Franchise in zorg, formule voor vernieuwing

Click here to load reader

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    214
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Franchise in zorg, formule voor vernieuwing

  • Franchise in zorgFormule voor vernieuwing

  • 2

    Colofon

    AuteurEdse Dantuma ING Economisch Bureau edse.dantuma@ing.nl

    RedactieraadEsthrella Khouw ING Zakelijke Arrangementen esthrella.khouw@ing.nlMarcel Peek ING Economisch Bureau marcel.peek@ing.nlDirk Visser ING Zakelijke Arrangementen dirk.visser.franchise@ing.nlErwin Winkel ING Sectormanagement erwin.winkel@ing.nl

  • 3

    Voorwoord

    Geachte lezer,

    De wereld om ons heen is volop in beweging. Zo worden we niet alleen geconfronteerd met een heftige economische crisis, maar speelt er ook een aantal andere structurele uitdagingen voor de Nederlandse economie die we het hoofd moeten bieden, zoals bijvoorbeeld de Nederlandse woningmarkt, de vergrijzing, en natuurlijk de zorg.

    Het systeem van gezondheidszorg zoals we dat in de huidige vorm kennen is op de langere termijn niet houdbaar. Aan de ene kant hebben we te maken met een voortdurende stijging van de collectieve zorgkosten. Dit vormt een risico voor de houdbaarheid van het stelsel. Aan de andere kant is de zorgconsument steeds kritischer, en verlangt zij hoogwaardige en betaalbare zorgverlening op maat, bij voorkeur kleinschalig georganiseerd. De huidige verdien- en bedrijfsmodellen komen daarmee in toenemende mate onder druk te staan, en de noodzaak tot een omvangrijke hervorming van het zorgstelsel is groot.

    Het ondernemerschap in de zorg is in ontwikkeling, en de behoefte aan efficintere bedrijfsprocessen, innovatieve zorgconcepten, en een verbeterde prijs-kwaliteitverhouding is groter dan ooit. We constateren dat de lucht uit het systeem moet omdat burgers, zorgconsumenten en verzekeraars steeds meer verwachten voor hun geld. Dit dwingt de gezondheidszorg te transformeren naar een meer bedrijfsmatige aanpak van de zorginstellingen. Dit is nodig, niet in de laatste plaats om de continuteit en financierbaarheid van de zorg in de toekomst te kunnen waarborgen.

    ING is als financier al jaren prominent aanwezig in de zorg. Wij nemen daarmee ook mede verantwoordelijkheid in de huidige transformatie en dragen vanuit onze rol ook graag bij aan het delen van kennis en het vinden van oplossingen. Als we met elkaar concluderen dat er behoefte is aan nieuwe innovatieve zorgconcepten, meer ondernemerschap, meer waar voor je geld, een andere vorm van organisatie en efficintere bedrijfsprocessen, dan is de slag naar franchise gauw gemaakt.

    Het nu voorliggende rapport van het ING Economisch Bureau heeft de vraag onderzocht of franchise voor de zorg een toegevoegde waarde kan hebben; onze conclusie is dat dit zeker het geval kan zijn, mits er aan een aantal belangrijke voorwaarden wordt voldaan. Een andere belangrijke conclusie is echter ook dat er haast geboden is, we kunnen het ons niet permitteren om te lang te wachten met het doorvoeren van hervormingen. Ik hoop dat dit rapport u dus met name ook helpt om een volgende stap te zetten naar een efficint, kwalitatief hoogstaand, en betaalbaar zorgstelsel.

    Hans van der Noordaa,CEO Banking Benelux

  • 4

    Inhoud

    Voorwoord 3

    Franchise in zorg Formule voor vernieuwing 5

    Managementsamenvatting 6

    1. Samenwerkend ondernemerschap in de gezondheidszorg 10

    a) Zorgmarkt beweegt naar klant 11b) Samenwerking en nieuwe businessmodellen 12c) Nieuwe verhoudingen in eerstelijns zorg 13d) Dynamiek neemt toe: cure-akkoorden tussen politiek en veld 14e) Dynamiek neemt toe: grote veranderingen in langdurige zorg 15

    2. Van samenwerking naar zorgformule 16a) Nieuwe samenwerkingsvormen 17b) Nederlandse zorgformules 18c) Opkomst franchise in zorg 19d) Franchise: voordelen en voorwaarden 20e) Waar heeft franchise toekomst? 21f) Nederlandse zorgfranchisers over hun formule 22g) Zorgfranchise in de buurlanden 23h) Hindernissen en nadelen zorgfranchise 24

    3. Franchise: formule voor samenwerking 26a) Trends in franchise 27b) De voor- en nadelen van franchise 28c) De verschillende samenwerkingsvormen langs de meetlat 29

    4. Vijf stappen naar succes in zorgfranchise 30a) Kies de juiste vorm 31b) Spreek de taal van de zorgprofessional 32c) Investeer in relaties met stakeholders 33d) Maak zorguitkomsten aantoonbaar en wees transparant 34e) Steek tijd in de voorbereiding 35

    5. 2025: Formule Zorg 36

    Bijlage 39 Met dank aan 39 Bronnen 40

  • 5

    Franchise in zorg Formule voor vernieuwing

    Oranje is kansen zien. En een beetje persoonlijke nieuwsgierigheid. Dat waren de ingredinten bij aanvang van dit rapport. Iedereen in Nederland heeft iets met onze zorg. We betalen premie, gaan naar de huisarts, hebben zorg nodig of halen medicijnen op. En ook iedereen heeft wel iets met McDonalds, doet zijn boodschappen bij Jumbo of koopt een boek bij de Bruna. Franchise is niet meer weg te denken in ondernemend Nederland. Uit onderzoek van het ING Economisch Bureau blijkt dat franchise het goed doet in lastige tijden. Meer met minder en meer waar voor je geld! Daar is het waar het nu om draait in de zorg. We zien veel zorgaanbieders hier enorm mee worstelen. Een hogere kwaliteit en meer doelmatigheid kunnen juist in de zorg prima samengaan. Alleen dat al zou een ieder moeten uitnodigen om het huidige bedrijfsmodel onder de loep te nemen. Franchise biedt kansen. Er is bewijs dat het model levensvatbaar is in de sector. Vertaald naar de zorg biedt franchise perspectief op echte zorgvernieuwing, innovatie, waarbij voortdurende verbeteringen in zorgverlening de patint centraal stelt. Ontzorging van medische professionals, een platte organisatiestructuur, schaalvoordelen en een uniforme uitstraling naar de patint.U als bestaande of toekomstige franchisegever bent mogelijk genteresseerd in het op- of inrichten van een zorgformule. Wellicht trekt de zorgsector uw aandacht, is het uw passie of ziet u mogelijkheden. U kent het bedrijfsmodel, maar expertise uit de sector is onontbeerlijk alsmede de relatie met belangrijkste stakeholders zoals de zorgverzekeraars en expertise van regelgeving. Als franchisenemer dient u zich ervan te vergewissen dat u focus kan leggen op uw patint met hoogstaande kwaliteitszorg. Uw verdienmodel dient voldoende duurzaamheid te borgen. Onderzoek dan de mogelijkheden waar werkzaamheden kunnen worden gebundeld maar misschien ook worden gestandaardiseerd. Het ontwikkelen of introduceren van een nieuw bedrijfsmodel, zoals franchise, vereist echter wel een investering. Zowel in tijd, kapitaal als arbeid.

    In de medisch specialistische zorg kunnen full service concepten goed werken, bijvoorbeeld bij het insourcen van de electieve, planbare zorg binnen de reguliere ziekenhuizen. Processen zijn goed te standaardiseren en er zijn reeds bewezen formules op de markt die actief zijn op deelmarkten als de oogheelkunde en orthopedie. Het helpt reguliere ziekenhuizen ook bij het maken van de nu echt noodzakelijke portfoliokeuzes.

    In de eerstelijns zorg zijn formules met franchisekenmerken vooral een alternatief voor de traditionele, op inhoud gerichte samenwerkingsverbanden. Verzekeraars zijn hier voor potentile franchisegevers een belangrijke partij vanwege mogelijke financiering, mits de meerwaarde maar duidelijk wordt ten opzichte van de traditionele samenwerking.

    Wilt u graag eens praten over het bedrijfsmodel franchise, laat het uw ING relatiemanager vooral weten. Wij stellen graag onze kennis over zorg en franchise en ons franchisenetwerk beschikbaar. De implementatie vergt tot slot de nodige aandacht. De zorg is een complexe, weerbarstige sector met een geheel eigen dynamiek. Begrijp deze en bovenalbegin nu!

    Erwin Winkel,Sectormanager Gezondheidszorg

    Esthrella Khouw,Manager Zakelijke Arrangementen

  • 6

    Managementsamenvatting

  • 7

    Managementsamenvatting

    Franchise in zorg Formule voor vernieuwing

    Over de gehele linie is het kwaliteits- en kostenbewustzijn toegenomen, de externe druk op zorgaanbieders neemt toe.

    Grote verschuivingen in zorglandschap op komst. Groei in het verschiet voor klantgerichte, hoogwaardige en efficinte zorgondernemingen. Opkomst van zorgformules die op vernieuwende manier herkenbare zorg verlenen.

    Voortdurende stijging collectieve zorgkosten vormt risico voor houdbaarheid stelsel. Zorgconsument wordt volwassen: keuze voor betaalbaarheid, service en kwaliteit. Groeiend klant- en kostenbewustzijn bij zorgaanbieders.

    Van schaalgedreven consolidatie naar slimmere organisatie. Zorg vaker in omgeving dichtbij patint georganiseerd, door de partij die kwaliteit en kosteneffectiviteit recht doet. Rol huisarts als spil en regisseur van zorg groeiende. Nieuwe verhoudingen binnen zorg door meer samenwerking binnen eerste lijn en over segmentsgrenzen heen.

    Opkomst van nieuwe businessmodellen en private zorg. Zorgakkoorden in cure: consensus over zorgvernieuwing; meer waar voor maatschappelijk geld. Stelselwijziging in care: gemeenten en burgers krijgen meer verantwoordelijkheid, zorglasten worden

    alleen collectief gedragen voor zwaardere langdurige zorg.

    Noodzaak vanzorgvernieuwing

    Samenwerking

    Dynamiek

    Ondernemerschap

    Franchise in zorg: Lokaal ondernemerschap in grootschalig verband Binnen de zorg bestaan franchise-initiatieven in alle soorten en maten. Franchise staat nog in de kinderschoenen: het aantalbestaande formules in de zorg dat als franchise te typeren is en al met n of meer vestigingen actief is, ligt rond de 25.Terugkerende elementen bij bestaande franchise georinteerde zorgformules zijn:- Ontzorging van zorgverleners door administratieve en facilitaire ondersteuning en gezamenlijke belangenbehartiging.- Zorg zonder winstoogmerk: kwaliteit en continuteit zorgverlening staan voorop.- Ondernemerschap door franchisenemers of participanten vrij in te vullen binnen kaders van gezamenlijke formule of concept.- Schaalvoordelen: platte organisatiestructu