt veel af van de zonneschijn en neerslag in de vroege zomer. Als het in het voorjaar sneeuwt, al is het maar een paar centimeter, dan blijft het gletsjeroppervlak bedekt en wordt een aanzienlijk deel van de energie van de zon weerkaatst. Als er geen sneeuw ligt, is de kans op extreme gletsjerafname veel groter.

    Foto

    OeA

    V

    r34-HL0414-accent-gletsjercijfers.indd 31 26-08-14 09:25

  • GRAM VOOR GRAM IS NIETS WARMER DAN EEN NEOAIR MATRAS.

    Zie de volledige productlijn op thermarest.com/neoair

    2014 Cascade Designs Ltd

    Geen enkele matras komt ook maar in de buurt van de Therm-a-Rest NeoAir wanneer het om ultralichte prestaties gaat. Dankzij onze speciale combinatie van een stabiliserende Triangular Core Matrix en de ongevenaarde warmte van ThermaCapture technologie kunnen we meer warmte per gram bieden dan welke andere luchtmatras ook.

    Minder meeslepen. Beter slapen. Verder komen met een NeoAir matras.

    Gewicht: 430 g | Dikte: 6,3 cm | R-waarde: 5,7 XTHERM

    [email protected] | www.cjagencies.nl | Tel 0355424200

    Neo XTherm_Hoogtelijn_NL.indd 1 4/1/14 11:32 AM

    [email protected] | www.hanwag.nl

    NAZCAT GTXEen tijdloze klassieke trekkingschoen voor veel-eisende bergtochten. Dit robuuste model heeft een middelhoge schachtopbouw met een zeer comfortabele manchet. De Vibram Fuora zool biedt veel stabiliteit, demping en grip. Dit model is verkrijgbaar met zowel een leren als een water-dichte Gore-Tex voering.

    COMOX GTXDe Comox GTX is een halfhoge wandelschoen uit de A/B categorie. Geschikt voor licht tot middel-zware wandelingen. De combinatie van materi-alen van hoogwaardig nubuckleer en Cordura ligt aan de basis van het stabiele en goed ade-mende vermogen van dit model. De robuuste Vibram profielzool zorgt voor een goede grip op alle ondergronden. De Gore-Tex voering maakt de schoen waterdicht.

    TATRA WIDE GTXDe Tatra Wide GTX is een allround trekking-schoen uit de B-categorie. Deze Wide versie zorgt voor extra ruimte bij de voorvoet. De schacht biedt uitstekende ondersteuning met voldoende bewegingsruimte rondom het enkelgewricht. De Vibram profielzool zorgt voor een goede grip en de waterdichte Gore-Tex voering voor droge voeten onder alle omstandigheden. Geschikt voor de wat zwaardere trekking tochten.

    32_HL0414.indd 32 22-08-14 11:55

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 33

    In de media werd in het verleden gespeculeerd dat de Oostenrijkse gletsjers helemaal verdwijnen. Hoe realistisch is dat?Laat ik een paar cijfers geven: uit radarmetingen weten we dat de maximale ijsdikte uiteenloopt van 30 meter bij de kleinste gletsjers tot 270 meter bij de Pasterzenkees, de grootste gletsjer van Oostenrijk. Gemiddeld neemt de dikte n meter per jaar af, dus je zou zeggen dat het, bij gelijkblijvende omstandigheden, gaat over een periode van ergens tussen de 30 en 270 jaar. Dat rekensommetje is wel misleidend, want er zijn voldoende plaatsen waar de massa van het ijs juist toeneemt, tot wel vier meter nieuwe sneeuw per jaar. Het oudste ijs in de Oostenlijke Alpen, gevonden in boringen van onze Zwitserse collegas, is enkele duizenden jaren oud ouder dan tzi. Dat ijs heeft periodes overleefd waarin het veel warmer was dan nu, dus wat dat betreft

    Is het waarschijnlijk dat individuele gletsjers verdwijnen?In de afgelopen decennia raakten we drie gletsjers en een aantal eeuwige sneeuwvelden kwijt, maar we hebben verspreid over Oostenrijk nog ongeveer achthonderd gletsjers over.

    De cijfers van 2013 zijn door de OeAV gepresenteerd onder de kop Endlich wieder Vorstosse (Eindelijk weer groeiende gletsjers). Hoe belangrijk zijn die twee groeiende gletsjers als er ongeveer honderd krimpende gletsjers tegenover staan?Het is in elk geval iets. Dit is natuurlijk niet het begin van een nieuwe ijstijd, maar het lijkt er wel op dat een aantal kleinere gletsjers een evenwichtstoestand heeft bereikt. Dat betekent dat ze, afhankelijk van de omstandigheden, het ene jaar een beetje groeien en het andere jaar een beetje krimpen.

    Ik wil niet moeilijk doen, maar zon evenwicht houdt toch alleen stand als omgevingsfactoren temperatuur, neerslag, zonnestraling niet te veel veranderen?Dat is geen kwestie van moeilijk doen. De wetenschap debatteert al honderdvijftig jaar over de reactietijd van gletsjers op klimaat-verandering en de vraag wat precies evenwichtstoestand is en wat een overgangsstaat. Het is ook moeilijk te zeggen of je het hebt over een evenwicht voor een periode van n of dertig jaar of wie weet hoe lang. We weten in elk geval dat kleinere gletsjers op grote hoogte meer neerslag in de vorm van sneeuw krijgen. Dat

    De Ochsentalergletsjer in Silvretta, gezien vanuit het Radsattel in 1927 en 2013.

    Foto

    s O

    eAV/

    H. K

    inzl

    / G

    nth

    er G

    ro

    maakt ze veel minder gevoelig voor de huidige klimaatverandering.Het weer en het klimaat veranderen permanent. Gletsjers hebben een bijbehorende evenwichtstoestand, een ideale lengte die hoort bij het huidige klimaat. Tot het huidige klimaat nog verder verandert en de evenwichtstoestand nog verder opschuift, natuurlijk.

    De Kesselwandferner (tztal) in 1998 en 2012.

    Foto

    s O

    eAV/

    Nor

    bert

    Spa

    n

    r34-HL0414-accent-gletsjercijfers.indd 33 26-08-14 09:25

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 35

    De eerste lichting

    De vijf deelnemers aan de eerste NKBV Expeditie Academie zijn bekend. Tijdens het selectieweekend op 17 en 18 mei in de Belgische Ardennen onderwierp de NKBV negen kandidaten, onder wie helaas maar n vrouw, aan een aantal tests. Na diverse klimoefeningen, samenwerkingsopdrachten, een orintatieloop en een kennisquiz werden vijf deelnemers geselecteerd: Roy, Danny, Jan-Thijs, Teun en Wouter.

    In de Expeditie Academie wordt een groep jonge getalenteerde Nederlandse bergsporters opgeleid en begeleid naar een expeditie. Deze gaat naar een vijf- of zesduizender in de

    Himalaya, Pamir, Andes of Alaska en wordt door het team zelf georganiseerd. De NKBV keek dit kunstje af van de succesvolle alpiene jongerenteams in Duitsland (DAV Expedkader), Oostenrijk (OeAV) en Belgi (Mount Coach). De begeleiding van de NKBV Expeditie Academie is in handen van professionele Nederlandse bergsporters, onder wie UIAGM-berggids Martijn Schell en NKBV-hoofdinstructeur Court Haegens, en The North Face ondersteunt de opleiding financieel en met kleding.

    Eerste vijfIn een eenjarige pilot start de NKBV dit jaar met vijf deelnemers die al een relatief hoog niveau hebben en daardoor een verkort traject kunnen volgen. Voor de NKBV is het een nieuw avontuur en in de pilot wil ze onderzoeken of de opzet inderdaad tot een succesvolle expeditie leidt. Verloopt de academie naar wens, dan kan de tweede lichting een lager instapniveau hebben en krijgen die nieuwe deelnemers een uitgebreider opleidingsprogramma.

    Teun van Dijk (29, Utrecht) Bijna al mijn vrije tijd besteed ik aan de vele vormen van klimmen die ik in de afgelopen vier jaar heb opgepakt. Sport, trad, ijsklimmen, drytoolen, alpinisme, toerskin alles doe ik met veel enthousiasme en vooral plezier. Op expeditie gaan is voor mij de logische volgende stap; de begeleiding via de Expeditie Academie lijkt me hierbij ontzettend waardevol. Het is een mooie uitdaging om zelf een expeditie te organiseren met een groep mensen die net zo gemotiveerd zijn als ik.

    34 | HOOGTELIJN 4-2014 | ONDER REDACTIE VAN HARALD SWEN | FOTOS BYRYAN PHOTOGRAPHY

    r22-HL0414-expeditie academie.indd 34 26-08-14 09:33

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 35

    Volg het teamVolg het Expeditie Academie team via de blog op expeditieacademie.nl. Daar vind je ook een fotoreportage van het selectieweekend. Medio september gaat het team in Ettringen aan de slag met trad en artificieel klimmen. Op 1 oktober gaat het team naar de Alpen voor een alpiene stage met UIAGM-berggids Martijn Schell en NKBV-hoofdinstructeur Court Haegens. In anderhalve week kunnen de deelnemers in Chamonix of de crins (afhankelijk van het weer) hun alpiene talent tonen.

    De Expeditie Academie wordt ondersteund door The North Face Summit Series.

    Wouter de Vries (31, Utrecht)Hoewel ik met veel plezier ga sportklimmen, boulderen of toerskin, is alpinisme al elf jaar mijn belangrijkste passie.

    Ik doe bij voorkeur klassieke (gecombineerde) alpiene beklimmingen. De laatste jaren ben ik alpien instructeur bij

    de NKBV en heb ik (mede) een programma opgezet bij de NSAC voor de meer fanatieke/getalenteerde cursisten op

    C3-niveau. De Expeditie Academie geeft me nu de kans om samen met ervaren alpinisten weer verder te leren.

    Jan-Thijs Menger (26, Utrecht)Op mn achttiende beklom ik op een reis door Zuid-Amerika onder begeleiding enkele bergen in de Andes. Hierna wist ik dat ik alpinist wilde worden. Snel daarna deed ik de C1-, C2- en C3-cursussen en inmiddels ben ik s zomers altijd in de Alpen te vinden. Toen ik de kans kreeg om mee te doen aan de selectie voor deze expeditie, was er maar n optie: meedoen! Ik vind het fantastisch om met deze groep een jaar lang aan een gezamenlijk doel te werken en op die manier ook mijn eigen niveau een boost te geven.

    Danny Schoch (31, Wageningen)Alpinisme is de grootste passie van mijn leven en ik ben enorm gemotiveerd om hier voor te gaan. Ik wilde de stap buiten de Alpen zetten en was me al aan het orinteren om op expeditie te gaan. De expeditie Academie lijkt me een prachtige kans om dit met ambitieuze jonge klimmers te doen. Wat mij erg aanspreekt, naast de Expeditie zelf, is het leren kennen van andere klimmers en het verbeteren van mijn eigen klimniveau en skills. Ik hoop op een aansprekende en succesvolle beklimming en vooral ook op een mooie gezellige tijd met elkaar.

    Roy Delahaije (28, Wageningen)Ik wilde graag nieuwe mensen leren kennen om een extra stap te kunnen maken in mijn alpiene loopbaan. De Expeditie Academie is voor mij een super initiatief om onder professionele begeleiding technisch de puntjes op de i te zetten en me verder te ontplooien als alpinist. En natuurlijk lijkt het me geweldig om met een groep gelijkgestemden in een andere wereld cultuur en natuur op pad te zijn.

    34 | HOOGTELIJN 4-2014 | ONDER REDACTIE VAN HARALD SWEN | FOTOS BYRYAN PHOTOGRAPHY

    r22-HL0414-expeditie academie.indd 35 26-08-14 09:33

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 3736 | HOOGTELIJN 4-2014 | TEKST ERNST ARBOUW | FOTOS LAURENS AAIJ

    r40-HL0414_interview.indd 36 26-08-14 09:37

  • HOOGTELIJN 4-2014 | 37

    BERGREDDER EN ADVOCAAT STEPHAN WIJNKAMP

    De Porsche Cayenne ging de deur uit, net als de Audi TT vijf jaar oud en nauwelijks 5000 kilometer op de

    teller. De luxe vakanties en de dure hotels: allemaal verleden tijd. In Nederland leefde ik op een manier die ik eigenlijk niet meer wilde, vertelt bergredder en advocaat Stephan Wijnkamp. De enige Nederlandse bergredder in Tirol zit op een plastic stoeltje naast de helikopter-landingsplaats in Zams, op de drempel van het tztal. Drie keer moet hij zijn verhaal onderbreken voor een uitruk. De helikopterbemanning, waaronder Wijnkamps vrouw, anesthesist en reddingsarts Conny Becker, loopt gehaast maar zonder te rennen naar het toestel. Dan is het heel even of de wereld vergaat: opwaaiend zand en grind, weggeblazen tuinstoelen, oorverdovend lawaai. Twintig tellen later is de rust weergekeerd; de helikopter verdwijnt richting besneeuwde bergtoppen. Hoog op de berg is het nog winter, in het dal is het volop voorjaar.

    OmslagDe luxe lifestyle was, achteraf gezien, een bijwerking van zijn werk als dure belasting-adviseur, vertelt Wijnkamp. Ik adviseerde mensen met veel geld, hl veel geld, over financile constructies om maar zo min mogelijk belasting te betalen. Het was de tijd dat vermogende Nederlanders wegvluchtten naar Brasschaat, net over de grens in Belgi, om zo de belasting te ontwijken. Achteraf gezien ben ik meegezogen in het verwachtingspatroon van mijn clinten: een goede belasting-adviseur is een dure belastingadviseur, en een dure belastingadviseur komt niet voorrijden in een middenklasser.Decadent, vindt Wijnkamp nu. Zijn persoonlijke omslag kwam toen hij s avonds laat werd gebeld door een clint. We hadden voor hem net alle financile zaken geregeld uitgebreide constructies om te zorgen dat hij maar zo min mogelijk belasting betaalde. Hij belde me op en zei: Ik wil dat je het allemaal weer terugdraait,

    het kan me niet schelen wat het kost. Ik ben ernstig ziek en ik wil niet dat mijn kinderen straks ruzie krijgen over geld. Hij staart even voor zich uit, de clint overleed een paar maanden na het gesprek: Zoiets zet je aan het denken.

    Skileraar en bergredderRond diezelfde tijd leerde hij in een aprs-ski bar zijn huidige vrouw Conny kennen. Zij heeft me meegenomen naar het tztal, om te klimmen, grijnst hij. Ik was gewend aan ch