Handhaving nagekeken (3)

Click here to load reader

  • date post

    29-Jun-2015
  • Category

    Documents

  • view

    297
  • download

    4

Embed Size (px)

Transcript of Handhaving nagekeken (3)

  • 1. Jan Beleyn (m.m.v. Elias Gits) Antwerpen 17 december 2013Handhaving RO: verjaringsperikelen en wat brengt de omgevingsvergunningstoekomst? 1

2. Verwelkoming Korte inleiding en voorstelling Opzet van de uiteenzetting2 3. Outline Stand van zaken inzake de verjaring van bouwmisdrijven (en de publieke herstelvordering): verjaren stedenbouwkundige misdrijven nu of niet? Wat voor nieuws brengt het decreet betreffende de handhaving van de omgevingsvergunning?3 4. Verjaring anno 2013 Kort en snel nog even de basics stedenbouwmisdrijven zijn wanbedrijven in principe een verjaringstermijn van 5 jaar, maar mogelijke stuitings- of schorsingsdaden de publieke en de private herstelvordering de herstelvordering kan niet verjaren voor de strafvordering (artikel 26 V.T.Sv)4 5. Verjaring anno 2013 Duidelijkheid vr het decreet van 4 juni 2003 het strafbare feit van instandhouding van stedenbouwkundige overtredingen was een voortdurend misdrijf. Samen met het aflopende (primaire) misdrijf was er een voortgezet misdrijf. Dit alles belemmerde enkele nuances daargelaten de verjaring van stedenbouwmisdrijven en door toepassing van de regel van artikel 26 V.T.Sv ook de verjaring van de daarop gente herstelvorderingen ongeacht wanneer het primaire misdrijf plaatsvond, kon (bijna) nog steeds het herstel gevorderd worden voor de burgerlijke rechtbank of strafrechtbank5 6. Verjaring anno 2013 Het fameuze Verjaringsdecreet van 4 juni 2003 artikel 146, derde lid DRO: De strafsanctie voor het instandhouden van inbreuken, bedoeld in het eerste lid, 1, 2, 3, 6 en 7, geldt niet voorzover de handelingen, werken, wijzigingen of het strijdige gebruik niet gelegen zijn in de ruimtelijk kwetsbare gebieden, voorzover ze geen onaanvaardbare stedenbouwkundige hinder veroorzaken voor de omwonenden of voorzover ze geen ernstige inbreuk vormen op de essentile stedenbouwkundige voorschriften inzake de bestemming krachtens het ruimtelijk uitvoeringsplan of plan van aanleg Doelstelling: het creren van rechtszekerheid en een meer humane handhaving van de ruimtelijke ordening: geen oude koeien meer uit de sloot halen6 7. Verjaring anno 2013 Evenwel: enorme rechtsonzekerheid na het Verjaringsdecreet van 4 juni 2003 allerlei grondwettigheidsproblemen (Arbitragehof 22 juli 2004, nr. 136/2004, Cass. 23 november 2004, P.04.1032.N en Arbitragehof 19 januari 2005, nr. 14/2005). Van het derde lid van artikel 146 DRO bleef over: de strafsanctie geldt niet voor de instandhouding [] voor zover de handelingen, werken, wijzigingen of het strijdige gebruik [] niet gelegen zijn in de ruimtelijk kwetsbare gebieden decriminalisering of strafuitsluitingsgrond? quid landschappelijk waardevol agrarisch gebied? quid herstelvordering op grond van het (eerdere) instandhoudingsmisdrijf?7 8. Verjaring anno 2013 Doelstelling VCRO: (nog maar eens) rechtszekerheid en billijkheid Hoe? Interpretatieve bepaling (decriminalisering) artikel 6.1.1, derde lid, toegevoegd bij decreet van 4 juni 2003 en gedeeltelijk vernietigd bij arrest nr. 14/2005 van 19 januari 2005 van het Grondwettelijk Hof, wordt genterpreteerd als volgt: deze bepaling heft de strafbaarstelling van de vermelde stedenbouwmisdrijven op (6.1.2 VCRO) aldus: sinds 22 augustus 2003 is instandhouding buiten ruimtelijk kwetsbaar gebied niet langer een misdrijf geen publieke herstelvordering meer gegrond op het (eerdere) strafbare feit van instandhouding, tenzij in ruimtelijk kwetsbaar gebied (artikel 6.1.1, vierde lid VCRO) Cass. 3 september 2013, P.12.1253.N (gedeeltelijk in ruimtelijk kwetsbaar gebied) Cass. 8 oktober 2013, P.12.1031.N (gevolgen van wijziging in niet ruimtelijk kwetsbaar gebied) 8 9. Verjaring anno 2013 Hoe? Nieuwe verjaringsregeling voor de publieke herstelvordering Ruimtelijk kwetsbaar gebied10 jaar vanaf de dag van het misdrijfInstandhouden blijft strafbaarOpenruimtegebied10 jaar vanaf de dag van het misdrijfInstandhouden is niet strafbaarBuiten ruimtelijk kwetsbaar en buiten openruimtegebied5 jaar vanaf de dag van het misdrijfInstandhouden is niet strafbaarZonder afbreuk aan de gemeenrechtelijke stuitings- of schorsingsgronden of artikel 26 V.T.Sv9 10. Verjaring anno 2013 Hoe? Overgangsbepaling voor de nieuwe verjaringsregels nieuwe termijnen gelden slechts vanaf 1 september 2009 artikel 7.7.4 VCRO: De totale duur van de verjaringstermijn mag evenwel niet meer bedragen dan de termijnen vermeld in artikel 2262bis, 1, tweede en derde lid van het Burgerlijk Wetboek (5-20 jaar) indien het recht om de herstelvordering in te stellen ontstaan is vr 1 september 2009 Antwerpen 8 november 2012, 2011/AR/1892 (GSA=GSI)Hoe? Nieuwe lijst van ruimtelijk kwetsbare gebieden artikel 1.1.2,10 VCRO: LWA is geen ruimtelijk kwetsbaar gebiedNieuwe verjaringsregel werd (dit keer wel) grondwettig bevonden GwH 29 juli 2010, nr. 94/2010 10 11. Verjaring anno 2013 Is die beloofde rechtszekerheid er nu? De stedenbouwkundige inspecteur geeft (en krijgt) lessen in het straf(proces)recht11 12. Verjaring anno 2013 Eenheid van opzet: artikel 65 Strafwetboek wanneer is sprake van eenheid van opzet? Cass. 29 januari 2013, P.12.0832.N (instandhouding RIP)12 13. Verjaring anno 2013 Het gewoontemisdrijf? miskenning van artikel 4.2.1,5 VCRO is een gewoontemisdrijf dat wordt voortgezet in de zin van artikel 6.1.1 VCRO wat is een gewoontemisdrijf? resultaat: verjaring kan geen aanvang nemen na eerdere betwisting in lagere rechtspraak het Sinterklaasarrest van het Hof van Cassatie (Cass. 6 december 2011, P.11.0599.N) in alle gevallen?13 14. Verjaring anno 2013 Het gebruiksmisdrijf als voortzettingsmisdrijf? stellingen VANSANT (TMR 2010/6) kort: het actief gebruiken of voortzetten is te onderscheiden van het (louter) passief instandhouden van bouwinbreuken Cass. 2 mei 2006, P.06.0100.N (instandhouden kan ook actief)? Cass. 10 januari 2012, P.11.0843.N Cass. 8 februari 2013, C.11.0617.N Cass. 8 februari 2013, C.10.0585.N (inrichtingswerken onvergund gebouw) Cass. 24 oktober 2013, C.12.0069 (en 68).N (ja, indien er ruimtelijke implicaties zijn) Antwerpen 8 november 2012, 2011/AR/1892 (nee, principieel) Gent 9 maart 2012, 2006/AR/771 (nee, maar) Gent 14 juni 2012, C/1125/12 (ja) Gent 11 oktober 2013, 2009/AR/1410 (nee, geen ruimtelijke implicaties) Rb. Ieper 19 oktober 2012, 08.442.A (nee, principieel) 14 15. Verjaring anno 2013 Aldus rechtszekerheid: hoegenaamd niet Groot verschil tussen handhavingstheorie en handhavingspraktijk: in welke mate valt de gebruiksrechtspraak nog te verantwoorden (reflectie inzake de eerdere decretale doelstellingen)?15 16. Handhaving omgevingsvergunning Decreet betreffende de handhaving van de omgevingsvergunning Proces en stand van zaken startnota 22 juli 2011 conceptnota 23 december 2011 addendumnota 6 juli 2012 nota bij voorontwerp van decreet betreffende de omgevingsvergunning 19 april 2013 conceptnota 19 juli 2013 inzake de handhaving van de omgevingsvergunning tweede voorontwerp van decreet betreffende de handhaving van de omgevingsvergunning adviezen verdere timing (en quid inwerkingtreding)?16 17. Handhaving omgevingsvergunning Algemene tendensen en eerste indrukken een al bij al radicale hervorming, vooral op procedureel vlak maar de mosterd werd duidelijk elders gehaald (DABM, Erfgoeddecreet). Ook hier wordt de bestuurlijke handhaving volop gentroduceerd handhaving ruimtelijke ordening blijft een wereld op zich: geen eengemaakt procedureel kader veel zaken behoeven nog nadere uitwerking, o.m. in een door de Vlaamse regering vast te stellen en door het Vlaamse Parlement goed te keuren handhavingsprogramma ruimtelijke ordening dat cruciaal zal zijn17 18. Handhaving omgevingsvergunning De essentie: Titel VI van de VCRO wordt volledig herschreven en wordt onderverdeeld in vier hoofdstukken: Hoofdstuk 1. Inleidende bepalingen Hoofdstuk 2. Sancties Hoofdstuk 3. Rechterlijke maatregelen Hoofdstuk 4. Bestuurlijke maatregelen18 19. Handhaving omgevingsvergunning Nieuw onderscheid tussen stedenbouwkundige misdrijven en stedenbouwkundige inbreuken bij sanctionering zekere misdrijven, waaronder het instandhouden in ruimtelijk kwetsbaar gebied, worden gedecriminaliseerd. Dit worden stedenbouwkundige inbreuken. Het blijft wel nog mogelijk voor de rechter om herstel uit te spreken op het eerdere instandhoudingsmisdrijf er komt ook een misdrijf bij: het uitvoeren of voortzetten van handelingen aan een niet-hoofdzakelijk vergunde constructie (reactie op Cass. 8 februari 2013, C.10.0585.N) voor een stedenbouwkundig misdrijf kan desgevallend een alternatieve bestuurlijke geldboete opgelegd worden van maximum 250.000 (naast een eventuele herstelmaatregel s.l.), indien de Procureur des Konings zijn zegen geeft voor de stedenbouwkundige inbreuken wordt voorzien in een mogelijke exclusieve geldboete van maximum 50.000 (naast een eventuele herstelmaatregel s.l.)19 20. Handhaving omgevingsvergunning De bestuurlijke geldboeten deze worden opgelegd door een gewestelijke beboetingsambtenaar na een verslag tot vaststelling intentie tot beboeting mogelijkheid tot schriftelijk en mondeling verweer schorsend beroep bij het Handhavingscollege cassatieberoep bij de Raad van State diverse invorderingsgaranties verjaring bestuurlijk sepot het voorstel tot betaling van een geldsom (bestuurlijke tegenhanger van de VSBG)20 21. Handhaving omgevingsvergunning De overheid uw vriend: raadgevingen en aanmaningen facultatieve maar niet vrijblijvende instrumenten van zachte handhaving als opstapje naar de harde handhaving met raadgevingen wordt getracht om misdrijven of inbreuken te voorkomen die dreigen gepleegd te worden (preventief) aanmaningen hebben betrekking op reeds aangevangen misdrijven of inbreuken (curatief). Niet-naleving doet een plicht tot aangifte ontstaan (dus toch ook niet zo vriendelijk)21 22. Handhaving omgevingsvergunning Rechterlijke maatregelen grosso modo gelijkaardig aan de bestaande procedure, maar met