Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne ... Gemeenschappelijk Europees...

download Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne ... Gemeenschappelijk Europees Referentiekader

of 234

  • date post

    13-Oct-2020
  • Category

    Documents

  • view

    1
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne ... Gemeenschappelijk Europees...

  • Nederlandse Taalunie

    Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne Vreemde Talen: Leren, Onderwijzen, Beoordelen Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment

    CONSEIL DE L'EUROPE

    COUNCIL OF EUROPE

    adres Lange Voorhout 19 Postbus 10595 2501 hn Den Haag Nederland

    telefoon + 31 70 346 95 48

    fax + 31 70 365 98 18

    e-mail info@taalunie.org

    internet www.taalunieversum.org

    G em

    eenschappelijk Europees R eferentiekader voor M

    oderne V reem

    de Talen: Leren, O nderw

    ijzen, Beoordelen

  • Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne Vreemde Talen: Leren, Onderwijzen, Beoordelen 1

    Nederlandse Taalunie

    Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne Vreemde Talen: Leren, Onderwijzen, Beoordelen Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment

    Aan de Nederlandse vertaling hebben de volgende instituten meegewerkt: Vlaanderen Lut Baten (Katholieke Universiteit Leuven) Marleen Coutuer (Karel de Grote Hogeschool, Antwerpen) Michaël Goethals (Katholieke Universiteit Leuven) Nicole Raes (Entiteit Curriculum/DVO) Sara Gysen (Katholieke Universiteit Leuven)

    Nederland Ellie Liemberg (Amsterdam) Franke Teunisse (Bureau ICE) John de Jong (Arnhem) Maaike Jongerius (Cinop, 's-Hertogenbosch) Theun Meestringa (SLO, Enschede)

    Nederlandse Taalunie Maya Rispens Evie Tops Hellmuth Van Berlo

    Coördinatie en redactie Dick Meijer (SLO, Enschede) José Noijons (Cito, Arnhem)

    CONSEIL DE L'EUROPE

    COUNCIL OF EUROPE

  • Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne Vreemde Talen: Leren, Onderwijzen, Beoordelen2

    © 2008 Nederlandse Taalunie on Dutch translation, except for Tables 1, 2 and 3 © 2001 Council of Europe on publication in English and French and on Tables 1, 2 and 3 in all languages

    This translation of Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment, is published by arrangement with the Council of Europe and is the sole responsibility of the translator.

    Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, foto- kopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

    No part of this book may be reproduced in any form, by print, photoprint, microfilm or any other means without written permission from the publisher.

    ISBN/EAN: 978-90-70593-12-4

  • Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne Vreemde Talen: Leren, Onderwijzen, Beoordelen 3

    Inhoud

    Inleiding

    1. Het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader in zijn politieke en onderwijskundige context 1.1 Wat is het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader? 1.2 De doelstellingen van het taalbeleid van de Raad van Europa 1.3 Wat is ‘meertaligheid’? 1.4 Waarom is het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader nodig? 1.5 Voor welke toepassingen is het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader bedoeld? 1.6 Aan welke criteria moet het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voldoen?

    2. Gekozen benadering 2.1 Een actiegerichte benadering 2.2 Gemeenschappelijke referentieniveaus van taalvaardigheid 2.3 Talen leren en onderwijzen 2.4 Het beoordelen van taalvaardigheid

    3. Gemeenschappelijke Referentieniveaus 3.1 Criteria voor descriptoren van Gemeenschappelijke Referentieniveaus 3.2 De Gemeenschappelijke Referentieniveaus 3.3 Prestatie van Gemeenschappelijke Referentieniveaus 3.4 Toelichtende descriptoren 3.5 Flexibiliteit in een boomstructuur 3.6 Inhoudscoherentie in de Gemeenschappelijke Referentieniveaus 3.7 Hoe de schalen met toelichtende descriptoren kunnen worden gelezen 3.8 Hoe de schalen met taalvaardigheidsdescriptoren kunnen worden gebruikt 3.9 Vaardigheidsniveaus en waarderingsschalen

    4. Taalgebruik van de taalgebruiker/taalleerder 4.1 De context van taalgebruik 4.2 Communicatieve thema’s 4.3 Communicatieve taken en doelen 4.4 Communicatieve taalactiviteiten en strategieën 4.5 Communicatieve taalprocessen 4.6 Teksten

    5. De competenties van de taalgebruiker/taalleerder 5.1 Algemene competenties 5.2 Communicatieve taalcompetenties

    6. Het leren en onderwijzen van talen 6.1 Wat moeten leerders precies leren of verwerven? 6.2 Taalleerprocessen 6.3 Hoe kunnen de verschillende soorten gebruikers van het Referentiekader het leren van taal bevorderen? 6.4 Enkele methodologische opties voor het leren en onderwijzen van moderne vreemde talen 6.5 Fouten en vergissingen

    7. Taken en hun rol in het talenonderwijs 7.1 Wat is een taak? 7.2 Taakuitvoering 7.3 Moeilijkheid van de taak

    8. Linguïstische verscheidenheid en het curriculum3 8.1 Definitie en aanvankelijke benadering 8.2 Mogelijkheden voor leerplanontwikkeling 8.3 Op weg naar leerplanscenario’s 8.4 Beoordeling en het schoolse, buitenschoolse en naschoolse leren

    9. Beoordelen 9.1 Inleiding 9.2 Het Referentiekader als leidraad bij toetsing 9.3 Vormen van beoordeling 9.4 Werkbare toetsing en een metasysteem

  • Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne Vreemde Talen: Leren, Onderwijzen, Beoordelen4

  • Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne Vreemde Talen: Leren, Onderwijzen, Beoordelen 5

    Inleiding

    Vanaf 1971 startte een proces om zo objectief mogelijke criteria en descriptoren voor de beoordeling en beschrijving van verschillende vaardigheidsniveaus in moderne vreemde talen te ontwikkelen. In 2001 mondde dit uit in de uitgave van het Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment (CEFR) door de Raad van Europa.

    Tot 2006 bestond hiervan geen uniforme vertaling in het Nederlands. Alleen hoofdstuk 8 (van de eerste conceptversie van het Common European Framework) en de niveaubeschrijvingen en het schema voor zelfbeoordeling waren in het Nederlands beschikbaar. Verder waren er verschillende hertalingen van onderdelen van het CEFR in omloop. Zo zijn er in Nederland en Vlaanderen voor bepaalde doelgroe- pen, zoals NT2-leerders en studenten in het beroepsonderwijs of de volwasseneneducatie, bewerkingen van het raamwerk gemaakt. Vanuit de Nederlandse Taalunie vonden we het belangrijk dat docenten en andere gebruikers van het Nederlands (NT1, NT2 en NVT) zo optimaal mogelijk kennis zouden kunnen nemen van het CEFR. Daarom hebben we in 2006 de opdracht gegeven voor de vertaling van: het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne Vreemde Talen: Leren, Onderwijzen, Beoordelen (ERK).

    Coördinatie en eindredactie van het traject voerden Dick Meijer (SLO, Enschede) en José Noijons (Cito, Arnhem). Een onafhankelijk vertaalbureau maakte de vertaling. Een team van Vlaamse en Nederlandse experts met kennis van het Common European Framework, fungeerde als klankbord. Er werden diverse bronnen, zoals taalportfolio’s en taalprofielen, uit Nederland en Vlaanderen benut om de terminologie te bepalen. Daarnaast kreeg het vertaalbureau de opdracht zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke tekst te blijven. Het resultaat was een vrijwel letterlijke vertaling, waarbij voorkomende inconsequenties (in de brontekst) onvermijdelijk ook in die vertaling terugkwamen.

    In eerste instantie werden niet alle hoofdstukken uit het Common European Framework of Reference vertaald. Inmiddels is gebleken dat er wel degelijk belangstelling bestaat voor een compleet Nederlandstalig document. Dat treft u hier aan; alle hoofdstukken en appendices uit de oorspronkelijke tekst zijn naar het Nederlands vertaald. De Taalunie hoopt hiermee betrokkenen binnen het onderwijs in en van het Nederlands binnen en buiten het taalgebied nog beter van dienst te kunnen zijn.

    Gebruikers kunnen de volledige Nederlandstalige versie via de website van de Taalunie raadplegen, downloaden en/of bestellen (http://taalunieversum.org/onderwijs/publicaties/gemeenschappelijk_europees_referentiekader/).

    Met de voorliggende vertaling hopen we bij te dragen aan een transparante manier van werken met het Europees Referentiekader in het Nederlandse taalgebied.

    Linde van den Bosch algemeen secretaris Nederlandse Taalunie

    Den Haag, mei 2008

  • Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne Vreemde Talen: Leren, Onderwijzen, Beoordelen6

  • Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne Vreemde Talen: Leren, Onderwijzen, Beoordelen 7

    Hoofdstuk 1 Het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader in zijn politieke en onderwijskundige context

    1.1 Wat is het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader?

    Het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader verschaft een gemeenschappelijke basis voor de uitwerking van lesprogramma’s, leerplanrichtlijnen, examens, leerboeken en dergelijke in heel Europa. Het beschrijft op alomvattende wijze wat taalleerders moeten leren om een taal te kunnen gebruiken voor communicatie en welke kennis en vaardigheden zij moeten ontwikkelen om daarbij doeltref- fend te kunnen handelen. De beschrijving omvat ook de culturele context van taal. Verder definieert het Referentiekader vaardigheidsniveaus waarmee de voortgang van leerders levenslang kan worden gemeten in iedere fase van het leerproces. Het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader is bedoeld om de belemmeringen weg te nemen in de communicatie tussen deskundigen die werkzaam zijn op het gebied van moderne talen, belemme- ringen die voortkomen uit de verschillen tussen de onderwijsstelsels in Europa. Het reikt de middelen a