Het hermeneutisch communicatief model: concreet?

Click here to load reader

download Het hermeneutisch communicatief model: concreet?

of 32

  • date post

    22-Jan-2016
  • Category

    Documents

  • view

    150
  • download

    2

Embed Size (px)

description

Het hermeneutisch communicatief model: concreet?. Mieke De Vlieger. Sessie 2. Vanuit 2 belangrijke (theoretische) begrippen enkele opstapjes naar de praktijk: - hermeneutiek = interpreterend - communicatief = dialogisch - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of Het hermeneutisch communicatief model: concreet?

  • Het hermeneutisch communicatief model: concreet? Mieke De Vlieger

  • Sessie 2Vanuit 2 belangrijke (theoretische) begrippen enkele opstapjes naar de praktijk:- hermeneutiek = interpreterend- communicatief = dialogischHoe kan je concreet aan het werk met het hermeneutisch communicatief model?- In de Kijker (aan de hand van het didactisch opbouwwerk van het model)- ander materiaal

  • Het hermeneutisch communicatief model: wat?Hermeneutisch-communicatief godsdienstonderwijs is godsdienstonderwijs waarin interpretatie(s) van de werkelijkheid, meer bepaald interpretatie(s) van (a) het eigen bestaan, (b) van de levensbeschouwelijke (in het bijzonder christelijke) traditie(s) en (c) van onze actuele leefwereld in dialoog met elkaar gebracht worden binnen een leergroep met het oog op het (verder) ontwikkelingen van een eigen levensbeschouwelijke identiteit van de leerling.

  • Instap: Het verhaal van de boze wolf."Ik heb het altijd heerlijk gevonden om in het bos te wonen. Het is mijn thuis en ik heb geprobeerd om het schoon en netjes te houden. Op een mooie zonnige dag, terwijl ik bezig was met de rotzooi op te ruimen die mensen na een picknick hadden achter gelaten, hoorde ik voetstappen. Toen ik vanachter een boom het bos in gluurde, zag ik een klein meisje het pad aflopen met een mand in haar handen. Uit: intercultureel spelenboek (CIS)

  • Wat is hermeneutiek?Van Dale: de kunst van het verstaan. Interpretatie van fenomenen als tekens. Hermeneutiek is de theorie van de interpretatie. Elk denken, onderzoeken en redeneren is interpreteren. Hermeneutiek is die wetenschap die de handeling van het interpreteren wil systematiseren en doordenken. Hermeneutische filosofie is de filosofie die zich laat leiden door de interpretatie van levensuitingen.Bewust worden van het interpretatiekader! Het verhaal van de boze wolf

  • Jouw interpretatiekaderWat zie je? Wat is bepalend voor de manier waarop je naar de werkelijkheid kijkt?

  • Wat is hermeneutiek? Uitgangspunt van de hermeneutiek: iedereen (elke lln. en lkr.) heeft een bepaalde kijk op de dingen, een beeld van de wereld. Dit beeld bepaalt je denken. (cf. de visie van de wolf tegenover visie van Roodkapje)De dingen die we zien, krijgen zin en betekenis door ons referentiekader (= een geheel van denkbeelden, inzichten en gevoelens die ons orinteren in situaties waarin we terechtkomen.) Bijvoorbeeld de interpretatie van de kortfilm The Oath bij ieder van jullie!

  • Hermeneutisch communicatief (terug naar de definitie) Interpretatievan het eigen bestaan (lln. lkr.)(zie vorige slides)bewustwording van het interpretatiekader! Verhaal van de boze wolf! zie ook: http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/beginsituatie/

    van de levensbeschouwelijke traditie (christelijke?!)(zie volgende slides)van de actuele leefwereld

  • Interpretatie van de levensbeschouwelijke traditie: Het laatste avondmaalDa Vinci Laatste Avondmaal (ca. 1495-1498)

  • Da VinciLeonardo da Vinci (1452 - 1519) was een beroemde Italiaanse architect, ingenieur, filosoof, musicus, natuurkundige, beeldhouwer, schrijver en schilder uit de Renaissance. Fresco van het Laatste Avondmaal Santa Maria delle Grazie, Milaan, 460 x 880 cmAndere bekende werken zijn: Mona Lisa, maar ook zijn anatomie studies!

  • Het laatste avondmaalBen Willikens Abendmahl (1976-1979)

  • Ben WillikensHedendaags abstract kunstenaarGeboren in Duitsland 1939Hij gebruikt vaak de bijbel als inspiratiebronZijn werken zijn opvallend groot (3/6 meter)

    http://www.benwillikens.de/

  • Het laatste avondmaal

  • Het avondmaal Ben Willikenshttp://www.katholisch.de/html/videohtmlq/schauen015q.html

    http://www.katholisch.de/html/videohtmlq/schauen015q.html

  • Hedendaagse interpretatie van de christelijke levensbeschouwingHeavenJan van RietB. Moeyaert, De Schepping, Querido, 2003.Kolet Janssen, Help ik geloof! Geloven met gezond verstand, averbode, 2000.R. Burggraeve en I. Van Halst, Al de vragen van ons leven, een ethiek voor het dagelijkse leven, lannoo, 2005.S. Desodt, Wat is dat in godsnaam? Religieuze begrippen verklaard, halewijn, 2004.Hedendaagse vertaling van de 10 geboden (KRO): http://www.katholieknederland.nl/actualiteit/2005/detail_objectID568012_FJaar2005.htmlhttp://campagne.kro.nl/historisch/home.aspx

  • Hermeneutisch communicatief (terug naar de definitie)Dialoog binnen een leergroep het verhaal van de boze Wolf EN het verhaal van Roodkapje = hermeneutisch communicatief!Interreligieuze dialoog brengt enkele hermeneutische knooppunten met zich mee! (zie verder)Interreligieuze dialoog: http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/17_dialoog.php#achtergrondinformatie

    met als doel de eigen levensbeschouwelijke identiteit verder ontwikkelen (van de lln. en de lkr.?)

  • Korte religie kwisGeef de vijf pijlers van het christendom?

    Geef de vijf pijlers van de islam?

  • In de Kijker (thomas)ThomasZie: http://www.kuleuven.be/thomas/

    In de kijkertitelbeginsituatie (lkr./lln.)hermeneutische knooppuntenleerplanachtergrondinformatie en theologische basisliteratuurlesimpulsendidactische suggestiesreactiesZie: http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/

  • Didactisch opbouwwerk van het model (in vijf stappen)Onthullen (reveleren)herkennen en formuleren van hermeneutische knooppunten = hermeneutische knooppunten (1) en leerplan In beweging zetten (mobiliseren)aanspreken van de leergroep = beginsituatie en achtergrondinfo (2 en 3) In gesprek treden (communiceren)Communiceren is iets heel anders dan vrijblijvend en orintatieloos 'babbelen = lesimpulsen en didactische suggesties (4 en 5)

  • Didactisch opbouwwerk van het model (in vijf stappen)Samenbrengen(consolideren)De moderator moet op een bepaald moment de rol van expert opnemen en de resultaten van het communicatie- en reflectieproces van de leergroep op bevattelijke wijze aan de groep voorleggen = achtergrondinfo en lesimpulsen (3 en 4) Terugkoppelen (integreren)Leerlingen dienen de kans te krijgen om via de confrontatie met alternatieve ingredinten de verworven leerresultaten (verder) te integreren in hun eigen leven.= lesimpulsen en evaluatie (?) (4)

  • In de kijker (1) hermeneutische knooppuntenHermeneutische knooppunten zijn spanningen, conflicterende interpretaties die terugverwijzen naar uiteenlopende levensbeschouwelijke vooronderstellingen.

  • Hermeneutische knooppuntenHermeneutische knooppunten of 'interpretatieproblemen': zijn intrinsiek verbonden aan het wezen van een bepaald levensbeschouwelijk onderwerp of problematiek; ze duiken op in de klasgroep waarin verschillende interpretaties rond een bepaald onderwerp of problematiek leven (tussen leerkracht en leerling, of tussen de leerlingen onderling); naar aanleiding van een confrontatie met lesingredinten vanuit verschillende bronnen (narratieve traditie, eigen levensverhaal, heersende cultuur) in het lesgebeuren aangedragen.

  • Hermeneutische knooppuntenHermeneutische knooppunten eigen aan het hermeneutische modelEen dialogale spanning tussen recht op identiteit en openheid voor alteriteit De bedreigende confrontatie met andersheid en verschil Het probleem van machtsstructuren binnen de dialoog Zie: http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/17_dialoog.php#hermeneutische_knooppunten

    Zie kwis!

  • In de kijker (1) hermeneutische knooppuntenHermeneutische knooppuntenZie: http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/29_islam.php#knooppuntenZie: kwis!! (interreligieus leren tegenover multireligieus leren) Zie: http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/23_liefde.php#knooppuntenZie: http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/22_screening.php#knooppunten

  • In de kijker (2) beginsituatieBeginsituatie kan een schets van het onderwerp zijn of de beginsituatie voor leerling en/of leerkrachtzie: bij elke in de kijker http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/47_allerheiligen2006.phphttp://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/34_geboorte.phphttp://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/29_islam.php#beginsituatie

  • In de kijker (3) achtergrondinfo en theologische basisliteratuurAchtergrondinfo zowel uit de actualiteit als uit theologische basiswerken als kerkelijke documenten, Zie: http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/29_islam.php#achtergrond

    Obed Zie: http://www.kuleuven.be/thomas1/lesgebeuren/obed/

  • In de kijker (4) lesimpulsenLesimpulsen (enkel het aangeven van impulsen bij het thema) Zie: http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/29_islam.php#impulsen

    Zie: http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/23_liefde.php#impulsen

  • In de kijker (5) didactische suggestiesConcrete didactische suggesties bij de lesimpulsenzie: http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/23_liefde.php#didactischZie: http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/23_liefde.php#didactisch

  • In de kijker (6) reacties Reacties kunnen aanvullen, positieve ervaringen, negatieve, Leerrijk voor andere gebruikers en evaluerend voor de makers van de In de Kijker!Zie: http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/29_islam.php#reacties

    Zie: http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/46_verkiezingen.php#reacties

  • In de kijker aanknopingspunten bij het leerplanVia zoekfunctie bijv. islamZie: http://www.kuleuven.be/thomas/algemeen/

  • AndereCentrum voor informatieve spelenZie: http://www.spelinfo.be/Mimrfel, kwaliteitenspel, kwinkslag,

    D