Farmaceutische patiëntenzorg (FPZ) bij osteoporose

download Farmaceutische patiëntenzorg (FPZ) bij osteoporose

If you can't read please download the document

  • date post

    25-Jun-2015
  • Category

    Documents

  • view

    391
  • download

    5

Embed Size (px)

description

Presentatie van prof. dr. Han de Gier

Transcript of Farmaceutische patiëntenzorg (FPZ) bij osteoporose

  • 1. Farmaceutische patintenzorg (FPZ)t ie rbij osteoporose hg eGri d y nNascholing Osteoporose anno 2013: en de rol van de apotheker17 januari 2013o p a C Hr. Prof. dr. Han de Gierdf. Basiseenheid Farmacotherapie & Farmaceutische Patintenzorgro E-mail: [email protected] p Pharmacotherapy & Pharmaceutical Care

2. Inhoudt ie rh g eG Waarom FPZ? ri d Definitie FPZ (gentegreerde FPZ) p ay nBetekenis van FPZ voor patint met osteoporoseo C HOntwikkeling van FPZ bij osteoporose: plan van aanpak r. Conclusies do f. prPharmacotherapy &Pharmaceutical Care 3. mm-dd-yy | 3tie rh g eG ri dy nWaarom FPZ? op a C H d r.f. p roPharmacotherapy &Pharmaceutical Care 4. Determinanten voor vermijdbaretgeneesmiddelgerelateerde ziekenhuisopnames ie rh g eG(Leendertse et al., 2008) ri dVariabele Risico: OR (95%CI) p ay nMinder zelfstandige woonsituatie3,0 (1,4-6,5)Verminderde cognitie o C H11,9 (3,9-36,3) r.Verminderde nierfunctie 2,6 (1,6-4,2) df.Therapie-ontrouw2,3 (1,4-3,8) roMultimorbiditeitp1-3 aandoeningen5,9 (2,2-15,5) 4 aandoeningen8,1 (3,1-21,7)Polyfarmacie( 5 geneesmiddelen, chronisch gebuikt) 2,7 (1,6-4,4) Pharmacotherapy & Pharmaceutical Care 5. Potentieel vermijdbare bijwerkingen(HARM, 2006; IPCI, 2007)t ie rh g eG ri dPotentieel vermijdbare Aantal Belangrijkste risicobijwerkinggeneesmiddelgroepeny nGastro-intestinale/andere84 Anticoagulantia p abloedingTrombocytenaggregatieremmersNSAIDs oElektrolytenstoornis/30 Diuretica C HdehydratieRAS-remmers (hyperkalimie)Fractuur 26 Psychofarmaca (valincidenten) r.Corticosteroden (via osteoporose) 20 dOntregeling/uitlokkingBloedglucoseverlagende middelen (vooraldiabeteshypoglykemie)f.Corticosteroden (hyperglykemie)Nierinsufficintie/hartfalen 13 RAS-remmers (alleen nierinsufficintie) roNSAIDs (nierinsufficintie/hartfalen)pConstipatie11 OpiodenBradycardie10 Cardiale middelen (digoxine, sotalol)Totaal 194Pharmacotherapy &Pharmaceutical Care 6. Definitie Farmaceutische Patintenzorg (1)tie rFilosofie (van FPZ):hg e G van ri de apothekery nd p de geneesmiddel-gebondenFarmaceutische patintenzorg is een patintgerichte wijze o waarbij a aanspreekbaar is op hetzorgverlening omtrent medicatie, waarinC Hhij/zijverantwoordelijkheid neemt voorr.behoeften van de patint en daangaan van dit commitment.f. p ro(Cipolle et al. 2004)Pharmacotherapy &Pharmaceutical Care 7. mm-dd-yy | 7Definitie Farmaceutische Patintenzorg (2)tie rh g eGMedicatiemanagement (uitvoering van FPZ): ri d Een standaard werkwijze voor zorgverlening omtrent medicatie diey ngarandeert dat iedere patint erop kan rekenen dat zijn/haar o p amedicatie (op recept, zelfzorgmiddelen, etc.) is beoordeeld als C H geschikt voor de patint gegeven r. zijn klachten en aandoeningen; d veilig, gegeven zijn aandoeningen,f. klachten en overige medicatie; ro uitvoerbaar gegeven de mogelijkhedenp om deze te kunnen gebruiken. (PCPCC Medication Management Task Force, 2012) Zie ook: www.pcpcc.netPharmacotherapy &Pharmaceutical Care 8. Definitie Farmaceutische Patintenzorg (3)tie rh g eGMedicatiemanagement is het meest succesvol wanneer deze omvat: ri d Een gestructureerde beoordeling van geneesmiddel-gebondeny nbehoeften en (potentile) medicatie-gerelateerde problemen o p a(samen met patint en arts/andere zorgverleners). C H Een gendividualiseerd farmacotherapeutisch behandelplan r.waarmee gestelde behandeldoelen kunnen worden behaald d(samen met patint en arts/andere zorgverleners).f. Een effectieve evaluatie om patintuitkomsten te kunnen bepalenr o(samen met patint en arts/andere zorgverleners). pPharmacotherapy &Pharmaceutical Care 9. Definitie Farmaceutische Patintenzorg (4)tie rh g eGMedicatiemanagement kan alleen goed verlopen als: ri d De patint begrip heeft van, instemt met, en actief deelneemt aany ndit proces. o p a Ieder geneesmiddel dat wordt gebruikt voor de patint de gewenste C Huitkomsten heeft. r. De processen van alle betrokken zorgverleners/disciplines op delkaar aansluiten en op basis van de juiste informatie wordenf.aangestuurd (gentegreerde multi-disciplinaire samenwerking).r o pPharmacotherapy &Pharmaceutical Care 10. Definitie Farmaceutische Patintenzorg (5)tie rh g eGWelke patinten hebben er baat bij?: ri d Patinten bij wie de gestelde behandeldoelen niet worden gehaaldy nof gehandhaafd. o p a Patinten die nadelige effecten van hun medicatie ervaren. C H Patinten die problemen hebben met het opvolgen van r.geadviseerd medicatiegebruik. d Patinten die behoeften hebben aan gebruik van medicatie voorf.preventie van klachten en aandoeningen.r o Patinten die (regelmatig) worden opgenomen in het ziekenhuis. pPharmacotherapy &Pharmaceutical Care 11. 11FPZ en Concordance tie r g eGh FPZ gaat ook over de ondersteunende rol van de apotheker bij ri dgedragsverandering die de patint wellicht overweegt, aandacht y nvoor het gemotiveerd kiezen van mogelijke opties, inp asamenspraak afgewogen (in concordance). ozoals bij Patient adherence: C a persons behaviour taking medication, H r.executing lifestyle changes -, Gedrag is te meten, d recommendations from a health-carethe extent to which f.following a diet, and/orprovider.o rcorresponds with agreedp Sabate E, ed. Adherence to long-term therapies: evidence for action. Geneva, World Health Organization, 2003.Pharmacotherapy &Pharmaceutical Care 12. 12Wat is Concordance? t ie r hg eGNiet een ander C-woord of politiek correct woord voor complianceri d(therapietrouw)p ay noC Hd r. o f. pr Pharmacotherapy & Pharmaceutical Care 13. 13Wat is Concordance?t ie rh g eG Het gaat over een proces van gezamenlijke besluitvorming in ri dhet contact tussen patint en zorgverlener, waarin de patint alsy npartner met eigen deskundigheid en overtuigingen wordt p agerespecteerd. o C HHet overleg kan non-concordant zijn, maar de patint niet r. Een patint kan wel non-compliant (ofwel therapieontrouw) dzijn, omdat het een vaststelling van een bepaald slikgedragf.betreft.r o pPharmacotherapy &Pharmaceutical Care 14. 14Van compliance naar concordanceCompliance model Concordance modelt ie rh g eG ri dy n o p a C H d r.o f. pr Pharmacotherapy &Medicines PartnershipPharmaceutical Care 15. mm-dd-yy | 15Patint als partner t ie r hg eGri dOnly nine studies reported hard outcomes, such as y nhospital (re)admissions; however, these studies hadp adifferent results, not all of which were statisticallyosignificant. Randomized controlled trials should beC Hable to describe hard outcomes, but large patientgroups will be needed to perform such studies.d r.Studies also showed that when cooperation f.between healthcare providers and patients occurred, omore drug-related problems were defined and solved. pr Pharmacotherapy & Pharmaceutical Care 16. mm-dd-yy | 16tie rh g eGride patint met y ndosteoporose op aBetekenis van FPZ voorC Hd r.f.p ro Pharmacotherapy & Pharmaceutical Care 17. mm-dd-yy | 17Systematische literatuurstudie t ie r hg eG 25 studies naar rol apotheker bij osteoporose management (slechtsri d3 RCTs, Aus, USA, Canada) y n Results from 3 RCTs (all community pharmacy based) suggesto p athat pharmacists interventions may improve bone mineral densityC Htesting and calcium intake among patients with high risk forr.osteoporosis..no study examined the impact of pharmacistdintervention on osteoporosis treatment adherence o f.prElias MN et al. The impact of pharmacist interventions on osteoporosis management: a systematic review.Osteoporosis Int 2011;22:2587-2596 Pharmacotherapy & Pharmaceutical Care 18. mm-dd-yy | 18FPZ, therapietrouw en persistentie t ie r hg eG RCT met postmenopauzale vrouwen met osteoporose, alendronaatri d1x/wk y n Interventiegroep (n=100): consult met apotheker (overo p arisicofactoren, bijwerkingen, therapietrouw, behandeldoelen; metC Htelefonische follow-up) vs controle groep (n=98) zonder consult.r. Therapietrouw verbeterde significant na 6 (98.3 vs 97.0%) en 12d(98.0 vs 96.1%) maanden; geen effect op persistentie (89.8 vs f.87.0%). r opLai PSM et al. Effect of pharmaceutical care on adherence and persistence to bisphosphonates inpostmenopausal osteoporotic women. J Clin Pharm Ther. 2011;36:557-567.Pharmacotherapy &Pharmaceutical Care 19. mm-dd-yy | 19Centraal aangestuurde FPZ tie r hg eG Vergelijkende studie met pharmacist managed group (n=827) opri dafstand begeleid door clinical pharmacy specialist en comparison y ngroup (n=302), centraal begeleid door verpleegkundige. Adviezenp ana review van medicatie aan openbaar apotheker, na OKoC Hbegeleiding uitsluitend per telefoon, post, e-mail gedurende 6 mnd.r. 65% startte medicatie in interventiegroep en 46% in controlegroepd(p < 0,001; 95%CI 1,44-2,12). Na 12 mnd. therapietrouw f.interventiegroep 46% (vs 28% in controlegroep; p=0,007) r opHeilmann RMF et al. Impact of a pharmacist-directed intervention in postmenopausal women after fracture. Am JHealth-Syst Pharm 2012;69:504-509. Pharmacotherapy & Pharmaceutical Care 20. mm-dd-yy | 20 t ie rh g eGri osteoporose: plan vanOntwikkeling van py bijdo nC Ha FPZaanpakd r. f.p roPharmacotherapy &Pharmaceutical Care 21. mm-dd-yy | 21Kijken naar de Nederlandse situatietHoe staat het met de therapietrouw na 12 maanden?ie rh g eG ri dy n o p a C H d r.o f. prNetelenbos JC et al. Adherence and profile of non-persistence in patients treated for osteoporosis- a large-scale,long-term retrospectvie study in The Netherlands. Osteoporosis Int 2011;22:1537-1546 Pharmacotherapy & Pharmaceutical Care 22. mm-dd-yy | 22Kijken naar de Nederlandse situatiet ie rh G Hoe staat het met de persistentie?gleeftijd >e jaar, beter bijri en verminderd bij gebruik y ndNa 12 maanden persistentie bij 8626 startende patinten 43% p a medicatie.(spreiding 29-53%), gerelateerd aan60C Hoadditioneel calcium- en vit. D- gebruikvan corticosteroden en cardiovasculaire dr.f.Netelenbos JC et al. Adherence and profile of non-persistence in patients treated for osteoporosis- a large-scale,long-term retrospectvie st