Grenzenloos Magazine 8 - Sept 2014

Click here to load reader

  • date post

    02-Apr-2016
  • Category

    Documents

  • view

    216
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Maandelijks magazine voor emigranten, expats en tweedehuisbezitters.

Transcript of Grenzenloos Magazine 8 - Sept 2014

  • 1Voor emigranten, expats en tweedehuisbezitters

    Liesbeth Arts Memorabele terugreis

    naar Frankrijk

    GRENZENLOOSMAGAZINE

    EMIGRATIE MET TEGENSLAGEN Canada als bestemming

    NR 8

    Sep 2014

    Uitgeverij Grenzenloos

    Grenzenloos.nl

    NETWERKEN ALS HULPMIDDEL Tips om succesvol te netwerken

    NOMADE VOOR HET VADERLAND Oud-ambtenaar Buitenlandse Dienst verhaalt

  • 2WEDEROM AAN DE SLAG

    De zomer loopt op zijn eind en september betekent terug in het ritme van alledag. Voor velen vaak ook een moment om na te denken of het

    niet tijd is om de boel om te gooien. Zit het land

    waar u op vakantie was nog steeds in uw hoofd?

    Droomt u stilletjes of openlijk om een paar jaar of

    langer nog Nederland te verlaten en het avontuur

    te zoeken in uw droomland? Deze editie van

    Grenzenloos Magazine kan u misschien van dienst

    zijn. Bijvoorbeeld met handige tips om uw netwerk

    uit te breiden en te onderhouden. Een goed netwerk

    kan namelijk zeer van pas komen bij een emigratie.

    Laat ons gerust weer weten wat u van deze editie

    vindt. Uw reacties en tips worden altijd gewaardeerd.

    Wij zijn te bereiken via [email protected]

    Grenzenloos Magazine verschijnt 12 x per jaar, elke

    laatste vrijdag van de maand.

    Veel leesplezier!

    Eric Jan van Dorp - Uitgever/hoofdredacteurTwitter: @ericjanvandorp

    Colofon

    GRENZENLOOS MAGAZINEGratis online magazine voor emigranten, expats en tweedehuisbezitters.

    Verschijnt 12 x per jaar, elke laatste vrijdag van de maand.

    Een uitgave van Uitgeverij Grenzenloos, een imprint van VanDorp Uitgevers

    Voor meer informatie of adverteren,kijk op www.grenzenloos.nlof mail naar [email protected]

    In dit nummer staan bijdragen van:Rob Tol Liesbeth ArtsRonald A.R. AarsenSjef MuldersJosie KneepkensEllen SmuldersDavid ScherpenhuizenEric Jan van Dorp

    Coverfoto: Kholodnitskiy Maksim

    Copyright2014 VanDorp Uitgevers

    Op de teksten en fotos in deze uitgave rust auteursrecht. Niets uit deze uitgave mag worden opgeslagen, gekopieerd of op andere wijze dan ook worden verveelvoudigd en/of verspreid, zonder uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van de uitgever.

    Welkom

  • 3Nieuws

    Emigreren? Gebruik je netwerk

    Nomade voor het vaderland

    Uit je comfortzone

    Emigreren met tegenslagen

    Afstanden

    4

    8

    12

    18

    26

    32

    Inhoudsopgave

    Ferragosto26

  • 4Tot voor kort kon u als buitenlands belastingplichtige kiezen om in Nederland behandeld te worden als binnenlands

    belastingplichtige. U woonde in het buitenland,

    maar ontving een inkomen uit Nederland n

    omdat dit inkomen in Nederland werd belast,

    wilde u ook graag gebruik maken van de fiscale

    mogelijkheden zoals de hypotheekrenteaftrek.

    Daarom ks u voor behandeling als

    binnenlands belastingplichtige. Deze keuze had

    ook een aantal nadelen maar over het algemeen

    wogen de voordelen van deze regeling op tegen

    de nadelen.

    Vanaf 1 januari 2015 komt deze keuze te

    vervallen en bepaalt de belastingdienst of

    u in aanmerking komt voor behandeling

    als binnenlands belastingplichtige oftewel

    of u zich kwalificeert als binnenlands

    belastingplichtige. Weg keuze, voortaan besluit

    de fiscus of u aan de voorwaarden voor deze

    regeling voldoet.

    Voorwaarden

    Grofweg komt het erop neer dat minimaal 90

    procent van het (gezins)inkomen belast moet

    worden in Nederland. Is dit het geval? Dn

    kwalificeert u zich automatisch. Is dit niet

    (meer) het geval dan kwalificeert u zich niet n

    kunt u dus ook geen gebruik meer maken van

    de hypotheekrenteaftrek in Nederland.

    Een overgangsmaatregel is er (voorlopig?)

    nog niet, dus in een behoorlijk aantal situaties

    brengt deze nieuwe regeling vervelende

    consequenties met zich mee en dat kan u al

    gauw duizenden euros per jaar kosten.

    In welke situatie?

    Dit kan verstrekkende gevolgen hebben voor

    mensen die onder meer:

    Gedeeltelijk inkomen hebben in hun

    woonland;

    Pensioen of ander inkomen hebben dat is

    toegewezen voor belastingheffing aan het

    woonland;

    Een partner hebben die in het woonland

    werkt;

    Veel vermogen hebben.

    Bron: Mondi.nl

    Tekst: Ellen Smulders

    EINDE HYPOTHEEKRENTEAFTREK VOOR NEDERLANDERS IN HET BUITENLAND

    Nieuws

  • 5Amsterdam is volgens de website Expatfinder de aantrekkelijkste stad om een aan jaren te leven als jonge expat. Behalve

    dat Amsterdam een aantrekkelijke jongerenstad

    is wordt ook de aanwezigheid van veel cultuur

    en geschiedenis als leerzaam betiteld.

    Amsterdam wordt in de top 10 gevolgd door

    Shanghai en het Australische Perth, dat de

    ideale stad is om doordeweeks te werken en in

    het weekend heerlijk te relaxen op onder meer

    de mooiste stranden van het land.

    De Israelische stad Tel Aviv is een opvallende

    nummer 4. Het is volgens Expatfinder de

    tweede grootste stadseconomie (na Dubai, dat

    in deze lijst de nummer 7 positie inneemt) in

    het Midden-Oosten en als zodanig een bron van

    mogelijkheden voor jonge expats.

    De Tsjechische hoofdstad Praag is op plaats

    8 de enige andere Europese stad. Volgens

    Expatfinder is deze stad een aantrekkelijke

    mix van een historische en moderne stad n

    aantrekkelijk voor bierliefhebbers....

    De volledige top 10 is:

    1. Amsterdam

    2. Shanghai (China)

    3. Perth (Australie)

    4. Tel Aviv (Israel)

    5. Seoul (Zuid Korea)

    6. Sao Paulo (Brazilie)

    7. Dubai (VAE)

    8. Auckland (Nieuw-Zeeland)

    9. Praag (Tsjechie)

    10. Kaapstad (Zuid-Afrika)

    Bron: Expatfinder.com

    AMSTERDAM BESTE STAD VOOR JONGE EXPATSVOLGENS WEBSITE EXPATFINDER

    Nieuws

  • 6De Zweden zijn van alle volkeren in Europa het meest tevreden met hun levensstandaard. Dit blijkt uit de laatste

    Eurobarometer, een groot onderzoek binnen de

    EU. Niet minder dan 60 procent van de Zweden

    is zeer tevreden volgens het onderzoek, en 37

    procent stelt best tevreden te zijn. Opgeteld

    is dus 97 procent van de Zweden tevreden met

    de eigen levensstandaard. Het klinkt bijna als

    een verkiezingsuitslag in Noord-Korea, maar

    volgens David Voidies

    van de Eurobarometer in

    Brussel klopt het cijfer

    wel.

    Het is wat mensen

    antwoorden op een

    directe vraag. We

    kunnen het alleen maar

    vaststellen. Het resultaat

    is niet verrassend omdat

    Zweden of Denemarken,

    afhankelijk van het

    onderzoek, vaak

    bovenaan staan,

    zegt Voidies tegen de

    Europese nieuwssite

    Europaportalen.

    Tevreden Hollanders

    Zweden is niet het enige land waarin de

    tevredenheid groot is. Denemarken volgt

    met 96 procent (waarvan 68 procent zeer

    tevreden) op de voet. Ook van de inwoners van

    Nederland, Luxemburg, Finland, Oostenrijk

    en Groot-Brittanni zegt meer dan 90 procent

    tevreden te zijn.

    Tevredenheid lijkt gekoppeld te zijn aan

    economische voorspoed. De mensen in Spanje,

    Portugal, Griekenland, Itali en de Oost-

    Europese EU-landen zijn het minst tevreden.

    Bulgarije, een van de armste landen in Europa,

    bungelt onderaan. Daar is maar 35 procent

    tevreden.

    Tevredenheid sluit zorgen in de toekomst niet

    uit. Volgens hetzelfde onderzoek blijkt ook dat

    14 procent van de Zweden bang is ooit arm te

    worden. Maar dat is weinig vergeleken met de

    Grieken. Daar vreest 56 procent arm te worden.

    Bron: DeNieuweZweed.nl

    Foto: Niclas Strm/imagebank.sweden.se

    ZWEDEN ZIJN MEEST TEVREDEN VOLK IN EUROPA OOK NEDERLANDERS ZIJN TEVREDEN

    Nieuws

  • 7Ruim 5.500 gepensioneerde Nederlanders

    die woonachtig zijn in Duitsland zullen

    waarschijnlijk hun besteedbaar inkomen

    fors zien dalen de komende jaren. Door een

    nieuw belastingverdrag tussen Nederland en

    Duitsland moeten ze vanaf 2015 belasting

    afdragen in Nederland.

    Als het gezamenlijke inkomen uit pensioen,

    lijfrente of sociale zekerheidsuitkering

    boven de 15.000 euro uitkomt, moeten de

    gepensioneerden daarover straks belasting

    betalen in Nederland.

    Aanpassing belastingverdrag

    Doel van de Nederlandse overheid is het

    belasten van de in Nederland opgebouwde

    pensioenpremies. Bij het opbouwen van

    het pensioen zijn de premies namelijk

    onbelast. Pas bij het uitkeren moet de

    gepensioneerde over dit uitgestelde inkomen

    belasting betalen. Wanneer de ontvanger

    in Duitsland is gaan wonen, loopt de staat

    die belasting mis. Volgens het huidige

    belastingverdrag met Duitsland uit 1959

    moeten gepensioneerden in het woonland

    belasting afdragen. Omdat het verdrag met

    Duitsland komend jaar opnieuw wordt

    vastgesteld, maakt de Nederlandse overheid

    nu gebruik van de mogelijkheid om de regels

    aan te passen.

    De gepensioneerde Nederlanders zullen er

    flink op achteruitgaan omdat het gemiddelde

    pensioeninkomen rond de 55.000 euro ligt,

    ruim boven de norm van 15.000 euro. In de

    praktijk zou dit tot 28% minder besteedbaar

    inkomen kunnen leiden.

    Onrechtvaardig

    Volgens de groep pensioneerden is de

    komende aanpassing onrechtvaardig

    omdat velen een huis in Duitsland

    gekocht hebben op basis van

    het inkomen dat ze nu

    ontvangen. Ook verwijzen

    zij naar de Organisatie

    voor Economische

    Samenwerking

    en Ontwikkeling

    (OESO) die stelt

    dat belasting

    heffen in het

    woonland de

    norm is.

    De claim van

    de Nederlandse

    staat dat zij

    inkomsten

    misloopt is volgens

    hen niet reel omdat

    emigranten geen

    gebruik meer maken van

    Nederlandse voorzieningen.

    Na het zomerreces stemmen Tweede

    en Eerste kamer over het voorstel. De

    verwachting is dat beide kamers zullen

    instemmen met de plannen.

    Tekst: Eric Jan van Dorp

    FORSE BELASTINGANSLAG DREIGT VOOR GEPENSIONEERDE NEDERLANDERS IN DUITSLAND

    Nieuws

  • 8De Dos & Donts bij netwerken EMIGREREN?

    GEBRUIK JE NETWERKROB TOL

  • 9Wie voor langere of kortere tijd in het buitenland wil gaan wonen weet dat dit een goede voorbereiding en een enorme berg energie kost. Het opbouwen en onderhouden van een netwerk kan een emigratie voor vertrek en na aankomst een stuk makkelijker maken. Je ziet het bij vrijwel alle emigranten terug.

    Wanneer er plannen voor een vertrek naar het

    buitenland worden gemaakt, wordt er via social

    media contact gezocht met gelijkgestemden

    en volop advies gevraagd. Na aankomst in het

    nieuwe woonland kunnen eerdere emigranten

    hulp bieden bij allerhande praktische zaken.

    Wie kent een betrouwbare loodgieter, welke

    internetprovider is het goedkoopst, waar kan ik

    voordelig een aanhanger huren? Je netwerk kan

    je helpen. En voor wie na emigratie zelfstandig

    ondernemer wordt is een goed netwerk

    helemaal van levensbelang.

    Iedereen heeft een netwerk, maar hoe breid je

    dat netwerk uit, hoe onderhoud je het en hoe

    maak je optimaal gebruik van je netwerk?

    Netwerk goeroe Rob Tol verklapt de 50 Dos en

    50 Donts op het gebied van netwerken in een

    handig boekje dat nu ook als goedkoop eBook te

    koop is.

    Wat is netwerken?De basis van een goed netwerk is vertrouwen,

    volgens Tol. De kracht van een netwerker is

    in eerste instantie het geven van aandacht.

    Het doel is het delen van kennis, informatie

    en contacten. Waar het om gaat is dat je weet

    wat je ermee wilt bereiken en hoe je je netwerk

    ontwikkelt, gebruikt, uitbreidt en onderhoudt.

    Netwerken draait vooral om het aangaan en

    onderhouden van persoonlijke contacten die je

    verder kunnen helpen. Netwerken is vaak geven

    en soms iets ontvangen van iemand die jou dat

    gunt en je afvragen wat je voor iemand kunt

    betekenen.

    Netwerken is de meest efficinte en minst

    kostbare manier om je doel te bereiken.

    Het gaat er niet om wat je weet, maar wie je

    kent. Persoonlijke relaties zijn vaak belangrijker

    dan vakkennis op zich. Het gaat om de juiste

    contacten.

    Voorbeelden van Dos bij netwerken:

    Do: Begin met geven Het werkwoord geven staat in het

    woordenboek op de juiste plaats, namelijk voor

    het werkwoord gunnen. Een netwerk is er

    niet alleen voor jou, het is de bedoeling dat je

    contacten er ook iets wijzer van worden. Het

    gaat dan niet over euros. Je netwerk werkt als

    een constante stroom van informatie, ideen

    en contacten tussen jou en de mensen om

    je heen. Netwerken is vooral geven en soms

    iets ontvangen van iemand die jou dat gunt.

    Bepaal hoe jij de ander kunt helpen zijn doel te

    bereiken.

    Blijf je altijd afvragen wat je voor iemand kan

    betekenen. Het gaat om het geven van jouw

    aandacht en de aandacht van de ontvanger die

    je mogelijk terugkrijgt. De bereidheid om in ruil

    voor het gegunde, informatie af te staan. Dit

    kan een e-mailadres, een profiel, een tip, wat

    commentaar, een like of een retweet zijn. De

    bedoeling is dat er op lange termijn wellicht een

    ruil plaatsvindt. Dat kan met de ontvanger zijn,

    Netwerken

  • 10

    Netwerken

    maar het kan ook van een derde partij zijn. Geef

    dus aandacht en je netwerk gaat voor je werken.

    Do: Netwerken is wederzijds

    We leven in een netwerkmaatschappij, zowel

    online als offline. Netwerken is niet: Jij geeft en

    ik neem. Het is ook niet Ik geef en wil zo snel

    mogelijk hetzelfde maar liefst iets meer terug.

    Netwerken is wederzijds, tweerichtingsverkeer,

    een dialoog tussen mensen. Kansen zien,

    pionieren, ergens op afgaan, een afspraak

    maken, kortom: actie leidt tot reactie.

    Netwerken is het leggen en onderhouden van

    contacten die je verder kunnen helpen in je

    werk, je carrire en je privleven. Maar dat is

    slechts n kant van de medaille. Je netwerk is

    er niet alleen voor jou, het dient wederzijds te

    werken. Het is de bedoeling dat ook anderen er

    iets wijzer van worden. Gunnen is het nieuwe

    geven en een belangrijke nieuwe vorm van

    ondernemen. Help mensen in je netwerk aan

    informatie en nieuwe contacten en geef iemand

    net de tip waar hij blij van wordt. Zo help je

    elkaar.

    Do: Bied hulp aan

    Iemand helpen met het oog op een toekomstig

    voordeel is geen netwerken, dat is ruilhandel.

    Bij ruilhandel is het wederzijdse voordeel

    hooguit nmalig. Als jij overduidelijk het voor

    wat hoort wat principe hanteert, treedt het

    gevoel van wederkerigheid minder sterk op. Je

    hulp wordt er misschien zelfs door geweigerd.

    Als jij je hulp geeft uit oprechte interesse in je

    netwerkrelatie, als jij geeft zonder intentie daar

    iets voor terug te krijgen, ontstaat altijd een

    gezonde vorm van wederkerigheid. Je weet niet

    in welke vorm, je weet niet wanneer, je weet

    zelfs niet uit welke hoek het zal komen, maar er

    komt altijd iets terug.

    Hulp bieden heeft nog een andere leuke

    consequentie: omdat jij je hulp hebt gegeven

    zonder er ook maar iets voor terug te

    verwachten, ben je blij verrast door wat je terug

    ontvangt! Als dit ook gegeven is vanuit oprechte

    interesse, ontstaat bij jou de wederkerigheid. Jij

    wilt beslist iets terugdoen voor je relatie, je gaat

    diep nadenken over waarmee je jouw relatie

    kunt helpen.

    Voorbeelden van Donts bij netwerken:

    Dont: Je familie verwaarlozen

    Je familie is je allereerste netwerk, waar je in

    je jeugd geheel afhankelijk van was. Koester je

    familieleden en zorg voor regelmatig contact.

    Tegenwoordig draaien familiebedrijven

    opvallend goed. Mede door de hechte band en

    het bewust iets goeds willen nalaten aan hun

    kinderen. Familie kies je niet, in tegenstelling

    tot vrienden. Een vriend kun je verwaarlozen,

  • 11

    een verliefdheid kan overgaan, maar een

    familielid blijft familie. Heb je je eigen familie

    verwaarloosd toen je het druk had? Als je

    uitgewerkt bent, zit je helaas alleen. Dan moet je

    langzaam weer je familienetwerk opbouwen.

    Onderzoek toont aan dat veel hulp afkomstig is

    van de familieleden. Actieve ouders helpen hun

    kinderen. Op oudere leeftijd zorgen de kinderen

    voor hun ouders. Weten wat je familie doet kan

    nuttig en leuk zijn. Omgekeerd is het nuttig dat

    zij weten wat jij doet. Je hoeft echt niet een hele

    verjaardag over werk te praten, maar je kunt

    aangenaam verrast worden als ze je in contact

    kunnen brengen met je doelgroep.

    Dont: Te veel vrienden

    Met name op social media hebben we het over

    vrienden. Op LinkedIn hebben ondernemers

    gemiddeld 250 contacten. Sommigen gaan er prat

    op dat ze meer dan 1000 contacten hebben op

    LinkedIn of 2000 volgers op Twitter. Terwijl het

    eigenlijk gaat om de kwaliteit van de contacten.

    In Nederland kennen we maar vijf mensen goed.

    Met goed kennen wordt bedoeld: je weet hun

    ambitie. Je weet hun vooropleiding, hoeveel

    broers en zussen ze hebben en welke hobbies ze

    hebben. Laat deze dierbare relaties weten wat je

    zoekt en wat je komt brengen.

    Ontvrienden is een nieuw werkwoord geworden

    en zelfs tot het woord van het jaar 2009 gekozen.

    Het gaat hier om bepaalde wildgroei in je

    vriendenlijsten online op te schonen. Realiseer

    je dat studievrienden niet altijd studievrienden

    blijven. Zij worden alumni, maken carrire

    of worden succesvol ondernemer. Investeer

    in deze vrienden door regelmatig contact

    te houden. Wanneer zij uiteindelijk ergens

    belangrijke posities innemen, heb je een mooie

    binnenkomer.

    Dont: Namedropping

    In een gesprek namen van bekende personen

    laten vallen die je blijkbaar kent, om te laten zien

    dat je zelf niet zomaar iemand bent. Dat is name-

    dropping. Een goed Nederlands woord hebben

    we er niet voor.

    Af en toe, als het uitkomt en het past kan je wel

    eens een bekende naam noemen van mensen

    die je kent. Maar ga er niet mee strooien te pas

    en te onpas zo van: Ik ken heel veel belangrijke

    mensen. Wie ken je eigenlijk goed? We kennen

    niet eens meer onze buren. Laat staan de

    honderden contacten die we online hebben.

    Wees eerlijk: wie heeft de tijd voor meer dan

    een handvol echte vrienden? De meeste mensen

    hebben een vijftal vrienden, meer niet! De

    vraag is of daar dan een bekende Nederlander

    bij zit. Dus wees kritisch naar mensen die aan

    namedropping doen en begin er zelf niet aan of

    er moet zich een bekende Nederlander in je inner

    circle bevinden.

    Netwerken

    De 3 Dos en 3 Donts uit dit artikel zijn

    slechts 6 voorbeelden van de 100 die Rob

    Tol verzameld heeft.

    Alle 100 Dos & Donts lezen?

    Het uitgebreide eBook van Rob Tol is te

    koop voor slechts 4,99 bij onder andere

    Bol.com.

    Bestel hier het eBook 50 Dos & 50 Donts

  • 12

    NOMADE voor het vaderland

    RONALD A.R. AARSEN

  • 13

    O ja, die malaria. Ik herinner me nog goed dat op de dag dat ik van Dar es Salaam weer naar Nederland terug zou vliegen, ik na

    een koortsig doorwaakte nacht in het hotel

    me s morgensvroeg op de artsenpost van

    ontwikkelingshulp op malaria liet testen.

    Normaal gesproken ben ik geen hypochonder

    maar ik was al een paar dagen niet lekker, had

    lichte koorts en voelde een stekende hoofdpijn

    opkomen waar ik normaal nooit last van heb.

    Ik meende de symptomen van malaria te

    herkennen zoals die in het boekje Hoe blijf ik

    gezond in de tropen werden beschreven en

    begon me al ongerust te maken. Mn vrouw zou

    me ongetwijfeld hebben gerustgesteld en met

    een aspirientje of een paracetamol zoals dat

    tegenwoordig heet naar bed gestuurd hebben en

    me mogelijk nog een hete grog gebracht.

    O ja, in de morsige wachtkamer trof ik tot

    mijn verrassing Anton, de jonge deskundige

    uit Wageningen wiens project op Zanzibar ik

    een paar weken daarvoor had bezocht. Een

    vrolijke en energieke jongeman met een kop

    vol melkboerenhondenhaar dat alle kanten

    uitstond. Een echte zoon van het platteland.

    Ik maakte kennis met hem toen hij op weg

    naar zijn eerste vrijwilligerswerk in Afrika de

    ambassade in Dar es Salaam bezocht waar we

    zijn project doornamen en afspraken dat ik een

    paar dagen langs zou komen voor mijn drie

    maanden in Tanzania om waren en ik weer naar

    Nederland zou vertrekken.

    Hij overnachtte een paar dagen in hetzelfde

    hotel als ik en we konden het samen goed

    vinden. Aan de rand van het zwembad vertelde

    hij over het werk wat hij ging doen voor het

    Zanzibar Forestry Project dat tot doel had

    ontbossing door het excessief gebruik van hout

    voor koken en het maken van houtskool tegen

    te gaan.

    Met een grijns vertelde hij: Gisteravond werd

    ik op mijn kamer gebeld door een vrouw die zei:

    Do you want to have some fun?. Ik wist niet

    zeker wat ze bedoelde en heb maar opgelegd.

    Ik moest lachen om zijn naviteit en zei: Nou

    daar kan je inderdaad beter niet op in gaan als

    je geen geslachtsziekte op wilt lopen.

    Ja, ik dacht al dat ik wist wat ze bedoelde, maar

    durfde het niet te vragen.

    Aan mij of aan haar? Aan haar.

    Op de heenweg naar het eiland had ik geen

    plaats meer kunnen krijgen op de oude maar

    snelle Russische draagvleugelboot die was

    volgeboekt en moest daarom de nog oudere

    overbeladen veerboot nemen waarop de roest

    zich als een uitbraak van mazelen over de

    eens zo witte romp had verspreid en ik de mij

    aangeboden plaats in de met enige fantasie als

    lounge bestempelde ruimte onderdeks afwees.

    Al op de loopplank vroeg ik mij af of ik er goed

    aan had gedaan om op dit varende wrak de

    overtocht te maken.

    Niet alleen een opkomende claustrofobie

    maar ook de verschrikkelijke en penetrante

    zweetlucht in die donkere en overvolle cabine,

    waar in de plotselinge stilte zeker vijftig

    donkere hoofden naar mij opkeken toen ze mijn

    witte benen de nauwe ijzeren scheepstrap zagen

    afkomen, deed me kokhalzen en terugdeinzen.

    Het idee daar te moeten zitten als het schip

    zou kapseizen liet me huiveren. Met een

    zenuwachtig en verontschuldigend lachje keek

    Buitenlandse dienst

  • 14

    ik nog even over mijn schouder terwijl ik snel

    met mijn hand aan de leuning het steile trapje

    weer opging, en zag tot mijn vernedering al

    die meewarige ogen waarin het wit schitterde

    naar mij staren. Ik dacht zelfs in het weer aan-

    zwellende geroezemoes een enkele schampere

    lach te horen.

    Mijn herinneringen aan journaalbeelden van

    gezonken veerboten in de Filippijnen lieten me

    zelfs niet los toen ik bij gebrek aan een zitplaats

    de hele overtocht op een ongemakkelijke

    traptrede halverwege de brug doorbracht omdat

    alle banken door passagiers bezet waren en op

    het overvolle dek elke vierkante meter in beslag

    genomen werd door stapels koffers, bundels

    kleding, ja zelfs geiten en kooien met pluimvee.

    Die onheilspellende gedachten werden

    werkelijkheid toen achttien jaar later twee

    voorbeschikte en, gezien de staat van onderhoud

    van de schepen, onafwendbare rampen zich

    voltrokken waarbij de Spice Islander en de Skagit

    in 2011 en 2012 kapseisden. De Spice Islander

    kon 800 passagiers vervoeren maar had er 2.470

    aan boord waarvan ruim 1.600 verdronken vlak

    voor de kust van Zanzibar.

    De zee had die dag echter een prachtige

    groenblauwe kleur met een lange kalme golfslag.

    Er stond een verfrissend windje waardoor de

    overtocht toch nog een plezierreis werd, niet

    in het minst door de aanblik van die kleurrijke

    mensenmassa aan dek waarvan enkelen op

    een spiritus of benzinebrander thee zetten en

    zelfs een potje kookten, terwijl talloze kinderen

    zich daartussen onder veel gejoel en gelach

    vermaakten en vriendschappen sloten. Af en toe

    liep een ongeruste moeder langs die vervolgens

    door vele wijzende vingers in de richting liep

    waar de kinderen heen waren gerend.

    Ik was op de dag van mijn vertrek naar huis

    tegenover Anton op de ongemakkelijke houten

    bank in de groezelige wachtkamer gaan zitten en

    zag dat hij er zo mogelijk nog ellendiger uitzag

    dan ik. Zijn kleding was gekreukeld, hij sprak

    haperend met een vermoeide en slepende stem

    terwijl hij zijn hoofd nauwelijks ophief.

    Ik heb al twee dagen hoge koorts en kon

    vanmorgen vroeg op het laatste nippertje met een

    chartervlucht uit Zanzibar meevliegen. Omdat

    ik het niet vertrouw laat ik me maar even op

    malaria testen. Ik zou vandaag toch al met de

    middagboot naar Dar es Salaam komen omdat we

    morgen met alle landbouwjongens in Tanzania

    een vergadering op de ambassade hebben.

    Zijn ogen stonden koortsig en rood omrand in

    een bleek gezicht en op zijn voorhoofd parelden

    zweetdruppels. Hij zat met trillende handen

    onder de oksels geklemd voorovergebogen op

    zijn stoel en ik had de indruk dat hij mij amper

    herkende.

    Anton reageerde bijna niet en gaf geen antwoord

    toen ik vergeefs probeerde hem op te monteren.

    Ik haalde herinneringen op over het weekend

    dat we aan het eind van mijn bezoek hadden

    doorgebracht in Stone Town, de havenplaats van

    Zanzibar met zijn witte kalkstenen huizen en zijn

    smalle steegjes waar je elkaar alleen kon passeren

    als een van beide met zijn rug tegen de muur ging

    staan. De limestone muren die in het zonlicht zo

    oogverblindend schitterden dat je de ogen half

    dicht moest knijpen.

    Waar we, toen hij mij van de veerboot had

    opgehaald, de oude slavenmarkt hadden bezocht

    en de kerk met de gedenksteen aan Livingstone.

    Buitenlandse dienst

  • 15

    Buitenlandse dienst

    Hoe we diezelfde middag in de vissershaven een

    moot tonijn hadden gekocht die net vers aan land

    werd gebracht en door n van de vele smoezelige

    jongetjes, die zich luidruchtig aan ons opdrongen,

    op een houtskoolvuurtje werd geroosterd, die we

    daarna verpakt in een krant meenamen en op een

    bankje in de schaduw van de hoge jacarandas

    die blauw in bloei stonden op aten. Waar we

    in datzelfde armetierige stadsparkje laat in de

    middag op hetzelfde ongemakkelijk bankje in

    slaap vielen en nadat we wakker waren geworden

    tot onze verbazing al onze spullen nog hadden.

    En hoe we die zaterdagavond, toen een

    verkoelend briesje vanuit zee kwam aanwaaien,

    tot middernacht hadden zitten praten in

    een eetgelegenheid op het open dak van een

    gebouw in de oude havenstad. Vlak bij de kade

    waar op een lange tafel na de maaltijd de lege

    flesjes Tusker zich vermenigvuldigden, terwijl

    de donkerte zich als een deken over de haven

    uitspreidde en nog slechts enkele pinkelende

    lichtjes op de voor anker liggende vissersschepen

    in de baai te zien waren.

    Het was niet het enige restaurantje dat door

    een smal donker trappetje te bereiken was

    op het platte dak van een van die gebouwen.

    Uitkijkend over de stad zagen we ook op een

    aantal andere daken opgewekt pratende mensen

    die zich tot middernacht onder het schijnsel van

    petroleumlampen vermaakten.

    Ik zag hoe de jonge vrouw die de bestelling op

    kwam nemen haar heup tegen Anton aandrukte

    en met een uitnodigende glimlach vroeg: Meat

    or fish?

    Ze had een mooi regelmatig gebit met spierwitte

    tanden en een matte fluweelachtig donkere huid.

    What kind of fish?, zei Anton die tot aan zijn

    haarwortels kleurde.

    Well, the catch of the day.

    And whats the catch today?, vroeg hij naar

    haar opkijkend. Espada, zwaardvis zei ze, de

    Portugese naam noemend die kennelijk ook

    in het Swahili gebruikt werd. We namen vlees

    omdat we s middags al tonijn hadden gegeten. Ze

    lachte nog even over haar schouder naar Anton

    toen ze heupwiegend naar de volgende gasten

    liep.

    Vlees of vis was de enige keus en toen iedereen

    zijn voorkeur had uitgesproken werd de

    grill aangestoken nog een rondje drinken

    rondgebracht en een klein uur later werd de

    maaltijd geserveerd.

  • 16

    Anton was veel jonger dan ik en vertelde die

    avond geestdriftig over zijn eerste ervaringen met

    zijn project waarvan hij twee maanden geleden de

    leiding had overgenomen, over de verbeteringen

    die hij had ingevoerd en het goede contact dat hij

    inmiddels met zijn medewerkers had opgebouwd.

    Ik had destijds de moed niet kunnen opbrengen

    om hem over mijn slechte ervaringen met

    ontwikkelingshulp in Azi en nu ook in Afrika te

    vertellen. Waarom zou ik zijn enthousiasme met

    mijn cynisme lastig vallen?

    Hij kon die ochtend in de wachtkamer nauwelijks

    interesse voor mijn woorden opbrengen en ik

    liet hem dan ook over aan zijn eigen gedachten,

    waarna ik me bezorgd wijdde aan mijn eigen

    veronderstelde ziekte en de vergeelde posters aan

    de muur bestudeerde die waarschuwden voor

    HIV en opriepen tot het gebruik van condooms.

    De uitslag van het bloedonderzoek zou pas

    laat op die dag beschikbaar komen en worden

    doorgegeven aan het ministerie in Den Haag.

    Ik nam afscheid van Anton om s middag naar

    Nederland terug te vliegen en wenste hem het

    allerbeste. Het laatste wat ik van hem zag was een

    armzwaai uit de taxi die hem naar de ambassade

    zou brengen, niet wetende dat mijn nieuwe

    vriend een paar uur daarna in het plaatselijke

    ziekenhuis zou worden opgenomen.

    In Den Haag hoorde ik twee dagen later

    opgelucht dat de test had uitgewezen dat ik geen

    malaria had, maar een van de vele meerdaagse

    koortsen die in die landen met enige regelmaat

    voorkwamen. Op mijn vraag hoe het met de

    landbouwman uit Zanzibar was gesteld hoorde

    ik tot mijn ontzetting dat Anton onverwacht snel

    was overleden aan een malaria tropica die zich

    had ontwikkeld tot een cerebrale malaria waarbij

    de bloedvaatjes in de hersens verstopt raken en

    de sterftekans hoger dan negentig procent is.

    Mijn eerste egostische gedachte was dat

    het mij ook had kunnen overkomen, maar

    onmiddellijk daarna moest ik terugdenken aan

    zijn enthousiasme voor het werk waaraan hij was

    begonnen en de dromen die hij had. Wat een

    tragedie. Gelukkig had hij geen gezin en over een

    vriendin had hij me nooit iets verteld. Ik was er

    kapot van en het overschaduwde mijn blijdschap

    om weer thuis te zijn.

    Tekst: Ronald A.R. Aarsen

    Fotos: Florian Klauer, Chris Sardegna

    Buitenlandse dienst

    Ditiseenpublicatieuitdesemi-autobiografieDeKanseliervanRonaldA.R.Aarsen,oud-ambtenaarBuitenlandseDienst.AarsenwasondermeerwerkzaamopNederlandseambasadesinDuitsland,IndonesieendiverseAfrikaanselanden.

    BestelDeKanselierbijBol.com

  • 17

    Hollandse zekerheidtijdens uw buitenlands avontuur!

    OOM Verzekeringen

    ziektekosten | SOS | reis | ongevallen | inboedel aansprakelijkheid | rechtsbijstand | annulering

    Kijk op www.oomverzekeringen.nl of bel +31(0)70 353 21 00.

    VERZEKERINGENoom

    Hollandse zekerheid

    RINGEN

    144305 _00M_Adv_Grenzenloosmagazine.indd 1 04-08-14 13:27

    EEN EIGEN RESTAURANT AAN DE ZONNIGE COSTA

    Robert en Ariane zijn net dertig als zij hun internetbedrijf in Nederland verkopen. Tegen alle verwachtingen in investeren ze hun geld in een Bagles & Salads restaurant in Nerja, Andalusia.

    In het boek Toekomst & Tapas beschrijft Ariane op meeslepende wijze het avontuur dat volgt.

    Een absolute must-read voor iedereen met interesse in wonen en/of ondernemen in Spanje.

    Toekomst & TapasAriane van Wijk isbn 978 94 61851 000 Uitgeverij Grenzenloos

    Te bestellen o.a. via Bol.com Amazon.es Emigratieboek.nl

    w w w.emig rat ieb o ek .n l

    Toekomst & Tapas

    w w w.g renzen lo os .n l

  • 18

    Wonen in Frankrijk

    Liesbeth Arts woont samen met haar man Henk sinds een paar jaar in de Auvergne. Vorig jaar verscheen het eerste boek van Liesbeth, waarin ze op enthousiaste wijze vertelt over haar emigratie. Daarnaast schrijft ze met regelmaat veelgelezen columns over haar allerdaagse belevenissen in Frankrijk.

    Om de benzinekosten te kunnen delen heeft

    Liesbeth een voor de terugreis na een bezek

    aan Nederland meerijders gezocht en

    gevonden. Een vader en zijn dochtertje maken

    graag van haar aanbod gebruik om samen

    richting Frankrijk te rijden.

    Ze staan al klaar als ik aankom. De vader, een

    keurige eind-vijftiger en zijn dochter, geen

    peuter maar een leuk pubermeisje.

    We stellen ons aan elkaar voor en nadat de

    koffers in de auto zijn gezet en vader het huis

    heeft afgesloten vertrekken we.

    Ik heb gezegd dat het geen luxe auto is h, zeg

    ik lachend maar inwendig wat verlegen met de

    situatie.

    Deze mensen zijn een heel ander

    vervoersmiddel gewend, dat is duidelijk.

    Nee hoor, geen enkel probleem, zegt de man

    vriendelijk, we zijn blij dat we mee kunnen

    rijden en hij rijdt toch?

    Om mij gerust te stellen voegt hij er aan toe dat

    LIESBETHUIT JE COMFORTZONE (2)

  • 19

    Liesbeth

    hij graag in een Renault Espace rijdt, hij heeft

    er zelf ook n. Maar die van hem staat ondanks

    zijn beduidend jongere leeftijd nu bij de garage,

    en die van mij rijdt in ieder geval.

    Tja, dit is voor mij ook weer eens wat

    anders,zegt de man zorgeloos, ik reis het

    traject Parijs-Nederland vrij vaak en meestal

    ben ik degene die de lift aanbiedt.

    Ik vertel hem dat dit de eerste keer is dat

    ik mensen georganiseerd meeneem. Dat ik

    geaarzeld heb om co-voiturage voor te stellen,

    vanwege mijn oude auto, maar dat deze oude

    brik zich op de heenweg zo goed gedragen heeft,

    dat ik toch maar een bericht heb geplaatst op

    nederlanders.fr.

    Dat er vervolgens niemand reageerde en dat

    ik erg verrast was dat zijn vrouw vanochtend

    op de valreep nog belde. Ze heeft zeker mijn

    blogverhaaltje In zn drie door Vichy niet

    gelezen, vraag ik lachend.

    Ik vertel hem het verhaal over mijn autopech

    en de helse rit die ik heb gehad. Hij ziet de

    grappigheid er blijkbaar ook van in want

    hij moet lachen. Zo, de kop is eraf, denk ik

    opgelucht. Op naar Parijs.

    Nou, zo te horen klinkt de auto nu toch goed,

    hij haalt wel hoor! zegt de man bemoedigend.

    Maar woon jij nu in Breda of in Parijs?

    vraag ik nieuwsgierig. Het blijkt beiden het

    geval te zijn. Zijn vrouw werkt in Parijs en

    heeft daarnaast ook een baan in Nederland,

    vanwege haar werk pendelen ze nu een

    beetje heen en weer. Hij is tot voor kort

    een hoge officier bij Nederlandse defensie

    geweest, in de diplomatieke dienst. Zo,

    dus ik ben in hoog gezelschap, constateer

    ik lachend. Ach, antwoordt hij, wat

    zal ik zeggen, in principe wel, maar ik ben

    niet meer in functie hoor. Die legerbaan is

    voorbij en in feite ben ik nu een vrij burgerman,

    daardoor kan ik nu nog meer genieten van het

    dubbelleven Parijs-Nederland.

    Ik zit in de comfortabele positie dat ik kan

    kiezen, een orinterende fase, kijken wat ik nog

    wil gaan doen.

    Wat een interessante man denk ik met enig

    ontzag, wat leuk dat hij zo open is.

    Voor mij is iemand uit het leger, zeker met

    zon hoge rang n en al gezag, autoriteit en

    afstandelijkheid, daar zou ik dit nooit van

    verwachten.

    Een grappige situatie schiet door mn hoofd.

    Er is al het hele weekend sinds ik in Nederland

    ben van alles te doen rondom de Nucleaire top,

    die zal plaatsvinden in Den Haag.

    Rijkswegen die afgezet zijn, extra security.

    Wij rijden Nederland dan wel uit, maar je weet

    het nooit, deze auto heeft al meerdere keren de

    aandacht van de douane getrokken, wat als we

    aangehouden worden? Dan rijd ik hier zowaar

    met de defensietop de grens over!

    Oh, dus ik zit hartstikke goed met jou naast me

    als we aangehouden worden, grap ik vrolijk.

  • 20

    Wonen in Frankrijk

    Ik zie het al helemaal voor me, de douane die

    denkt een stelletje alternatieve actievoerders

    aan te houden en dan kom ik met hem op de

    proppen.

    Jammer wat een kans, reden we maar richting

    Nederland, dan was de pakkans groter. Dat zou

    ik nu graag eens mee willen maken.

    Net als vroeger, toen ik met een vriendje liftend

    naar Frankrijk trok. Dat was trouwens precies de

    omgekeerde situatie; een keurige heer nam ons,

    langharig tuig mee de grens Belgi - Frankrijk

    over.

    We moesten stoppen want de douane kreeg ons

    in het vizier. De arme man mocht helaas ook niet

    verder. Onze bagage werd onderzocht en ja hoor,

    beet!

    Triomfantelijk viste de douanier een plastic zakje

    voor n vierde gevuld met wit poeder uit n

    van de rugzakken. De douaniers waren in alle

    staten van opwinding, dit was de betere vangst!

    Het zakje ging van hand tot hand en verdween,

    met een douanier mee naar een andere ruimte.

    Het wachten, op dat wat wij al wisten wat

    zou gaan komen, begon. De man wachtte

    noodgedwongen mee.

    Na anderhalf uur kwam een duidelijk

    teleurgestelde douanier onvriendelijk zeggen dat

    we mochten vertrekken.

    Ondanks zijn stoere onverzorgde uiterlijk had

    mijn vriendje een keurig en zeer zorgzaam

    moedertje en die had nog net voor we vertrokken,

    ondanks onze protesten, een zakje waspoeder in

    zijn tas weggemoffeld.

    Het was wel erg sneu voor deze douaniers en

    onze liftgever, die ons overigens toch gewoon

    weer mee verder nam. Wat een situatie!

    Dagenlang hebben we er lol om gehad.

    Mijn emotionele bui, die mij aan het begin van

    mijn bezoek aan Nederland was overvallen,

    begint op te klaren. Ik ben weer in mn element,

    lekker reizen en ondertussen ook nog van

    gedachten wisselen met iemand die een totaal

    ander leven heeft dan ik. Leuk deze onverwachte

    ontmoeting!

    De man vertelt verder over zijn vroegere leven

    als diplomaat, dat hij dus met zijn gezin de halve

    wereld over gezworven heeft. Hij heeft maar liefst

    vijf kinderen, die allemaal minimaal drietalig

    zijn. Opgegroeid in het buitenland, internationale

    scholen. Maar ook over de moeilijke keuzes waar

    je als diplomaat soms voor gesteld staat.

    Wow, dat is echt iets wat ik ontzettend

    interessant vind! Wat leuk om eens een kijkje te

    krijgen in zon andere wereld.

    Maar we hebben toch ook aardig wat

    gemeenschappelijke ervaringen.

    We bespreken hoe je leven verandert als je

    eenmaal in het buitenland woont. Elke emigrant

    is toch een soort avonturier.

    Daarom neem ik graag lifters mee, zegt de man,

    je ontmoet altijd mensen met een bijzonder

    verhaal!

    Zou jij weer echt helemaal in Nederland kunnen

    wonen? vraag ik genteresseerd, dit is natuurlijk

    ook mijn actuele thema; ik moet keuzes maken.

    Hij geeft aan dat hij zich dat ook niet meer kan

    voorstellen, dat je verandert naarmate je langer

    uit Nederland weg bent.

    Je vervreemdt van je geboorteland en de

    achterblijvers begrijpen je steeds minder, je krijgt

    steeds minder gemeenschappelijke ervaringen.

    En dat dat soms heel jammer of pijnlijk is, is iets

    wat ook bij hem heeft gespeeld.

    Zie je wel denk ik, geld heeft hier dus helemaal

    niets mee te maken.

  • 21

    Geanimeerd vertel ik mijn verhaal, over Henk

    die bassist is, over de jazzclub, het werken met

    muzikanten, maar ook dat ik weer terug ben naar

    mijn leven als artiest, dat ik nu ook in Frankrijk

    begin door te breken en dat ik daar erg trots op

    ben. En natuurlijk vertel ik over mijn boek en mn

    schrijverij.

    Hoe blij ik ben met mijn leven maar dat de

    economische situatie mij toch erg in verwarring

    brengt.

    Hij luistert genteresseerd naar mijn verhaal.

    Nou, reageert hij lachend, als ik jou zo hoor,

    zou ik lekker doorgaan waar ik mee bezig was. Uit

    alles blijkt dat daar jouw hart ligt en ik denk ook

    dat je dat ontzettend goed doet.

    Wat een leuk compliment en wat een speciale

    autorit!

    Jaha, zegt de man, muziek is in mijn familie

    ook altijd belangrijk geweest, vooral klassieke

    muziek.

    Natuurlijk, denk ik, dat lijkt me logisch,

    volkomen in de lijn van mijn verwachtingen.

    Maar ook hardrock, vervolgt hij.

    Echt waar? verwonderd kijk ik hem aan.

    Hij lacht een beetje geheimzinnig.

    Je weet inmiddels mijn achternaam...

    Adje! roep ik verrast uit. De gitarist van uh...

    Whitesnake en VandenBerg, vult hij aan.

    Nee, echt waar, is dat jouw broer? Wat

    bijzonder!

    Ja, zegt de man trots, Ad heeft weer een

    nieuwe band bij elkaar en binnenkort hebben

    ze een optreden in Parijs, dan ben ik zeker ook

    van de partij met mijn gezin, reken maar dat wij

    vooraan zitten!

    Ik moet lachen.

    Wat is het leven toch wonderlijk. Alles

    aan deze man is anders dan ik

    me had voorgesteld.

    Zit ik hier ineens

    ook nog met de

    broer van een

    bekende

    hardrock

    gitarist in

    de auto.

    Mijn

    stemming

    is vrolijk

    en luchtig

    geworden.

    Dit zou ik

    nooit meer

    willen missen. Ik

    houd van vreemde en

    onverwachte ontmoetingen

    en nieuwe situaties, sinds mijn

    leven in Frankrijk zit het hier vol van.

    Zelfs deze man met het ogenschijnlijk keurige

    leven is een soort van vrijbuiter, net als ik.

    En daarom kunnen we het, ondanks het

    verschillende sociale milieu waarin we leven, toch

    ontzettend goed vinden met elkaar. Wat maakt

    het uit dat we nu in deze oude brik zitten, we

    rijden en bereiken beiden ons doel. Hij Parijs en

    ik straks de Auvergne.

    Zijn dochter zit al die tijd keurig en stilletjes

    achterin, waarschijnlijk kan ze door de herrie van

    de auto ons gesprek maar amper volgen. Als ik

    zeg dat ik het rot vind dat ze op deze manier zo

    buitengesloten wordt, lacht ze lief. Het is geen

    probleem, ze heeft haar iPhone.

    Liesbeth

  • 22

    De tijd is omgevlogen en we naderen Parijs. Vader

    en dochter moeten naar het stadscentrum, maar

    we hebben afgesproken dat ik hen afzet bij het

    treinstation van vliegveld Charles de Gaulle. Kan

    ik gemakkelijk de snelweg weer opdraaien en voor

    hen is het dan nog maar een klein stukje met de

    trein.

    We rijden de dpose minute bij het treinstation op.

    Het is gelukkig niet druk. Ze halen hun koffers uit

    de achterbak, hij geeft me een bijdrage voor de rit,

    ik geef hem een visitekaartje van Henk en van mij.

    Vrolijk schudden we elkaar de hand en wensen

    elkaar een goede reis.

    Ik stap weer in de auto, draai schuin achteruit het

    parkeervak uit en terwijl ik optrek zie ik ze over

    mijn schouder nog net het gebouw binnenstappen.

    Zo, dat was leuk en nog een centje verdiend ook,

    geweldig! Ik ben vrolijk en blij, het leven is mooi!

    Ik geef gas, schakel naar zn twee maar dan ineens

    hoor ik een enorme knal en mijn linkervoet schiet

    naar beneden en rust nu, samen met het pedaal,

    op de bodem van de auto

    Oh nee, niet wr! roep ik hartgrondig uit terwijl

    ik de auto weer snel een parkeervak in stuur.

    Oh God, wat nu....?

    (wordt vervolgd)

    Wonen in Frankrijk

    Als Lies op een avond Henk ontmoetslaan de vonken direct over. Behalve hunartiestenbestaan blijkt al snel dat ze ookhun passie voor Frankrijk delen.Het begint met dromen over later als...maar hun enthousiasme haalt de droomin. Samen storten ze zich in het avontuuren belanden van het ene toeval in hetandere. Een verhaal vol humor, overpassie en durf, dromen en aanpakken,liefde en loslaten maar vooral oververwondering.

    Toekomstmuziek in FrankrijkDromen over de grens

    Elisabeth Arts

    UItgeverij GrenzenloosISBN 9789461850638

    Prijs 16,95

    O.a. te koop bij:Bol.com en Emigratieboek.nl

  • 23

    Elke laatste vrijdag van de maand verschijnt er

    een nieuwe editie van Grenzenloos Magazine.

    Maar wist u al dat Grenzenloos Magazine dagelijks

    actueel interessant nieuws publiceert via Facebook

    en Twitter? Speciaal uitgezocht voor (potentiele)

    emigranten, expats en bezitters van een tweede

    huis over de grens. Nieuws waarmee u op de

    hoogte blijft van de laatste ontwikkelingen die ook

    voor u belangrijk kunnen zijn.

    Wanneer u de Grenzenloos Magazine Facebook

    pagina liked blijft u dagelijks op de hoogte van al

    het belangrijke grenzenloos nieuws. U vindt de

    pagina op dit adres:

    www.facebook.com/grenzenloosmagazine

    Daarnaast rapporteert Grenzenloos

    Magazine al het actuele nieuws ook op Twitter.

    Volg ons dus ook daar.

    https://twitter.com/GrenzenloosMag

    GRENZENLOOS MAGAZINE OP FACEBOOK EN TWITTER

    Facebook

  • 24

  • 25Foto: A. Ruiz

    Grenzenloos uitzicht Foto: Lucas Theis

  • 26

    Canada

    De 36-jarige Annemieke Elshof-Pladdet en haar man de 40-jarige Frenk wachtten al sinds 2006 op hun vertrek naar Canada. Na

    een procedure van ruim drie jaar kreeg het zin

    met zoontje Liam eindelijk een visum. Terug

    in Nederland om de emigratie te gaan regelen,

    kreeg Frenk de diagnose lymfeklierkanker.

    De dag erna wees een zwangerschapstest uit

    dat Annemieke zwanger was van een tweede

    telg. Ondanks zwaar tegengas van vrienden

    en familie besluit het gezin toch te vertrekken,

    maar behalve het verkopen van hun huis, wacht

    hen een nog zwaardere beproeving.

    In 2000 leert Annemieke Frenk kennen op de

    schietvereniging. Frenk heeft het er dan al over

    dat hij graag een jaar door Australi

    wil trekken en werken. Annemieke wil niet mee,

    maar moedigt hem aan om het gewoon te doen

    nu er nog geen kinderen zijn.

    Omdat ze net verkering hebben komt het er niet

    van. Vier jaar later ontstaat het idee dat het stel

    niet in Nederland wil blijven wonen. We willen

    meer ruimte en natuur. Al snel valt de keuze

    op Canada. Na research op internet blijken ze

    echter niet in aanmerking te komen voor een

    visum. Ze laten het idee voor wat het is.

    Als ze in 2006 trouwen hoeven Annemieke

    en Frenk niet lang na te denken over een

    huwelijksreis. Deze gaat naar Canada.

    Na een maand te hebben rondgereisd zaten

    we allebei in het vliegtuig terug naar Nederland

    met het gevoel dat we niet terug

    NAAR CANADA EMIGRATIE MET TEGENSLAGEN

  • 27

    Tegenslagen

    wilden. Eenmaal in Gelderland krijgen de

    oude plannen dan ook weer nieuw leven en

    blijkt na het invullen van een test dat ze toch in

    aanmerking komen voor een visum. In maart

    2007 heeft het tweetal een afspraak bij Frans

    Buysse, een visumspecialist. Ze gaan naar

    huis met een berg huiswerk, dat voornamelijk

    bestaat uit het verzamelen van allerlei papieren

    en documenten. Die papieren rompslomp is

    niet de reden waarom het verzamelen zo lang

    duurde, ik moest heel erg wennen aan het

    idee dat we Nederland gingen verlaten, geeft

    Annemieke toe. Maar in augustus is ook bij haar

    de knop definitief om en begint het lange

    wachten. De voorspelling is dat het koppel

    in 2009 een visum zal hebben, maar door

    wetswijzigingen en nieuwe regelgeving

    lukt dit niet. In september gaan Frenk en

    Annemieke alvast naar Canada om zich te

    orinteren op werk en woonplaats. Annemieke

    is op dat moment zes maanden zwanger van

    hun eerste kind.

    Orintatie

    Tijdens de orintatiereis strijken ze neer in

    Quesnel, waar huizen redelijk betaalbaar lijken.

    Ze blijven er een week. Vervolgens gaat de reis

    door naar Alberta waar het paar in HighPrairie

    nieuwe mensen ontmoet waarmee ze via een

    forum voor emigranten in Canada al contact

    hebben gehad. Ook bezoeken ze Theo en Anja,

    een Nederlands stel dat gemigreerd is en

    in Kimberly een B&B runt. Toevallig is er

    datzelfde weekend een meeting tussen een

    aantal Nederlandse families die al meerdere

    jaren in Canada wonen. Een heel gezellig en

    leerzaam weekend. Aangezien Frenk ook graag

    een B&B wil beginnen helpt hij Anja een keer

    met het ontbijt. Hij heeft horeca ervaring in een

    hotel, maar is benieuwd hoe je dat in een B&B

    aanpakt.

    Ziekte van Frenk

    Ook deze keer slaat na thuiskomst de heimwee

    weer hard toe.

    Het gaf ons nog meer energie om ons huis

    verkoopklaar te maken. Tot hun zoon geboren

    wordt zijn ze hard aan het klussen als er

    begin december 2009 ineens een brief van de

    Canadese ambassade op de mat ligt. Het visum

    mag worden aangevraagd.

    In september 2010 valt pas de oproep in de bus

    voor medische keuring, iets dat noodzakelijk

    is om een visum voor Canada te krijgen.

    Kort daarna verliest Frenk zijn baan na een

    conflict met zijn werkgever. Gelukkig krijgen

    ze in januari 2011 eindelijk bericht dat ze hun

    visum in Canada kunnen ophalen. In maart

    krijgt Frenk echter een longontsteking en

    wordt opgenomen in het ziekenhuis. Zijn

    bloedwaarden waren zo dramatisch laag dat we

    voor zijn leven vreesden, vertelt Annemieke.

  • 28

    Canada

    Op maandag wordt hij dan ook per ambulance

    overgebracht naar het academisch

    ziekenhuis in Nijmegen. Hier starten allerlei

    onderzoeken. Na drie weken leven tussen hoop

    en vrees knapt Frenk eindelijk op en mag mee

    naar huis. Er volgen een paar maanden waarin

    ze regelmatig terug moeten naar het ziekenhuis

    voor controle. Zijn bloedwaarden zijn stabiel

    maar na een paar maanden blijven zijn

    lymfeklieren in zijn nek nog steeds opgezwollen.

    De artsen zien er nog geen bezwaar in, omdat de

    zwelling iedere keer afneemt als hij antibiotica

    krijgt.

    Gouden stickertje

    In september 2011 gaan Liam, Annemieke

    en Frenk weer naar Canada om het gouden

    stickertje om te zetten in een visum.

    Schoonmama is ook met ons mee. Ze heeft

    altijd met interesse onze plannen aangehoord.

    Nu willen we haar Canada laten zien.

    Bij de immigratieambtenaar nemen ze een

    aantal formulieren door en hij vraagt hen waar

    de PR-card (permanent residence) naartoe

    gestuurd kan worden.

    We geven het adres van Theo en Anja door,

    maar omdat we daar na zes weken niet meer

    zijn, gaat het niet door. Naar Nederland

    opsturen doet de immigratiedienst

    niet. Helaas moeten we dus op een later

    tijdstip nog eens naar Canada om de

    verblijfsvergunning op te halen.

    Hoewel het een tegenvaller is wordt de rest

    van de tijd nuttig besteed. Het viertal maakt

    een mooie trip dwars door Canada. Ze stoppen

    onderweg bij de inmiddels besneeuwde Rocky

    Mountains en bezoeken het stadje Quesnel om

    aan oma te laten zien waar ze in deze omgeving

    graag willen wonen. De volgende stop is bij

    Theo en Anja. Hier blijven ze weer een paar

    nachten.

  • 29

    Tegenslagen

    Daar leren we ook weer nieuwe emigranten

    kennen. Zo bouwen we ons netwerk

    langzaam verder uit.

    Onderweg naar het vliegveld, vraagt Annemieke

    gekscherend, wie er zin heeft om naar huis te

    gaan.

    De angstvallige stilte in de auto zegt mij

    genoeg. Er blijkt nog iemand door de Canada-

    bug gebeten te zijn.

    En inderdaad een week nadat de familie Elshof

    terug is in Nederland, belt Frenks moeder

    met de vraag wanneer ze weer naar Canada

    vertrekken. Ook zij heeft heimwee.

    Noodlot

    Bij thuiskomst wil Frenk meteen verder met de

    verbouwing. Helaas wil zijn lichaam iets anders.

    Regelmatig zwellen zijn lymfeklieren op. Er

    volgen diverse controles. Enkele dagen na de

    jaarwisseling volgt de schokkende mededeling:

    Frenk heeft lymfeklierkanker, Hodgkin met een

    genezingskans van minder dan vijftig procent.

    We zijn allebei radeloos en hebben het idee dat

    we de emigratie op onze buik kunnen schrijven.

    We krijgen Frenk nooit meer verzekerd in

    Canada.

    De dag na het heftige nieuws blijkt Annemieke

    zwanger te zijn van hun tweede telg.

    Dit was iets wat we graag wilden. Maar door

    het nieuws dat Frenk kanker heeft, kan ik er

    niet echt van genieten, vertelt Annemieke

    openhartig. Een periode van intensieve

    chemotherapie begint.

    Gelukkig zijn we beide positief ingesteld en

    zo gaan we ook dit proces in. Na een paar

    kuren lijkt de chemo aan te slaan, maar de

    bijwerkingen eisen ook hun tol.

    We besluiten ondanks de zware behandeling

    dat het tijd wordt om de verbouwing weer

    nieuw leven in te blazen. We willen nog

    steeds naar Canada ondanks de reacties van

    mensen uit de omgeving die het gek tot zelfs

    onverantwoord en egostisch tegenover onze

    kinderen vinden.

    Na telefonisch contact met een zorgverzekeraar

    in Canada heeft het stel zelfs weer goede hoop

    op een zorgverzekering.

    Omdat we er vanuit gaan dat Frenk de

    eerste paar jaar van herstel mogelijk niet kan

    werken, besluiten we onze plannen over een

    andere boeg te gooien. Ik ga in Canada aan het

    werk als vrachtwagenchauffeur. In de olievelden

    van Alberta is altijd werk, zegt de dappere

    Annemieke. Het theorieboek wordt gedownload

    en uitgeprint en vastberaden neemt ze het

    wekelijks mee naar het ziekenhuis. In mei slaat

    het noodlot toe en krijgt Frenk complicaties. De

    hematoloog geeft een levensverwachting van

    twee tot drie maanden.

    Ons leven stort totaal in. We kunnen het niet

    bevatten. Ik vraag of hij nog naar Canada mag,

    maar Frenk wil nog maar n ding: naar huis.

    Hij is in ons huis geboren en wil daar nu ook

    sterven.

    Omdat hij bang is de kleine niet meer te gaan

    zien, vragen ze een echo aan bij de verpleging.

    In zijn laatste week liggen we op zondag-

    middag met zn tweetjes naar de monitor te

    kijken. Daaruit blijkt dat we een mooie dochter

    krijgen.

    30 juni 2012 overlijdt Frenk Elshof.

    Hij laat Liam en zijn hoogzwangere vrouw

    achter in een huis dat midden in verbouwing zit.

    Een dag na de crematie sta ik alweer op de

    steiger om de voorgevel te schilderen. Verder

    komt er die week niks uit mijn handen, zegt de

    destijds totaal ontredderde Annemieke. Als

  • 30

    familie en vrienden komen helpen vlot de

    verbouwing sneller. De dan bijna driejarige Liam

    kan op zijn nieuwe kamertje en in oktober 2012

    wordt Kaitlynn Frenk, vernoemd naar haar papa

    geboren.

    Verlangen

    Het is december 2012. Terwijl er in Brummen

    een mooi laagje sneeuw ligt verlangt Annemieke

    voor de zoveelste keer naar Canada.

    Ik kan haast niet wachten. De laatste hobbel

    is het verkopen van het huis. Dat wordt in het

    voorjaar eindelijk in de verkoop gezet. Na de

    verkoop kan ik eindelijk vertrekken.

    In Canada gaat ze eerst rondtrekken om te kijken

    waar ze wil wonen. Met de levens-verzekering van

    Frenk is er overwaarde op het huis en daarmee de

    noodzaak op werk iets minder nijpend.

    De twee maanden oude Kaitlynn, heeft nog geen

    visum, maar kan voorlopig op een toeristenstatus

    dat steeds verlengd moet worden. Ook de

    72-jarige moeder van Frenk is bezig met de

    aanvraag van een visum.

    Oma kan haar pensioen en AOW meenemen.

    Wat ik daar precies ga doen, weet ik nog niet.

    Misschien begin ik alsnog Frenks Bed and

    Breakfast. Maar het kan ook zijn dat ik freelance

    ga werken of ergens in loondienst. Ik ben bereid

    alles aan te pakken. Zo lang ik maar elke avond

    bij mijn kinderen kan zijn, zegt ze moedig.

    Inmiddels zijn de stemmen van onbegrip uit de

    omgeving omgeslagen in bewondering om toch

    door te zetten. Ik begrijp dat ons verhaal voor de

    doorsnee lezer best heftig kan zijn. Maar

    ik hoop dat mensen er hoop en energie uit putten

    om toch hun emigratie door te zetten, besluit ze

    positief.

    Tekst: Josie Kneepkens Fotos: Familie Elshof

    Canada

    DIt interview is samen met 13 andere interviews van Nederlanders die in de wachtstand zitten verschenen in het boek Ik vertrek nog niet.

    Ik vertrek nog niet gaat over hen die wachten op vertrek naar hun droomland. De processen die ze doormaken. Hun hoop, hun fantasien, hun teleurstelling en vragen. Persoonlijke inkijkjes in de levens, dromen en gedachten van 14 emigranten in spe. Ontroerend, ont-wapenend en soms erg geestig.

    Ik vertrek nog nietEmigranten in spe in de wachtkamer

    Josie Kneepkens

    UItgeverij GrenzenloosISBN 9789461850492

    Prijs 16,95

    O.a. te koop bij: Bol.com en Emigratieboek.nl

  • 31

    De winnaars van een gratis exemplaar van Thuis in Portugal

    Vorige maand maakte wij bekend dat we vijf exemplaren van Thuis in Portugal zouden verloten. De vijf gelukkigen zijn:

    - Stienie Schruijer uit Vlaardingen- Elise van Holten uit Numansdorp- Marion van Roode uit Overveen- Ariane Verweel uit Almere- Gerard Knevelens uit Almelo

    Alle lezers van harte gefeliciteerd, het boek wordt u toegezonden.

    Prijsvraag

  • 32

    Culture Shock

    AFSTANDEN

    David Scherpenhuizen werd in 1962 in Australi geboren. Zijn Nederlandse vader en Engelse moeder emigreerden in 1956 naar

    Australi, samen met Davids Nederlandse

    grootouders. In de zomer van 1975, verhuisden

    David en zijn familie naar Nederland. Zijn

    grootouders waren ruim een jaar eerder naar

    Nederland teruggekeerd en hadden zich gevestigd

    in Burum (in Friesland). Daar trok de familie

    tijdelijk in.

    We waren inmiddels een week of zo in Nederland

    en ons leventje bij mijn grootouders in het Friese

    gehucht Burum begon een bepaalde routine

    te krijgen. Naast de verzwelgende hitte (het

    was immers de ergste hittegolf sinds 1940) en

    de alom aanwezig penetrante geur van mest,

    moest ik het stellen met de nimmer aflatende

    verveling. Ik was een stoere, energieke 13-jarige,

    gewend om met mijn vrienden in Australi te

    ravotten door de bush, te zwemmen in modderige

  • 33

    David Scherpenhuizen

    poelen, te schieten met windbuksen en rond te

    scheuren op mijn mini-bike. En daar zat ik dan,

    in de middle of nowhere, met mijn ouders en

    grootouders opgescheept. Kon het allemaal nog

    erger?

    Mijn vrienden waren 18.000 kilometer ver

    weg, aan de andere kant van de wereld. Ik

    voelde me eenzaam en ik verveelde me te

    pletter. Er was niets, maar dan ook niets te

    doen in dat gat Burum behalve kijken naar het

    draaien van de wieken van de molen. Elke dag

    duurde een eeuwigheid. Ik had niets te lezen

    en er was al helemaal niets op TV. In Australi

    was ik maar liefst vijf zenders gewend, die

    bijna 24 uur uitzonden. In het middeleeuwse

    Nederland waren er slechts twee zenders, die

    notabene pas s avonds vanaf een uur of zeven

    begonnen uit te zenden. Niet te filmen gewoon.

    En dan was het ook niet om aan te zien wat ze

    uitzonden; allemaal onbenul, de Fabeltjeskrant

    of de Tweede Wereldoorlog. Het was een ware

    lijdensweg.

    Mijn vader en opa zaten de hele dag rond

    de tafel, papieren te bestuderen. Opa had

    waarschijnlijk een van zijn vele rechtszaken

    lopen. De wereld was vol onrecht en daar bond

    mijn opa, als een soort moderne Don Quichot,

    de strijd mee aan. Mijn vader was zijn Sancho

    Panza. Ze converseerden in ernstige tonen,

    maar ik verstond er niets van want ik sprak

    geen woord Nederlands toen. Ze waren met

    belangrijke zaken bezig.erg belangrijk. Het lot

    van de wereld hing ervan afof in ieder geval

    het lot van opas bankrekening. Ik mocht ze

    onder geen beding storen. Het hele huis had

    kunnen affikken en dan had ik nog stil moeten

    zijn.

    Mijn vader was er n van de oude stempel.

    Hij zei altijd dat kinderen gezien moesten

    worden en niet gehoord.en liefst niet gezien.

    Dacht je dat zich iemand in de oorlog om

    mij bekommerde jongen? We hadden wel wat

    anders aan ons hoofd. En we hadden alleen

    maar radio.

    De boodschap was helder; ik moest mezelf maar

    zien te amuseren. En aan mijn moeder had ik

    ook niets. Zij en Nanna (mijn oma) zaten bij het

    raam op het nieuwe bankstel. Die hadden mijn

    grootouders gekocht bij aankomst in Nederland

    een jaar eerder. Het was fel roze en leek op een

    suikerspin, maar het was fonkelnieuw, dus ik

    moest erg voorzichtig zijn! Mijn grootouders

    hadden de oorlog nog meegemaakt en vonden

    dat je altijd zuinig op je spullen moest zijn.

    Daarom zat om het afzichtelijke bankstel nog

    de oorspronkelijke plastic verpakking, met

    een paar wollen dekens eroverheen als extra

    bescherming. Bij elke beweging hoorde je het

    plastic piepen en kraken.

    Tussen het schurende en piepende plastic zat

    mijn moeder eindeloos in het Nederlands te

    keuvelen met Nanna, die slecht ter been was en

    de hele dag aan haar grote fauteuil vastgeplakt

    zat. Ze leek samen te smelten met haar stoel,

    maar af en toe moest ze eruit, om naar de WC

    te gaan of om te zorgen dat mijn moeder haar

    thee precies goed zette of de aardappelen op de

    juiste manier schilde. Als de nood aan de man

    was, was het alle hens aan dek en werd Nannas

    immense lijf uit de stoel gehesen. Dan waggelde

    ze door de kamer, langzaam op stoom komend

    als een slagschip. Haar enorme voorgevel stak

    fier vooruit en de rest van haar lichaam moest

    er onherroepelijk achter aan.

  • 34

    Culture Shock

    Dat waren mijn grootouders, onveranderlijk en

    onverstoorbaar. Als kind in Australi gingen

    we ook vaak op bezoek bij mijn grootouders.

    Ook toen was het altijd feest. Mijn vader en

    opa waren destijds ook al druk bezig met

    mannenzaken. Als ik te wild werd, dan kleurde

    mijn opa rood aan en zei streng; Deef, go plees

    wit your Nanna. Dan wist ik wel hoe laat het

    was. Mijn lot was bezegeld; ik werd verbannen

    naar de dameskamer. Maar dat vond ik zo erg

    nog niet. Dan ging ik bij Nanna aan haar voeten

    zitten, als een hondje, en dan aaide ze over mijn

    krullenbol. Ze was een echte dame met haar

    haarnetje, opalen oorbellen en bloedkoralen

    halsketting. Een beetje koningin Wilhelmina

    type, maar dat moest je vooral niet zeggen want

    ze had de vorstin nooit kunnen vergeven dat ze

    het land ontvlucht was in 1940.

    Elke ochtend werd Nannas gezicht zorgvuldig

    dicht geplamuurd met een laag make-up en

    een soort bakpoeder. In de loop van de dag

    bladderde de laag los en begon haar gezicht

    barsten te vertonen. Ik was gefascineerd door

    de rimpels die dan tevoorschijn kwamen,

    lachstrepen bij haar pretogen en kleine groeven

    boven haar mond. Als ik bij haar zat, kreeg

    ik ook weleens een koekje, maar niet uit haar

    eigen trommel, want die waren niet voor

    langoren. Verschil moet er zijn, niet waar? Ik

    moest het doen met een klef speculaasje, terwijl

    zij een hele selectie lekkernijen ter beschikking

    had.

    Terwijl Nanna in haar eigen trommel graaide,

    vertelde ze verhalen uit de oude doos. Het

    waren soms Bijbelvertellingen of verhalen

    van haar favoriete auteur; Alexandre Dumas.

    Soms vertelde ze over haar verleden of over

    de hongerwinter of toen ze met mijn opa

    gevangen zat in het kamp, dat ik me als een

    vies-riekende middeleeuwse kerker voorstelde.

    Ze sprak gebrekkig Engels en was nauwelijks te

    verstaan. Dit werd erger omdat ze meestal haar

    gebit in een glaasje water naast zich had staan.

    De tanden werden onnatuurlijk uitvergroot en

    ze leken wel op een of ander monster op sterk

    water. Ze smakte ook eindeloos met haar weke

    lippen, waardoor het allemaal nog moeilijker

    te verstaan was. Maar haar zachte stem was

    geruststellend en bijna hypnotiserend. Ik

    genoot intens van haar verhalen die allemaal

    samensmolten tot een brei verschrikkelijke

    vertellingen. Wat ik niet kon verstaan,

    fantaseerde ik er gemakshalve bij. Dat maakte

    de verhalen nog spannender en bloedstollender

    want ik had een levendige fantasie. Ik had al

    genoeg aan een enkele kleurrijke frase, zoals

    she pluckes out his eyes wiz a knife (met de

    K nadrukkelijk uitgesproken natuurlijk) of he

    pickus him up and schroos him in da water. So

    strong war your opa toen..

    Zo hoorde ik het meelijwekkende verhaal van

    De Man in Het IJzeren Masker van Dumas,

    maar het was mij niet helemaal helder of

    het een Bijbelverhaal was of een voorval

    uit Nannas jeugd. Ook vertelde ze hoe de

    mensen tijdens de hongerwinter alles moesten

    verbranden; deuren, kozijnen, plinten, noem

    maar op om het een beetje warm te krijgen.

    En hoe ze brandnetelsoep aten en knollen en

    weetikwatallemaalwat voor vreselijke dingen.

    Maar ik dacht dat ze een gewone Hollandse

    winter beschreef en kreeg enorm medelijden

    met de mensen in het verschrikkelijke

    Nederland. Daar wilde ik toch echt nooit naar

    toe, no way!

  • 35

    David Scherpenhuizen

    De gruwelijkheden van haar vertellingen werden

    extra benadrukt door een reeks Delftsblauwe

    tegels die aan de muur naast haar stoel

    hingen. Het waren reproducties van Hollandse

    Meesters; De Lachende Cavalier van Frans Hals,

    Het Melkmeisje van Vermeer, de Lezende Oude

    Vrouw en Samson van Rembrandt, en meer van

    zulks. Door de blauwe tinten kregen de donkere

    taferelen een nog onheilspellender toon. Ze

    keken allemaal zo verdrietig en grimmig. Ze

    leken me vermanend aan te kijken omdat ik in

    het verre, zonnige Australi geen idee had wat

    oorlog en echt lijden was. Nanna vertelde dan

    in geuren en kleuren hoe Samsons ogen eruit

    gestoken werden of hoe De Man die Lacht aan

    zijn naam kwam. Mijn ogen puilden uit van

    angst en opwinding. Mijn moeder zag dan mijn

    ontzetting en vroeg Nanna of het niet allemaal

    wat minder bloedig kon. Maar Nanna klopte

    me liefkozend op mijn kopje, smakte met haar

    lippen en keuvelde dat het allemaal geen kwaad

    kon; het waren maar verhaaltjes. Mijn moeder

    keek me vertwijfeld aan, maar ik lachte stoer

    want wat kon het mij allemaal schelen; een

    beetje bloedvergieten, oorlog, bedrog, verraad,

    wraak en de toorns Gods. Totdat ik s nachts in

    bed lag en alle bloedige taferelen aan mijn geest

    voorbij trokken.

    Toen kon ik niet bevroeden dat ik ooit nog eens

    de overstap naar Nederland zou maken. Maar

    daar zat ik dan een paar jaar later in Burum. De

    Delftsblauwe werkelijkheid van Nederland was

    nog erger dan ik als kind vreesde. Dit was voor

    mij echt de hel!

    Tekst: David Scherpenhuizen

    Fotos: Jos Helmich, David Scherpenhuizen

    David Scherpenhuizen is na de

    remigratie van zijn ouders in

    Nederland blijven wonen en heeft

    tegenwoordig zijn eigen copywriting en

    communicatiebedrijfje Easy Writers.

    Daarnaast is David Scherpenhuizen

    auteur van enkele boeken, waaronder

    de titel Geheimen van de Languedoc,

    uit de Dominicus reeks en de thriller

    Het Mysterie van Bugarach.

  • 36

    Italie

    Als er n vast ankerpunt in het Italiaanse jaar is, afgezien van feestdagen als Kerstmis, Oudjaar en Pasen, dan is het wel Ferragosto, 15 augustus. Die dag staat gelijk aan vakantie, want alle Italianen gaan in deze achtste maand met verlof.

    Mare o monte? is de veelgehoorde vraag die de

    Italianen elkaar in de bar onder het genot van een

    espresso, caff lungo, latte of ristretto stellen: Ga

    je de bergen in of ga je naar zee? Want Italianen

    gaan bij voorkeur in eigen land op vakantie (hoe

    overleef je in het buitenland dat slechte eten

    wat ze er serveren?) en Italie heeft nu eenmaal

    veel kust en wordt van noord naar zuid door de

    Apennijnen doorsneden. Aan vakantiespreiding

    doet de Italiaanse overheid niet en dus klinkt

    begin augustus het algemene vertreksignaal voor

    de esodo, de vakantie-exodus. En het hoogtepunt

    van deze periode ligt precies in het midden, 15

    augustus, ferragosto dus.

    De herkomst van de feestdag is Romeins, ferragosto

    is de verbastering van het Latijnse feriae Augusti,

    de feesten van keizer Augustus, aan het begin van

    onze jaartelling. Later is het door de Katholieke

    Kerk overgenomen als Maria Hemelvaart, een dag

    die men in het noorden van Europa niet meer als

    FERRAGOSTOSJEF SMULDERS

  • 37

    kerkelijke feestdag erkent, maar in een nog

    van religie doortrokken maatschappij als de

    Italiaanse juist een van de belangrijkste geldt.

    Hoe het ook zij, voor de gemiddelde Italiaan

    staat ferragosto voor vakantie. De steden lopen

    leeg, winkels, cafs en restaurants sluiten

    hun deuren, de straten sterven uit. Zelfs een

    wereldstad als Milaan verliest tijdelijk zon

    50% van haar inwoners. Jammer voor de

    buitenlandse toeristen die ook dan nog in

    grote getale naar Itali komen, jammer van

    de gemiste inkomsten. Misschien een ideetje

    voor de kersverse regering Renzi: verplaats de

    vakantieperiode naar september, dat scheelt

    een paar tienden PIL, het Italiaanse Bruto

    Nationaal Product, en zo is het land meteen

    uit de recessie? Toch gaat niet elke Italiaan in

    augustus op vakantie, een deel gaat berhaupt

    niet vanwege gezondheid of wegens gebrek aan

    geld, een ander deel kan in de oogstmaand juist

    niet weg.

    Wij wonen in een gebied waar meestal in

    augustus de druivenoogst begint, of wanneer

    dan op zijn minst de laatste voorbereidingen

    worden gepleegd en de boeren iedere dag met

    argusogen naar het weer en de finale rijping

    van de vruchten kijken. Komende week al?

    Of nog een paar dagen extra wachten op

    net die ene regenbui die de druiven nog wat

    doet zwellen, zodat je een paar procent extra

    opbrengst in gewicht, dus euros, per stok

    hebt? De laadbakken van de karren waarmee

    men de druiven naar de coperaties brengt,

    krijgen een schoonmaakbeurt of worden met

    folie bedekt, de eerste seizoensarbeiders, meest

    uit lage lonenlanden als Roemeni en Albani,

    arriveren en brengt men onder in bijgebouwtjes

    of gemproviseerde appartementjes in schuren.

    De kleine dorpen raken overspoeld met

    gelukszoekers die overal vragen of men nog

    plukkers nodig heeft. Maar de werkverschaffing

    in de wijngaarden is streng gereguleerd met

    vouchers en gezondheidscontroles, dus heb

    je als voorbijganger weinig kans aan de slag

    te raken. De controles tijdens de oogst zijn

    intensief (zelfs met de inzet van teams van de

    Guardia di Finanza in helikopters) en de boetes

    niet mals. We krijgen wel eens verzoeken van

    mensen die een weekje willen komen plukken,

    maar dat gaat dus niet zomaar.

    Het is nu al bijna weer zover: ferragosto

    en vendemmia, druivenoogst staan voor de

    deur. Als we door de wijngaarden lopen, wat

    hier vrijelijk kan want nergens staan hekken,

    dan zien we oorspronkelijk grasgroene acini,

    druifjes, al aardig verkleuren tot geelgroen of

    blauw. Gek genoeg zitten aan sommige grappoli

    zowel geelgroene als blauwe druifjes. Op de

    vele kleine perceeltjes die de wijnboeren hier

    onderhouden (aan ruilverkaveling doet men

    niet want die zou georganiseerd moeten worden

    door de overheid en dat is wel de allerlaatste

    instantie waarvan de Italiaan zich afhankelijk

    Column

  • 38

    Italie

    wil maken), groeien door elkaar de verschillende

    druivensoorten die karakteristiek zijn voor de

    Oltrep Pavese: pinot nero (pinot noir), croatina,

    riesling, barbera, muscato en nog wat kleinere

    soorten en een enkele tafeldruif. De voor de wijn

    bedoelde trossen zijn gemakkelijk te onderscheiden

    van de tafelvarianten door de veel kleinere

    vruchten (minder water, meer smaak) maar verder

    is het uit elkaar houden van de soorten meer iets

    voor geoefende ogen. Wit of rood lukt nog wel

    (hoewel er dus ook gemengde trossen zijn) en we

    weten inmiddels dat de hier zeer veel verbouwde

    pinot zijn naam dankt aan de compacte vorm als

    van een vuist (pinot=pugno=vuist), maar om het

    dan ook in het veld te herkennen ... en de bladeren

    lijken alleml op elkaar. Ach wat maakt het uit,

    als het eindproduct maar weer goed is. Binnenkort

    kunnen we er al aan snuiven als we achter een

    van de vele tractoren met de laadbak vol druiven

    voortsukkelen. De voor een deel al geplette druiven

    beginnen meteen te gisten en dat ruik je. Maar voor

    echte wijn is het nog even wachten, een maand of

    acht. Voor de geforceerd klaargestoomde Novello,

    de Italiaanse Beaujolais Primeur, die in november

    al klaar is, halen we onze neus op: niet te drinken.

    Nee, wachten op de eerste frisfruitige Bonarda,

    goed voor op een eerste hete voorzomeravond.

    Salute!

    Tekst en fotos: Stef Smulders

    Italiaanse toestanden

    Humoristische korte verhalen over het

    emigreren naar Itali en de kennismaking met

    tal van karakteristieke Italianen.

    Vijf jaar na de emigratie, doet de Sjef Smulders

    verslag van zijn belevenissen in tientallen

    verhalen waarin evenzovele problemen op geheel

    Italiaanse wijze worden opgelost, wat vaak tot

    humoristische taferelen leidt.

    Het kopen en verbouwen van een huis, het

    importeren en laten keuren van een auto, het

    afsluiten van een verzekering: het levert allerlei

    moeilijkheden op, die vaak op verrassende

    manier tot een oplossing komen.

    Te koop o.a. via Bol.com

  • 39

  • 40

    Het volgende nummer van Grenzenloos Magazine verschijnt op 26 september

    Schrijf u in op Grenzenloos.nl om op de dag van uitkomen een e-mail als herinnering te krijgen.

    GIDSEN TAALCURSUSSEN ERVARINGSVERHALEN

    Kijk regelmatig op Emigratieboek.nl en ontvang ook onze wekelijkse nieuwsbrief Volg ons op Twitter (@emigratieboek) en Facebook (fb.com/emigratieboek)

    Emigratieboek.nlBOEKHANDEL VOOR LANDVERHUIZERS