Financial Investigator 03-2013

of 76/76
FINANCIAL INVESTIGATOR ONAFHANKELIJK MAGAZINE OVER VERMOGENSBEHEER EN SECURITIES SERVICES WWW.FINANCIALINVESTIGATOR.NL JAARGANG 5 | NUMMER 3 | 2013 | 9.50 Ronde Tafel Collateral Management Kostbare consequenties AIFMD KPMG/PGGM EMIR & Dodd-Frank: Zegen of Vloek? Mylette Effecten LEONIQUE VAN HOUWELINGEN, BNY MELLON WE ZITTEN MIDDENIN DE STORM PROF. MR. PIM RANK Mijn stokpaardje is transparantie N I E U W E W E T - E N R E G E L G E V I N G SPECIALE UITGAVE
  • date post

    09-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    245
  • download

    2

Embed Size (px)

description

Financial Investigator, 5e jaargang, nummer 3. Onafhankelijk financieel magazine.

Transcript of Financial Investigator 03-2013

  • FINANCIALINVESTIGATOR

    ONAFHANKELIJK MAGAZINE OVER VERMOGENSBEHEER EN SECURITIES SERVICES

    WWW.FINANCIALINVESTIGATOR.NL JAARGANG 5 | NUMMER 3 | 2013 | 9.50

    Ronde Tafel Collateral Management

    Kostbare consequenties AIFMDKPMG/PGGM

    EMIR & Dodd-Frank: Zegen of Vloek?Mylette Effecten

    LEONIQUE VAN HOUWELINGEN,BNY MELLON

    WE ZITTEN MIDDENIN DE STORM

    PROF. MR. PIM RANK Mijn stokpaardje is transparantie

    NIEUWE W

    ET- EN REGEL

    GEVIN

    GSPECIALE U I T G A V E

    FINA

    NC

    IAL IN

    VES

    TIGATO

    R N

    UM

    MER

    3 / 2

    01

    3

    20130516 Financial Investigator 3-2013 Cover.indd 120130516 Financial Investigator 3-2013 Cover.indd 1 22-05-13 12:5222-05-13 12:52

  • Als pensioenfondsbestuurder staat u voortdurend voor nieuwe uitdagingen. Turbulente nancile markten en veranderende regelgeving

    leiden tot toenemende complexiteit. Dit vraagt om toegang tot verschillende teams van specialisten. Reden tot zorg? Onnodig. Kwestie van

    de juiste experts bij u aan tafel laten plaatsnemen. Om zo het hele speelveld te kunnen overzien.

    Wilt u dat experts op het gebied van strategisch advies, selectie van vermogensbeheerders, risicomanagement of juist rapportage bij u

    aanschuiven? ING Investment Management biedt u Integrated Client Solutions. Alle expertises onder n dak en volledig modulair van

    opzet. Directere lijnen bestaan niet. Een beter ingespeeld team specialisten evenmin.

    Laat Michael Jasper, Head of Institutional Business Development, bij u aan tafel plaatsnemen.

    Neem contact met hem op via +31 (0)6 30 700 555 of e-mail: [email protected]

    U zit met de juiste mensen aan tafelIntegrated Client Solutions

    DisclaimerDe informatie in dit document is uitsluitend opgesteld ter informatie en is geen aanbod noch een uitnodiging om effecten of een beleggingsinstrument te kopen of verkopen of om deel te nemen in een handelsstrategie. Deze publicatie is uitsluitend bedoeld voor professionele beleggers. Hoewel de inhoud van dit document met de meeste zorg is samengesteld en gebaseerd is op betrouwbare informatiebronnen, wordt ten aanzien van de volledigheid of juistheid ervan, uitdrukkelijk of stilzwijgend, geen enkele aansprakelijkheid aanvaard, garantie of verklaring gegeven. De informatie in dit document kan zonder voorafgaande kennisgeving worden gewijzigd. ING Investment Management (Europe) B.V., noch enig andere vennootschap of onderdeel dat behoort tot ING Groep, noch een van haar functionarissen, haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid of verantwoordelijkheid met betrekking tot de hierin opgenomen informatie of mogelijke aanbevelingen. Geen aansprakelijkheid zal worden aanvaard voor schade die door de lezers wordt geleden als het gevolg van het gebruik van of het zich baseren op dit document. Het is niet toegestaan dit document te vermenigvuldigen, door te sturen, te distribueren, te verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, zonder de voorafgaande uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming. De waarde van uw belegging kan uctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Op deze disclaimer is Nederlands recht van toepassing.

    For Professional Clients only. This is not intended as investment advice. The value of investments can fall as well as rise, so you may get back less than you originally invested. Any views and opinions contained in WKLVGRFXPHQWDUHWKRVHRI%1

  • 20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 120130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 1 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • U ZOEKTEEN VERMOGENS- BEHEERDERU zoekt een vermogensbeheerder die actief is op het snijpunt van traditionele

    en alternatieve beleggingen.

    U zoekt een vermogensbeheerder die streeft naar rendement, niet naar het verslaan

    van benchmarks.

    U zoekt een vermogensbeheerder die werknemers de ruimte biedt die zij nodig hebben

    om hun werk goed te doen.

    U zoekt een vermogensbeheerder die zich consequent richt op risicospreiding.

    U zoekt een vermogensbeheerder die de toekomst van vermogensbeheer vormgeeft.

    Welkom bij Lombard Odier Investment Managers.

    Lombard Odier Asset Management (Europe) Netherlands Branch (LOAM NL) is een bijkantoor van Lombard Odier Asset Management (Europe) Ltd gevestigd in het Verenigd Koninkrijk aan Queensberry House, 3 Old Burlington Street te W1S 3AB London. Lombard Odier Asset Management (Europe) Ltd beschikt over een vergunning en staat onder toezicht van de Financial Services Authority (FSA) in het Verenigd Koninkrijk. LOAM NL is gevestigd aan de Herengracht 466 te 1017 CA Amsterdam en geregistreerd bij de Autoriteit Financile Markten. Deze publicatie is uitsluitend gericht aan professionele beleggers.

    Lombard Odier Asset Management (Europe) Limited, Netherlands BranchHerengracht 466 1040 HA Amsterdam NederlandT + 31 (0) 20 52 20 522 F + 31 (0) 20 42 80 175

    www.loim.com

    LOIM_NetherlandsFinancInvestigatorNL300513IMAmsterdam210x297.indd 1 29.04.13 09:0620130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 220130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 2 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • // VOORWOORD

    HOOFDREDACTIEJolanda de [email protected] [email protected]

    EINDREDACTIEBaart Koster

    REDACTIEHans Amesz, Lies van Rijssen, Erik Hannema, Maaike Veen en Vera Bruijns

    RAAD VAN ADVIESPatrick GroenendijkRuud HendriksBob HomanDries Nagtegaal

    REDACTIERAADCarla BoogersMarleen Janssen GroesbeekHennie Zoontjes

    AAN DIT NUMMER WERKTEN MEEDaniel Allingham, Marc van den Berg, Frank van Blokland, Berry van de Bunt, Roger Coenen, Brett Diment, Peter van Gool, Wilse Graveland, Hans Grnloh, Tim Harrold, Leonique van Houwelingen, Tjitsger Hulshoff, Michel Iglesias del Sol, Thijs Jochems, Michle Klaassen, Geert Jan Kremer, Patrick van de Laar, Jan Bertus Molenkamp, Paul Oudeman, Martin Parkes, Winand Paulissen, Sicco Plesman, Henk Radder, Pim Rank, Erwin Reyes, Hans van Roekel, Oene Rusticus, Jeffrey Schumacher, Hikmet Sevdican, Kirna Smit, John Southgate, Stephen Thornber, Hendrik Jan Tuch, Frank Vellinga, Ilja de Vlaam, Nart Wielaard, Gijs van de Wouw en Pepijn van Zaal.

    FOTOGRAFIEFotopersburo DijkstraRuud Jonkers Fotografie

    OPMAAKRC Design

    DRUKReal Concepts

    ADVERTENTIESJolanda de [email protected]

    UITGEVERFinancial Investigator [email protected]

    ABONNEMENTENFinancial Investigator wordt zonder kosten toegezonden aan lezers die tot de doelgroep behoren waar Financial Investigator zich op richt. U kunt zich aanmelden via onze website www.fi nancialinvestigator.nl. Voor verzending naar het buitenland brengen wij portokosten in rekening. Neem voor meer informatie contact met ons op via [email protected] nancialinvestigator.nl

    DISCLAIMERUitgever en auteurs verklaren dat deze uitgave op zorgvuldige

    wijze en naar beste weten is samengesteld, evenwel kunnen

    uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de

    juistheid en volledigheid van de informatie. Uitgever en auteurs

    aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade,

    van welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/

    of beslissingen die gebaseerd zijn op bedoelde informatie. Niets

    uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een

    geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt worden,

    in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch,

    middels fotokopien, opnamen, of enige andere manieren, zonder

    voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

    AIFMD, EMIR, Dodd-Frank, Financial Transaction Tax, UCITS IV/V, Solvency II: ziet u door de bomen het bos nog?Wellicht draagt de voor u liggende editie met veel informatie over nieuwe wet- en regelgeving bij aan meer kennis over en verstand van alles wat er op u afkomt.

    Volgens Prof. mr. Pim Rank is AIFMD het meest prangende wat de markt te wachten staat. AIFMD raakt iedereen. Voor beleggers is het misschien gunstig, voor de markt is het enorm zwaar.

    Beheerders van alternatieve beleggingsinstel-lingen (AIFs) moeten met ingang van juli 2013 voldoen aan de vereisten van de AIFMD, tenzij een vrijstelling of overgangsregeling van toepassing is. De AIFMD introduceert binnen Europa een geharmoniseerd kader voor het fi nancile toezicht op beheerders van beleg-gingsinstellingen die niet kwalifi ceren als UCITS. De AIFMD heeft als doel meer transpa-rantie richting investeerders en toezicht-houders, en een versterking van de fi nancile stabiliteit.

    Het nieuwe toezichtkader heeft aanzienlijke impact op beheerders van AIFs, in het bijzonder ten aanzien van fondsstructuren die op dit moment nog niet onder toezicht staan. Veran-deringen ten gevolge van de AIFMD zullen met name merkbaar zijn voor beheerders van vast-goedfondsen, private equity en hedgefunds. Verder is de AIFMD ook relevant voor bewaarders en serviceproviders, bijvoorbeeld wat betreft asset valuation. De diverse experts die in deze editie aan het woord komen hameren ook op het belang om tijdig in actie te komen. Een van de belangrijkste wijzigingen voor beheerders

    Jolanda de Groot / Hoofdredacteur

    die over een AIFMD vergunning beschikken is de verplichting om voor iedere door hen beheerde beleggingsinstelling, een bewaarder aan te stellen.

    Andere ingrijpende regelgeving betreft EMIR en Dodd-Frank. Vooral door het faillissement van Lehman Brothers en de bijna-ineenstorting van Bear Sterns werden tekortkomingen bij het beheer van het tegenpartijrisico en een gebrek aan transparantie binnen de OTC derivaten-markt zichtbaar. Om daar verbetering in te brengen, is de European Market Infrastructure Regulation (EMIR) ontworpen.

    Leonique van Houwelingen van BNY Mellon gaf tijdens het coververhaal aan dat EMIR en Dodd-Frank heel veel liquiditeitsdruk gaan leggen op fi nancile instellingen, omdat straks het merendeel van de OTC derivatenhandel via een central counterparty zal gaan lopen. Daar-bij moet collateral worden aangehouden, via de introductie van initial en variation margin. Dat gaat natuurlijk veel veranderen, want partijen zullen hun kosten omhoog zien gaan. Bovendien krijgen ze te maken met liquidi-teitsbeslag.

    Financial Investigator organiseerde een ronde tafel over collateral management, waarbij onder andere aan de orde kwam wat de grootste uit-dagingen zijn waarmee banken, verzekeraars en pensioenfondsen worden geconfronteerd.

    Is de enorme hoeveelheid nieuwe wet- en regelgeving die er op ons afkomt uiteindelijk een zegen of een vloek? De tijd zal het leren. Feit is echter dat de stapeling van nieuwe wetgeving een zeer kostbare kwestie is waarvan de kosten uiteindelijk door de consument zelf gedragen worden.

    Foto

    : Fot

    oper

    sbu

    reau

    Dij

    kst

    ra

    // colofon

    Wilt u Financial Investigator 2013 zonder kosten (blijven) ontvangen?Meld u dan nu aan op onze website: www.fi nancialinvestigator.nl

    NUMMER 3 / 2013 3FINANCIALINVESTIGATOR

    LOIM_NetherlandsFinancInvestigatorNL300513IMAmsterdam210x297.indd 1 29.04.13 09:0620130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 320130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 3 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • Bij Aberdeen zijn we trots op onze onafhankelijkheid. We zijn geen onderdeel van een grote bank of verzekeraar. En we doen alleen vermogensbeheer. Maar dat dan ook voor de volle 100%. Geen bijzaken. Pure focus.

    Ga voor meer informatie naar aberdeen-asset.nl

    Alleen in pure beleggingsexpertise.

    We geloven nietin toevoegingen.

    Deze advertentie is uitgegeven door Aberdeen Asset Management Limited (AAML).AAML is geregistreerd bij de Financial Conduct Authority in het Verenigd Koninkrijk. aberdeen-asset.com.

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 420130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 4 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • // INHOUD

    Coververhaal14 We zitten middenin de storm, Interview met Leonique

    van Houwelingen, BNY Mellon

    Thema Nieuwe Wet- en Regelgeving

    18 De kostbare consequenties van AIFMD, Interview met Winand Paulissen en Hans Grnloh, KPMG en Marc van den Berg en Michle Klaassen, PGGM

    22 De AIFM bewaarder, CLCS B.V.28 Ronde Tafel Collateral Management38 De (on)bekende kosten van EMIR, Kirna Smit40 Financile regelgeving: EMIR & Dodd-Frank

    - Zegen of vloek?, Mylette Effecten44 De onafhankelijkheid van de AIFMD bewaarder,

    Kas Bank

    Wetenschap en Praktijk10 Mijn stokpaardje is transparantie, Prof. mr. Pim Rank50 Betaalt u te veel voor FX?, Russell Investments52 Samenwerkende eigenaren succesfactor bij vastgoed-

    transformaties, Syntrus Achmea Real Estate & Finance, Ontwikkelingsbedrijf Gemeente Amsterdam en SPF Beheer

    58 Governance bij Defi ned Contribution belangrijker dan ooit, Kempen Capital Management

    60 Fondsbeheerder vertrekt: rode vlag of niet?, Morningstar Benelux

    66 Beleggen in wereldwijde dividendaandelen - rendement alleen is niet genoeg, Threadneedle Investments

    70 Lage rente voor een langere periode?, Aegon Asset Management

    We zitten middenin de storm 14

    Mijn stokpaardje is transparantie10

    NUMMER 3 / 2013 5FINANCIALINVESTIGATOR

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 520130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 5 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • Gesponsord14 We zitten middenin de storm, Interview met Leonique van

    Houwelingen, BNY Mellon24 AIFMD noopt 2000 Nederlandse fondsen tot herorintatie,

    Interview met Oene Rusticus en Erwin Reyes, BNP Paribas Securities Services

    46 Voordelen AIFMD pas later zichtbaar, Interview met Martin Parkes, Blackrock

    62 Nu liever een blend-strategie voor obligaties uit opkomende landen, Interview met Brett Diment, Aberdeen

    Columns17 CFA: Waarom de Tobin belasting?27 Thijs Jochems: Regelgeving: onbedoelde neveneffecten

    en risicos voor gebruikers 43 VBA: Solvency II beleggen in de rele economie49 Saemor: AIFMD: grow or restructure57 IVBN: Vastgoed in de greep van Brussel65 ING IM: Voorspelbare risicos vragen om breed draagvlak

    Rubrieken68 Boeken

    Financial Investigator in 2013 zonder kosten (blijven) ontvangen?Meld u dan nu aan op onze website: www.fi nancialinvestigator.nl

    RONDE TAFELS EN SEMINARS 2013

    RONDE TAFEL RISICOMANAGEMENT: 26 JUNI RONDE TAFEL FIXED INCOME: 2 SEPTEMBER SEMINAR FACTOR INVESTING: 31 OKTOBER RONDE TAFEL RISK PARITY: 1 NOVEMBER

    Ronde Tafel Collateral Management

    28

    Samenwerkende eigenaren succesfactor bij

    vastgoedtransformaties52

    // INHOUD

    NUMMER 3 / 20136 FINANCIALINVESTIGATOR

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 620130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 6 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • 20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 720130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 7 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • // KORT NIEUWS

    KAS-Trust B.V., 100% dochter van KAS BANK N.V. en een van de grootste onafhankelijke bewaarders van beleg-gingsfondsen van Nederland, heeft van de Autoriteit Financile Markten (AFM) een vergunning gekregen om op te treden als beleggingsonderneming. Hiermee zet KAS-Trust een cruciale en belangrijke stap om zelfstandig te kunnen optreden als bewaarder voor beleggingsinstellingen onder de Alterna-tive Investment Fund Managers Directive (AIFMD). Daarnaast geeft de vergunning KAS-Trust ook de mogelijkheid om orders in niet-beursgenoteerde beleggingsfondsen door te geven.

    Vanaf 22 juli 2013 worden beleggingsinstellingen in Nederland onderworpen aan een strikt toezichtregime. Nieuw aan het regime is dat beleggingsinstellingen die worden aangeboden

    Het aantal pensioenfondsen dat een deel van het ver-mogen belegt in woninghypotheken, neemt fors toe. Syntrus Achmea heeft sinds 2012 tien nieuwe toetreders mogen verwelkomen als participant van het Particuliere Hypothekenfonds. De nieuwe toetreders hebben gezamenlijk 600 miljoen gecommitteerd. Daarmee komt de totale om-vang van het Particuliere Hypothekenfonds op 2,5 miljard en participeren nu 38 pensioenfondsen daarin.

    Pensioenfondsen onderkennen steeds meer de toegevoegde waarde van hypotheken binnen de vastrentende beleggings-portefeuille. Naast diversifi catie en het rendement-risico profi el wordt ook de spread overwogen. Via Syntrus Achmea investeren fondsen al jaren in de Neder-landse hypotheekmarkt. Eenvoudig gezegd kan een particulier een hypotheek van het Particuliere Hypothekenfonds afnemen. De door pensioenfondsen bijeengebrachte gelden worden op een directe manier aan de woningkoper geleend; zonder ingewikkelde constructies of extra garanties.

    Volgens Hugo Ouwehand, director Hypotheken, behaalden pensioenfondsen in de afgelopen vijf jaar een rendement van 5,6% op deze investeringen: fors hoger dan op staatsobliga-ties met een min of meer vergelijkbaar risicoprofi el. Momen-teel wordt een rendement beoogd van circa 200 basispunten boven de risicovrije rente (euribor).

    Eind 2011 belegden 28 pensioenfondsen in het Particuliere Hypothekenfonds en bedroeg de totale fondsomvang ruim 1,9 miljard. Per 1 mei 2013 zijn er 38 pensioenfondsen en een totale omvang van 2,5 miljard.

    aan professionele beleggers, waaronder alternatieve fondsen, zoals private equity- en vastgoedfondsen, onder toezicht worden gesteld. Een groot aantal beheerders van beleggings-instellingen zal onder het nieuwe regime over een vergunning van de AFM moeten beschikken. Een van de vergunningseisen is dat voor iedere beleggingsinstelling een onafhankelijke bewaarder moet worden aangesteld.

    KAS-Trust is voornemens om op te gaan treden als onafhanke-lijke en neutrale AIFMD bewaarder voor beleggingsinstellingen. KAS-Trust is momenteel actief als bewaarder voor beleggings-fondsen onder de Wet op het fi nancieel toezicht (Wft). Daar-naast voert zij directie op basis van een vergunning krachtens de Wet toezicht trustkantoren (Wtt).

    PGGM ZET NIEUWE STAP IN VERANTWOORD BELEGGEN

    PGGM zet een belangrijke stap in verantwoord beleggen. De vermogensbeheerder heeft een specifi eke ESG-index ontwikkeld, waarmee de ruim 2800 bedrijven in de FTSE All World Index worden beoordeeld op milieubeleid, sociaal beleid en goed bestuur (ESG). De organisatie kan zo de beleggingen namens haar klanten nog beter richten op be-drijven die hierin goed presteren. Bijzonder hieraan is dat zij dit toepast op alle index beleggingen in aandelen. Waar ESG-integratie in actieve aandelenstrategien al door ver-schillende beleggers internationaal wordt toegepast, staat het meenemen van ESG in passieve indexstrategien nog in de kinderschoenen. PGGM had eind 2012 in totaal 33,8 mil-jard euro van haar klanten belegd in dergelijke strategien.

    De uitvoerder combineert de ESG-index met een actief enga-gement- en uitsluitingenbeleid. Selectie en actief aandeel-houderschap worden zo gecombineerd in indexstrategien. PGGM beantwoordt met deze strategie de vraag van haar klanten, de pensioenfondsen, die zich hebben uitgesproken voor meer verantwoord beleggen. Met deze strategie heeft de organisatie een kosteneffectieve methode gevonden om breed gespreid en met een hogere ESG-ambitie in aandelen te beleggen. Op basis van de ESG-index zijn de aandelen verkocht in 210 van de 2853 bedrijven die deel uitmaken van de FTSE All World index. In totaal 79 ondernemingen staan op een watch list en met deze bedrijven gaat PGGM een dialoog tot verbetering aan. Het vrijkomende kapitaal is verschoven naar de bedrijven die wel in de opgestelde ESG-index zijn opgeno-men. De ESG-index bevat zeventig criteria waarlangs bedrij-ven in de FTSE All World index worden beoordeeld op milieu-prestaties, sociaal beleid en goed bestuur.

    NUMMER 3 / 20138 FINANCIALINVESTIGATOR

    KAS-TRUST ZET BELANGRIJKE STAP IN AIFMD TRAJECT

    VEEL MEER PENSIOENFONDSEN IN HYPOTHEKEN

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 820130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 8 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • RECTIFICATIEPer abuis staat op pagina 8 van de tweede editie van 2013 (Op de Agenda van) vermeld dat Mark de Wijs lid van de Raad van Toezicht ESAA is. De Wijs is echter geen lid van de Raad van Toezicht ESAA maar is lid van de Raad van Toezicht van het programma Pensioenexecutive van ESAA.

    Foto

    : Arc

    hie

    f SP

    O

    // KORT NIEUWS

    BPF SCHILDERS VERDUURZAAMT BELEGGINGSBELEID

    Met de aanstelling van F&C heeft het Bedrijfstak-pensioenfonds voor het Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf (BPF Schilders) een volgende stap gezet in de verduurzaming van haar beleggingsbeleid.De vermogensbeheerder zal het engagement voeren op zowel aandelen als bedrijfsobligaties en het stembeleid uitvoeren namens BPF Schilders.

    BPF Schilders voert al sinds 2007 een maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid door niet te beleggen in aandelen van ondernemingen die in verband worden gebracht met clustermunitie, corruptie en schending van mensenrechten, arbeidsrecht en milieu. Het BPF Schilders is daarnaast ondertekenaar van de UN Principles for Responsible Investing (UN PRI) en lid van Eumedion.

    ESMA FINDS DIVERGENCE IN NATIONAL SUPERVISION OF MONEY MARKET FUNDS

    T he European Securities and Markets Authority (ESMA) has published a peer review report examining whether EU securities supervisors correctly apply ESMAs guide-lines on money market funds (MMFs). The review compared supervisory and enforcement practices for MMFs of 30 super-visory authorities across the European Economic Area (EEA). ESMA reviewed those 20 jurisdic tions that had transposed the guidelines into their national rules.

    The report found that more than two thirds of the 20 juris-dictions reviewed have implemented the ESMA guidelines on MMFs nationally as mandatory provisions, while a minority has used measures which do not have the force of law. However, the general supervisory and enforcement approaches relating to MMFs vary across Member States to a signifi cant extent.The report covers the situation up to 30 June 2012, since that date a number of jurisdictions have taken steps to ensure that they are in compliance with the guidelines.

    BELEGGERS GOED AF IN NEDERLAND IN 2013

    Met een totaalscore B op een schaal van A tot en met F zijn Neder-landse beleggers beter af dan gemiddeld in vergelijking met veel andere landen. Een gemiddelde score op Regulation & Taxation, Fees & Expenses en Sales & Media wordt geschraagd door een goede score op het terrein van Information Disclosure. Dat blijkt uit de Global Fund Investor Experience 2013 van Morningstar.

    Dit tweejaarlijkse onderzoek meet wat beleggers in beleggingsfondsen onder vinden op gebieden als wet- en regelgeving en belastingen, te betalen vergoedingen en kosten, informatievoorziening door en over beleggingsfond-sen, verkooppraktijken van fondshuizen en of media beleggers helpt om de marketing van fondsaanbieders te doorzien. Morningstar onderzocht 24 landen in Europa, Noord-Amerika, Azi en Afrika. De informatie kwam van openbare bronnen en analisten van Morningstar. Het onderzoek is geen commentaar op de beleggingsfondssector in een land, omdat er nog veel andere factoren zijn naast het gedrag van de sector die bepalen wat beleggers ervaren.

    Morningstar beoordeelt een land op de genoemde vier gebieden met een score van A (hoog) tot en met F (laag). Deze vier scores vormen samen de totaalscore, maar hebben een verschillende weging: Regulation & Taxation (25 procent), Fees & Expenses (30 procent), Information Disclosure (30 procent) en Sales & Media (15 procent).

    NUMMER 3 / 2013 9FINANCIALINVESTIGATOR

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 920130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 9 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • NUMMER 3 / 201310 FINANCIALINVESTIGATOR

    Regels geven houvast, maar ook al heb-ben we verkeersborden dan betekent dat nog niet dat er geen verkeersovertredin-gen meer zijn. Regels zullen natuurlijk nooit voorkomen dat zich weer crises of fout gedrag zullen voordoen. Het is denk ik echt een illusie dat je met al die regelgeving alle problemen wegneemt. Sterker nog: ik ben bang dat die stort-vloed aan regels die nu over iedereen uitgestort gaat worden, averechts werkt. Teveel regels leiden tot een soort afvink-cultuur. Het zijn er zoveel dat mensen door dat woud hun weg niet meer weten en dan maar gaan afvinken. En dan fl uit je als het ware de boel dood, zoals in een voetbalwedstrijd. Ik denk ook niet dat een gebrek aan regels de oorzaak is geweest van de kredietcrisis. Je kunt niet zeggen dat als er meer regels waren geweest, er geen crisis was ontstaan.

    BANKEN WAREN OVER LEVERAGED, VERKOCHTEN COMPLEXE COLLATE-RALIZED DEBT OBLIGATIONS EN HANDELDEN IN CREDIT DEFAULT SWAPS (CDS), WAARVAN HET ON-DUIDELIJK WAS WIE ZE GESCHREVEN HAD. DAAR MOESTEN TOCH REGELS VOOR KOMEN?Het probleem is wat mij betreft toch met name het gebrek aan transparantie. Met derivaten en ook met credit default swaps als zodanig is niets mis. Maar het is het gebrek aan transparantie: dat partijen bij een CDS met AIG als Risk Protection Seller en met Lehman als Reference Entity niet wisten dat AIG voor een heleboel andere partijen als Risk

    ER IS HEEL VEEL REGELGEVING GEKOMEN IN REACTIE OP DE FINAN-CILE CRISIS. VINDT U DE REACTIE IN PROPORTIE?Eigenlijk niet. Ik proef er een beetje de neiging in van politiek en toezichthou-ders om te gaan zwartepieten. Misschien is het wel heel menselijk om naar oor-zaken te zoeken, je wilt iets kunnen aanwijzen, omdat niets erger is dan onzekerheid. En dan is de gedachte: wie hebben het gedaan? De hedgefunds? Dan komen we met de AIFMD, de Euro-pese Alternative Investment Fund Mana-gers Directive. O nee, het zijn de deri-vaten, dan moeten we met iets komen wat nu EMIR heet, de European Markets Infrastructure Regulation. Nee, het is de schuld van de rating agencies, dan moet er maar een verordening komen die de vrijheid van de rating agencies aan ban-den legt en ze aan een vergunningplicht onderwerpt. Zo gaat dat maar door. Toe-zichthouders en ook wel politici denken dat zij door de crisis de controle zijn kwijtgeraakt en dat ze door extra regel-geving die controle kunnen herwinnen. Maar ik denk dat dat een illusie is en dat ze eigenlijk nooit de controle hebben gehad. We zullen wel een zekere hoeveel-heid nieuwe regelgeving nodig hebben om het vertrouwen te herstellen. Maar dat is meer psychologisch dan dat het nu werkelijk zoden aan de dijk zet.

    MAAR WAREN DE REGELS EN HET TOEZICHT NIET TE LOS, WAARDOOR DE KREDIETCRISIS IN DE HAND WERD GEWERKT?

    // WETENSCHAP EN PRAKTIJK

    MIJN STOKPAARDJE IS TRANSPARANTIEDoor Maaike Veen

    De stortvloed aan regels die op de fi nancile sector afkomt, ontneemt mensen het zicht op de echte risicos, waarschuwt Pim Rank, hoogleraar fi nancieel recht en partner van NautaDutilh.

    Foto

    : Arc

    hie

    f N

    auta

    Du

    tilh

    CV

    Pim Rank is advocaat en compagnon bij Nauta-Dutilh in Amsterdam, gespecialiseerd in het bank- en effectenrecht, waarbij hij zich met name toelegt op fi nancile producten, derivaten, repos, securities lending, effectenbewaring, clearing & settlement, cash management en fi nancile toezichtswetgeving. Hij is tevens hoogleraar fi nancieel recht aan de Universiteit van Leiden, waar hij in 1996 promoveerde op een proefschrift over betalingsverkeer.

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 1020130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 10 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • NUMMER 3 / 2013 11FINANCIALINVESTIGATOR

    Protection Seller optrad en dat Lehman in een heleboel zaken Reference Entity was. Als dat transparant geweest was, dan was er misschien ander gedrag vertoond. Met de introductie van EMIR wordt het duidelijk hoeveel CDS er zijn uitgeschreven op elk moment, maar die rapportages worden alleen maar verschaft aan de toezichthouder. Zij kunnen be-paalde ontwikkelingen signaleren en zouden kunnen ingrijpen. Marktpartijen hebben die informatie niet. Dus in die zin verandert er niet zo heel veel.

    U HAMERT OP TRANSPARANTIE. DAAR IS TOCH VEEL NIEUWE REGEL-GEVING OP GERICHT? Ik denk dat dat wel een van de goede aspecten is van de nieuwe regelgeving. Maar je moet voorkomen dat nieuwe regelgeving je het zicht op de werkelijk-heid ontneemt. Wat nu wat mij betreft wel nuttig is, daar wordt soms wat lache rig over gedaan: het zogenaamde wild west bordje. Wanneer sprake is van het aanbieden van deelnemingsrechten in een beleggingsfonds dat niet onder

    toezicht staat, moet er een pictogram op het prospectus worden gezet, of op andere informatie die er rondom die belegging is: Let op, u belegt buiten AFM-toezicht; geen prospectusplicht of vergunningplicht voor deze activiteit. Eigenlijk is dan de boodschap: youre on your own. Dat pictogram staat er vrij groot op. Mensen worden zo meer op de risicos gewezen dan wanneer je risico-paragrafen hebt in prospectussen die tientallen bladzijden beslaan en die niemand leest.

    Dit document is bestemd voor professionele beleggers en mag niet worden verspreid onder of gebruikt door particuliere beleggers. De informatie in dit document mag niet beschouwd worden als een aanbod tot koop of verkoop van effecten of een uitnodiging tot het doen van een aanbod op effecten in enige jurisdictie waar een dergelijk aanbod of uitnodiging op grond van de aldaar geldende wet- en regelgeving niet toegestaan is, of waar het personen niet is toegestaan om een dergelijk aanbod of uitnodiging te doen, of indien de persoon die het aanbod of de uitnodiging doet hiertoe niet bevoegd is. De informatie in deze presentatie vormt geen juridisch, scaal of beleggingsadvies. U mag zich dan ook niet baseren op de inhoud van deze presentatie bij het maken van een beleggingsbeslissing. De waarde van beleggingen en de inkomsten daaruit kunnen zowel dalen als stijgen en het is mogelijk dat beleggers minder dan hun inleg terugkrijgen. Uitgegeven door Vanguard Asset Management, Limited, dat in het Verenigd Koninkrijk hiertoe bevoegd is en gereguleerd wordt door de Financial Services Authority. 2013 Vanguard Asset Management, Limited. Alle rechten voorbehouden. UK12/1628/0513

    Vanguard bekend om passief beheer

    (Wij zijn en blijven experts op het gebied van indexing)

    In 1976 introduceerde de Vanguard Group Inc. het eerste indexfonds; inmiddels zijn we een van s werelds grootste spelers op het gebied van vermogensbeheer voor zowel particuliere als institutionele beleggers.

    In de afgelopen 35 jaar hebben we een reputatie opgebouwd als experts op het gebied van passief beheer. Dus ontdek zelf wat onze indexing experts voor u kunnen betekenen.

    Indexing. En van de vele expertises waar we om bekend staan.

    Indexing. Its the Vanguard Way

    www.vanguard.nl 020-5752580 [email protected]

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 1120130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 11 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • AIFMD raakt ook meer de beleggers dan EMIR, omdat EMIR voor een belangrijk deel back offi ce materie betreft. De AIF-MD raakt iedereen. Voor beleggers is het misschien gunstig, voor de markt is het enorm zwaar.

    WAT VINDT U VAN HET PROVISIE-VERBOD?Wat ik in ieder geval verkeerd vind, is dat Nederland te veel voor de Europese muziek uitloopt. In het kader van MiFID II wordt gesproken over strengere regels, maar in Brussel is er geen neiging om te komen tot een algeheel provisieverbod. Wat ik ook afkeur -ik denk dat men het in de sector nauwelijks durft te zeggen- is dat de AFM door middel van conve-nanten met de markt, dus langs privaat-rechtelijke weg, een resultaat probeert te bereiken dat eigenlijk via publiek-rechtelijke weg zou moeten worden bewerkstelligd. Ik vind dat geen chique manier van doen. Ik vind kwaliteit van wetgeving erg belangrijk. Lezers zullen misschien zeggen: dat is voer voor ju-risten. Dat is het ook. Toch is het voor ons allemaal van belang. Ik vind het echt heel treurig dat er af en toe in dit land wetten worden ingevoerd met terug-werkende kracht, zoals bij de invoering van de interventiewet. Die is in juni 2012 ingevoerd met terugwerkende kracht tot januari 2012. Niet dat dat veel heeft uitgemaakt, maar het is slecht voor de rechtszekerheid. Je ziet het steeds vaker.

    WAT VINDT U VAN HET WETSINITIA-TIEF DAT BANKIERS EEN EED ZULLEN MOETEN AFLEGGEN?Je kunt er alle kanten mee op. Is dit nu symboolpolitiek of voegt het echt iets toe? Ik heb wel de indruk dat mensen in de bancaire wereld dit heel serieus nemen. Dat is wat de geestelijk vader ervan ook heeft gewild. De eed heeft een normerende, vormende werking, en een psychologische. Het afl eggen van een eed zet aan tot denken. Sinds januari moeten bestuurders en commissarissen de eed afl eggen. De gedachte is dat overige personen in de fi nancile sector dit op een later moment zouden moeten doen. Ik vraag mij af of dat laatste nou moet. Dan laat je zoveel duizenden mensen die eed afl eggen. Ga je dan die eed niet infl eren of devalueren? Tegelij-kertijd vind ik dat er verschil is met een advocaat en een arts. Nu zullen mensen betogen dat advocaten in zekere zin ook verkopers zijn. Maar een bankier heeft, naast primaire zaken als het betalings-verkeer, tot taak om fi nancile producten te verkopen. Dat is zijn business. Als je een bankier vraagt om een eed af te leggen, moet je dat dan ook niet doen met een autodealer, en de groenteman, en de slager? Deze groep wordt nu wel heel erg gebrandmerkt.

    DE FINANCILE SECTOR IS NU HEEL DRUK MET DE INVOERING VAN EMIR. EEN GOEDE RICHTLIJN?Het is vreselijk dat ik het zeg, maar ik heb er enorme twijfels over. In EMIR-verband vallen voortdurend de woorden too big to fail, too big to save. Risicos die partijen bilateraal op elkaar liepen, gaan we vervangen door risicos op zogenaamde central counterparties. Dat betekent dat straks op een aantal central counterparties, zoals LCH Clearnet en EMCF, alle risicos worden geconcentreerd. In dat verband valt wel het woord con-centratierisico. Als zon partij zou om-vallen, dan zijn de rapen echt gaar. Dan geldt too big to fail, too big to save. Dat zal zeker niet meteen gebeuren. Er zijn allerlei waarborgen, safeguards, ingebouwd om dat te voorkomen. De belangrijkste is het steeds storten van onderpand, margin. Verder zijn er twee

    clearing funds die moeten optreden als buffer in het geval het mis zou gaan. Dus ik ben daar niet echt bang voor. Toch vraag ik mij af of we bilateraal risico moeten converteren naar centraal risico. Als er vroeger een partij omviel, waren alleen de wederpartijen van die partij de dupe. Als nu ooit zon central counterparty zou omvallen dan is de hele markt de dupe. Dus ik vraag mij in gemoede af of de oplossing niet had moeten zitten in mijn stokpaardje, de transparantie.

    WAT ZIJN VERBETERINGEN VAN MIFID II, HET CONCEPT-VOORSTEL VOOR DE HERZIENING VAN DE MARKETS IN FINANCIAL INSTRUMENTS DIRECTIVE?Een open deur, waar denk ik niemand tegen is: MiFID gold niet voor banken in hun rol van uitgevende instelling, maar in hun rol van intermediair, dus als beleggingsonderneming. Als een partij zowel producten uitgeeft als bemiddelt in de verkoop van producten, gaan daar-voor onder MiFID II nu dezelfde regels gelden. Dat vind ik heel logisch. Het is raar als een bank zelf obligaties uitgeeft en zich dan niet hoeft te houden aan bepaalde regels, maar zodra die bank obligaties van andere uitgevers verkoopt, opeens wel. Dat zou de clint niet begrijpen. Verder gaan de regels ook gelden voor custodians. Dat vind ik een verslechte-ring. Een custodian is een bewaarder. Als je die gaat behandelen als beleggings-onderneming, dan druk je die custodian in bepaalde verplichtingen, met name in de sfeer van know your customer, die helemaal niet passen bij die bewaar-functie. Ik heb ook het gevoel dat de markt daar nog enorm over moppert. Verder worden de regels over clinten-classifi catie weer aangescherpt. Dat lijkt mij niet per se nodig. Hoe meer smaken je creert, hoe lastiger het wordt te bepalen in welk hokje je iemand moet stoppen.

    EN DE AIFMD?Dat is het meest prangende wat de markt te wachten staat. Op 22 juli aanstaande treden de nieuwe regels in werking.

    NUMMER 3 / 201312 FINANCIALINVESTIGATOR

    // WETENSCHAP EN PRAKTIJK

    Toezichthouders en politici denken dat zij

    door de crisis de controle zijn kwijtgeraakt en dat ze door extra regelgeving

    die controle kunnen herwinnen.

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 1220130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 12 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • Dit document wordt uitgegeven door Pictet Funds (Europe) S.A. eenheid behorend tot het bedrijfsonderdeel Pictet Asset Management. Uitsluitend de laatste versie van de fondsprospectus, de reglementen, het jaarverslag en het halfjaarverslag mogen beschouwd worden als ofcile publicaties van het fonds op basis waarvan beleggingsbesluiten worden genomen. Deze documenten zijn beschikbaar op www.pictetfunds.com of bij Pictet Funds (Europe) S.A., 15, avenue J. F. Kennedy L-1855 Luxemburg. De informatie en gegevens in dit document mogen niet worden beschouwd als een verzoek of aanbieding om enige effecten of nancile instrumenten te kopen, verkopen of hierop in te schrijven.

    Genve Lausanne Zrich Bazel Luxemburg LondenAmsterdam Brussel Parijs Frankfurt Madrid BarcelonaTurijn Milaan Florence Rome Tel Aviv Dubai NassauMontreal Hong Kong Singapore Taipei Osaka Tokiowww.pictet.com www.pictetfunds.com

    Respect.Integriteit.

    Onafhankelijkheid.De waarden

    die tellen.Asset ManagementWealth Management Asset Services

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 1320130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 13 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • NUMMER 3 / 201314 FINANCIALINVESTIGATOR

    // COVERVERHAAL

    WE ZITTEN MIDDENIN DE STORMDoor Erik Hannema

    Geen tsunami, maar een storm aan nieuwe regelgeving komt op de fi nancile sector af, ziet Leonique van Houwelingen, Country Executive bij BNY Mellon. Te verstrekkende regelgeving kan een bedreiging vormen, maar nieuwe regelgeving biedt ook mogelijkheden voor partijen om nieuwe business te ontwikke len. 'Mijn werk is door al die regels en veranderingen veel interessanter geworden.'

    Leonique van Houwelingen

    Foto

    's: R

    uu

    d Jo

    nke

    rs F

    otog

    rafi

    e

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 1420130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 14 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • NUMMER 3 / 2013 15FINANCIALINVESTIGATOR

    lappen elkaar niet volledig. Je zult dus verschillen hebben en met die verschillen moet je om kunnen gaan en ze in kunnen passen in je day to day business. Wij verwachten dat we de komende jaren arbitrage op regelgeving gaan zien van beleggers. Wie hier niet op anticipeert, komt in de knel. Die wordt beperkt in zijn actieradius. Het is dus zaak je er van tevoren goed op te orinteren en misschien te gaan diversifi ren in je investeringsbeleid, maar dat betekent ook dat je andere controls moet gaan inbouwen.

    Wat is de meest ingrijpende regelgeving die jullie zien?Er zijn een aantal gamechangers. Dat zijn allereerst Emir en Dodd-Frank. Die gaan heel veel liquiditeits-druk leggen op fi nancile instellingen, omdat straks het merendeel van de OTC derivatenhandel via een central counterparty zal gaan lopen. Daarbij moet collateral worden aangehouden, via de introductie van initial en variation margin. Dat gaat natuurlijk veel veranderen, want partijen zullen hun kosten omhoog zien gaan. Bovendien krijgen ze te maken met liquiditeitsbeslag.

    Welke gevolgen verwacht je dat dit krijgt, zal het volume van de derivatenhandel afnemen? Ik zou graag willen dat ik dat wist. Ik denk dat er altijd wel behoefte zal zijn om bepaalde risicos af te dekken. Een paar hele gekke, sexy instrumenten verdwijnen wellicht, omdat die geen waarde meer toevoegen. Pensioenfondsen zijn vooralsnog vrijge-steld van die collateral-eis, maar voor hen verwacht ik als neveneffect dat het duurder wordt. Alles wordt dan afgerekend op basis van counterpartyrisico. Als er geen collateral ligt, kan je als pensioenfonds aanne-men dat het duurder wordt derivaten te verhandelen.

    In de pensioenwereld is er sprake van een consolidatie, mede door strengere

    AIFMD, Emir, Dodd-Frank, Sovency II, de Financial Transaction Tax. Er komt enorm veel nieuwe regelgeving op fi nan cile organisaties af. Hoe kijken jullie daar tegenaan?Er wordt wel eens gesproken van een tsunami aan nieuwe regels, maar ik zie het eerder als een storm. Een tsunami is n vernietigende golf, die snel weer verdwijnt. Maar een storm kan lang doorrazen. Ik denk dat we nog wel een hele tijd met veel nieuwe regelgeving te maken gaan krijgen. De nieuwe regels zijn ingrijpend, maar het is in essentie niet allemaal negatief. Zeker als de regels te maken hebben met good governance. Wij hebben het voordeel dat wij een wereldwijde organisatie zijn en betrokken bij de gehele lifecycle van een trade. Daardoor zien we goed wat er gebeurt. Het analyseren van wat nieuwe wet-telijke kaders voor onze klanten betekenen, wordt steeds vaker van ons gevraagd. Om die reden werven we veel mensen die deze expertise hebben. Die experts halen we overal vandaan: van advocatenkantoren, uit de fi scale praktijk, maar ook bij de toezichthouders zelf. Omdat dit de mensen zijn die de knowhow kun-nen verzamelen en interpreteren en vooral: die zorgen dat we voor onze klanten de juiste prioriteiten kun-nen stellen. Want niet alles hoeft direct behandeld te worden. Er is een tijdlijn van implementatie. Dat heeft dus echt te maken met de juiste governance: zorg dat je goed georganiseerd bent en de focus legt waar die moet liggen.

    Nieuwe mensen aannemen, nieuwe processen ontwikkelen. Dat klinkt als een last. Zo zie ik het niet. We zijn als asset servicer een neutrale partij bij investeringen. In die rol verzamel je veel data en kennis. Daarbij hebben we goede contacten met de toezichthouders. Die kennis en er-varing kun je inzetten voor je klanten. En misschien moet dat wel. Veel van de nieuwe regels zijn gericht op het beschermen van belangen van beleggers, daar kn ik niet op tegen zijn. Want dat is precies waar wij k voor staan. Als marktpartij die gericht is op asset safety omarmen wij de gedachte om investeer-ders te beschermen. Dat komt de stabiliteit ten goede. In een instabiele fi nancile wereld heb je niet veel winnaars meer.

    Jullie zijn een multinationaal bedrijf en zien dus de regelgeving uit verschillende landen op jullie afkomen. Wat zijn de verschillen tussen de landen?Dat is moeilijk te zeggen. Maar wat wij wel zien gebeuren, is dat investeerders die op meerdere con-tinenten actief zijn, het lastig krijgen in compliance te blijven met lle regels. Dodd-Frank en Emir over-

    CV

    Leonique van Houwelingen studeerde rechten in Leiden. Ze begon haar carrire in 1995 bij ABN Amro. Bij de bank heeft ze verschillende managementfuncties bekleed. Onder meer bij de onderdelen Export Finance, Fixed Income Transaction Management, Legal en Working Capital. In 2003 kwam ze in dienst bij BNY Mellon, waar ze de Legal, Risk en Compliance-poot van het concern opzette en ruim drie jaar lang leidde. Hierna werd ze Head of Relationship Management voor Europese clinten. In 2009 kreeg ze de functie die ze tot op de dag van vandaag bekleedt: die van Country Executive. Daarnaast heeft zij een regionale verantwoordelijkheid voor Asset Servicing voor Continentaal Europa. Van Houwelingen is verder sinds 2011 vice-voorzitter van de Foreign Bankers Association en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Banken.

    g

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 1520130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 15 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • wetgeving. Verwacht je iets dergelijks ook op jullie speelveld?Er zijn verwachtingen dat er onder de prime brokers enkele zullen wegvallen en dat verhoogde kapitaals-eisen en de benodigde investeringen in innovatie verdere consolidatie in onze industrie in de hand zullen werken. Maar het blijft koffi edik kijken. Wel zeker is dat er zich ook weer kansen zullen voordoen. AIFMD introduceert bijvoorbeeld een nieuwe functie in Nederland, namelijk de zogenaamde depositary. In omringende landen bestaat een soortgelijke functie al langer. De meest voor de hand liggende partijen om deze functie aan te bieden zijn asset servicers. We zien echter in Engeland ook bijvoorbeeld fund administrators deze services aanbieden als een one stop shop. Ik zie dus niet zomaar partijen echt verdwijnen, eerder accentverschuivingen.

    Je zegt ook: de nieuwe regelgeving brengt nieuwe kansen met zich mee. Geldt dat ook voor jullie? Onze fi losofi e is: daar waar we waarde kunnen toe-voegen en het verschil kunnen maken, daar zien we mogelijkheden. Dat geldt voor AIFMD, maar ook voor bijvoorbeeld collateral management. Er zal een steeds grotere behoefte zijn om te zorgen dat dit op een effi -cinte manier gebeurt. Daar heb je een aantal tools voor nodig die de verschillende collateral vereisten bij elkaar moeten kunnen brengen. Ik denk dat je daarin als asset servicing company een belangrijke rol kunt spelen. En ook als safe haven, waarbij je dus collate-ral in bewaring neemt, kunnen wij onze toegevoegde waarde bewijzen. Onze rol verandert. Naast onze core business (asset servicing) zie ik ons steeds meer een data provider worden. Data die klan ten, zoals vermo-gensbeheerders en pensioenfondsen, nodig hebben om aan hun verplichtingen te kunnen voldoen, kunnen wij in principe verzamelen en aanbieden. Er worden

    FINANCIALINVESTIGATOR

    // COVERVERHAAL

    strikte eisen aan die datasets gesteld, waar wij als neutrale partij aan tegemoet kunnen komen.

    Het klinkt alsof er veel gaat veranderen.Er s ook al veel veranderd. Als ik het vergelijk met vijf jaar geleden, dan zijn er steeds meer toezicht-houders die over onze schouders meekijken. Ik merk het zelf: het aantal verzoeken om informatie is enorm toegenomen. We krijgen steeds meer surveys, ver-zoeken om inzage te geven in ons integriteitsbeleid, onze liquiditeitsprocessen, et cetera.

    Is er nu echt geen regelgeving waar je problemen mee hebt?Tja. Wat wel echt een enorme uitdaging wordt voor onze sector is de Financial Transaction Tax (FTT). Daar zijn nog heel veel blinde vlekken en als je ziet waar het naartoe gaat, dan kun je je afvragen of dat zo goed is. Het gaat nu al richting de zogenoemde post trade transacties, zoals securities lending en repo transacties. Dat kan wellicht onbedoelde gevolgen hebben, omdat dit soort instrumenten over de jaren heen een positieve bijdrage hebben geleverd aan de kapitaalmarkt. FTT dreigt wel erg complex te worden. Er was zelfs sprake van dat custodians ook collection agent zouden moeten zijn. Dit idee is volgens mij nu weer van tafel en terecht, daar wij daar volledig niet op ingericht zijn.

    Al met al lijkt jullie rol belangrijker te worden.Dat denk ik ook. Ik zit nu bijna tien jaar in deze business. En de situatie van toen en nu verschilt echt als dag en nacht. Het werkveld was vroeger overzich-telijk, vlakker. Je gaf een maandelijkse rapportage van waarde van de portefeuille en custody werd toch voornamelijk als commodity gezien. Nu hebben we meer toegevoegde waarde. Als een klant morgen wil weten wat hij in Cyprus heeft staan, kunnen we het hem nu laten zien. Meer waarde wordt er nu gehecht aan wat wij aan data kunnen leveren. De vraag Wat heb ik nodig om aan Solvency II te voldoen? kunnen wij k beantwoorden. We schuiven steeds vaker aan bij strategische sessies, bijvoorbeeld in het kader van collateral management of AIFMD. We zijn nu over een veel breder scala actief voor onze klanten. We zitten echt als een volwaardige sparringpartner aan tafel.

    Maakt dat jouw werk interessanter?Jazeker. Het is veel inhoudelijker en uitdagender. Je begeeft je meer op een meta-niveau, je moet nu echt van alles wat weten. De uitdaging voor ons is ook om die toegevoegde waarde aan onze klanten duidelijk te maken. Want nog niet iedereen weet dat we allang niet meer alln die custodian met daarbij de maan-delijkse rapportage zijn.

    NUMMER 3 / 201316 FINANCIALINVESTIGATOR

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 1620130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 16 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • // COLUMN

    De FTT wordt ook wel de Tobin belasting genoemd, naar James Tobin die in 1981 de Nobelprijs voor de Economie ontving. Hij was een van de eersten die voorstelde om zand in de wielen van de fi nancile markten te gooien, in dat geval specifi ek bedoeld om speculatie op de valutamarkten tegen te gaan. Met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk werken alle grote landen in de EU momenteel aan de FTT. Niettemin zijn 15 EU-landen, waar-onder Nederland, tegen.

    Voorstanders wijzen op de voordelen van een FTT. Naast extra inkomsten, zou de FTT voor meer langetermijnfocus bij beleggen en meer stabiliteit op de fi nancile markten moeten zorgen. Verscheidene landen hebben daarnaast al een vorm van FTT ingevoerd, waaronder de stamp duty op aandelen in de UK en recentelijk een FTT in Frankrijk.

    Tegenstanders wijzen op een mogelijke afname van liqui-diteit op fi nancile markten en een dientengevolge juist hogere volatiliteit. Investeringen zouden kunnen afnemen en kosten van kapitaal zouden stijgen. Daarnaast zou het afdekken van risicos ook duurder worden. Bovendien is het in de fi nancile wereld vrijwel altijd mogelijk om belastin-gen te vermijden door handel te verplaatsen. Zweden heeft dit ervaren nadat het land een FTT invoerde in het midden van de jaren tachtig. Na enkele jaren werd de belasting weer afgeschaft.

    In het huidige voorstel zouden vrijwel alle fi nancile transacties en effecten geraakt worden door de FTT. Dat geldt niet voor transacties in de rele economie. Een trans-actie is onderhevig aan de FTT als minimaal een van beide partijen gevestigd is in een land dat de FTT heeft ingevoerd. Het tarief zou 0,01% van de notional value van derivaten zijn en 0,1% van de waarde van andere fi nancile instru-menten. De totale opbrengsten zouden naar verwachting EUR 35 miljard per jaar bedragen.

    Volgens planning zal de FTT per 1 januari 2014 ingevoerd worden door de elf deelnemende landen. Bezwaren van tegenstanders en de dreiging van rechtszaken zou dit nog kunnen vertragen. Zo heeft de Britse regering inmiddels aangekondigd de Tobin belasting aan te gaan vechten bij het Europese Hof van Justitie. Mikpunt is vooral het uit-stralingseffect van de FTT naar landen die niet participeren. Luxemburg heeft zich inmiddels bij de rechtszaak aange-sloten.

    Het is derhalve uiterst onzeker of de Tobin belasting daad-werkelijk ingevoerd zal gaan worden. Invoering in 2014 in de volledige vorm lijkt inmiddels al onhaalbaar geworden.

    Elf landen binnen de Europese Unie werken momenteel aan een belasting op fi nancile transacties. Het doel hiervan is om speculatieve handel te beperken en om inkomsten te genereren. Toen bleek dat pensioenfondsen geen vrijstelling zouden krijgen, heeft Nederland zich teruggetrokken uit dit initiatief. Toch zal de fi nancile transactie taks (FTT) ook voor Neder-landse beleggers gevolgen hebben.

    Foto

    : Arc

    hie

    f C

    FA

    WAAROM DE TOBIN BELASTING?Door Michel Iglesias del Sol, CFA Board member CFA Society Netherlands

    NUMMER 3 / 2013 17FINANCIALINVESTIGATOR

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 1720130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 17 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • NUMMER 3 / 201318 FINANCIALINVESTIGATOR

    belonings beleid aanpassen, toezicht inregelen, procedures voor onafhankelijke waardering opzetten, het risicomanagement versterken en de informatie-verstrekking over hun producten gaan verbeteren. Het doel van de regelgeving een betere bescherming van beleggers en meer stabiliteit in het fi nancile systeem wordt in de sector vrijwel unaniem onder-schreven.

    PGGM begon al in 2009 toen de richtlijn in de steigers werd gezet na te gaan wat de impact van de AIFMD was. In eerste instantie met een juridische bril op, maar later ook vanuit het perspectief van de noodzakelijke aanpassingen in de dagelijkse werk-wijze. Hoe ervaart Van den Berg de impact? Ik onder-schrijf de doelstelling van de richtlijn van harte. Maar ik zie ook de keerzijde. We hebben niet alleen te maken met de invoering van de AIFMD, maar ook met andere nieuwe wet- en regelgeving, zoals EMIR en Financial Transactions Tax. Het is met name de stapeling van wet- en regel geving die een groot beslag legt op onze organisatie in de volle breedte. We moeten tot op werkinstructieniveau zaken aan-passen. Dat legt een groot beslag op onze mensen in een tijd waarin de druk om goede resultaten te laten zien toch al hoog is. Voldoen aan de AIFMD blijkt een kostbare zaak te zijn daarover later in het interview meer. Waarom is de implementatie zo lastig?

    Klaassen: Kenmerkend voor dit soort regelgeving is dat wetgeving begint op conceptueel hoog niveau en dat de markt voor een groot deel zelf de standaard moet ontwikkelen door de wetgeving te interpreteren. We willen daarin graag frontrunner zijn, maar lopen ook aan tegen lastige dilemmas. Een daarvan is de nieuwe rol van de depositary.

    Enkele maanden voor de deadline van implemen-tatie zijn de pijnpunten in de praktijk helder: er is nog onduidelijkheid over de interpretatie van regels, er bestaat vrees voor een gebrekkig level playing fi eld en er is sprake van grote tempoverschil-len in de implementatie.

    De naam AIFMD is op zijn zachtst gezegd wat ver-warrend, want de richtlijn dekt een breed scala aan beheerders van fond sen, zoals hedge funds, private equity funds, vastgoedfondsen en beleggingsfondsen voor institutionele investeerders. Dat het om een richtlijn met een grote impact gaat, is wel duidelijk. De betreffende partijen moeten onder andere hun

    // THEMA NIEUWE WET- EN REGELGEVING

    DE KOSTBARE CONSEQUENTIES VAN AIFMDDoor Nart Wielaard

    De Europese richtlijn Alternative Investment Fund Managers Directive (AIFMD) heeft ingrijpende en kostbare gevolgen voor tal van processen bij Investment Managers die zich naast de AIFMD tegelijkertijd ook nog geconfronteerd zien met andere nieuwe wet- en regelgeving. In gesprek met KPMG partners Winand Paulissen en Hans Grnloh specialisten in respectievelijk de wereld van Asset Management en Vastgoed en Marc van den Berg en Michle Klaassen, respectievelijk Chief Operating Offi cer en General Counsel Investment Management bij PGGM.

    Foto

    : Arc

    hie

    f K

    PMG

    Hans Grnloh

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 1820130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 18 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • NUMMER 3 / 2013 19FINANCIALINVESTIGATOR

    De depositary krijgt als externe toezicht houder een stevige taak toebedeeld in de AIFMD. Deze partij moet intensief gaan toezien op de processen en de beleg-gingen van een asset manager en heeft taken op drie gebieden: Cash Monitoring, Safekeeping en Oversight. Waarin schuilt de moeilijkheidsgraad? Paulissen: Tot op dit moment is er weinig duidelijkheid over hoe de depositary deze taken precies moet invullen en hoe diepgaand dat toezicht moet zijn. Een integrale con-trole is bijvoorbeeld vanuit economisch oogpunt on-haalbaar, maar de richtlijnen geven geen handvatten over welke frequentie/steekproef wel nodig is. Men spreekt alleen over gepaste monitoring en procedures en periodieke reviews. In feite ontbreekt het normen-kader vooralsnog. En juist een normenkader is de basis voor een volwassen rolvervulling, waarin par-tijen weten wat ze van elkaar mogen verwachten.

    Tegelijkertijd loopt de depositary wel omvangrijke aansprakelijkheidsrisicos in deze nieuwe rol. Markt-partijen zoeken een paar maanden voor de deadline dus nog naar hun rol? Van den Berg: Op dit moment is er als gevolg daarvan nog geen enkele aanbieder waarmee we hiervoor een contract kunnen afsluiten. Paulissen: Er is ook overlap met de werk zaamheden van de externe accountant. Het zou goed zijn als partijen van elkaars werk gebruik konden maken.

    Is de (rol van de) depositary ook bij vastgoedbeleg-gers een pijnpunt? Grnloh. Ik ken gevallen waarin een vastgoedpartij offertes binnenkrijgt van partijen die de rol van depositary willen gaan vervullen, waarbij er een factor 20 verschil zit tussen de laagste en hoogste aanbieding. Dat is een duidelijk signaal dat er te veel onduidelijkheid is over deze nieuwe rol. Juist bij vastgoedpartijen is de rol van een depositary in de voorgestelde vorm nog onduidelijk vanwege het specifi eke karakter. Het gaat om toezicht houden op alle kasstromen rond vastgoed en dat is veel com-plexer dan de kasstromen rond bijvoorbeeld aandelen. Er wordt nu op diverse niveaus een lobby gevoerd om dit op te lossen en het is niet denkbeeldig dat dit gaat leiden tot verschillen tussen Europese landen. Mogelijk zal het Verenigd Konink rijk bijvoorbeeld lichtere eisen gaan stellen dan Nederland. Dat ver-stoort dan natuurlijk de internationale concurrentie-verhoudingen.Dat gebrek aan een level playing fi eld is overigens ook een van de zorgen van Klaassen: Een aantal buitenlandse partijen krijgt tot 2018 de tijd om de regelgeving in te voeren.

    Over naar de wereld van de Private Equity. Wat is daar het grootste pijnpunt? Paulissen Toezicht op de waardering. De AIFMD vergt onafhankelijke procedures

    voor waardering en dat is natuurlijk naar de aard van deze beleggingen een lastig proces. Er komen veel judgements bij kijken.

    Zijn deze partijen die voorheen in een vrije markt opereerden en nu te maken krijgen met regulering zich wel voldoende bewust van wat er op het spel staat? Men lijkt de regels af te doen als een admini-stratieve aangelegenheid, terwijl er toch echt heel veel op het spel staat, want als ze zich niet voorbe-reiden, lopen ze het risico straks geen vergunning meer te hebben en daardoor geen geld meer te kunnen ophalen. Voor velen zal het tamelijk ingrijpend zijn om hun processen rondom waardering en rapportering aan te passen. Het gaat vaak om kleine partijen die niet in alle gevallen beschikken over geavanceerde IT-systemen. Zij zullen hun interne organisatie moeten professionaliseren, maar lijken dat nog nauwelijks te beseffen.

    Hoe ligt dit in de vastgoedwereld? Grnloh: Beurs-genoteerde vastgoedpartijen stonden altijd al onder toezicht en zijn als gevolg daarvan al sterk geprofes-sionaliseerd. Niet-beursgenoteerde partijen maken nu die professionaliseringsslag en dat is op zich natuurlijk prima.

    Ook PGGM staat al jaren onder toezicht en de stap naar de invoering van de AIFMD is daarom in theorie

    Foto

    : Arc

    hie

    f PG

    GM

    Marc van den Berg

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 1920130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 19 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • NUMMER 3 / 201320 FINANCIALINVESTIGATOR NUMMER 3 / 201320 FINANCIALINVESTIGATOR

    nu verschillende partijen allemaal onder hetzelfde regime vallen. Van den Berg wijst in dat kader ook nog op de behandeling van derivaten: Als je deriva-ten zoals wij doen alleen maar defensief gebruikt, dan heeft dat geen grote risicos. Maar we moeten wel voldoen aan dezelfde normen als partijen met een offensief beleggingsbeleid.

    Tot slot het kostenaspect. De stapeling van nieuwe wetgeving is een zeer kostbare kwestie. Het is op-merkelijk dat hier nog nauwelijks aandacht voor lijkt te bestaan. Nieuwe eisen aan clearing zorgen er bijvoorbeeld voor dat er tientallen miljarden euros moeten worden gestald als extra zekerheid voor het tegenpartijrisico. Dat is daarmee dood geld geworden dat geen rendement maakt en dat verlaagt dan ook het rendement voor de belegger. Hoe kijken de gen-terviewden daar tegenaan? Paulissen: Er is nog steeds maatschappelijk ongenoegen over de fi nancile wereld. De maatschappij wil dat de fi nancile wereld aan banden wordt gelegd en realiseert zich nauwelijks dat de kosten daarvan hoe dan ook worden gedragen door de consument zelf. Een vermogensbeheerder die nu klaagt over oplopende kosten kan dan ook op weinig begrip rekenen. Van den Berg: Een paar jaar geleden hebben we een globale rekensom gemaakt over de extra kosten van nieuwe wetgeving. Die kos-ten zitten in toezicht, het aanpassen van processen en het stallen van gelden als zekerheid. We kwamen toen voor het door ons beheerde vermogen op jaar-lijks zon half miljard uit. Als je dat omslaat naar de hele markt kom je alleen al voor de Nederlandse markt uit op een kostenpost van een paar miljard.

    niet zo groot. Van den Berg waarschuwt echter voor onderschatting: Het kost veel tijd om processen aan te passen. We proberen zoveel mogelijk gebruik te maken van bestaande werkwijzen, maar dat lukt niet altijd. Een van de eisen van de AIFMD is aantoon-baarheid over hoe je tot afwegingen en besluiten komt. Die aantoonbaarheid moet worden verankerd in onze werkwijzen. Dat is overigens ook een kans: we kunnen beter aan de buitenwereld laten zien hoe we omgaan met risicos en het leidt ook tot meer explicit reasoning in het beleggingsbeleid.

    Het doel van de AIFMD is meer zekerheden voor de belegger in te bouwen. Wordt dat ook bereikt? Van den Berg: Lastige vraag. Controle op controle kan ook een tegengesteld effect sorteren als niet duidelijk is wat het toevoegt. Je ziet dat bijvoorbeeld bij een vier ogen controle. Die wordt niet betrouwbaarder als er een extra paar ogen bijkomen. Het risico is dan dat iedereen denkt dat de ander wel kritisch heeft gekeken en dat mensen uiteindelijk juist minder kritisch wor-den. Het gebrek aan maatwerk in de AIFMD lijkt dus op diverse fronten zijn tol te eisen in de uitvoering,

    // THEMA NIEUWE WET- EN REGELGEVING

    Foto

    : Arc

    hie

    f PG

    GM

    Foto

    : Arc

    hie

    f K

    PMG

    Michle Klaassen

    Winand Paulissen

    De stapeling van nieuwe wetgeving is een

    zeer kostbare kwestie. Het is opmerkelijk dat hier

    nog nauwelijks aandacht voor lijkt te bestaan.

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 2020130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 20 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • 20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 2120130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 21 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • NUMMER 3 / 201322 FINANCIALINVESTIGATOR

    Wel geldt voor het bewaren van andere activa dan fi nancile instrumenten een ander (lichter) regime ten aanzien van de bewaarder.

    AANSTELLEN BEWAARDER Een bewaarder moet worden aangesteld door middel van een schriftelijke over-eenkomst tussen de beheerder en de

    HUIDIGE SITUATIEEen beheerder van een non-UCITS beleggingsinstelling2 is op dit moment alleen verplicht tot het gebruik van een bewaarder bij het beheer van een beleg-gingsfonds3 dat onder toezicht staat. Voor een non-UCITS beleggingsmaatschappij geldt deze verplichting niet. Voor een UCITS beleggingsinstelling (beleggings-fonds of beleggingsmaatschappij) moet een bewaarder worden aangesteld.

    Voor non-UCITS beleggingsinstellingen (deze beleggingsinstellingen vallen onder de AIFM richtlijn) gaat dit veranderen. SITUATIE VANAF 22 JULI 20134

    De AIFM richtlijn verplicht een beheerder die over een AIFM vergunning beschikt, om voor iedere door hem beheerde be-leggingsinstelling een bewaarder aan te stellen5. Doordat de AIFM richtlijn zich richt op het beheer van beleggingsinstel-lingen voor professionele beleggers, hetgeen op dit moment is vrijgesteld van de Wft, gaat deze verplichting ook gelden voor het beheer van beleggings-instellingen die nu buiten het toezicht op grond van de Wft vallen.

    De verplichting tot het aanstellen van een bewaarder geldt ongeacht of de beleggingsinstelling:

    open of closed end is; beursgenoteerd is; of belegt in fi nancile instrumenten,

    vastgoed, private equity of andere activa.

    // THEMA NIEUWE WET- EN REGELGEVING

    DE AIFM BEWAARDERDoor Pepijn van Zaal

    Een van de belangrijkste wijzigingen voor beheerders door de intrede van de AIFM richtlijn1 in Nederland, is de verplichting om voor iedere AIFM beleggings- instelling een bewaarder aan te stellen. In dit artikel wordt ingegaan op de positie van de bewaarder na de implementatie van de AIFM richtlijn in de Wet op het fi nancieel toezicht ('Wft'). Ook voor de bewaarder van een UCITS beleg-gingsinstelling brengt de implementatie van de AIFM richtlijn belangrijke wijzigingen met zich mee.

    Foto

    : Arc

    hie

    f C

    LCS

    Pepijn van Zaal

    1 Richtlijn 2011/61 EU. AIFM - Alternative Investment Fund Management.

    2 In beginsel vallen de huidige non - UCITS beleggingsinstellingen onder de reikwijdte van de AIFM richtlijn.

    3 Een beleggingsinstelling is een beleggings-fonds of een beleggingsmaatschappij. Een beleggingsfonds is geen rechtspersoon maar bijvoorbeeld een fonds voor gemene rekening of een commanditaire vennoot-schap. Een beleggingsmaatschappij is een rechtspersoon zoals bijvoorbeeld een N.V. of een B.V.

    4 Dit is naar verwachting de datum dat de regels uit de AIFM richtlijn in Nederland gaan gelden.

    5 Een beheerder die over een AIFM vergun-ning beschikt, moet ten aanzien van iedere door hem beheerde beleggingsinstelling aan de Wft voldoen. Het is voor een vergun-ning houdende beheerder in beginsel niet mogelijk om een specifi ek fonds buiten het toezicht te houden zoals dat nu nog wel kan bijvoorbeeld door het fonds alleen aan professionele beleggers aan te bieden.

    De AIFM richtlijn verplicht een beheerder

    die over een AIFM vergunning beschikt, om

    voor iedere door hem beheerde beleggingsin-stelling een bewaarder

    aan te stellen.

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 2220130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 22 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • bewaarder. Een afzonderlijke schriftelijke overeenkomst per beleggingsinstelling is niet verplicht, een kaderovereenkomst met een opsomming van de beleggings-instellingen waar de overeenkomst betrekking op heeft, volstaat.

    In deze overeenkomst moet een aantal specifi eke bepalingen worden opgenomen, bijvoorbeeld ten aanzien van de uitwis-seling van informatie tussen de beheerder en de bewaarder en ten aanzien van de door de bewaarder te verlenen diensten.

    TAKEN BEWAARDEROp dit moment wordt de bewaarder vooral gezien als houder van de activa van de beleggingsinstelling (gelden en beleggingen), voor de controletaken van de bewaarder is minder aandacht. De AIFM richtlijn legt juist een grote nadruk op deze controletaken, waardoor de bewaarder een veel inhoudelijkere positie krijgt naast de beheerder van de beleg-gingsinstelling.

    De belangrijkste taken van een AIFM bewaarder zijn: controle van de kasstromen van de

    beleggingsinstelling; aanhouden van de fi nancile instru-

    menten van de beleggingsinstelling op effectenrekeningen;

    ten aanzien van andere activa dan fi nancile instrumenten: het bijhouden van een register waaruit blijkt dat de beleggingsinstelling eigenaar is van deze activa;

    ervoor zorgen dat de verkoop, uitgifte, inkoop, terugbetaling en intrekking van de rechten van deelneming in de beleggingsinstelling plaatsvinden in overeenstemming met de wet en de voorwaarden van de beleggingsinstel-ling; en

    vaststellen dat bij koop of verkoop van activa door de beleggingsinstelling de tegenwaarde binnen de gebruikelijke termijn wordt overgemaakt aan de beleggingsinstelling.

    Bij de uitvoering van zijn taken moet de bewaarder onder meer onafhankelijk en in het belang van de beleggingsinstelling en de beleggers handelen.

    HOUDER ACTIVA BELEGGINGS-INSTELLINGBij de invoering van de AIFM regels in de Wft wordt het houden van de activa van de beleggingsinstelling gescheiden van het optreden als bewaarder van de beleggingsinstelling (controlefunctie). Deze functies hoeven niet langer in n rechtspersoon te worden verenigd. Deze wijziging gaat ook gelden voor UCITS beleggingsinstellingen.

    Aan de partij die de activa van de be-leggingsinstelling gaat houden, worden in tegenstelling tot aan de bewaarder geen inrichtingseisen gesteld. Hierdoor kan dus op vrij eenvoudige wijze een ver-mogensscheiding worden bereikt tussen verschillende (sub)fondsen waarbij n instelling kan optreden als bewaarder van deze (sub)fondsen.

    WIE KAN OPTREDEN ALS BEWAARDER?Alleen de volgende instellingen kunnen optreden als bewaarder:

    bank met vergunning; beleggingsonderneming met vergun-

    ning die voldoet aan specifi eke eisen, zo moet zij over een eigen vermogen van EUR 700.000 beschikken; en

    rechtspersoon die voldoet aan speci-fi eke eisen voor onder meer het eigen vermogen, de inrichting van de bedrijfs-voering en de bestuurders, die verge-lijkbaar zijn met de eisen die voor de invoering van de AIFM richtlijn in de Wft golden voor de bewaarder van een beleggingsinstelling.

    Voor een beleggingsinstelling die met name belegt in niet-fi nancile instrumen-ten of die belegt in private equity en die gedurende de eerste vijf jaar gesloten is, kunnen ook andere instellingen dan hier-boven genoemd als bewaarder optreden.

    TOEKOMSTIGE SITUATIEDoor de wijziging van de Wft per 1 januari 20146 en de aanpassing van de UCITS richtlijn7 keert de rust nog niet terug voor bewaarders van beleggingsinstel-lingen (UCITS en AIFM) na de invoering van de AIFM richtlijn in Neder land. Voor zover mogelijk zou bij de opzet van de AIFM bewaarder met deze wijzigingen rekening moeten worden gehouden.

    6 Het wetsvoorstel voor de Wijzigingswet fi nancile markten is op 15 mei 2013 gepubliceerd.

    7 De bestaande regels voor UCITS beleggings-instellingen worden aangepast door de toekomstige UCITS V richtlijn. Deze richt-lijn is nog niet vastgesteld en de invoe-ringsdatum is nog niet bekend.

    Dit artikel is geschreven door Pepijn van Zaal, advocaat en als partner verbonden aan CLCS B.V.

    NUMMER 3 / 2013 23FINANCIALINVESTIGATOR

    Een beheerder van een non-UCITS beleg-

    gingsinstelling is op dit moment alleen verplicht tot het gebruik van een

    bewaarder bij het beheer van een beleggingsfonds

    dat onder toezicht staat.

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 2320130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 23 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • NUMMER 3 / 201324 FINANCIALINVESTIGATOR

    Foto

    : Arc

    hie

    f B

    NP

    Pari

    bas

    Secu

    riti

    es S

    ervi

    ces

    Tweede Kamer. De Eerste Kamer heeft overigens nog wel een aantal vragen gesteld, zoals de uitzondering van AIFMD voor pensioenuitvoerders, een uitzonde-ring die eigenlijk niet mag op basis van de Europese wetgeving. Hoe dan ook, het komt er snel aan. Fond-sen die nu onder toezicht staan, kunnen overigens nog wel gebruikmaken van een overgangsregeling tot 23 juli 2014. Wij schatten dat zon 2000 fondsen onder AIFMD-toezicht moeten vallen en deze zullen allemaal een zogeheten depositary moeten aanstellen, een van de belangrijke vereisten van AIFMD. De regel-geving geldt overigens niet alleen voor private equity of hedgefondsen, ook alle niet-UCITS aandelen-, obligatie- of vastgoedfondsen vallen onder AIFMD. Nederland is grotendeels een niet-UCITS land, daarom vallen hier potentieel zoveel fondsen onder AIFMD. Die grote hoeveelheid fondsen is voor ons ook de reden geweest om in deze markt te stappen en onze diensten te gaan aanbieden.'

    Wat zijn de gevolgen van de AIFMD? Reyes: 'De beheerder moet aan een groot aantal eisen voldoen: een nader gespecifi ceerde bedrijfsvoering, kapitaalsvereisten, gescheiden risico- en portefeuille-management, transparantie over het beloningsbeleid, et cetera. Een beheerder mag geen letter box entity of lege huls zijn, die feitelijk alles uitbesteedt. Er moeten getoetste bestuurders zijn. En last but not least, er moet een depositary aangesteld worden.'

    Wat zijn de belangrijkste taken van een AIFMD-depositary? Rusticus: 'Er zijn drie hoofdtaken: 1. toezicht op kasstromen, 2. bewaring van effecten, inclusief het verifi ren van het eigendom en 3. controle op toe- en uittredingen, alsmede op de juiste waarderingen en het naleven van het prospectus, de zogeheten oversight duties of de controlerende taken. Zie ook

    In Nederland zullen ongeveer 2000 beleggings-instellingen, die nu vallen onder lokale wetgeving, een keuze moeten maken voor het UCITS- of AIFMD-regime. Als ze voor AIFMD kiezen, zullen ze een zogeheten depositary moeten aanstellen. Deze depositary krijgt belangrijke taken toebedeeld en is aansprakelijk als beleggingen zouden zoek raken. Tot nu toe hebben zich in Nederland een beperkt aantal partijen aangediend die de (volledige) dienstverlening die nodig is binnen het AIFMD-regime, willen bieden.

    Waarom AIFMD en voor wie geldt het? Reyes: 'AIFMD is het gevolg van de crisis van met name 2008. Mede door Madoff is men binnen de Europese Unie gaan nadenken over maatregelen om fraude te voorkomen. In 2011 is door het Europese Parlement en de Europese Raad wetgeving aangeno-men om tot een Europees fondsentoezichtsregime te komen. Dit dient verankerd te zijn in de nationale wetgeving op 22 juli 2013. Nederland is er al vrij ver mee. Het ligt momenteel bij zowel de Eerste als

    // INTERVIEW OP MAAT

    AIFMD NOOPT 2000 NEDERLANDSE FONDSEN TOT HERORINTATIE

    Financial Investigator had een gesprek met Oene Rusticus, Head of Product Management en Erwin Reyes, Head of the Netherlands, van BNP Paribas Securi-ties Services in Amsterdam, over de gevolgen van AIFMD in het algemeen en de specifi eke taken en verantwoordelijkheden van de depositary in het bijzonder.

    Door Harry Geels

    Erwin Reyes

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 2420130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 24 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • NUMMER 3 / 2013 25FINANCIALINVESTIGATOR

    fi guur 1, met alle deeltaken die bij deze drie hoofd-taken horen. Belangrijk is ook de aansprakelijkheid voor eventueel verlies van fi nancile instrumenten. Van de depositary kan te allen tijde gevraagd worden de instrumenten waarin wordt belegd, te leveren. De depositary is daarmee feitelijk verantwoordelijk voor de prime broker- en custodian-activiteiten. Hier kan het ingewikkeld worden, bijvoorbeeld als een prime broker weer stukken uitleent. Door AIFMD staat het prime broker-model ter discussie. Over het controleren van de kasstromen is overigens ook nog de nodige discussie in Nederland. Dat is het gebied waar nog meer duidelijkheid van de AFM wordt verwacht. De AFM zal met een aanvullende Q&A op hun site komen.'

    Wat mag een depositary uitbesteden? Reyes: 'Van de drie hoofdtaken uit de fi guur kan alleen Safekeeping worden uitbesteed. Maar zoals gezegd zijn hier, vanwege de aansprakelijkheid, de nodige vragen. Daarom zijn we de afgelopen jaren bezig geweest met het uitbreiden van ons eigen net-werk om fi nancile instrumenten over de hele wereld zoveel mogelijk binnen ons eigen kantorennetwerk te bewaren. Het hebben van een groot eigen netwerk maakt het mogelijk risicos en kosten beter te be-heersen.'

    Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen de huidige bewaarder en de AIFMD depositary? Rusticus: 'De huidige bewaarder is eigenaar van de beleggingen van contractuele fondsen. De bankreke-ning staat op naam van de betreffende stichting bewaarder. Binnen de AIFMD heb je een depositary nodig, die met name toezichthouder is, ook voor beleggingsinstellingen die de vorm hebben van een

    beleggingsmaatschappij. De depositary kijkt of alle juridische vereisten en administraties goed geregeld zijn. De wet wordt zodanig gewijzigd dat het hoofd-doel van de huidige bewaarder, het eigendom, dan niet meer in de wet staat. De depositary wordt geacht te controleren of het eigendom goed geregeld is, in plaats van dat de depositary zelf eigenaar is. De eigenaar kan overigens dezelfde soort stichting bewaarder blijven, alleen staat de stichting die eige-naar is, dan niet meer onder toezicht. Er zijn talloze van dit soort stichtingen in Nederland, die het be-stuur en het toezicht hebben uitbesteed aan partij x en de bankrekening van het fonds aanhouden bij partij y. Al dat uitbesteden van het toezicht mag binnen AIFMD niet meer, waardoor het eigenlijk helemaal niet handig is om zon aparte stichting bewaarder als depositary te hebben.'

    Reyes: 'Veel partijen in Nederland bieden de bewaar-derfunctie nu aan, maar het is maar de vraag of zij ook de verantwoordelijkheden en taken van de depo-sitary kunnen vervullen. Wij denken dat dit een hele uitdaging voor die partijen zal worden. Tot nu toe hebben zich in Nederland nog maar weinig partijen aangediend om de full fl edged -dienstverlening, die nodig is onder AIFMD, aan te bieden, waaronder BNP Paribas Securities Services.'

    Wie kan er als AIFMD depositary acteren? Rusticus: 'Een bank, beleggingsonderneming, geregi-streerde UCITS IV-bewaarder of alternatieve bewaarder voor closed-end fondsen. De categorie UCITS-bewaar-der is eigenlijk alleen maar een tijdelijke uitbreiding, onder de nieuwe UCITS V wetgeving verdwijnt deze categorie. Waarschijnlijk al in 2015. De stichting bewaarder die veel fondsen nu hebben, kan zich als

    Toe- en uittredingen Waardering van assets en

    participaties Investment compliance Tijdige afwikkeling van

    transacties Dividend distributie

    Eigendomsverificatie Eigendomsregistratie Due diligence en monitoring

    tegenpartijen Segregatie van assets in

    custody Teruggave verplichting van

    assets in custody

    Overzicht en aansluitingvan alle cash mutaties

    Onmiddellijke identificatievan afwijkende significantekasstromen

    Monitoring van deuitkomsten, opvolging enontwikkeling van de cashreconciliatie verschillen

    Assetprotection

    Figuur 1. Depositary Tasks

    Bron: BNP Paribas

    Drie hoofdtaken van de Depositary ter bescherming van de belangen van de beleggers

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 2520130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 25 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • NUMMER 3 / 201326 FINANCIALINVESTIGATOR

    // INTERVIEW OP MAAT

    UCITS-bewaarder kwalifi ceren. En daarmee dus ook tijdelijk onder de AIFMD gebruikt worden als deposi-tary. Overigens heb je ook nog de categorie alterna-tieve bewaarders, voor closed-end vastgoedfondsen en private equity-fondsen (met minimale lockup van vijf jaar). Hier hebben we het over specifi eke beleggingscategorien waarvan de individuele beleg-gingen normaal ook niet in custody liggen. Dit kan geregeld worden via trustkantoren, accountants of notarissen.'

    'Er gelden verder vrijstellingen voor beheerders waar-van het gezamenlijke fondsvermogen onder de 100 miljoen ligt, met of zonder AFM-vergunning. Die hebben straks drie keuzes: of ze kiezen voor UCITS of AIFMD of een light variant van AIFMD, in welk geval de beheerder het fonds alleen maar hoeft te registreren bij de AFM en n keer per jaar iets van een rapportage moet opleveren. Maar dan moet er wel heel goed gekeken worden naar het type participanten in het fonds. Dat mogen dan alleen maar gekwalifi -ceerde beleggers zijn of beleggers die minimaal 100.000 investeren. Kleine beheerders die nu een AFM-vergunning hebben, kunnen via een zogeheten opt-in ervoor kiezen om onder AIFMD te vallen, bijvoorbeeld om AIFMD marketingtechnisch te ge-bruiken.'

    Reyes: 'Maar dan moeten ze wel goed nadenken over hun bedrijfsvoering. Er zit enige proportionaliteit in AIFMD, maar er zullen de nodige eisen gesteld worden aan de beheerder, zeker door de aanbieders van depositary-diensten, die immers aansprakelijk kunnen worden gesteld als er iets mis gaat. Niet alle (kleine) fondsaanbieders hebben hier volgens ons nog goed over nagedacht.'

    Wat is de relatie tussen de branchestatus en AIFMD? Reyes: 'Als buitenlandse kredietinstelling, wat BNP Paribas in Nederland is, moet je een branche zijn om AIFMD-diensten in een EU-lidstaat te mogen aanbie-den. Na anderhalf jaar voorbereidingen, zijn wij op 15 maart branche geworden. We zijn ook met derde partijen afspraken aan het maken om de AIFMD-dienstverlening goed ingeregeld te krijgen. Wij zijn overigens niet degene die de AIFMD-vergunning krijgt, die vergunning krijgt de beheerder, het is immers een Fund Managers Directive. Op de site van de AFM staat een formulier dat ingevuld moet worden om de AIFMD-vergunning aan te vragen. Daar staat ook een deel over de depositary dat wij grotendeels moeten invullen. Als de AFM de beheerder goedkeurt, heeft de toezichthouder indirect ook de depositary goed-gekeurd. Er zal dus een sterke wisselwerking plaats-

    vinden tussen beheerder en depositary, de procedures moeten op elkaar afgestemd zijn.'

    Heeft BNP Paribas Securities Services al ervaring met de rol als depositary? Reyes: 'Ja, we hebben al jaren ervaring met het besturen van stichtingen bewaarder die al diverse taken uitvoeren die lijken op die van de depositary. Als je kijkt naar partijen die zowel ervaring hebben als custodian en als bewaarder, dan zijn dat er in Nederland niet zoveel en kom je weer op een beperkt aantal, bekende namen uit. We geloven dat een depositary ook in Nederland moet zitten, omdat je moet kijken naar procedures/AOIC van beheerders die vaak in het Nederlands zijn. Het is ook belangrijk dat je makkelijk de communicatie met de beheerders op kunt zetten, desnoods fysiek met ze om de tafel kunt zitten. Eventuele escalaties naar de toezicht-houders gaan ook gemakkelijker met lokale aanwezig-heid. Als BNP Paribas Securities Services zitten we juist daarom wat betreft deze dienstverlening in bijna alle EU-landen met lokale vestigingen.'

    Wat is het effect van de AIFMD op de eindbelegger? Reyes: 'Interne procedures van beleggingsinstellingen zullen beter geformaliseerd worden. De depositary moet daarin meekijken. Sterker nog, de depositary zal als een continue auditor opereren. Dat zullen vooral de fondsen die nu niet onder toezicht staan niet ge-wend zijn. Waarschijnlijk zal er ook een herorintering komen. Onder welk regime (UCITS of AIFMD) moet het fonds vallen? Moet het wellicht fuseren met een ander fonds? Verder zal de transparantie toenemen. Belang-rijk is tot slot ook dat de depositary verantwoordelijk en aansprakelijk is en daarmee wordt weliswaar een extra laag in de constructie neergezet, maar wel n die meer veiligheid aan de eindbelegger biedt.'

    Foto

    : Arc

    hie

    f B

    NP

    Pari

    bas

    Secu

    riti

    es S

    ervi

    ces

    Oene Rusticus

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 2620130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 26 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • Foto

    : Arc

    hie

    f Th

    ijs

    Joch

    ems

    Voor vrijwel alle sectoren van de economie zijn er regels om adverse gevolgen voor de samenleving te beperken. Een gemeenschappelijk ken-merk van regelgeving is dat ze in omvang toeneemt als zich in een sector calamiteiten voordoen. 2008 was zon calamiteitenjaar voor pensioen-fondsen. Wat zijn de gevolgen van aanscherping van de regelgeving voor pensioenfondsen?

    REGELGEVING: ONBEDOELDE NEVENEFFECTEN EN RISICOS VOOR GEBRUIKERSDoor Thijs Jochems, adviseur en private investor

    Om tot een effectievere regelgeving te komen moeten risicobronnen zo goed mogelijk gedentifi ceerd worden. In een samenleving die zo snel verandert, is het voor de toezichthouders ondoenlijk om ijzeren regels voor het vermijden van te grote risicos voor te schrijven. Regulering op basis van principile richtlijnen geeft meer vrijheid voor het voeren van een eigen beleid. Hoe moeten pensioenfondsen dan omgaan met de regels uit onder andere de FIRM en het FTK? Op dezelfde wijze als de Wet op het fi nancieel toezicht (Wft) een kader voor de fi nancile sec-tor schept? Daarin staat dat fi nancile organisaties zelf verantwoordelijk zijn voor het ontwikkelen van een beleid om de grootste risicos beheersbaar te maken. Maar voor het bepalen van de risicos hebben we toch ALM? ALM is een hulpmiddel met (aanzienlijke) beperkingen. We weten dat de uitkomst van de ALM-studie een puntschatting binnen een hele grote bandbreedte is en bovendien nog weinig inzicht in de staartrisicos geeft. Hoe dit komt? Onder andere omdat correlaties, volatiliteit en covarianties in de tijd niet stabiel zijn en het verleden ook nog eens weinig richting voor de toekomst geeft.

    In 2011 heeft FNV bondgenoten samen met onder andere APG en Ortec gewerkt aan een aanpak die risicobronnen identifi ceert. De reden hiervoor was de overtuiging dat de correlatie tussen (economische) risicos lager is dan die tussen beleggingsproducten/asset categorien. Een bena-dering die alleszins hout snijdt. Waar moeten we dan aan denken? In tijden van crises zullen vrijwel alle beleggings-categorien in waarde dalen. Er zijn economische bronnen

    van risico (negatieve en positieve) die als nauwelijks met elkaar gecorreleerd zijn te kenschetsen. Denk bijvoorbeeld aan demografi sche ontwikkelingen, urbanisatie, innovatie en dergelijke. Het idee is dat beleggingen met exposure naar deze economische risicobronnen een betere spreiding geven (en dus een betere bescherming tegen adverse risi-cos) dan spreiding over beleggingscategorien sec.

    Indien we de regelgeving correct interpreteren, biedt deze aan pensioenfondsen voldoende ruimte om op hun eigen wijze invulling te geven aan het door hen gewenste beleid. Ook als dit tot afwijkingen ten opzichte van de FTK normen zou leiden. En dat er verbeteringen mogelijk zijn aan de invulling van het door pensioenfondsen gevoerde beleid is evident. Waarom zijn er dan nog zo weinig pensioenfondsen die op eigen wijze invulling geven aan het risicokader in plaats van vast te houden aan een welhaast administra-tieve invulling van de regelgeving, die ook nog tot een verhoogd systeemrisico leidt?

    De beantwoording van deze vraag laat ik graag aan u over. Het is volgens uw columnist echter een onbedoeld neven-effect van de regelgeving dat bestuurders zich om best begrijpelijke redenen - richten op de letter van de wet in plaats van op de geest van de regelgeving, namelijk formu-leer zelf een verantwoord risicobeleid dat uw deelnemers een zo goed mogelijk uitzicht op een adequaat pensioen geeft. Een eigen visie op de (economische) bronnen van risico zou een goede start voor het formuleren van een eigen beleid zijn.

    NUMMER 3 / 2013 27FINANCIALINVESTIGATOR

    // COLUMN

    20130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 2720130516 Financial Investigator 32013 Binnenwerk.indd 27 22-05-13 13:2422-05-13 13:24

  • NUMMER 3 / 201328 FINANCIALINVESTIGATOR

    transparantie toe, maar niet met betrekking tot de andere grote topics: kosten, risico en stabiliteit in de markt. De kosten gaan niet omlaag, het risico wordt niet kleiner en de stabili-teit niet beter.

    Tim Harrold: Het is te vroeg om nu al een voorspelling over de ontwikkeling van de kosten te doen. Duidelijk is dat de collateral-kosten zullen toenemen, maar de vraag is hoeveel daarvan wordt goedgemaakt door lagere uitvoeringskosten.

    Door EMIR neemt alleen de transparantie toe?

    Hans van Roekel: Er zal in zijn totaliteit juist minder transpa-rantie komen.

    Roger Coenen: Gaat het om transparantie van risico of van rapporteren?

    Van Roekel: Alleen op het gebied van rapporteren neemt de

    COLLATERAL MANAGEMENT WORDT VEEL INGEWIKKELDERDoor Hans Amesz

    Vooral door het faillissement van Lehman Brothers en de bijna-ineenstorting van Bear Sterns werden tekortkomingen bij het beheer van het tegenpartijrisico en een gebrek aan transparantie binnen de over the counter (OTC) derivaten-markt zichtbaar. Om daar verbetering in te brengen is de Europese Market Infrastructure Regulation (EMIR) ontworpen. Financial Investigator organiseerde een rondetafeldiscussie over Collateral Management, waarbij onder andere aan de orde kwam wat de grootste uitdagingen zijn waarmee banken, verzekeraars en pensioenfondsen worden geconfront