Heksenleer - zoektocht

of 12/12
Heksenleer
  • date post

    26-Jul-2016
  • Category

    Documents

  • view

    226
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Zoektocht in de tentoonstelling 'DE HEKSEN VAN BRUEGEL' Wees niet bang. Zoek met de dobbelsteen je eigen weg door deze tentoonstelling. Een spel voor kinderen?! Ja! Maar loop de kans niet mis om hier samen met je kinderen van te genieten.

Transcript of Heksenleer - zoektocht

  • Heksenleer

  • W E E S N I E T B A N G

    ik ben toch

    geen heks?

    Zoek met de dobbelsteen je eigen weg door deze tentoonstelling. Een spel voor kinderen?! Ja! Maar loop de kans niet mis om hier samen met je kinderen van te genieten. Aan alle volwassenen die dit boekje in handen krijgen... speel en help ontdekken! Laat je door de kinderen gidsen en leer zelf ook iets bij over heksen en buitenbeentjes!

  • Maar let op... Laat je niet betoveren!

    Hoe herken je ze?Wie zijn ze?

    Speel het spel met de dobbelsteen en kom alles te weten over de heksen van Bruegel. Hij tekende 500 jaar geleden een heks waarin wij nog altijd geloven!

    wil je alles weten over heksen?

    GOOI MET DE DOBBELSTEEN

    en

    ZOEK HET KUNSTWERK

    IN DEZE HANDLEIDING LEES JE ER ALLES OVER.

  • HaardHeb je al eens in die vreemde opening

    boven de haard gekeken?

    Waar loopt dat donkere gat in de schoorsteen toch heen?

    Vroeger was men bang dat langs deze opening kwade geesten of duivels het huis zouden binnendringen en dacht men dat heksen het huis langs de

    schoorsteen konden verlaten.

    zoek dit kunstwerk in de tentoonstelling

  • Heksen kunnen zo goed ruiken, zelfs in een PIKDONKERE NACHT

    kunnen ze een KIND aan de overkant van de straat

    ruiken zonder het te zien.

    Heksen kunnen huizen BINNENDRINGEN zonder deuren te openen.

    Heksen kunnen de DUIVEL vangen in een spiegel, een fles of een kristallen bol.

    Weetjes over heksen

  • Heksen hebben bijzondere krachten. Ze kunnen vliegen op een bezem. Zo is het toch? Wist je dat heksen vliegzalf brouwden in hun heksenketel zodat ze konden vliegen? Hier vind je het recept. Hou je klaar, want het is een lijstje met verschrikkelijk vieze en walgelijke ingredinten!

    Volgens Bruegel vloog een heks op een bezem, maar zo dacht men er niet altijd over. Op andere prenten zien we heksen op stokken of monsters vliegen. Zoek maar eens in andere kunstwerken! heksen vl

    iegen op een

    bezem, toch?

    Bezem

    zoek dit kunstwerk in de tentoonstelling

  • Smeer jezelf, een stoel of stok in met vliegzalf,

    dit is het teken voor de duivel om je op te halen.

    Let op: soms kun je de duivel niet zien,

    soms neemt hij de gedaante aan van een dier, zoals ...een

    zwarte kat.

    giftige dieren zoals padden, slangen en spinnenbloed

    beenderenbabyvet

    delen van oneetbare planten stenen metalen

    Meng alles in een heksenketel.Laat het een dag en nacht trekken op een laag vuur, liefst bij volle maan.

    Geheim re

    cept voor vliegzalf Uit: 'Het kookboek van echte heksen.'

    Alles om vliegzalf, kwaadaardige toverdranken en -poeders te brouwen in je heksenketel.

  • Kat

    zoek dit kunstwerk in de tentoonstelling

    De kat bij de haard is de trouwe vriend van de heks en meestal is hij zwart. Het verhaal gaat dat heksen zich konden veranderen in een kat, zo kon de heks moeiteloos in gesloten huizen binnendringen. Een snelle manier om er achter te komen of de kat een heks was of niet, was het

    beest een poot te breken...ai! De volgende dag kon men zien welke vrouw niet meer kon lopen of pijn had aan haar been op dezelfde plek waar de

    kat was geraakt.

  • Een oude heks smeert de rug van een jonge heks in met vliegzalf. Boven hen hangt een plankje met een kaars in de vorm van een hand met brandende vingers. Heb je deze hand met toverkracht al gezien in de tentoonstelling?

    Deze kaars kon mensen betoveren en in een diepe slaap doen vallen, of iemand onzichtbaar maken. De heksen hadden nog meer objecten met magische krachten, zoals toverboeken, kristallen bollen, ringen en toverspiegels. Vaak werden ze gebruikt samen met toverformules, toverdrankjes en beschermers of amuletten. Messen en dolken liggen klaar voor het versnijden van de bestanddelen voor magische mengsels. Lijkt griezelig echt, toch?

    Hand met toverkracht

    Neem nu deze handspiegel: heksen probeerden er de duivel mee te vangen en op te sluiten in een fles, een kristallen bol of een toverspiegel. Op deze manier hadden ze de duivel in hun macht en konden ze hem allerlei vragen stellen over de toekomst, hem uithoren over verborgen schatten of verloren voorwerpen.

    zoek dit kunstwerk in de tentoonstelling

  • KetelKen je de allereerste heksenprent van Bruegel uit 1565? Daarop zijn maar liefst drie heksenketels te zien. De ketel aan de linkerkant brouwt een zware

    storm, de middelste ketel toont een overstroming en uit de ketel rechts bij de open haard komen gifitge dampen. In heksenketels bereidden de heksen hun

    giftige tovermiddelen of vliegzalf. Zoals je ziet geloofden sommige mensen zelfs dat de heksenbrouwsels slecht

    weer veroorzaakten!

    StrafKijk eens goed naar deze mantel.

    Kun je je wel bewegen in zon mantel van hout? Nee, natuurlijk niet.

    Het was juist de bedoeling dat de heksen niet weg konden lopen. Ze werden erin vastgesnoerd als straf en aan iedereen getoond zodat ze bespot konden worden. Soms werden er smerige zaken naar hun hoofd gegooid. Zo kon iedereen zien hoe slecht

    ze waren. Op de houten kap verwijzen padden en slangen naar de toverdranken waarin dieren werden

    gekookt, dacht men...zoek dit kunstwerk in de tentoonstelling

    zoek dit kunstwerk in de tentoonstelling

  • Natuurlijk niet ... maar dat er buitenbeentjes bestonden, mensen die net iets anders waren dan anderen, is zeker. Dat is nu nog zo.

    Vroeger kregen die mensen de schuld van alles wat mis ging. En er ging heel wat mis: het was een barre koude tijd waarin niets meer groeide en bloeide zodat de

    mensen niet meer konden oogsten en honger leden. Ze zochten een oorzaak voor alle kommer en kwel.

    Zou het niet de schuld zijn van de heksen, de vriendjes van de duivel? De enige oplossing was de vuurdood: de verbranding op de brandstapel!

    In deze tentoonstelling wordt zon brandstapel afgebeeld, kan je een afbeelding vinden?

    Heksen werden op allerlei manieren gestraft. Niet altijd wachtte hen een gruwelijke dood, soms moesten ze als straf een voettocht afleggen naar een verre heilige plaats of werden ze met

    geschilderde prenten van de duivel behangen. Sommige heksen kregen een teken op hun wang gebrand. In ieder geval werden ze vernederd of herkenbaar verminkt voor het leven.

    Alleen maar omdat ze buitenbeentjes waren en er een schuldige werd gezocht.

    Denk jij dat heksen echt bestaan?

  • Anders kijkenAls je het spel met de dobbelsteen hebt gespeeld en je hebt de weetjes over heksen in deze handleiding gelezen,

    dan kijk je al helemaal anders naar het leven van een heks .

    haard: fragment uit: H9

    Jacobus en Hermogenes (toegeschreven)Cornelis Saftleven, ca. 1650

    bezem: M13Hekserijscne

    David Teniers II (omgeving van), ca. 1635

    kat:fragment uit: H3

    Sint-Jacob bij de tovenaarPieter Bruegel (ontwerper), Pieter van

    der Heyden (graveur), 1565

    hand met toverkracht: fragment uit: M1Heksenkeuken

    Frans Francken II, ca. 1610

    ketel: H3Sint-Jacob bij de tovenaar

    Pieter Bruegel (ontwerper), Pieter van der Heyden (graveur), 1565

    straf: K5Schandhuik

    Ambrosius Visscher en Jacobus van der Hoeven, 1688

    Bedankt voor je bezoek aan de tentoonstelling De heksen van Bruegel.

    Aan de kassa wacht er nog een verrassing voor

    buitenbeentjes.Concept en illustraties Fien Van der Haegen