Het is hun crisis, doe hen betalen

of 20 /20
1,50 euro 41 ste jaargang nr. 35 [1847] 22 september 2011 Afzender & verantwoordelijk uitgever: M.R. Eligius, M. Lemonnierlaan 171, 1000 Brussel Weekblad van de Partij Van De Arbeid van België | PVDA WEEKBLAD BELGIË • BELGIQUE P.B. Antwerpen X 8 / 4627 Afgiftekantoor: 2099 Antwerpen X P509684 SPECIAL CRISIS

Embed Size (px)

description

Special gerealiseerd door het weekblad Solidair

Transcript of Het is hun crisis, doe hen betalen

  • 1,

    50 e

    uro

    41

    ste j

    aarg

    ang

    n

    r. 35

    [184

    7]

    22

    sept

    embe

    r 201

    1

    Af

    zend

    er &

    vera

    ntw

    oord

    elijk

    uitg

    ever

    : M.R

    . Elig

    ius,

    M. L

    emon

    nier

    laan

    171,

    1000

    Bru

    ssel

    Weekblad van de Partij Van De Arbeid van Belgi | PVDA

    w e e k b l a dBelgi Belgique

    P.B.Antwerpen X8 / 4627

    Afgiftekantoor:2099 Antwerpen X

    P509684

    SPECIAL

    CRISIS

  • 22 september 2011 | 35

    RedactieM. Lemonnierlaan 171, bus 2, 1000 Brussel +32(0)2 50 40 120 fax +32(0)2 513 98 31 [email protected] Hoofdredacteur: David Pestieau adJuNct-Hoofdredacteur: [email protected] WeBteaM [email protected] www.solidair.org LeZerSBrIeVeN [email protected]

    Verkooppunten Solidair1. Boekhandels

    antwerpen De Groene Waterman, Wolstraat 7 Beringen Somi, Koerselsesteenweg, 26 Brus-sel PVDA-shop, M. Lemonnierlaan 171 Gent De Brug, Phoenixstraat 1 Herselt Kringloopcentrum SWR, Provinciebaan 53 Mechelen De Beiaard, Botermarkt 2 Sint-truiden t Park, Diesterstraat 7 Somi, Diesterstraat 62

    2. secretariaten Partij van de arBeid van Belgi

    BruSSeL M. Lemonnierlaan 171, bus 2, 1000 Brussel +32(0)2 50 40 110 fax +32(0)2 513 98 31 aalst Esplanadestraat 8 bus 1, 9300 Aalst ant-werpen Van Arteveldestraat 5, 2060 Antwerpen 03 225 28 93 Genk Keinkesstraat 3 bus 12, 3600 Genk 089 36 28 90 Gent Halve Maanstraat 7a, 9040 Gent 09 329 87 06 Heuvelland-Ieper-Po-peringe Patrijsstraat 18, 8970 Poperinge 0499 24 61 49 Kortrijk Simon Stevinstraat 92, 8500 Kort-rijk 056 21 75 30 Leuven C. Meunierstraat 43, 3000 Leuven 0476 79 70 78 Sint-Niklaas Peter Benoitstraat 54 bus 4, 9100 Sint-Niklaas 03 777 15 88 turnhout Patrijzenstraat 22, 2440 Geel 014 58 67 24 Vilvoorde Spiegelstraat 13, 1800 Vilvoorde 02 251 88 69 Zelzate Groenplein 17, 9060 Zelzate 09 341 80 75

    3. Pvda-shoP www.PvdashoP.BeAffiches, gadgets, t-shirts, brochures, boeken, info.M. Lemonnierlaan 171,1000 Brussel 02 50 40 112 fax 02 513 98 31 [email protected]

    4. geneeskunde voor het volkdeurNe De Bres, St Rochusstraat 57, 2100 Deurne 03 320 85 20 GeNK Keinkesstraat 3a, 3600 Genk 089 35 97 87 HoBoKeN Commandant Weyns-straat 85, 2660 Hoboken 03 828 02 43 LoMMeL Kapittelhof 12, 3920 Lommel 011 54 10 75 Mo-LeNBeeK Le Renfort, Graaf van Vlaanderenstraat 25, 1080 Brussel 02 411 11 03 ZeLZate Groen-plein 17, 9060 Zelzate 09 344 92 44

    5. solidair in wallonieIn Walloni is Solidaire, onze Franstalige versie te koop. cHarLeroI rue Znobe Gramme 21, 6000 Charleroi 071 32 45 65 fax 071 32 14 81 La LouVIre rue de Bouvy 65, 7100 La Louvire 0476 91 66 57 LuIK rue Mathieu Laensberg 20, 4000 Lige 04 227 99 52 fax 04 227 96 05 NaMeN rue de Bricgniot 17, 5002 Saint-Servais 081 47 04 30 Meer adressen op www.pvda.be.

    Partij Van De Arbeid Van Belgi NatIoNaaL SecretarIaat M. Lemonnierlaan 171, bus 2, 1000 Brussel +32(0)2 50 40 110 fax +32(0)2 513 98 31 [email protected] www.pvda.beSteunfonds rknr. 001-1151486-75

    COMAC (jongerenbeweging PVDA)NatIoNaaL SecretarIaat M. Lemonnierlaan 171, bus 2, 1000 Brussel +32(0)2 50 40 142 [email protected] www.chengethe-world.org

    Abonnementen+32(0)2 50 40 [email protected] - normaal tarief1 jaar 50 6 maand 25 3 maand 12,5 Belgi speciaal tarief*1 jaar 40 6 maand 20 3 maand 10 Buitenland normaal tarief1 jaar 100 6 maand 50 3 maand 25 Buitenland speciaal tarief*1 jaar 80 6 maand 40 3 maand 20 Steunabonnement1 jaar 100 6 maand 50 3 maand 25 Onder omslag1 jaar +60 6 maand +30 3 maand +15 Voor betaling abonnementen via overschrijving: IBAN: BE09 001-0786748-57; BIC CEBA BEBB (voor buitenland IBAN: BE94 0001 6669 5914; BIC: BPOTBEB1). Met kredietkaart, bel 02 50 40 124 om het formulier te ontvangen.* Studenten, werklozen, CJP, min 18 jaar, +60 jaar, invaliden. Steeds een kopie van de studenten-, CJP-identiteits-, invaliditeits-of werklozenkaart bijvoe-gen. (Dit tarief geeft geen recht op een geschenk).

    We kunnen er wat aan doenDe aandeelhouders zijn de grote winnaars van de cri-sis, kopte Het Laatste Nieuws maandag. De Nationale Bank maakte zopas bekend dat de bedrijfswinsten tus-sen 2000 en 2009 van 47 miljard naar liefst 82 miljard stegen. Dat is 35 miljard mr winst, of een stijging met 75 procent. Minder dan een derde van die extra winst werd genvesteerd. De aandeelhouders vaarden er wel bij. De dividenden zijn de afgelopen jaren gewoon drie keer groter geworden. 26 miljard krijgen ze. Er komen nieuwe miljonairs bij. Niet alleen in ons land, maar ook in Duitsland en elders in Europa. Winnaars, en dat woord schrijf je met meer dan zes nullen achteraan. Ook de banken hebben de afgelopen jaren opnieuw heel veel winst geboekt, en heel weinig belasting betaald. En kijk, daar zijn ze opnieuw aan het speculeren. Niets is er veranderd. Speculanten en grootbanken liggen mee aan de basis van de crisis. Als cadeau heeft de overheid de schulden van hun gokverslaving overgenomen, en kampen we met grote overheidstekorten. En nu eisen alle rendementsjagers dat de overheden die schulden afwentelen op de wer-kende bevolking. Van Dublin tot Athene, via Berlijn: geen arbeidsplaats en geen loon is nog zeker, de pensioen-leeftijd wordt naar 67 jaar geduwd; de onrechtvaardigste van alle belastingen, de btw, gaat overal omhoog; het onderwijs en de gezondheidszorg worden systematisch ontmanteld. Over deze politiek bestaat er bij alle klas-sieke partijen een oorverdovende eensgezindheid. Wij leven in een rovershol. En gij en ik zijn niet de rovers, dixit schrijver Jeroen Olyslaegers. Gelijk heeft hij. We bevinden ons midden de grootste hold-up van de laatste tijden. Een overval waarbij zelfs de Sheriff van Nottingham verlegen zou worden. Stelen bij de gewone man en vrouw, geven aan de allerrijksten. Nog nooit wa-ren er in Europa zoveel miljonairs, en nog nooit stonden er zoveel mensen aan te schuiven in de gaarkeukens. Grabbelen wat er te graaien valt, voor het schip ten onder gaat? Want n zaak is zeker, door de koopkracht van de werkende bevolking aan te randen, wordt de crisis enkel maar dieper. Het lijken wel middeleeuwse

    chirurgijns die met de ene aderlating na de andere de zieke alleen maar nog zieker maken, schrijft Nobelprijs-winnaar economie Paul Krugman. De hold-up is groot, en brutaal. Hij wordt uitgevoerd door een nieuw Economisch Bestuur, door de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank. Landen die niet luisteren naar de opgelegde soberheidspolitiek zullen voortaan financieel gegeseld worden. Door de markt, dat wil zeggen de speculanten. Maar ook door nieuwe straffen van de Europese Unie. Uitrit crisis? Afrit

    afgrond! Weldra bereikt de storm ook ons land, en dus wordt in allerijl een krakkemikkige nieuwe regering in de steigers gezet. Om wat te doen? De baas van de CD&V, Wouter Beke, zei het al: Een linkse of een rechtse regering? Dat is een vals debat. Het zal vooral een Europese regering zijn. Het zal een regering zijn die uitvoert waar Europa ons toe zal dwingen. In zijn nota toonde formateur Di Rupo al dat

    hij zich naar die dwang zal plooien. De zorg, openbare diensten, werkloosheid, pensioenen, lonen: alles wordt op de korrel genomen. De nota-Di Rupo is geschreven met de blauwe inkt van de Europese Commissie. Nogal wiedes dat zijn nota zware kritiek van vakbondszijde kreeg. De nieuwe ploeg van Di Rupo wil dit najaar al begin-nen met de hervorming van het einde van de loopbaan. Dat wil zeggen: zien dat het einde van je loopbaan stelselmatig verder naar de toekomst wordt verscho-ven, zodat een heel leger 55-plussers actief blijft op de arbeidsmarkt om de concurrentie te vergroten. Waarom langer werken als zoveel jongeren geen deugdelijke baan vinden? Als het werk hier de meeste stress ver-oorzaakt van heel Europa? Als bijna alle gezondheids-studies aantonen dat de meerderheid van de arbeiders opgewerkt is op zijn 55ste, en dat velen lijden aan een of meerdere chronische aandoeningen? In dit land heeft een volksvertegenwoordiger al op zijn of haar 52ste, na 20 jaar parlement, recht op een volledig pensioen. Journalisten zouden moeten weigeren om politici nog langer ongestoord en in volle ernst uitspraken te laten doen over langer werken, schreef Knack-journalist Jol De Ceulaer onlangs. Wij kunnen er wat aan doen. Wij zijn met veel, zij zijn met weinig. Wij doen de fabrieken draaien en zij steken de dividenden in hun achterzak. Wij zijn beleefd en zij stellen hun overval voor als het meest natuurlijke gegeven dat er is. Hoe lang nog? Waarom zouden we moeten wachten tot het water ons aan de lippen staat? Wie zegt dat wij lijdzaam op deze hold-up moeten toe-kijken? Het is wel ons geld dat men steelt, het is onze gezondheidszorg, het zijn onze pensioenen, het zijn onze publieke diensten, het is de toekomst van onze kinderen. Waarom zouden wij dat slikken? Denkt er werkelijk n rechtgeaard mens dat de rovers minder zullen nemen als wij allemaal stil zijn? Help mee om deze speciale editie van Solidair te verspreiden. Een krant die niet afhankelijk is van grote persgroepen of van de Europese Commissie. Een krant die niet stopt bij verontwaardiging, maar ook de stem van verzet aan het woord laat, van Lissabon tot Athene. Een krant die niet enkel aanklaagt, maar ook de pistes van verandering schetst.

    De zorg, openbare diensten, werkloosheid, pensioenen, lonen: alles wordt op de korrel genomen. Grabbelen wat er te graaien valt, voor het schip ten onder gaat? En zaak is zeker, door de koopkracht van de werkende bevolking aan te randen, wordt de crisis enkel maar dieper. (Foto Solidair, Vinciane)

    Nog nooit waren er in Europa zoveel miljonairs, en nog nooit stonden er zoveel mensen aan te schuiven in de gaarkeukens

    Peter Mertens is voorzitter van de PVDA, en auteur van het boek Hoe durven ze? De euro

    en de crisis van het kapitalisme, dat in november verschijnt bij uitgeverij Epo.

    Reageren? [email protected]

  • 22 september 2011 | 35

    Het is crisisCrisis: zowat het meest gebruikte woord sinds 2007. Voor zij die door de bomen het bos niet meer zien, zetten we alles nog eens op een rijtje: de feiten en de cijfers, de data en de quotes. > 4-5

    De factuur op de onderhandelingstafel De Europese Unie is zich stevig aan het moeien in het huishouden van de lidstaten. Die moeten allemaal zware sociaal-economische hervormingen doorvoeren. In ons land werd dat bezuinigingsproject voor het eerst op papier gezet door Elio Di Rupo in zijn formateursnota. Een blik op de plannen die op de onderhandelingstafel liggen. > 6-8

    De factuur en de hardwerkende VlamingU dacht dat de N-VA de hardwerkende Vlaming wil sparen? Mis. Voor de N-VA moet ook de Nederlandstalige inleveren, en geen klein beetje. > 9

    Wie zich niet verzet, betaalt zeker de rekeningFotoreportage. In Portugal, Spanje, Frankrijk, Itali, Griekenland en ook in IJsland is het warm op straat. > 10-11

    Het is hun crisis. Doe hen betalenDe miljonairstaks en vijf andere voorstellen van de PVDA die u geen rode duit kosten. Geen toverformules, maar wel maatregelen die werken. > 12-14

    Casinokapitalisme?De crisis is de schuld van een handvol geldwolven op de beurs en van bankiers die roulette spelen met ons spaargeld. Die gedachte strooit zand in de ogen. Wat bijsturen volstaat niet meer. > 15

    Een crisis van overproductie, al sinds 197Jarenlang uitgespuwd, maar in tijden van crisis weer omarmd: de 19de eeuwse denker Karl Marx. Vandaag zou hij schrijven dat de economische crisis begon in 1973. > 16-17

    De foute oplossingen van EuropaIedereen moet zijn steentje bijdragen, Duitsland toont hoe het moet, we hebben boven onze stand geleefd, Euro Plus-pact Het is een greep uit de dominante bezweringen, het zijn evenveel pleisters op een houten been. >18-19

    There Is No Alternative? Toch welTINA of there is no alternative, jaren-lang was dit het motto van neoliberalen en andere adepten van de vrije markt. Inderdaad! Er is geen alternatief meer: we moeten op zoek naar een alternatief systeem. Het huidige bewees zijn failliet.

    > 16-19

    Inhoudstafel

  • 22 september 2011 | 35

    Evolutie van de lonen en de winsten in Belgi sinds 1981 22.711.000

    Aantal werklozen in de Europese Unie.

    1 op de 5 De jongerenwerkloosheid (tot 24 jaar) in de EU bedraagt 20,7 %.

    313.000 Aantal mensen in economische werkloos-heid in Belgi in april 2009. Die steeg op n jaar met 130.000 tot 313.000.

    8,4 % Het aantal werkende armen (working poor) in de EU.

    1,6 miljoen Aantal mensen in Belgi die onder de armoededrempel leven.

    11,3 % De werkloosheidsgraad in Belgi.

    5,4 miljard euro Inkomsten die de staat misloopt in 2012 door de notionele-interestaftrek. Die aftrek kost elke Belg dus 500 euro per jaar.

    0,9 % Stijging van het bruto-uurloon in de industrie tussen oktober 2009 en oktober 2010.

    900 In 1968 verdiende de hoogste directeur van de Amerikaanse autobouwer General Motors 66 maal meer dan de gemiddelde werknemer in het bedrijf, vandaag is dat bij warenhuisketen Wal-Mart 900 maal meer.

    1920In Groot-Brittanni is de inkomensongelijk-heid groter dan ze ooit is geweest sinds de jaren 20.

    Zomer 2007. Het begin van de financile crisis.

    Door onzekerheid over de terugbeta-ling van hypothecaire kredieten in de VS

    stort de waarde van de subprimes (hypothe-caire kredieten die verpakt zijn in obligaties) in elkaar. Dan bleek ook dat de waarde van vele complexe financile producten op lucht was

    gebaseerd: het waren rommelkredieten. Financile instellingen boekten daarop

    enorme waardeverminderingen en honderden miljarden gingen in

    rook op.

    7 september 2008. Financile instellingen

    Fannie Mae en Freddie Mac wor-den onder toezicht geplaatst van

    de Amerikaanse overheid. Hun eigen vermogen bleek veel te laag. Fannie Mae was de tweede grootste financile instel-ling van de VS en had net als Freddie Mac

    een klantenbestand dat voornamelijk bestond uit andere financile instel-

    lingen, die hypotheekleningen uitschreven.

    15 september 2008.

    Zakenbank Lehman Brothers gaat failliet. Ze had een schuld

    van meer dan 600 miljard dollar. Dat is ongeveer het dubbele van het bruto

    binnenlands product (bbp) van Grieken-land. In haar val sleurt ze de wereldwijde

    financile sector mee. Vele financile instellingen gaan over kop of worden

    gered door de overheid omdat ze zogezegd too big to fail zijn, te

    groot om failliet te laten gaan.

    26 september - 6 oktober 2008.

    De koersen van Fortis storten in op 26 september na twijfel over de financiering

    van de overname van de bank ABN Amro. In enkele dagen neemt Belgi Fortisbank van de

    Fortisholding over voor 16,6 miljard en verkoopt die dan gedeeltelijk (75 %) aan BNP Paribas voor 8,25 miljard. De verkoop werd betaald in aande-len van BNP Paribas, gewaardeerd aan 68 euro

    per aandeel. Vandaag is dat aandeel nog maar 39,80 euro waard (koers 16 septem-

    ber 2011). Belgi lijdt dus op de aan-delen tot nog toe al een verlies

    van 4,829 miljard.

    30 sep-tember 2008.

    Belgi, Frankrijk, Luxemburg en enkele aandeelhouders stop-

    pen 6,4 miljard euro in Dexia. Later halen de Belgische federale, regionale

    en lokale overheden nog meerdere malen de portefeuille boven. In totaal gaat het nu al om zeker 4 miljard euro. Maar Dexia blijft

    op de sukkel. De aandelen zijn vandaag nog maar een kwart waard van wat er

    in 2008 voor werd betaald: een ver-lies van 3 miljard euro.

    27 oktober 2008.

    KBC krijgt van de Belgische overheid een kapitaalinjectie

    van 3,5 miljard, later (op 22 janu-ari 2009) krijgt ze van de Vlaamse

    overheid nog eens 2 miljard. Het gaat om een soort lening,

    niet om een participatie in aandelen.

    Oktober 2009. Griekenland kondigt een

    zwaar begrotingstekort aan. Het begin van de schuldencrisis. Ook Ier-

    land, Spanje en Portugal zitten heel diep in de rode cijfers. De vrees dat die landen

    hun schulden niet meer kunnen terugbeta-len groeit. Daardoor stijgt de rente die ze op hun leningen moeten betalen (omdat be-

    leggen in staatsobligaties minder aan-trekkelijk wordt). Maar door de hoge

    rente loopt het begrotingstekort verder op. Enzovoort.

    14 januari 2010. Voorstelling van het eer-

    ste Griekse besparingsplan: 10 % daling van de uitgaven in de

    openbare sector. Het discours om de staatsfinancin op orde te brengen om de financile markten gerust te stellen klinkt steeds luider. Het was wel door de redding van de banken spelers op die financile markten dat de

    overheden in financile pro-blemen geraakten.

    4 februari 2010. Grootse dagverlies in tien

    maanden op Europese beurzen uit vrees voor de uitbreiding van

    de Griekse begrotingsperikelen naar de rest van Europa. De problemen van

    Griekenland bedreigen het bestaan van de euro. Overal kondigen regeringen nu forse bezuinigingsplannen aan, ook al om het vertrouwen in de euro te herstellen. De rekening van de financile crisis wordt

    nu echt naar de gewone man doorgeschoven.

    31 maart 2010.

    De Belgische overheids-schuld stijgt tot 342,9 miljard en

    breek door de symbolische grens van 100 % van het bbp. Een derde van

    de schuldafbouw tussen 1993 en 2007 is uitgewist. Voor de crisis betaalde Belgi

    op de financile markten 2,82 % inte-resten op zijn schuld, vandaag meer

    dan 4 %. Een extra kost van meer dan 0,5 miljard euro per jaar.

    Loon/werknemer

    Winsten

    Uit de grafiek blijkt dat de winsten de laatste dertig jaar veel sterker toenamen dan de lonen. Tussen 1981 en 2011 verachtvoudigden de winsten (inflatie inbegrepen). Het gemiddelde loon per werknemer daarentegen is in dezelfde periode slechts verdrievoudigd (inflatie inbegrepen). Vanaf 2004 zijn de cijfers van de loonevolutie een schatting - vandaar de stippellijn - maar de lonen zijn zeker niet sterker toegenomen dan aangegeven, integendeel.

    Wij hebben al gegeven

    2007

    Ruben RamboeRMet dank aan Luc, Marco, David en Quentin voor informatie